Arrest van het Hof (Vierde kamer) van 3 februari 2021

Unierecht

3 Artikel 2, lid 1, punt 4, van richtlijn 2014/24 bepaalt:

„Voor de toepassing van deze richtlijn gelden de volgende definities:

[...]

1. ‚publiekrechtelijke instellingen’: instellingen die voldoen aan alle volgende kenmerken:

   1. zij zijn opgericht voor het specifieke doel te voorzien in andere behoeften van algemeen belang dan die van industriële of commerciële aard;

   2. zij bezitten rechtspersoonlijkheid, en

   3. zij worden merendeels door de staats-, regionale of lokale overheidsinstanties of andere publiekrechtelijke lichamen gefinancierd, of hun beheer staat onder toezicht van deze instanties of lichamen, of zij hebben een bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan waarvan de leden voor meer dan de helft door de staat, de regionale of lokale overheidsinstanties of andere publiekrechtelijke instellingen zijn aangewezen”.

Italiaans recht

Eerste prejudiciële vraag

33 Met zijn eerste vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 2, lid 1, punt 4, onder a), van richtlijn 2014/24 aldus moet worden uitgelegd dat een entiteit die belast is met uitputtend in het nationale recht vastgestelde openbare taken, kan worden geacht in de zin van die bepaling te zijn opgericht voor het specifieke doel te voorzien in andere behoeften van algemeen belang dan die van industriële of commerciële aard, ofschoon die entiteit niet is opgericht in de vorm van een overheidsinstantie maar in de vorm van een privaatrechtelijke vereniging en sommige van haar activiteiten, die zij zelf in staat is te financieren, niet-openbaar zijn.

34 In dit verband zij in herinnering gebracht dat een entiteit volgens artikel 2, lid 1, punt 4, onder a) tot en met c), van richtlijn 2014/24 moet worden aangemerkt als „publiekrechtelijke instelling” wanneer i) zij is opgericht voor het specifieke doel te voorzien in andere behoeften van algemeen belang dan die van industriële of commerciële aard, ii) zij rechtspersoonlijkheid bezit, iii) zij merendeels door de staats-, regionale of lokale overheidsinstanties of andere publiekrechtelijke lichamen wordt gefinancierd, of haar beheer onder de controle van deze instanties of lichamen staat, of zij een bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan heeft waarvan de leden voor meer dan de helft door de staat, de regionale of lokale overheidsinstanties of andere publiekrechtelijke instellingen zijn aangewezen.

35 Het Hof heeft reeds geoordeeld dat de drie voorwaarden die zijn opgenomen in artikel 2, lid 1, punt 4, onder a) tot en met c), van richtlijn 2014/24 cumulatief zijn, met dien verstande dat de drie criteria die in de derde voorwaarde worden genoemd alternatieve criteria zijn (zie in die zin arresten van 12 september 2013, IVD, C‑526/11, EU:C:2013:543, punt 20 , en  5 oktober 2017, LitSpecMet, C‑567/15, EU:C:2017:736, punt 30 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

36 Wat de eerste van die drie voorwaarden betreft, die is genoemd in artikel 2, lid 1, punt 4, onder a), van richtlijn 2014/24, blijkt uit de rechtspraak van het Hof dat de Uniewetgever entiteiten alleen aan de bindende voorschriften op het gebied van overheidsopdrachten wilde onderwerpen wanneer zij zijn opgericht met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang die niet van industriële of commerciële aard zijn en hun activiteit in dergelijke behoeften voorziet (zie in die zin arrest van 5 oktober 2017, LitSpecMet, C‑567/15, EU:C:2017:736, punt 35 ).

37 In dit verband moet de betrokken entiteit sinds haar oprichting of daarna daadwerkelijk voorzien in behoeften van algemeen belang, waarbij objectief moet kunnen worden vastgesteld dat zij die behoeftevoorziening op zich heeft genomen (zie in die zin arrest van 12 december 2002, Universale-Bau e.a., C‑470/99, EU:C:2002:746, punt 63 ).

38 In casu blijkt uit de door de verwijzende rechter verstrekte toelichtingen dat in Italië sport een activiteit van algemeen belang is die door elk van de nationale sportbonden wordt verricht in het kader van openbare taken die bij artikel 15, lid 1, van wetsbesluit nr. 242 uitdrukkelijk aan deze bonden zijn toegekend en in artikel 23, lid 1, van de statuten van het CONI uitputtend zijn opgesomd.

