Gerechtshof Amsterdam, 02-12-2025, ECLI:NL:GHAMS:2025:3166, 200.353.230/01 NOT
Gerechtshof Amsterdam, 02-12-2025, ECLI:NL:GHAMS:2025:3166, 200.353.230/01 NOT
Gegevens
- Instantie
- Gerechtshof Amsterdam
- Datum uitspraak
- 2 december 2025
- Datum publicatie
- 2 december 2025
- ECLI
- ECLI:NL:GHAMS:2025:3166
- Zaaknummer
- 200.353.230/01 NOT
Inhoudsindicatie
Klacht BFT tegen een notaris. Zeer trage afwikkeling nalatenschap. Erfgenamen niet informeren. Woning gekraakt. Eerste aanleg: klacht gegrond; ontzetting uit het ambt. Hoger beroep uitsluitend strafmaatverweer. Hof: vier maanden schorsing. Volledige verantwoordelijkheid afwikkeling, zelfinzicht, geen recidive, geen eigen belang.
Uitspraak
beslissing
___________________________________________________________________ _ _
GERECHTSHOF AMSTERDAM
afdeling civiel recht en belastingrecht
zaaknummer : 200.353.230/01 NOT
nummer eerste aanleg : SHE/2024/23
beslissing van de notaris- en gerechtsdeurwaarderskamer van 2 december 2025
inzake
[appellant] ,
notaris te [plaats] ,
appellant,
gemachtigde: mr. L.H. Rammeloo, advocaat te Amsterdam,
tegen
BUREAU FINANCIEEL TOEZICHT,
gevestigd te Utrecht,
geïntimeerde,
gemachtigden: mr. R. Wisse en mr. S. Bong.
Partijen worden hierna [appellant] en het BFT genoemd.
1 De zaak in het kort
Erflater is in [jaar] overleden. [appellant] is executeur geworden in de nalatenschap van erflater. Tot de nalatenschap behoren onder meer een woning, een auto en het saldo op twee bankrekeningen. Twee goede doelen zijn tot erfgenaam benoemd. [appellant] heeft in de loop der jaren langdurig vrijwel niets aan de afwikkeling van de nalatenschap gedaan en de erfgenamen niet geïnformeerd. Daardoor heeft de woning jarenlang leeg gestaan en is deze gekraakt. Begin 2023 heeft het BFT een signaal ontvangen over deze nalatenschap en is het een onderzoek gestart bij [appellant] . In deze tuchtprocedure verwijt het BFT [appellant] dat hij de nalatenschap van erflater niet zorgvuldig en voortvarend heeft afgewikkeld en dat hij daarbij onvoldoende regie heeft gevoerd. In eerste aanleg is de klacht gegrond verklaard en is aan [appellant] de maatregel van ontzetting uit het ambt opgelegd. Het hoger beroep van [appellant] richt zich uitsluitend tegen de opgelegde maatregel. Het hof legt aan [appellant] een lichtere maatregel op (schorsing in de uitoefening van het ambt voor de duur van vier maanden).
2 Het geding in hoger beroep
[appellant] heeft op 8 april 2025 een beroepschrift en op 12 mei 2025 een aanvullend beroepschrift – met bijlagen – bij het hof ingediend tegen de beslissing van de kamer voor het notariaat in het ressort ’s-Hertogenbosch (hierna: de kamer) van 17 maart 2025 tussen partijen gegeven onder bovengenoemd nummer (ECLI:NL:TNORSHE:2025:3).
Het BFT heeft op 30 juni 2025 een verweerschrift bij het hof ingediend.
[appellant] heeft op 22 september 2025 aanvullende producties bij het hof ingediend.
Het hof heeft van de kamer de stukken van de eerste aanleg ontvangen.
De zaak is behandeld ter openbare terechtzitting van het hof van 2 oktober 2025. [appellant] , vergezeld van zijn gemachtigde, en het BFT, vertegenwoordigd door haar gemachtigden, zijn verschenen en hebben het woord gevoerd; de gemachtigde van [appellant] aan de hand van aan het hof overgelegde spreekaantekeningen.
