Home

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 18-06-2019, ECLI:NL:GHARL:2019:5074, 200.257.499/01

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 18-06-2019, ECLI:NL:GHARL:2019:5074, 200.257.499/01

Gegevens

Instantie
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
Datum uitspraak
18 juni 2019
Datum publicatie
20 juni 2019
ECLI
ECLI:NL:GHARL:2019:5074
Zaaknummer
200.257.499/01

Inhoudsindicatie

Aanbesteding. Hoger beroep. Kort Geding. Definitieve gunning tijdens hoger beroep. Wijziging eis, uitzondering op in beginsel strakke regel. Geen aanleiding voor het oproepen van andere betrokkenen op grond van art 118 Rv omdat er geen sprake is van gronden waarop de appelrechter in kort geding de tot stand gekomen overeenkomst tussen de aanbesteder en de winnende inschrijver kan aantasten. Verwijzing naar ECLI:NL:HR:2016:2638.

Uitspraak

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN

locatie Leeuwarden

afdeling civiel recht, handel

zaaknummer gerechtshof 200.257.499/01

(zaaknummer rechtbank Noord-Nederland C/18/190367 / KG ZA 19-41)

arrest van 18 juni 2019

in de zaak van

Staples Nederland B.V.,

gevestigd te Almere,

appellante,

in eerste aanleg: eiseres,

hierna te noemen: Staples,

advocaat: mr. J.W.A. Meesters, kantoorhoudend te Amsterdam, die ook heeft gepleit,

tegen

Rijksuniversiteit Groningen,

gevestigd te Groningen,

geïntimeerde,

in eerste aanleg: gedaagde,

hierna te noemen: RUG,

advocaat: mr. P.P.R. Hoekstra, kantoorhoudend te Groningen, die ook heeft gepleit,

en

Lyreco Nederland B.V.,

gevestigd te Utrecht,

geïntimeerde,in eerste aanleg: tussenkomende partij,

hierna te noemen: Lyreco,advocaat: mr. M.J.J.M. Essers, kantoorhoudend te Amsterdam, die ook heeft gepleit.

1 Het geding in eerste aanleg

Voor het geding in eerste aanleg verwijst het hof naar de inhoud van het vonnis van 29 maart 2019 dat de voorzieningenrechter in de rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden, heeft gewezen.

2 Het geding in hoger beroep

2.1

Het verloop van de procedure in hoger beroep blijkt uit:

- de dagvaarding in spoedappel d.d. 5 april 2019 met grieven,

- de memorie van antwoord van RUG d.d. 23 april 2019 (met producties),

- de memorie van antwoord van Lyreco d.d. 23 april 2019,

- een akte overlegging producties van Lyreco d.d. 23 april 2019,- de op 21 mei 2019 gehouden pleidooien overeenkomstig de pleitnotities. Daarbij is akte verleend van de volgende stukken:- de faxberichten van mr. Hoekstra van 15 mei 2019 en 17 mei 2019 (met als bijlage de gunningsbeslissing van 2 mei 2019) namens RUG;- de akte uitlating, tevens houdende wijziging van eis en overlegging producties van 15 mei 2019 van mr. Meesters namens Staples;- het faxbericht van mr. Essers van 21 mei 2019 houdende bezwaar tegen de wijziging van eis namens Lyreco.

2.2

Na afloop van de pleidooien heeft het hof arrest bepaald (op één dossier).

3 De vaststaande feiten

3.1

Staples heeft geklaagd dat de voorzieningenrechter de feiten in zijn vonnis onvolledig heeft weergegeven. Het hof overweegt dat er geen rechtsregel is die de rechter verplicht alle door de ene partij gestelde en door de andere partij erkende of niet weersproken feiten als vaststaand in de uitspraak te vermelden. Het staat de rechter vrij uit de tussen partijen vaststaande feiten die selectie te maken welke hem voor de beoordeling van het geschil relevant voorkomt. Het hof gaat uit van de volgende feiten.