39 In dit verband blijkt dat verschillende van de in artikel 23, lid 1, van de statuten van het CONI opgesomde taken, zoals de controle op het goede verloop van competities en kampioenschappen, de preventie en bestraffing van dopinggebruik of de voorbereiding op de Olympische Spelen en op topsport, niet van industriële of commerciële aard zijn, hetgeen de verwijzende rechter evenwel dient na te gaan. In die omstandigheden voldoet een nationale sportbond aan de voorwaarde van artikel 2, lid 1, punt 4, onder a), van richtlijn 2014/24, voor zover hij die taken daadwerkelijk vervult.

40 In de eerste plaats kan aan deze conclusie niet worden afgedaan door het feit dat de FIGC de rechtsvorm van een privaatrechtelijke vereniging heeft en dat de oprichting van de FIGC dus niet voortvloeit uit een formele handeling tot oprichting van een overheidsinstantie.

41 Artikel 2, lid 1, punt 4, van richtlijn 2014/24 bevat namelijk geen enkele verwijzing naar de wijze van oprichting of de rechtsvorm van een entiteit. Daarnaast zij eraan herinnerd dat het begrip „publiekrechtelijke instelling” een functionele uitlegging moet krijgen die losstaat van de formele wijze waarop het wordt toegepast, zodat het uitgesloten is dat een onderscheid wordt gemaakt naargelang de rechtsvorm naar nationaal recht van de betrokken entiteit, de regeling die volgens het nationale recht op die entiteit van toepassing is of de rechtsvorm van de bepalingen tot oprichting van die entiteit (zie in die zin arresten van 10 november 1998, BFI Holding, C‑360/96, EU:C:1998:525, punt 62 ; 15 mei 2003, Commissie/Spanje, C‑214/00, EU:C:2003:276, punten 55 en 56 , en  12 september 2013, IVD, C‑526/11, EU:C:2013:543, punt 21 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

42 In de tweede plaats is het evenmin relevant dat de FIGC naast de in artikel 23, lid 1, van de statuten van het CONI uitputtend opgesomde activiteiten van algemeen belang ook andere activiteiten verricht die een groot deel uitmaken van het geheel van haar activiteiten en die zij zelf financiert.

43 Het Hof heeft immers reeds geoordeeld dat het zonder belang is dat een entiteit naast haar taak om in behoeften van algemeen belang te voorzien, andere activiteiten verricht en dat het voorzien in behoeften van algemeen belang slechts een relatief klein deel uitmaakt van de activiteiten die deze entiteit werkelijk verricht, zolang zij zich blijft kwijten van de taken die haar specifiek zijn opgedragen (zie in die zin arrest van 10 november 1998, BFI Holding, C‑360/96, EU:C:1998:525, punt 55 ).

44 Daarom dient te worden verduidelijkt dat het feit dat een nationale sportbond onder meer met betrekking tot de door hem verrichte niet-openbare activiteiten in staat is om zichzelf te financieren – zoals de advocaat-generaal in punt 56 van zijn conclusie heeft opgemerkt – niet op enigerlei wijze relevant kan zijn, aangezien een dergelijk vermogen tot zelffinanciering namelijk niet van belang is voor de toekenning van openbare taken.

45 Voorts kan ook het arrest van 15 januari 1998, Mannesmann Anlagenbau Austria e.a. (C‑44/96, EU:C:1998:4 ), niet tot een andere conclusie leiden.

46 Ten eerste illustreren de overwegingen in de punten 20 tot en met 35 van dat arrest precies de in punt 43 van het onderhavige arrest in herinnering gebrachte lijn van de rechtspraak, die in wezen inhoudt dat het, om te bepalen of een entiteit als een publiekrechtelijke instelling kan worden beschouwd, niet van belang is of die entiteit andere activiteiten verricht dan activiteiten die bedoeld zijn om te voorzien in behoeften van algemeen belang, ook al spelen laatstgenoemde activiteiten een geringe rol.

47 Ten tweede zijn de overwegingen in de punten 38 tot en met 41 van het arrest van 15 januari 1998, Mannesmann Anlagenbau Austria e.a. (C‑44/96, EU:C:1998:4 ), niet relevant voor de beslechting van de hoofdgedingen. De kenmerken van de hoofdgedingen verschillen immers van die van de in voormeld arrest beschreven situatie, namelijk de situatie waarin een vennootschap is opgericht door en voor het merendeel in handen is van een aanbestedende dienst, met het oog op het verrichten van commerciële activiteiten, waarvoor aan die vennootschap financiële middelen worden overgedragen die afkomstig zijn uit de activiteiten die de betreffende aanbestedende dienst verricht om te voorzien in andere behoeften van algemeen belang dan die van industriële of commerciële aard.

