Gerechtshof Amsterdam, 02-02-2021, ECLI:NL:GHAMS:2021:312, 200.275.652/01
Gerechtshof Amsterdam, 02-02-2021, ECLI:NL:GHAMS:2021:312, 200.275.652/01
Gegevens
- Instantie
- Gerechtshof Amsterdam
- Datum uitspraak
- 2 februari 2021
- Datum publicatie
- 10 februari 2021
- ECLI
- ECLI:NL:GHAMS:2021:312
- Formele relaties
- Eerste aanleg: ECLI:NL:RBAMS:2020:838
- Zaaknummer
- 200.275.652/01
Inhoudsindicatie
Verdenking van verzekeringsfraude. (On)terechte melding van persoonsgegevens in het Extern Verwijzingsregister van Stichting Centraal Informatie Systeem (CIS). Vordering in kort geding tot verwijdering van deze registratie. Is dit de juiste rechtsingang? De geëigende is het indienen van een verzoekschrift bij de rechtbank op de voet van artikel 35 Uitvoeringswet AVG.
Uitspraak
afdeling civiel recht en belastingrecht, team I
zaaknummer: 200.275.652/01 KG
zaak- en rolnummer rechtbank Amsterdam: C/13/678461 / KG ZA 20-42
arrest van de meervoudige burgerlijke kamer van 2 februari 2021
inzake
VIVAT SCHADEVERZEKERINGEN N.V.,
h.o.d.n, Reaal Schadeverzekeringen,
gevestigd te Amstelveen,
appellante,
advocaat: mr. W.A.M. Rupert te Rotterdam,
tegen:
[geïntimeerde] ,
wonende te [woonplaats] ,
geïntimeerde,
advocaat: mr. R.F. de Jong te Amsterdam.
Partijen worden hierna Reaal en [geïntimeerde] genoemd.
1 De zaak in het kort
[geïntimeerde] meent dat zijn voormalig verzekeraar Reaal ten onrechte melding heeft gemaakt van zijn persoonsgegevens in het Extern Verwijzingsregister van Stichting Centraal Informatie Systeem (CIS). Hij vordert in kort geding verwijdering van deze registratie. De voorzieningenrechter wijst deze vordering toe omdat de door Reaal gestelde verzekeringsfraude of misleiding onvoldoende is komen vast te staan. Reaal houdt vast aan het verwijt dat [geïntimeerde] verzekeringsfraude heeft gepleegd en komt in hoger beroep op tegen de door de voorzieningenrechter toegewezen veroordeling tot verwijdering van de registratie.
2 Het geding in hoger beroep
Reaal is bij dagvaarding van 11 maart 2020 in hoger beroep gekomen van een vonnis in kort geding van de voorzieningenrechter in de rechtbank Amsterdam (hierna: voorzieningenrechter) van 13 februari 2020 onder het hierboven genoemde zaak- en rolnummer gewezen tussen [geïntimeerde] als eiser en Reaal als gedaagde. De dagvaarding, met producties, bevat de grieven.
Partijen hebben daarna de volgende stukken ingediend:
- memorie van antwoord, met producties;
- akte van de zijde van Reaal;
- antwoordakte van de zijde van [geïntimeerde] .
Ten slotte is arrest gevraagd.
Reaal heeft geconcludeerd dat het hof het bestreden vonnis zal vernietigen en de vordering van [geïntimeerde] alsnog zal afwijzen en – uitvoerbaar bij voorraad – [geïntimeerde] zal veroordelen in de kosten van het geding in beide instanties, te vermeerderen met wettelijke rente.
[geïntimeerde] heeft geconcludeerd tot bekrachtiging van het bestreden vonnis met
- uitvoerbaar bij voorraad - veroordeling van Reaal in de kosten van het geding in hoger beroep.
3 Feiten
De voorzieningenrechter heeft in het bestreden vonnis onder 2.1 tot en met 2.20 feiten opgesomd waarvan bij de boordeling is uitgegaan. Deze feiten zijn in hoger beroep niet in geschil en dienen derhalve ook het hof als uitgangspunt. Het gaat in deze zaak om het volgende.