3.2

Op 23 oktober 2018 heeft (het Facilitair Bedrijf van) de RUG een aanbesteding

uitgeschreven voor kantoorartikelen en logistieke aanverwante dienstverlening

(publicatienummer 0000 2721 000078, FBI8.0314).

Het betreft een openbare Europese aanbesteding conform de Aanbestedingswet 2012,

zonder voorselectie van inschrijvers. Het gunningscriterium is de beste

prijs-kwaliteitsverhouding.

3.3

Het aanbestedingsdocument houdt onder meer het volgende in:

1.1 Algemene begrippen (...)

Opdrachtgever: De verstrekker van de opdracht, in deze betreft het de

Rijksuniversiteit Groningen, namens de deelnemende instellingen: Universiteit van Amsterdam (UVA), Hogeschool van Amsterdam (HVA), Universiteit Leiden, Universiteit Twente (UT), Radboud Universiteit (RU), Universiteit Utrecht (UU), Wageningen University & Research (WUR),

Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR)

(...)

1.2

Specifieke begrippen

Inkoop-plus model: Model waarbij de verkoopprijzen van de fabrikant van de

inschrijver gelijk is aan de inkoopprijs van het inkoop-plus model. De verkoopprijs van inschrijver is derhalve de verkoopprijs van de fabrikant vermeerderd met de door

inschrijver aangeboden opslagpercentages.(...)

2.1

Aanbestedende diensten

Deze aanbesteding wordt uitgevoerd namens meerdere instellingen en betreft om die reden een

samengevoegde opdracht. De RUG, penvoerder voor deze aanbesteding voert het

aanbestedingsprocedure uit mede namens de volgende instellingen:

Universiteit van Amsterdam (UVA)

Hogeschool van Amsterdam (HVA)

Universiteit Leiden

Universiteit Twente (UT)

Radboud Universiteit (RU)

Universiteit Utrecht (UU)

Wageningen University & Research (WUR)

Technische Universiteit Eindhoven (TU/e)

Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR)

Het postadres van de penvoerder voor deze aanbesteding is:

Naam: Rijksuniversiteit Groningen

College van Bestuur

Adres: Postbus 72

9700 AB Groningen

Nederland

Een nadere beschrijving van de RUG en de overige aan deze aanbesteding deelnemende

instellingen vindt u in de bijlage ‘informatie deelnemende instellingen’ (bijlage 1).(...)3.6 Overeenkomst

Het doel van deze aanbesteding is om één leverancier te contracteren om in de behoefte van

kantoorartikelen te voorzien. Beoogd wordt om een raamovereenkomst te sluiten met één

leverancier voor een initiële looptijd van 2 jaar met een optie tot verlenging van één maal 2 jaar.

De totale maximale looptijd van de raamovereenkomst komt hiermee op 4 jaar. De

raamovereenkomst zal ingaan op 1 maart 2019 en eindigt van rechtswege op 28 februari 2021.

Uitzondering op bovenstaande is dat de Erasmus Universiteit Rotterdam nog een lopende

overeenkomst heeft tot 1 april 2019 en derhalve pas vanaf die datum gebruik zal maken van de

in deze paragraaf beschreven overeenkomst.

Wanneer de deelnemende instellingen van een optie tot verlenging gebruik wensen te maken,

zal de RUG dit minimaal drie (3) maanden voorafgaand aan het moment waarop de

raamovereenkomst van rechtswege eindigt dan wel waarop een optie tot verlenging eindigt, op

schriftelijke wijze, kenbaar maken. De intentie van alle deelnemende instellingen is om deze

overeenkomst voor 4 jaar aan te gaan. Het College van Bestuur van de RUG zal de uiteindelijke raamovereenkomst ondertekenen namens de deelnemende instellingen.