48 Gelet op het voorgaande dient op de eerste prejudiciële vraag te worden geantwoord dat artikel 2, lid 1, punt 4, onder a), van richtlijn 2014/24 aldus moet worden uitgelegd dat een entiteit die belast is met uitputtend in het nationale recht vastgestelde openbare taken, kan worden geacht in de zin van die bepaling te zijn opgericht voor het specifieke doel te voorzien in andere behoeften van algemeen belang dan die van industriële of commerciële aard, ofschoon die entiteit niet is opgericht in de vorm van een overheidsinstantie maar in de vorm van een privaatrechtelijke vereniging en sommige van haar activiteiten, die zij zelf in staat is te financieren, niet-openbaar zijn.

Tweede prejudiciële vraag

49 Met zijn tweede vraag wenst de verwijzende rechter te vernemen of de tweede variant van de in artikel 2, lid 1, punt 4, onder c), van richtlijn 2014/24 genoemde alternatieven aldus moet worden uitgelegd dat het beheer van een nationale sportbond moet worden geacht onder de controle te staan van een overheidsinstantie, gelet op ten eerste de bevoegdheden waarover die overheidsinstantie ten aanzien van een dergelijke bond beschikt en ten tweede het feit dat de belangrijkste organen van die overheidsinstantie voor het merendeel zijn samengesteld uit vertegenwoordigers van alle nationale sportbonden.

50 In dit verband zij in herinnering gebracht dat uit elk van de in artikel 2, lid 1, punt 4, onder c), van richtlijn 2014/24 opgenomen alternatieve criteria – zoals die in punt 34 van dit arrest in herinnering zijn gebracht – de sterke afhankelijkheid van een instelling ten aanzien van staats-, regionale of lokale overheidsinstanties of andere publiekrechtelijke lichamen blijkt. Wat met name het criterium inzake de controle over het beheer betreft, berust dergelijke controle op de vaststelling dat er sprake is van een actieve controle op het beheer van de betrokken instelling, hetgeen een afhankelijkheid van de betrokken instelling jegens de overheid schept die gelijkwaardig is aan die welke bestaat wanneer aan een van de twee andere alternatieve criteria is voldaan, waardoor de overheid in staat kan worden gesteld om de besluiten van de betrokken instelling op het gebied van overheidsopdrachten te beïnvloeden (zie in die zin arrest van 27 februari 2003, Adolf Truley, C‑373/00, EU:C:2003:110, punten 68, 69 en 73 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

51 Daarom voldoet een toezicht a posteriori in beginsel niet aan voormeld criterium, aangezien de overheid door een dergelijk toezicht de beslissingen van de betrokken instelling inzake overheidsopdrachten niet kan beïnvloeden (zie in die zin arrest van 12 september 2013, IVD, C‑526/11, EU:C:2013:543, punt 29 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

52 In het onderhavige geval blijkt uit de nationale regeling, en met name uit artikel 1 van wetgevend besluit nr. 220 in samenhang met artikel 2, lid 1, en artikel 5, lid 1, van wetsbesluit nr. 242 alsmede met artikel 1, lid 2, en artikel 6, lid 1, van de statuten van het CONI, dat het CONI, als de disciplinaire, regelgevende en managementautoriteit op het gebied van sportactiviteiten, in hoofdzaak tot taak heeft om, in het kader van de autonomie van het sportrecht en overeenkomstig de beginselen van het internationale sportrecht, het nationale sportwezen te organiseren en te bevorderen – in het bijzonder de voorbereiding van de atleten en de terbeschikkingstelling van de geschikte middelen voor de voorbereiding op de Olympische Spelen –, antidopingmaatregelen vast te stellen en de maximale verspreiding van sportbeoefening te bevorderen. Daartoe zet de nationale raad van het CONI, als hoogste vertegenwoordigend orgaan van het Italiaanse sportwezen, zich in voor de verspreiding van de Olympische gedachte, doet hij het nodige ter voorbereiding op de Olympische Spelen, regelt en coördineert hij sportbeoefening op nationaal niveau en harmoniseert hij onder meer de activiteiten van de nationale sportbonden.