3 Feiten
Het hof verwijst naar de feiten die de kamer in de bestreden beslissing heeft vastgesteld. Partijen hebben tegen de vaststelling daarvan geen bezwaar gemaakt, zodat ook het hof van die feiten uitgaat. Waar nodig aangevuld met andere feiten die zijn komen vast te staan, zijn die feiten de volgende.
Op 26 mei [jaar] is [naam] (hierna: erflater) op [leeftijd] overleden. De echtgenote van erflater was al eerder overleden. Zij hadden geen kinderen. Na het overlijden van zijn echtgenote heeft erflater zijn testament op 15 december 2009 ten overstaan van [appellant] gewijzigd. Daarbij heeft erflater de Stichting “Care for People” en de Willibrordusparochie tot zijn enige erfgenamen benoemd, ieder voor een gelijk deel. Beide erfgenamen zijn gevestigd in [plaats] .
Erflater heeft bij dit testament tot executeur benoemd de in anciënniteit oudste (kandidaat-)notaris verbonden aan [bedrijf 1] in [plaats] . [appellant] was destijds aan dat kantoor verbonden. De taken en bevoegdheden van de executeur zijn in het testament als volgt omschreven:
“De executeur heeft tot taak de goederen van de nalatenschap te beheren en de schulden van de nalatenschap te voldoen die tijdens zijn/haar beheer uit die goederen moeten worden voldaan, zoals het afgeven van legaten, het nakomen of uitvoeren van overeenkomsten en de voldoening van de kosten van mijn begrafenis of crematie, van eventuele taxatie- en boedelkosten en van de successierechten die ten laste komen van erfgenamen of legatarissen. In verband met de betaling van de schulden is de executeur bevoegd de door hem/haar beheerde goederen van mijn nalatenschap te gelde te maken.
De executeur behoeft over de keuze en de tegeldemaking niet in overleg te treden met de erfgenamen en hun toestemming daarvoor is ook niet vereist.”
Erflater heeft daarbij bepaald dat de executeur de bevoegdheid heeft om bij notariële akte een of meer executeurs aan zich toe te voegen of in zijn plaats te stellen. Verder heeft erflater onder meer bepaald dat de executeur:
- -
-
binnen drie maanden na het overlijden van erflater een boedelbeschrijving met een voorlopige staat van schulden van de nalatenschap moet opmaken;
- -
-
de hem bekende schuldeisers moet oproepen om hun vorderingen in te dienen;
- -
-
een afschrift van de boedelbeschrijving aan de erfgenamen ter beschikking moet stellen;
- -
-
aan de erfgenamen alle gewenste inlichtingen moet geven over de uitoefening van zijn taak;
- -
-
jaarlijks en bij het einde van het beheer verplicht is rekening en verantwoording af te leggen aan de erfgenamen;
- -
-
jaarlijks aan de erfgenamen een overzicht moet geven van de voor de belastingheffing van belang zijnde inkomsten en kosten.
Nadat de multidisciplinaire samenwerking binnen [bedrijf 1] was beëindigd, heeft [appellant] in 2014 in [plaats] een eigen kantoor – [bedrijf 2] – opgericht.
Op 28 mei [jaar] heeft [appellant] per e-mail bericht ontvangen dat erflater was overleden.
[appellant] heeft opdracht gegeven om de uitvaart van erflater te verzorgen. Deze heeft plaatsgevonden op 3 juni [jaar] .
Erflater was eigenaar van een woning in [plaats] (hierna: de woning). [appellant] heeft destijds een bezoek gebracht aan de woning. Erflater had een auto, die bij/in de buurt van de woning geparkeerd stond.
De woning is op enig moment gekraakt.
De afdeling onbeheerde nalatenschappen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (hierna: het ministerie) heeft [appellant] bij e-mail van 27 februari 2018 gevraagd of hij bij de nalatenschap van erflater betrokken was. Het ministerie heeft deze vraag bij e-mail van 7 maart 2018 herhaald. [appellant] heeft niet op deze berichten gereageerd.