Naast de raamovereenkomst zal elk van de deelnemende instellingen afzonderlijk een

verwerkersovereenkomst met de gecontracteerde leverancier afsluiten.(...)4.3 Contactpersoon voor de aanbesteding

Deze aanbesteding wordt verzorgd door:

Facilitair Bedrijf RUG

Postadres

Postbus 885

9700AW Groningen

Nederland

Bezoekadres

Facilitair Bedrijf RUG

Blauwborgje 8

9747 AC Groningen

Contactpersonen: [A] en [B]

Communicatie verloopt uitsluitend via de aanbestedingswebsite. Het is tijdens de

aanbestedingsprocedure, op straffe van uitsluiting, niet toegestaan andere functionarissen van

de deelnemende instellingen rechtstreeks te benaderen over deze aanbesteding.(...)

4.6

Gunning

De RUG kan de voorlopige gunning uitspreken aan de inschrijver die de offerte heeft

aangeboden met de beste prijs-kwaliteitverhouding. Alle inschrijvers worden gelijktijdig

geïnformeerd over de uitslag van de aanbestedingsprocedure. Zij zullen hiervan schriftelijk op

de hoogte worden gesteld.

Een inschrijver die het niet eens is met de besluitvorming inzake deze aanbesteding dient

middels een concept-dagvaarding voor een voorlopige voorziening bezwaar te maken. Dit

bezwaar moet schriftelijk en binnen 20 dagen (standstill periode) na dagtekening van het

voornemen tot gunnen bij de RUG bekend zijn.

(...)

In geval een inschrijver bezwaar wil maken, dient de dagvaarding betekend te worden aan de

Rijksuniversiteit Groningen, Broerstraat 5 (9712 CP) te Groningen.

(...)

8 Gunningscriterium (...)De aanbestedende diensten wensen prijzen uit te vragen op basis van het inkoop-plus model (zie definitie in paragraaf 1.2). Hierbij dient inschrijver een opslagpercentage (in gehele procentpunten) voor onderstaande onderdelen af te geven. (...)8.1.1 Onderdeel opslagpercentage duurzaam assortiment (G1.1)

Het opslagpercentage voor het duurzame assortiment dient binnen een bandbreedte van 15% -

25% te liggen.(...)”

3.4

In de bij het aanbestedingsdocument gevoegde concept raamovereenkomst zijn de partijen als volgt aangeduid:

“Partijen:

De Rijksuniversiteit Groningen (RUG), Universiteit van Amsterdam (UVA), Hogeschool van

Amsterdam (HVA), Universiteit Leiden, Universiteit Twente (UT), Radboud Universiteit (RU), Universiteit Utrecht (UU), Wageningen University & Research (WUR), Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) vertegenwoordigd door:

de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), gevestigd aan de Broerstraat 5, 9712 CP te Groningen, ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door de voorzitter van het College van Bestuur, [C] , hierna te noemen RUG;

en

(......), gevestigd aan de (straatnaam), te (postcode/plaats), ten deze rechtsgeldig

vertegenwoordigd door (naam), in de functie van (functie), hierna te noemen (....).”

3.5

Op de aanbesteding hebben vier bedrijven ingeschreven.

3.6

Op 5 februari 2019 is de inschrijving van Lyreco aangewezen als de economisch meest voordelige inschrijving en is de opdracht voorlopig aan Lyreco gegund.

3.7

Bij brief d.d. 5 februari 2019 heeft de RUG aan Staples doen weten dat de

inschrijving van Staples niet voldeed aan het bepaalde in paragraaf 8.1 van het

Aanbestedingsdocument en dat de offerte van Staples daarom is uitgesloten van verdere

deelname aan de aanbestedingsprocedure:

“(...) Bij gunningscriterium G2.1 biedt u een extra stimuleringskorting duurzaam

assortiment aan van 5% conform de prijsformule:

P universiteiten - (P inkoop Staples + 15%) - 5% stimuleringskorting duurzaam De door u aangeboden korting heeft, door de gehanteerde formule, ook effect op

het opslagpercentage van 15%. Het opslagpercentage wordt door de korting

‘geraakt’, waarbij er ook 5% afgaat van de opslag. Daarmee komt het

opslagpercentage onder de 15%.