53 Derhalve blijkt dat het CONI, doordat het in wezen een regulerende en coördinerende functie uitoefent, een overkoepelende organisatie is die in de eerste plaats beoogt gemeenschappelijke sportieve, ethische en structurele regels ten aanzien van de nationale sportbonden op te stellen, om een geharmoniseerd kader te creëren voor sportbeoefening dat in overeenstemming is met de internationale regels, met name wat competities en de voorbereiding op de Olympische Spelen betreft. In dit verband moet overigens worden opgemerkt dat de controle waaraan het CONI die bonden krachtens artikel 7, lid 2, onder e), van wetsbesluit nr. 242 onderwerpt, in wezen beperkt lijkt te zijn tot het naar behoren organiseren van competities, de voorbereiding op de Olympische Spelen, topsport en de aanwending van financiële steun, hetgeen de verwijzende rechter dient na te gaan.

54 Daarentegen blijkt uit het aan het Hof overgelegde dossier niet dat het CONI tot taak heeft de details van alledaagse sportbeoefening te regelen of zich te mengen in het concrete beheer van de nationale sportbonden en in de betrekkingen die zij – zoals de advocaat-generaal in punt 29 van zijn conclusie in wezen heeft opgemerkt – onderhouden met de basisstructuren die worden gevormd door clubs, verenigingen en andere openbare of particuliere entiteiten alsmede met elke persoon die sport wil beoefenen.

55 Deze definitie van de rol en de opdracht van het CONI lijkt steun te vinden in artikel 20, lid 4, van de statuten van het CONI, waarin is bepaald dat de nationale sportbonden hun sportactiviteiten en de bijbehorende activiteiten voor sportbevordering weliswaar in overeenstemming met de besluiten en richtsnoeren van het IOC en van het CONI verrichten, maar onder de controle van het CONI in het kader van het sportrecht over technische, organisatorische en beheersautonomie beschikken. Derhalve blijkt dat die bonden – behalve op gebieden waarvoor het CONI bevoegd is om op te treden en controle uit te oefenen – over een ruime autonomie beschikken wat betreft hun eigen beheer en het beheer van de verschillende aspecten van de sportdiscipline waarvoor zij verantwoordelijk zijn, aangezien hun relatie met het CONI op het eerste gezicht beperkt blijft tot de naleving van de door het CONI vastgestelde richtsnoeren en algemene regels. In artikel 15, lid 4, van wetsbesluit nr. 242 wordt overigens gepreciseerd dat de vergadering van de betrokken nationale sportbond de door het bestuursorgaan overgelegde oriënterende begrotingsplannen goedkeurt en aan controle onderwerpt, hetgeen mede lijkt aan te tonen dat die bonden over volledige beheersautonomie beschikken.

56 In een dergelijke situatie, die – gezien de grote verscheidenheid aan oplossingen waarvoor in de verschillende lidstaten wordt geopteerd – eigen is aan het Italiaanse sportrecht, moet ervan worden uitgaan dat een overheidsinstantie die in wezen tot taak heeft regels op het gebied van sport vast te stellen, toe te zien op de juiste toepassing van die regels en enkel op te treden op het niveau van de organisatie van competities en de voorbereiding op de Olympische Spelen zonder de organisatie en de alledaagse beoefening van de verschillende sportdisciplines te regelen, op het eerste gezicht niet kan worden beschouwd als een hiërarchisch orgaan dat in staat is het beheer van de nationale sportbonden aan controle te onderwerpen en te sturen, en zeker niet wanneer deze bonden over beheersautonomie beschikken.

57 De beheersautonomie die aan de nationale sportbonden in Italië is toegekend lijkt dus a priori in tegenspraak te zijn met een actieve controle door het CONI die dermate vergaand is dat het in staat zou zijn het beheer van een nationale sportbond als de FIGC te beïnvloeden, met name wat de gunning van overheidsopdrachten betreft.

58 Dat vermoeden kan evenwel worden weerlegd indien wordt aangetoond dat de verschillende bevoegdheden waarover het CONI ten aanzien van de FIGC beschikt, die bond in een zodanige afhankelijkheidspositie plaats ten opzichte van het CONI dat dit comité de beslissingen van die bond op het gebied van overheidsopdrachten kan beïnvloeden. In dit verband zij opgemerkt dat de geest van sportcompetities, waarvan de organisatie en het concrete beheer tot de bevoegdheid van de nationale sportbonden behoren, zoals blijkt uit punt 55 van dit arrest, vereist dat die verschillende bevoegdheden van het CONI niet in al te technische zin worden opgevat, maar dat er eerder een inhoudelijke dan een formele uitlegging aan moet worden gegeven.