In de loop van de tijd heeft de gemeente [plaats] (hierna: de gemeente) diverse brieven en aanmaningen aan [appellant] gestuurd in verband met de nalatenschap. De gemeente heeft ook boetes opgelegd. Uit de correspondentie van de gemeente (zoals beschreven in het definitieve onderzoeksrapport van het BFT) blijkt dat [appellant] er sinds 2018 mee bekend is dat de woning was gekraakt. Bij brief van 13 februari 2019 heeft de gemeente in verband met het uitblijven van beheer van de woning een last onder dwangsom opgelegd.
De gemeente heeft [appellant] ook opgedragen om de auto van erflater te verwijderen. Begin 2020 heeft een bedrijf de auto in opdracht van [appellant] weggehaald en meegenomen. Dit bedrijf heeft geen vergoeding voor de auto betaald.
In september 2020 heeft het BFT een regulier financieel onderzoek gedaan bij [appellant] naar langlopende zaken in de financiële administratie. Omdat [appellant] de saldi van de bankrekeningen van erflater niet in zijn administratie had verwerkt, heeft het BFT deze niet bij dat onderzoek kunnen betrekken.
De gemeente heeft op 2 maart 2022 een brief aan [appellant] gestuurd met als onderwerp “verbeuring dwangsom”.
Eind 2022 en begin 2023 heeft (een medewerker van) [appellant] aan twee advocatenkantoren gevraagd om een prijsopgave in verband met de kosten van een procedure tot ontruiming van de woning. Na ontvangst van de prijsopgaves is hieraan verder geen vervolg gegeven.
Bij e-mail van 30 januari 2023 heeft het BFT een signaal ontvangen over deze nalatenschap. Op basis van zijn toezichthoudende taak als bedoeld in artikel 110 lid 1 Wet op het notarisambt (Wna) heeft het BFT [appellant] op 8 februari 2023 meegedeeld dat het een onderzoek zou starten. Op 10 maart 2023 heeft het BFT op het kantoor van [appellant] onderzoek gedaan naar deze nalatenschap en enkele andere langlopende dossiers.
Bij het onderzoek is gebleken dat [appellant] niet beschikte over alle bankafschriften van de rekeningen van erflater vanaf de datum van diens overlijden. Het BFT heeft deze bij de bank opgevraagd. De bank heeft de vanaf 1 mei [jaar] opgestelde afschriften op 22 maart 2023 aan het BFT gestuurd.
Bij e-mail van 20 april 2023 heeft het BFT de volgende vragen aan [appellant] gesteld. [appellant] heeft deze vragen beantwoord bij e-mail van 15 mei 2023. Omwille van de leesbaarheid van deze beslissing geeft het hof (net als de kamer) hierna telkens eerst de vraag van het BFT weer, gevolgd door het antwoord van [appellant] op die vraag.
Vraag 1 BFT:
“Uit de door u tijdens het onderzoek aan het BFT verstrekte brieven van de Gemeente [plaats] , gericht aan uw kantoor, blijkt dat er een auto ([kenteken]) met een verlopen APK tot de nalatenschap van [erflater] behoort. Uit uw dossier wordt niet duidelijk wat er met deze auto gebeurd is.
Uit onderzoek van het BFT bij de RDW blijkt dat de auto in die nalatenschap op 18 februari 2020 voor het eerst een andere tenaamstelling heeft gekregen en op 3 maart 2020 weer doorverkocht is en wederom een andere tenaamstelling heeft gekregen.
Kunt u deze gang van zaken toelichten? En kunt u in uw antwoord betrekken voor welk bedrag de auto verkocht is en op welke rekening/welk rekeningnummer dit bedrag is bijgeschreven?”
Antwoord notaris:
“De auto met [kenteken] was in afgesloten staat aanwezig bij de woning. De auto diende op last van de gemeente te worden verwijderd. De auto verkeerde in slechte staat en was niet in staat te rijden; ik heb geen sleutels van de auto aangetroffen in de woning. De auto mocht evenmin op een andere plaats worden geparkeerd van de gemeente. Deze auto heb ik daardoor – om niet – laten verwijderen door het bedrijf van de heer M. van Dijk. Daarvoor zijn geen financiële middelen door mij ontvangen.”