[geïntimeerde] had zijn personenauto met ingang van 11 november 2014 verzekerd bij Reaal (thans Vivat). Laatstelijk was de maandpremie € 51,25 inclusief assurantiebelasting. In artikel 2.5.1 van de polisvoorwaarden is bepaald:
“(...)
Je krijgt geen vergoeding
(...)
Als je fraudeert. Daarmee bedoelen wij dat er onwaarheden zijn of worden verteld om vergoeding (...) te krijgen. Er wordt een hoger bedrag aan schade opgegeven dan er in werkelijkheid is geleden. Of er wordt een schade gemeld die er in werkelijkheid niet is. Komen wij daarachter en hebben wij schade vergoed of kosten gemaakt? Dan moet je de betaalde vergoeding en de door ons gemaakte (onderzoeks)kosten terugbetalen. Wij beëindigen dan ook gelijk de polis, doen aangifte bij de politie en melden de fraude in de daarvoor bestemde registers.”
Op of omstreeks 6 februari 2017 is bij een aanrijding met een ander voertuig schade aan de linker achterzijde van de auto van [geïntimeerde] ontstaan.
Reaal heeft daarop een schade-expert ingeschakeld die de schade op 23 februari 2017 heeft gefotografeerd. In zijn rapport van dezelfde datum heeft de expert de schade begroot op € 1.187,75. Daarin is voor pure materiaalkosten, exclusief BTW en arbeidsloon, opgenomen:
- bumper achter € 429,79
- glas achterlicht L € 240,25.
Op de bij het rapport gevoegde foto’s zijn krassen en deukjes in het plaatwerk, een scheurtje in de achterbumper, een beschadigd linker achterlicht en een loshangend stuk van de bumper te zien.
Reaal heeft het bedrag van € 1.187,75 aan [geïntimeerde] uitgekeerd.
Op 28 of 29 juli 2017 is opnieuw schade aan de linker achterzijde van de auto ontstaan, nu doordat een motorrijder de auto van [geïntimeerde] raakte, toen die voor een verkeerslicht stond te wachten. De motorrijder is na het ongeval doorgereden. De politie is ter plaatse geweest en [geïntimeerde] heeft op 31 juli 2017 aangifte gedaan van doorrijden na het veroorzaken van schade bij een ongeval. Het OM heeft geen vervolging ingesteld.
[geïntimeerde] heeft ook deze tweede schade gemeld en zelf gemaakte foto’s van de schade meegezonden evenals een taxatierapport van zijn garagist [garagist] . Namens Reaal is Volmachtkantoor Nederland (VKN) zonder benoeming van een expert overgegaan tot uitkering van een bedrag van € 487,03.
Reaal heeft geprobeerd de schade te verhalen via de WAM-verzekering. Op verzoek van de WAM-verzekeraar is alsnog een expert ingeschakeld. Deze expert ( [expert] , een andere persoon dan de vorige keer) heeft op 30 november 2017 gerapporteerd:
“Wij stelden aan de hand van de foto’s vast dat het voertuig aan de linker achterzijde werd beschadigd ten gevolge van het evenement d.d. 28-7-2017. Echter stelden wij reeds eerder schade vast (...) met schadedatum 6-2-2017. Dit betrof eveneens een schade aan de achterzijde, te weten: achterbumper en linker achterlicht. Vergelijking van fotomateriaal leerde ons dat de schade (...) [van 6-2-2017, hof] niet is hersteld.
Gezien bovenstaande en het feit dat de achterbumper reeds vervangen diende te worden, zien wij geen financiële meerschade ten gevolge van het evenement d.d. 28-7-2017.”