59 Het is dus de taak van de verwijzende rechter om te onderzoeken of de verschillende bevoegdheden waarover het CONI ten aanzien van de FIGC beschikt als geheel erop wijzen dat er sprake is van een afhankelijkheid die gepaard gaat met een dergelijke mogelijkheid tot beïnvloeding. Het staat weliswaar uitsluitend aan de verwijzende rechter om dit na te gaan, maar het Hof kan in zijn uitspraak op een verzoek om een prejudiciële beslissing in voorkomend geval preciseringen geven teneinde de nationale rechterlijke instantie bij haar beslissing te leiden (zie in die zin arrest van 2 mei 2019, Fundación Consejo Regulador de la Denominación de Origen Protegida Queso Manchego, C‑614/17, EU:C:2019:344, punt 37 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

60 Wat in de eerste plaats de bevoegdheid van het CONI inzake de erkenning voor sportdoeleinden van nationale sportbonden betreft – zoals die voortvloeit uit de artikel 5, lid 2, onder c), en artikel 15, leden 5 en 6, van wetsbesluit nr. 242 alsook uit artikel 6, lid 4, onder b) en c), van de statuten van het CONI – moet om te beginnen worden opgemerkt dat het CONI in dit verband een algemene regeling toepast die, volgens de schriftelijke opmerkingen van de Italiaanse regering, gemeenschappelijk is voor elke sportvereniging die rechtspersoonlijkheid wenst te verkrijgen of die, zelfs slechts in geringe mate, afhankelijk is van overheidsfinanciering. Daarnaast blijkt uit het aan het Hof overgelegde dossier dat de erkenning door het CONI slechts een voorafgaande fase is die uitsluitend betrekking heeft op de procedure voor de erkenning voor sportdoeleinden, aangezien al deze bonden op uniforme wijze worden erkend onder de voorwaarden en volgens de procedure vastgesteld in de geldende Italiaanse wetgeving, in casu besluit nr. 361 van de president van de Republiek van 10 februari 2000.

61 Bovendien volgt uit artikel 6, lid 4, onder c), in samenhang met artikel 21, lid 1, van de statuten van het CONI dat de criteria op basis waarvan de erkenning wordt verleend, onder voorbehoud van verificatie door de verwijzende rechter, geenszins betrekking hebben op aspecten van het beheer van de betrokken bond, maar op algemene voorwaarden waaraan elke nationale sportbond op het gebied van sport en organisatie moet voldoen alsmede op de naleving van basisregels en ‑beginselen, zoals het beginsel van interne democratie of de beginselen van gendergelijkheid en gelijke kansen. In dezelfde zin kan de nationale raad van het CONI krachtens artikel 21, lid 3, van de statuten van het CONI de erkenning van een nationale sportbond enkel intrekken in het geval dat de betrokken bond niet langer aan de voorwaarden van artikel 21, lid 1, van die statuten voldoet.

62 De procedure voor de erkenning lijkt – zoals de advocaat-generaal in punt 71 van zijn conclusie heeft opgemerkt – volgens artikel 5, lid 2, onder b), van wetsbesluit nr. 242 in samenhang met artikel 6, lid 4, onder b), van de statuten van het CONI, gekoppeld te zijn aan de beoordeling of de statuten van de betrokken nationale sportbond in overeenstemming zijn met de door de nationale raad van het CONI vastgestelde fundamentele beginselen. Niettemin lijkt de uitdrukking „fundamentele beginselen”, gelezen in samenhang met de beginselen waarmee de regelgeving en de statutaire bepalingen van die bonden krachtens artikel 16, lid 1, van wetsbesluit nr. 242 alsmede artikel 21, lid 1, onder c), en artikel 22, leden 1 tot en met 3, van de statuten van het CONI in overeenstemming moeten zijn, aan te tonen dat de nationale raad van het CONI enkel organisatorische regels mag vaststellen die geïnspireerd zijn op het beginsel van interne democratie, dat in de statuten van die bonden geëerbiedigd moet worden, zonder dat het CONI in staat is om hun gedetailleerde en ingrijpende regels voor het beheer op te leggen.