Vraag 2 BFT:
“U gaf tijdens ons onderzoek, na vragen van het BFT, aan dat het pand gekraakt is en door derden oneigenlijk wordt bewoond. Kunt u aangeven vanaf welke datum u hiervan op de hoogte was? En welke acties u sinds die tijd heeft ondernomen ter borging van dit pand in de nalatenschap?”
Antwoord notaris:
“De kennisname daarvan is medio 2020 geweest. Er is daarop mijnerzijds geen adequate actie geweest, hetgeen ik betreur. Het pand is tot en met 2022 verzekerd geweest. In 2022 is een kostenopgaaf gevraagd bij een tweetal advocatenkantoren voor de ontruiming van het pand.”
Vraag 3 BFT:
“Tijdens het onderzoek op uw kantoor gaf u aan dat de inboedel na overlijden in de woning is gebleven. Uit uw dossier blijkt niet welke inboedelgoederen en/of sieraden tot de nalatenschap behoren. Heeft u in kaart gebracht welke inboedel goederen en/of sieraden er waren? Kunt u uw antwoord toelichten?”
Antwoord notaris:
“Er is geen beschrijving opgemaakt. De woning betrof een woning van een man een die na het overlijden van zijn vrouw daar alleen heeft gewoond. De in de woning aanwezige inboedel/inrichting en overige zaken waren in matige staat. Ik heb daar geen kostbaarheden aangetroffen. Daar is geen separate beschrijving van gemaakt.”
Vraag 4 BFT:
“Uit uw dossier blijkt niet dat u de erfgenamen aangeschreven hebt? Kunt u dit toelichten?”
Antwoord notaris:
“De aanschrijving van de erfgenamen had direct moeten gebeuren, hetgeen niet is geschied. Dat betreur ik. De aanschrijving van de erfgenamen had ik alsdan gedaan na oplossing van het bovenstaande. De aanschrijving van de erfgenamen zal thans geschieden voor [hof: bedoeld zal zijn “door”] een bureau gespecialiseerd in afwikkeling van (complexe) nalatenschappen. Zoals ik eerder aangaf lijkt het beter dat – gezien de situatie – dat een derde dat zal doen. Die volledige afwikkeling zal vanzelfsprekend geheel en al voor rekening van mijn kantoor plaatsvinden, alsook vergoeding van eventuele schade.”
Vraag 5 BFT:
“Uit uw dossier blijkt dat u de afwikkeling van de nalatenschap niet heeft ingeschreven in het boedelregister? Kunt u dit toelichten?”
Antwoord notaris:
“Ik vermoed dat daar sprake is geweest van een vergissing. Gebruikelijk wordt een opdracht van een akte van erfrecht – direct na ontvangst daarvan ingeschreven in het boedelregister. Destijds had het kantoor een zeer beperkte omvang qua medewerkers, gezien de situatie waarin de “herstart” van mijn kantoor heeft plaatsgehad. Destijds was niet direct sprake van opdrachtverlening in de vorm van een bespreking, nu louter de kennisgeving is gekomen van het overlijden. Nu gebruikelijk direct na aanvaarding van een opdracht die inschrijving plaatsvindt, is daarna geen controle gedaan daarop.”
Vraag 6 BFT:
“Tijdens het onderzoek op uw kantoor hebben wij u gevraagd om de bankafschriften in deze nalatenschap. U heeft aan het BFT in kopie overhandigd:
- -
-
Afschriften van rekening [nummer 1] vanaf 08-01-2018 tot 10-01-2022.
- -
-
Afschriften van rekening [nummer 2] vanaf 11-10-2017 tot 01-01-2023.
Kunt u aangeven of er nog meer bankrekeningen en/of beleggingsrekeningen tot de nalatenschap behoren? Zo ja, welke rekeningen zijn dat?”