Bij brief van 7 december 2017 heeft VKN namens Reaal aan [geïntimeerde] geschreven:
“De expert stelt vast dat de schade welke u claimt oude schade betreft. In februari dit jaar heeft de expert bij uw auto een schade aan de achterbumper en linker achterlicht vastgesteld. Deze schade was dusdanig dat uw achterbumper toen al vervangen had moeten worden. U heeft daarvoor toen van ons een schadevergoeding gehad. Nu blijkt dat u de bumper niet vervangen heeft maar wel doodleuk nu weer dezelfde schade claimt.
Deze handelswijze heeft voor ons alle elementen van misleiding van de verzekeraar. Dat is iets wat niet door ons wordt geaccepteerd. Voordat wij daar een beslissing in nemen geven wij u graag de gelegenheid uit te leggen waarom u dit heeft gedaan. Wij stellen u daarom een aantal vragen. (...)
- Waarom heeft u de schade van februari niet (volledig) laten maken?
- Waarom claimt u nu de oude schade opnieuw?
- Klopt het dat u bewust een nieuwe offerte heeft laten opmaken om nu schade te claimen terwijl u wist dat het om een al beschadigde bumper ging?
- Wanneer u van mening bent dat de bevindingen van de expert niet kloppen dan dient u het tegendeel aan te tonen. Bijvoorbeeld door een gespecificeerde herstelnota (dus geen offerte of pro-forma) waaruit blijkt dat de oude schade vóór 28/07/17 was gerepareerd?
(...)
Wanneer u niet reageert, nemen wij aan dat u inderdaad heeft geprobeerd ons en de tegenpartij te misleiden. Reageert u wel dan zullen wij afhankelijk van uw antwoord een nader standpunt innemen. Zeker is wel dat u het in dit dossier aan u betaalde bedrag van € 487,03 moet terugbetalen aan ons. Afhankelijk van de vraag of er sprake is van misleiding of niet komen daar eventueel nog gemaakte expertisekosten van € 88,94 bij.
Is er sprake van misleiding dan maken wij hier melding van. Wat dat inhoudt leggen wij u in dat geval dan uit. (...)”
[geïntimeerde] heeft op 8 december 2017 per e-mail als volgt geantwoord:
“(...) Volgens uw vragen in uw brief van 7 december 2017 beantwoord ik het volgende:
- de schade van februari is gemaakt,
En u kan de foto’s kan vergelijken of kan mijn auto hier zien.
- de nieuwe schade door de motor is duidelijk te zien is en heb ik getuigen hiervoor.
De nieuwe schade dikke krassen en andere dan de oude schade.
- ik heb de bon van oude schade niet vinden.
Ik hoop u genoeg geïnformeerd. (...)”
Nadat VKN hem had gevraagd de bon op te vragen bij de garage, heeft [geïntimeerde] bij e-mail van 22 december 2017 als volgt geantwoord:
“(...) betreft bon voor schadehersteller van feb 2017 kan ik niet vinden, en de hersteller garage heeft geen zin om mij te helpen, heeft geen tijd om te zoeken en hij zegt de bon een eenmalig aan geven.
En ik verzoek ik u om naar beide schade foto’s bekijken en daar verschil kan u te zien, of kan u de auto zelf weer nakijken.
En ik kan niet zo maar liegen voor het bedrag geen 500,00 terwijl heb ik all risk verzekering heeft en schade vrij jaren 13 jaar dit kan makkelijk met mijn verzekering regelen zonder hoofdpijn. (...)”
Bij brief van 18 juni 2018 aan [geïntimeerde] heeft VKN het uitgekeerde schadebedrag en de “onderzoekskosten/schade”, totaal € 575,97, teruggevorderd en meegedeeld dat de persoonsgegevens van [geïntimeerde] worden opgenomen in het (interne) incidentenregister en in het Extern Verwijzingsregister (EVR).