Het aangeboden opslagpercentage valt daarmee buiten de voorgeschreven

bandbreedte.

Op grond van bovenstaande punt is de RUG van mening dat uw offerte niet voldoet

aan hetgeen gesteld is in het aanbestedingsdocument. De RUG is daarom gehouden

uw offerte uit te sluiten van verdere deelname aan deze aanbestedingsprocedure.(...)”

3.8

Staples heeft bij brief d.d. 11 februari 2019 aan de RUG onder verwijzing naar het

betreffende onderdeel van haar inschrijving toegelicht dat het opslagpercentage in haar

inschrijving 15% bedraagt en dus wel degelijk binnen de door de RUG gehanteerde

bandbreedte valt, en dat dit opslagpercentage niet wordt geraakt door de

aangeboden stimuleringskorting:

“(...) Uit het voorgaande volgt dat het door ons aangeboden opslagpercentage voor het

duurzame assortiment 15% is en dus binnen de door de RUG gehanteerde

bandbreedte valt. Daarmee hebben wij voldaan aan de minimumeis die in par.

8.1/8.1.1 van het Aanbestedingsdocument is gesteld. Dat wij ons bewust zijn van

de toepasselijkheid van deze minimumeis en onze offerte hierop hebben gebaseerd,

hebben wij overigens ook expliciet genoemd in onze offerte. Zie onze toelichting

bij gunningscriterium G2.1: Omdat wij niet lager dan 15% mogen bieden als

opslagpercentage bieden we u een extra stimuleringskorting duurzaam assortiment

aan van 5%.(...)”

3.9

In antwoord daarop heeft de RUG bij brief d.d. 14 februari 2019 haar standpunt

nader toegelicht:

“(...) In de begrippenlijst van het aanbestedingsdocument wordt de volgende definitie

gegeven van het inkoop-plus model:

‘Model waarbij de verkoopprijzen van de fabrikant van de inschrijver gelijk is aan

de inkoopprijs van het inkoop-plus model De verkoopprijs van inschrijver is

derhalve de verkoopprijs van de fabrikant vermeerderd met de door inschrijver

aangeboden opslagpercentages.’

Uitgaande van bovenstaande definitie in combinatie met uw uitgangspunt zoals

aangegeven in uw brief dat de inkoopprijs 100 is en het minimum opslagpercentage

15% is, kan de verkoopprijs niet onder de 115 uitkomen, immers:

100+15%= 115

In uw brief geeft u ook het volgende rekenvoorbeeld:

100-5% = 95+ 15% =109,25

Dit om aan te tonen dat de 5% korting geen invloed heeft op het opslagpercentage,

maar alleen de inkoopprijs wordt ‘geraakt’. Echter de inkoopprijs van Staples inhet rekenvoorbeeld is 100 en niet 95. Immers de 100 is de verkoopprijs van de

fabrikant. Als er derhalve vanuit wordt gegaan dat de verifieerbare inkoopprijs van

Staples 100 is en de verkoopprijs van Staples 109,25 dan betekent dit, dat het

opslagpercentage 9,25% is, waarmee dat opslagpercentage onder de gestelde

bandbreedte uitkomt.

De RUG heeft inmiddels voorlopig gegund aan Lyreco B.V. en deze wordt niet

ingetrokken. Daarnaast wordt ook de beslissing tot terzijdelegging van uw

inschrijving niet teruggedraaid.(...)”

3.10

De aanbestede opdracht is, na afronding van de verificatiefase, op 2 mei 2019 definitief aan Lyreco gegund.

4 Het geschil en de beslissing in eerste aanleg

5 Wijziging van eis

6 De beoordeling van de grieven en de vordering

7 De slotsom

8 De beslissing