63 Aangezien het optreden van het CONI zich beperkt tot de vaststelling van fundamentele beginselen om de algemene regeling waaraan alle nationale sportbonden onderworpen zijn te harmoniseren en om ervoor te zorgen dat deze bonden operationeel zijn in de sportdiscipline waarvoor zij op nationaal en internationaal niveau verantwoordelijk zijn – waarbij zij de bij wet vastgestelde doelstellingen nastreven en regelgeving en statutaire bepalingen vaststellen in overeenstemming met de wet en het beginsel van interne democratie – lijkt de aan de FIGC verleende voorafgaande erkenning voor sportdoeleinden, op zich, het CONI op het eerste gezicht vervolgens niet de mogelijkheid te bieden dermate verregaande actieve controle uit te oefenen op het beheer van deze bond dat het CONI in staat is de beslissingen op het gebied van overheidsopdrachten van die bond te beïnvloeden.

64 Wat in de tweede plaats de in artikel 5, lid 2, onder a), en artikel 15, lid 1, van wetsbesluit nr. 242 alsmede in artikel 20, lid 4, en artikel 23, leden 1 bis en 1 ter, van de statuten van het CONI vastgestelde bevoegdheid van het CONI betreft om ten aanzien van de Italiaanse sportbonden richtsnoeren, besluiten, richtlijnen en instructies vast te stellen betreffende het verrichten van sportactiviteiten binnen het door die bonden gecreëerde kader, staat het aan de verwijzende rechter om na te gaan of al deze voorschriften bedoeld zijn om – zoals de FIGC, het CONI en de Italiaanse regering ter terechtzitting hebben bepleit – de nationale sportbonden algemene, brede en abstracte regels of algemene richtsnoeren op te leggen met betrekking tot de organisatie van sport in haar publieke dimensie, zodat het CONI daardoor niet dermate actief betrokken zou zijn bij het beheer van die bonden dat het hun beslissingen op het gebied van overheidsopdrachten kan beïnvloeden, dan wel of het CONI daarentegen in staat is de betreffende bonden aan zeer gedetailleerde beheersregels te onderwerpen en hun een bepaald beheersprofiel op te leggen, met name wat de gunning van opdrachten betreft (zie in die zin arrest van 1 februari 2001, Commissie/Frankrijk, C‑237/99, EU:C:2001:70, punten 50‑52 en 57).

65 Wat in de derde plaats de bevoegdheid van het CONI betreft om de statuten van de nationale sportbonden goed te keuren voor sportdoeleinden, moet worden opgemerkt dat het CONI bij de uitoefening van deze bevoegdheid, zoals die blijkt uit artikel 7, lid 5, onder l), en artikel 22, lid 5, van zijn statuten, enkel mag beoordelen of de statuten van die bonden in overeenstemming zijn met de wet, zijn eigen statuten en de door het CONI vastgestelde fundamentele beginselen. Daarom staat het aan de verwijzende rechter om na te gaan of het CONI de FIGC bij de goedkeuring van de statuten wijzigingen had kunnen opleggen waardoor de beheersautonomie van deze bond zou zijn beperkt, of bij de beoordeling van de statuten de erkenning van de FIGC had kunnen intrekken op grond dat die bond weigerde wijzigingen aan te brengen die ertoe strekten zijn beheersautonomie te beperken dan wel hem een vooraf bepaalde manier van beheren had kunnen opleggen.

66 Wat in de vierde plaats de bevoegdheid van het CONI betreft om de jaarrekeningen en jaarlijkse begrotingen van de nationale sportbonden goed te keuren – welke bevoegdheid is vastgesteld in artikel 15, lid 3, van wetsbesluit nr. 242, alsmede in artikel 7, lid 5, onder g2), en artikel 23, lid 2, van de statuten van het CONI – staat het aan de verwijzende rechter om na te gaan of het CONI zich er in dit verband toe beperkt een zuiver boekhoudkundige controle uit te voeren van de jaarrekeningen en het begrotingsevenwicht, hetgeen niet zou wijzen op het bestaan van een actieve controle op het beheer van die bonden (zie in die zin arresten van 1 februari 2001, Commissie/Frankrijk, C‑237/99, EU:C:2001:70, punt 53 , en  12 september 2013, IVD, C‑526/11, EU:C:2013:543, punt 29 ), dan wel of die controle eveneens betrekking heeft op het lopende beheer van die bonden, met name vanuit het oogpunt van de juistheid van de cijfers, de inachtneming van de regels, spaarzaamheid, rendabiliteit en doelmatigheid, hetgeen zou aantonen dat er sprake is van een actieve controle op het beheer (zie in die zin arrest van 27 februari 2003, Adolf Truley, C‑373/00, EU:C:2003:110, punt 73 ).

