De Autoriteit Consument en markt (hierna: de ACM) heeft een besluit genomen in een geschil tussen Zonneweide Haghorst B.V. (hierna: Haghorst) en Enexis Netbeheer B.V. (hierna: Enexis).
Haghorst is exploitant van een zonneweide. Sinds 31 augustus 2023 heeft Enexis de aansluiting van Haghorst gerealiseerd op het HS/MS station Boxtel. De aansluiting van Haghorst was gerealiseerd op het deel van het 10 kV net met redundantie (N-1). Op 9 april 2025 heeft Enexis de aansluiting van Haghorst overgezet naar de storingsreserve van MS/HS station Boxtel, wat betekent dat Haghorst aangesloten is op een net zonder redundantie (N-0). Daarbij beroept Enexis zich op de vrijstellingen van het Besluit investeringsplan en kwaliteit elektriciteit en gas (uitvalsituaties hoogspanningsnet) (hierna: AMvB N-1).
Als gevolg van de overzetting naar de storingsreserve is Haghorst meerdere malen geconfronteerd met een onderbreking van de transportdienst. Aanleiding voor deze onderbrekingen waren gepland onderhoud door Enexis en een calamiteit in het bovengelegen net van TenneT.
Het geschil tussen Haghorst en Enexis gaat over de vraag of Enexis in strijd heeft gehandeld met haar wettelijke taken door Haghorst eenzijdig over te zetten op de storingsreserve en vervolgens te confronteren met onderbrekingen van de transportdienst. Ook gaat dit geschil over de vraag of Enexis in strijd handelt met het verbod op discriminatie door Haghorst anders te behandelen dan andere aangeslotenen.
Gebruik van de storingsreserve vereist geen toestemming
De ACM concludeert als eerste dat de vrijstellingen van AMvB N-1 de mogelijkheid geven aan Enexis om transport ten behoeve van producenten zoals Haghorst over de storingsreserve van het elektriciteitsnet plaats te laten vinden. Enexis heeft geen toestemming van Haghorst nodig om de mogelijkheden van AMvB N-1 te benutten. Dat Haghorst eerder door Enexis was aangesloten op een net met redundantie maakt daarbij geen verschil.
Doelmatig waarborgen van de veiligheid en betrouwbaarheid vraagt om inspanning van Enexis
Hoewel Enexis de mogelijkheid had om Haghorst (eenzijdig) over te zetten op de storingsreserve, kan deze overzetting in strijd zijn met de wettelijke taken van Enexis. Enexis hoeft de vrijstellingen van AMvB N-1 niet dwingend toe te passen, en heeft als wettelijke taak om de veiligheid en betrouwbaarheid van de netten en van het transport van elektriciteit op de meest doelmatige wijze te waarborgen. De ACM concludeert op basis van de omstandigheden van het geval dat Enexis in strijd heeft gehandeld met deze wettelijke taak.
Daarbij speelt mee dat Haghorst heeft aangeboden om een bijdrage te leveren aan het oplossen van fysieke congestie en bereid was te verkennen hoe zij aan eventuele zorgen van Enexis tegemoet kon komen. Enexis heeft dit aanbod naast zich neergelegd, zonder te verkennen tegen welke voorwaarden Haghorst bereid was een bijdrage aan het oplossen van congestie te leveren. Van Enexis mag verlangd worden dat zij passende maatregelen verkent om de veiligheid en betrouwbaarheid van het net te waarborgen, om vervolgens in redelijkheid een keuze te maken tussen de beschikbare maatregelen. Dat heeft Enexis nagelaten.
Ook heeft Enexis niet alles in het werk gesteld dat redelijkerwijs van een netbeheerder verwacht mag worden om onderbrekingen van de transportdienst voor Haghorst te voorkomen. Tijdens gepland onderhoud heeft Enexis de transportdienst voor Haghorst namelijk onderbroken, zonder na te gaan of er tijdens het onderhoud nog capaciteit beschikbaar was om de transportdienst voor Haghorst (deels) door te laten gaan. Dat het verkrijgen van inzicht in de beschikbare capaciteit om een inspanning vraagt van Enexis staat buiten twijfel. De ACM stelt echter dat het verkrijgen van dit inzicht valt binnen wat er redelijkerwijs binnen het vermogen van Enexis ligt om onderbrekingen van de transportdienst te voorkomen.
Het verbod op discriminatie
Wat betreft het verbod op discriminatie concludeert de ACM dat het overzetten van Haghorst naar de storingsreserve en de daaruit volgende transportonderbrekingen als gevolg van storingen niet in strijd zijn met het verbod op discriminatie.
Wel concludeert de ACM dat Enexis in strijd handelt met het verbod op discriminatie met betrekking tot het onderbreken van de transportdienst voor Haghorst tijdens gepland onderhoud. De regels voor gepland onderhoud zijn voor alle aangeslotenen hetzelfde. Dat Enexis alleen Haghorst confronteert met transportonderbrekingen, en niet alles dat redelijkerwijs binnen het vermogen van Enexis ligt in het werk stelt om onderbrekingen van de transportdienst voor Haghorst te voorkomen, komt daarom neer op een verschil in behandeling dat niet te rechtvaardigen is. De ACM concludeert dat Enexis in strijd heeft gehandeld met het verbod op discriminatie bij het uitvoeren van de transportplicht.
De Energiewet
Voor de volledigheid merkt de ACM op dat sinds 1 januari 2026 de Energiewet in werking is getreden, waardoor artikel 5.4 van de Energiewet sindsdien als grondslag geldt voor geschilbeslechting. Omdat de klacht vorig jaar is ingediend en de ACM een klacht beoordeelt op basis van de situatie ten tijde van indiening, zijn de bepalingen van de Elektriciteitswet 1998 nog wel van toepassing op dit geschil.