Als reden daarvoor is in de brief vermeld:
“Uit onze informatie blijkt dat u ten onrechte een schadevergoeding heeft geclaimd en gekregen. U claimde een achterschade aan uw auto welke veroorzaakt zou zijn door een motorrijder. Nadat de tegenpartij bezwaar had gemaakt hebben wij uw schade alsnog door een expert laten beoordelen. De expert stelde vast dat het om een oude schade gaat welke al eerder door de expert was opgenomen. Voor die schade heeft u indertijd een financiële vergoeding van de verzekeraar ontvangen. Deze schade bleek nu niet hersteld te zijn en kan/mag daarom niet nogmaals geclaimd worden. Ondanks diverse verzoeken van de expert en ons heeft u niet aan kunnen tonen dat de schade wel hersteld was. Er is daarom sprake van verzekeringsfraude.”
Over de opname in het EVR is onder meer vermeld:
“Wij begrijpen dat de registratie gevolgen voor u kan hebben als u bijvoorbeeld een andere verzekering of financieel product aanvraagt of solliciteert bij een financiële instelling. Daarom hebben wij een zorgvuldige afweging gemaakt tussen uw belangen en de belangen van de financiële instellingen. De schending van ons vertrouwen in u is zo ernstig dat wij het belangrijk vinden om uw gegevens in het waarschuwingssysteem op te nemen. De registratie kan worden getoetst via het Centraal informatiesysteem van de in Nederland werkzame verzekeringsmaatschappijen (Stichting CIS), Bordewijklaan 2, 2591 XR Den Haag.
Doelstelling van de verwerking van persoonsgegevens bij Stichting CIS is om voor verzekeraars en gevolmachtigd agenten risico’s te beheersen en fraude tegen te gaan. Zie voor meer informatie www.stichtingcis.nl. Hier vindt u ook het privacyreglement van Stichting CIS.”
Reaal heeft de verzekering opgezegd. [geïntimeerde] heeft in het EVR geregistreerd gestaan met als referentiedatum 25 juni 2018, einddatum 1 juni 2023 en schadenummer [1] (dat nummer betreft de schademelding van juli 2017).
Bij brief van 22 oktober 2018 heeft [geïntimeerde] aan Reaal geschreven als volgt:
“(...) Hierbij wil ik u duidelijk maken dat ik mij slecht behandeld voel van mijn schade aan mijn auto.
Wij hebben getuige en foto’s van de schade en er is een expert van de tegenpartij maar die heb ik nooit gezien of gesproken en heeft mijn auto helemaal niet gezien, heb uiteindelijk een bedrag van € 575,97 uitgekeerd gekregen maar door dat jullie aangaven dat ik fraude heb gepleegd omdat er schade eerder was ontstaan heb ik het bedrag teruggestort omdat ik mij zwaar vernederd voelde.
Ik heb een allrisk verzekering dus zou niet weten waarom ik fraude zou moeten plegen en ben nu aangemeld bij CIS ik ben jarenlang bij jullie verzekerd geweest dus dien ik een bezwaar in tegen het besluit dat jullie mij hebben aangemeld bij CIS en dat jullie dit besluit terug trekken. (...)”
VKN heeft [geïntimeerde] op 13 november 2018 geantwoord, dat zij het dossier opnieuw heeft beoordeeld:
“Met de stelling dat de expert uw auto niet heeft gezien zijn wij het niet eens. De expert geeft aan uw auto bij u voor de deur gezien te hebben. Hierbij is vastgesteld dat het om een oude schade gaat. Wij hebben u diverse malen gevraagd (...) om aan te tonen dat de oude schade wel hersteld was zoals u stelde. U kon echter op geen enkele wijze middels een reparatienota het herstel bewijzen. Als bewijs van herstel accepteren wij alleen de originele herstelnota.
U levert nu geen nieuwe bewijzen welke uw lezing onderbouwen. Wij blijven daarom van mening dat u heeft gefraudeerd. Onze beslissing hierover en de registratie hiervan trekken wij daarom ook niet in. (...)”