67 Wat meer in het bijzonder de goedkeuring van de jaarrekeningen betreft, dient de verwijzende rechter na te gaan of de enige „sanctie” die is verbonden aan het feit dat het CONI de jaarrekeningen niet goedkeurt, erin bestaat dat die jaarrekeningen niet bekendgemaakt worden. Dergelijke aanwijzingen kunnen aangeven dat het CONI niet bevoegd is om in dit opzicht dwang uit te oefenen ten aanzien van de nationale sportbonden.

68 Wat de goedkeuring van de begroting betreft, staat het aan de verwijzende rechter om na te gaan of de nationale sportbonden – zoals blijkt uit de toelichtingen die het CONI ter terechtzitting heeft verstrekt – in fine over hun begroting beslissen zonder dat het CONI zich tegen de vaststelling ervan kan verzetten – en dus in staat is op dat punt controle uit te oefenen over het beheer van die bonden –, hetgeen er andermaal op zou wijzen dat het CONI niet bevoegd is om dwang uit te oefenen.

69 Wat betreft de in artikel 23, lid 2, van de statuten van het CONI neergelegde bevoegdheid van het CONI om de aan de nationale sportbonden toegewezen financiële bijdragen vast te stellen en te bepalen voor welke specifieke doeleinden deze bijdragen moeten worden aangewend, staat het aan de verwijzende rechter om na te gaan welke gevolgen deze bevoegdheid heeft voor het concrete beheer van de FIGC en de mate waarin de FIGC in de mogelijkheid verkeert de zeggenschap over zijn beslissingen op het gebied van de gunning van opdrachten te behouden. In dit verband zal de verwijzende rechter rekening moeten houden met het feit dat, ten eerste, de overheidsbijdragen op basis van genoemde bepaling lijken te worden verdeeld volgens zeer algemene categorieën binnen de publieke dimensie van sportactiviteiten, namelijk de bevordering van sport bij jongeren, alsook de voorbereiding op de Olympische Spelen en op topsport, en dat, ten tweede, de aan de FIGC toegekende overheidsfinanciering, in het specifieke geval van deze bond – zoals blijkt uit de verwijzingsbeslissing en uit de ter terechtzitting verstrekte gegevens – in ieder geval gering is, aangezien die bond in grote mate in staat is om zichzelf te financieren.

70 Wat ten vijfde de bevoegdheid betreft waarover het CONI op grond van artikel 7, lid 5, onder h1), van zijn statuten beschikt om de auditeurs te benoemen die het CONI in de nationale sportbonden vertegenwoordigen, zal de verwijzende rechter dienen na te gaan of die auditeurs in staat zijn het beleid inzake beheer van deze bond te beïnvloeden, met name op het gebied van overheidsopdrachten, gelet op het feit dat zij – zoals uit de schriftelijke opmerkingen van de FIGC en het CONI blijkt – geen vetorecht en geen enkele vertegenwoordigingsbevoegdheid of bevoegdheid inzake beheer hebben.

71 Wat ten zesde de in artikel 5, lid 2, onder e), van wetsbesluit nr. 242, alsook in artikel 6, lid 4, onder e) en e1), artikel 7, lid 5, onder e), en artikel 23, lid 3, van de statuten van het CONI vastgestelde bevoegdheid van het CONI betreft om controles uit te voeren met betrekking tot de uitoefening van de aan de nationale sportbonden opgedragen openbare activiteiten en, meer in het algemeen, met betrekking tot de goede werking van deze bonden, zal het de taak zijn van de verwijzende rechter om na te gaan in hoeverre die controles zich uitstrekken tot de beheersautonomie van die bonden en tot de mogelijkheid waarin die bonden verkeren om beslissingen te nemen op het gebied van de gunning van opdrachten. De verwijzende rechter zal met name dienen na te gaan of de controle op de goede werking van de nationale sportbonden in wezen beperkt is – zoals in punt 53 van dit arrest is aangegeven – tot de behoorlijke organisatie van competities, de voorbereiding op de Olympische Spelen, topsport en de aanwending van financiële steun, dan wel of het CONI op een actievere wijze controle uitoefent op het bestuur van die bonden.