Antwoord notaris:
“Voor zover aan mij bekend zijn er geen andere bankrekeningen en/of beleggingsrekeningen die behoren tot de nalatenschap. Aan de nabestaandendesk van de Rabobank is – ter completering – gevraagd om alle bankafschriften/overzichten van het overlijden. Die verzoeken zijn gedaan op 22 maart, 30 maart, 11 april, 16 april. De Rabobank liet op 1 mei weten op 14 april afschriften te hebben verstuurd; ik heb die niet ontvangen. Ik heb op 10 mei nogmaals verzocht om verstrekking daarvan, zowel digitaal als per post aan mijn postbusnummer. Ik heb geen reactie meer ontvangen van de bank en kan ik derhalve niet bijvoegen. Ik heb met de verzending van deze brief gewacht teneinde deze afschriften te kunnen bijvoegen.”
Het BFT heeft zijn onderzoek op 25 april 2024 afgesloten en het conceptrapport met zijn bevindingen op 13 mei 2024 aan [appellant] gestuurd met het verzoek daar uiterlijk 27 mei 2024 op te reageren. Omdat geen reactie van [appellant] werd ontvangen, heeft het BFT het conceptrapport op 30 mei 2024 nogmaals (per e-mail) aan [appellant] gestuurd. [appellant] heeft bij brief, gedateerd 27 mei 2024, op dit concept gereageerd. Deze brief is op 31 mei 2024 door het BFT ontvangen. Voor zover het de bevindingen van het BFT over de afwikkeling van de nalatenschap van erflater betreft, heeft [appellant] meegedeeld:
“Ik kan daar geen verdere opmerkingen bij plaatsen.”
Het BFT heeft op 5 juli 2024 het definitieve rapport uitgebracht dat ten grondslag ligt aan deze klacht. Als afsluiting van de door het BFT vastgestelde feiten over deze nalatenschap is in dit rapport vermeld:
“U heeft het BFT niet aangegeven dat u in het jaar na afloop van het onderzoek op uw kantoor, maatregelen heeft genomen ter herstel van de schade en gemaakte fouten in de afwikkeling van deze nalatenschap ondanks daartoe met BFT gemaakte afspraken. Ook aan de (toen al) nijpende situatie omtrent de woning in deze nalatenschap of de opname van de nalatenschapssaldi in uw administratie lijkt u tot dusver geen gevolg te hebben gegeven.”
Het BFT heeft dit rapport bij brief van 5 juli 2024 aan [appellant] gestuurd.
Naar aanleiding van telefonisch contact met het BFT en een brief van het BFT van 7 augustus 2024 heeft [appellant] het BFT bij brief van 20 september 2024 als volgt bericht:
“Mijn kantoor verwijst cliënten voor de afwikkeling van nalatenschappen altijd door naar het kantoor van Janus Notarieel Juristen te Eindhoven.
Janus Notarieel Juristen is een kantoor, gespecialiseerd in de afwikkeling van (complexe) nalatenschappen en treedt ook regelmatig op als vereffenaar en beheerder van nalatenschappen.
Het kantoor van Janus Notarieel Juristen is bereid de afwikkeling van de nalatenschap verder ter hand te nemen, waarbij mijn kantoor waar nodig verdere bijstand kan verlenen. Op deze wijze wens ik een spoedige afwikkeling te waarborgen.
Janus Notarieel Juristen wordt bij wijze van indeplaatsstelling aangewezen als plaatsvervangend executeur, zodat deze zelfstandig kan handelen. Dat komt de afwikkeling van de nalatenschap ten goede. De tekst van de akte van indeplaatsstelling heb ik voor u bijgevoegd.
Voor de goede orde en ter voorkoming van misverstanden wens ik te benadrukken dat de inschakeling van Janus Notarieel Juristen voor de afwikkeling van de nalatenschap voor rekening van mijn kantoor komt, waarbij aldus voor de nalatenschap geen notaris- c.q. afwikkelingskosten zijn voor de afwikkeling.
Gemeld kantoor zal met de erfgenamen de verdere termijnen voor de afwikkeling bespreken. Een tijdschema is daarbij ook afhankelijk van de wensen van de erfgenamen.”
[appellant] heeft een conceptakte tot indeplaatsstelling van Janus Notarieel Juristen B.V. (hierna: het bureau) als bijlage bij die brief gevoegd.