Bij brief van 20 november 2018 heeft het CIS aan [geïntimeerde] – kennelijk na diens verzoek om verwijdering van de registratie – bericht dat de registratie wordt gehandhaafd, onder verwijzing naar de motivering van Reaal in een bijgevoegde brief van 16 november 2018. Het CIS bericht in deze brief van 20 november 2018 als volgt:
“Uw verzoek tot verbetering, aanvulling of verwijdering van de geregistreerde gegevens in de databank van CIS is voorgelegd aan VIVAT Schadeverzekering N.V. die verantwoordelijk is voor de registratie. (...)
Uit de reactie van VIVAT Schadeverzekering N.V. blijkt dat uw verzoek niet is gehonoreerd. De geregistreerde gegevens zullen niet worden verwijderd.
Indien u zich na deze toelichting van de VIVAT Schadeverzekering N.V. met diens standpunt niet kunt verenigen, kunt u overwegen schriftelijk een gemotiveerde klacht via hun interne klachtenprocedure in te dienen. Pas na het doorlopen van de interne klachtprocedure kunt u overwegen een gemotiveerde klacht in te dienen bij:
Stichting Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) (...)”
Die motivering in de bijgevoegde brief van Reaal houdt kort gezegd in:
- er heeft wel degelijk een fysieke expertise plaats gevonden;
- bij dit bezoek heeft de expert vastgesteld dat de schade exact gelijk is aan een eerdere schade waarvoor [geïntimeerde] al is schadeloos gesteld;
- [geïntimeerde] heeft ondanks herhaald verzoek en verleend uitstel geen bewijs geleverd van herstel van de oude schade.
Omstreeks september 2019 heeft [geïntimeerde] een nieuwe auto aangeschaft. Toen zijn verzekeraar niet bereid bleek om deze in verzekering te nemen vanwege de vermelding in het EVR van CIS heeft [geïntimeerde] een advocaat ingeschakeld.
De advocaat van [geïntimeerde] heeft bij brief aan VKN van 10 september 2019 de stellingen in de brief van 13 november 2018 gemotiveerd betwist en SNS gesommeerd de volgens hem onterechte registratie ongedaan te maken.
Op 30 oktober 2019 heeft de advocaat van [geïntimeerde] aan Reaal een op 29 oktober 2019 gedateerde verklaring gemaild, ondertekend door [naam] van [garagist] , waarin deze verklaart beide schades te hebben hersteld. Reaal heeft dezelfde dag geantwoord de juistheid van deze verklaring in twijfel te trekken, te concluderen dat de schade van februari 2017 nog aanwezig was ten tijde van het ongeval in juli 2017 en niet tot verwijdering van de registratie te zullen overgaan. Reaal verwijst daarbij naar een email van 26 september 2019 van de expert [expert] (zie 3.7), die luidt:
“Wij hebben het voertuig niet fysiek geïnspecteerd, daar deze al was afgeleverd en hersteld. Bijgaand voegen wij foto’s bij van de eerste schade (..) en foto’s welke wij van verzekerde ontvingen. Vergelijking van de foto’s leerde ons dat de schade welke opgenomen is in het eerste dossier nog steeds aanwezig is op de bijgevoegde foto’s van verzekerde.
De achterbumper diende bij de eerste schade al vervangen en gespoten te worden. Er is ons inziens derhalve geen financiële meerschade ten gevolge van het 2e evenement.
(...)”
De advocaat van [geïntimeerde] heeft dit standpunt bij e-mail van 31 oktober 2019 gemotiveerd betwist en Reaal gesommeerd de CIS-registratie ongedaan te maken. Hij heeft daartoe onder meer gewezen op de foto’s. Verder heeft hij erop gewezen dat de expert tegenstrijdige verklaringen heeft afgelegd: hij heeft (evenals Reaal) steeds volgehouden dat de tweede schade fysiek is geïnspecteerd, terwijl nu wordt toegegeven dat dit niet is gebeurd. Mede om deze reden worden de bevindingen van de expert betwist.
[geïntimeerde] heeft zijn (nieuwe) auto met ingang van 27 december 2019 uiteindelijk elders verzekerd tegen een maandpremie van € 81,43 exclusief poliskosten en assurantiebelasting.