72 Wat meer in het bijzonder de bevoegdheid betreft waarover het CONI beschikt om de nationale sportbonden onder toezicht te plaatsen in geval van ernstige onregelmatigheden bij het beheer of ernstige schendingen van het sportrecht, dan wel ingeval deze bonden niet in staat zijn hun taken te verrichten of er problemen zijn met het regelmatige verloop van sportcompetities, zal de verwijzende rechter, teneinde uit te sluiten dat er sprake is van actieve controle op het beheer van die bonden, dienen na te gaan of – zoals de FIGC, het CONI en de Italiaanse regering zowel in hun schriftelijke opmerkingen als ter terechtzitting hebben uiteengezet – voornoemde gevallen waarin het CONI optreedt – zoals die voortvloeien uit artikel 5, lid 2, onder e ter), en artikel 7, lid 2, onder f), van wetsbesluit nr. 242, alsook uit artikel 6, lid 4, onder f1), artikel 7, lid 5, onder f), en artikel 23, lid 3, van de statuten van het CONI – vallen onder de gewone controle van de naleving van de regels en niet van het beleid inzake het beheer van de nationale sportbonden en of de uitoefening van die bevoegdheid, ongeacht het feit dat het onder toezicht plaatsen van de betreffende bonden uitzonderlijk is, geen permanente controle over het beheer van deze bonden inhoudt (zie in die zin arrest van 1 februari 2001, Commissie/Frankrijk, C‑237/99, EU:C:2001:70, punten 55 en 56 ).

73 Zoals de advocaat-generaal in punt 66 van zijn conclusie in wezen heeft opmerkt, dient te worden gepreciseerd dat om te beoordelen of het CONI het beheer van de FIGC aan actieve controle onderwerpt en invloed kan uitoefenen op de beslissingen van de FIGC op het gebied van overheidsopdrachten, de verschillende bevoegdheden van het CONI moeten worden onderzocht in het kader van een algehele beoordeling, met dien verstande dat over het algemeen een reeks van aanwijzingen kan duiden op voormelde actieve controle en de mogelijkheid om invloed uit te oefenen (zie in die zin arrest van 1 februari 2001, Commissie/Frankrijk, C‑237/99, EU:C:2001:70, punt 59 ).

74 Wat betreft de door de verwijzende rechter aangehaalde omstandigheid dat de nationale sportbonden – indien tot de slotsom wordt gekomen dat het CONI in de zin van de tweede variant van de in artikel 2, lid 1, punt 4, onder c), van richtlijn 2014/24 genoemde alternatieven het beheer van deze bonden zoals de FIGC aan controle onderwerpt –, omdat die bonden volgens de artikelen 4 en 6 van wetsbesluit nr. 242 de meerderheid vormen in de belangrijkste beraadslagende collegiale organen van het CONI, op de activiteiten van het CONI een invloed uitoefenen die een tegengewicht zou vormen voor die controle, dient te worden benadrukt dat die omstandigheid slechts relevant zou zijn indien kan worden vastgesteld dat elk van de nationale sportbonden op zich in staat is aanzienlijke invloed uit te oefenen op de door het CONI verrichte controle op het beheer van de betreffende bond, waardoor deze controle wordt geneutraliseerd en de betrokken nationale sportbond dus opnieuw zeggenschap verwerft over zijn beheer, ondanks de invloed van andere nationale sportbonden in een soortgelijke situatie.

75 Gelet op een en ander dient op de tweede prejudiciële vraag te worden geantwoord dat de tweede variant van de in artikel 2, lid 1, punt 4, onder c), van richtlijn 2014/24 genoemde alternatieven aldus moet worden uitgelegd dat, wanneer een nationale sportbond naar nationaal recht over beheersautonomie beschikt, het beheer van deze bond slechts kan worden geacht onder de controle van een overheidsinstantie te staan indien uit een algehele analyse van de bevoegdheden waarover die overheidsinstantie ten aanzien van die bond beschikt, blijkt dat er sprake is van actieve beheerscontrole die in feite dermate afbreuk doet aan voornoemde autonomie dat die overheidsinstantie de beslissingen op het gebied van overheidsopdrachten van de betreffende bond kan beïnvloeden. De omstandigheid dat de verschillende nationale sportbonden invloed uitoefenen op de activiteiten van de betrokken overheidsinstantie omdat zij de meerderheid vormen in de belangrijkste beraadslagende collegiale organen ervan is slechts relevant indien kan worden vastgesteld dat elk van die bonden op zich in staat is aanzienlijke invloed uit te oefenen op de door die overheidsinstantie verrichte controle ten aanzien van de betreffende bond, waardoor deze controle wordt geneutraliseerd en de betrokken nationale sportbond dus opnieuw zeggenschap verwerft over zijn beheer, ondanks de invloed van andere nationale sportbonden in een soortgelijke situatie.