Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 27-06-2023, ECLI:NL:GHARL:2023:5383, 200.326.002/01
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 27-06-2023, ECLI:NL:GHARL:2023:5383, 200.326.002/01
Gegevens
- Instantie
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
- Datum uitspraak
- 27 juni 2023
- Datum publicatie
- 28 juni 2023
- ECLI
- ECLI:NL:GHARL:2023:5383
- Zaaknummer
- 200.326.002/01
Inhoudsindicatie
Kort geding, Didam-arrest, enige serieuze gegadigde, algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
Uitspraak
GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN
locatie Leeuwarden
afdeling civiel recht, handel
zaaknummer gerechtshof 200.326.002/01
(zaaknummer rechtbank Noord-Nederland 220065)
arrest in kort geding van 27 juni 2023
in de zaak van
de vennootschap onder firma Jachthaven Oosterhaven,
die is gevestigd in Groningen,
die hoger beroep heeft ingesteld,
en die bij de rechtbank optrad als eiseres,
hierna: Jachthaven,
advocaat: mr. J.G.H. Meijerink, die kantoor houdt te Drachten,
tegen
de Gemeente Groningen,
die is gevestigd in Groningen,
en die bij de rechtbank optrad als gedaagde,
hierna: de Gemeente,
advocaat: mr. E.E. van der Kamp, die kantoor houdt te Leeuwarden.
1 Het verloop van de procedure in hoger beroep
Jachthaven heeft hoger beroep ingesteld tegen het vonnis dat de voorzieningenrechter in de rechtbank Noord-Nederland, locatie Groningen op 10 maart 2023 tussen partijen heeft uitgesproken. Het procesverloop blijkt uit:
- de dagvaarding in spoedappel van 11 april 2023 met daarin de grieven en het verzoek om een voorlopige voorziening dan wel incidentele (provisionele) vordering ex artikel 223 Rv;
- de memorie van antwoord van 9 mei 2023;
- het verslag (proces-verbaal) van de mondelinge behandeling die op 24 mei 2023 is gehouden.
Voorafgaand aan de mondelinge behandeling heeft Jachthaven nog stukken in het geding gebracht. Beide partijen hebben pleitaantekeningen overgelegd.
Hierna hebben partijen arrest verzocht en heeft hof daarvoor een datum bepaald, nader vastgesteld op heden.
De advocaten van partijen hebben het hof op 31 mei 2023 laten weten dat partijen een tijdelijke regeling hebben getroffen, dat de door Jachthaven ingestelde provisionele vordering wordt ingetrokken en dat partijen elk de eigen kosten van dit opgeworpen incident dragen. Gelet hierop behoeft de incidentele vordering ex artikel 223 Rv geen verdere bespreking meer.
2 De kern van de zaak
De Gemeente heeft het voornemen om een perceel waterbodem / kade gelegen bij de Oosterhaven in bruikleen te geven aan Het Pannekoekschip B.V., die daar een horecagelegenheid op het water wil uitbaten.
Jachthaven heeft het perceel jarenlang in gebruik gehad en vindt dat zij ook moet kunnen meedingen naar verkrijging van het perceel in bruikleen. Volgens haar had de Gemeente potentiële gegadigden mededingingsruimte moeten bieden door middel van een openbare selectieprocedure. Naar haar mening handelt de Gemeente in strijd met artikel 3:14 BW en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur door het perceel op de voorgenomen wijze in bruikleen aan Het Pannekoekschip te geven.
Net als de voorzieningenrechter ziet het hof geen grond voor toewijzing van de voorzieningen die Jachthaven in dit kort geding heeft verzocht. Dat wordt hierna uitgelegd.
3 De feiten
De Gemeente is op 16 maart 1994 een huurovereenkomst aangegaan met City Channel Shipyard B.V., vertegenwoordigd door de heer [naam1] , met betrekking tot een gedeelte water van de Oosterhaven, groot ongeveer 2.950 m2.
In een brief van 21 juni 1994 aan [naam1] heeft de Gemeente in aanvulling op de huurovereenkomst medegedeeld dat het hem is toegestaan om voor de duur van de huurovereenkomst in de periode van 1 juni tot 1 september recreatievaartuigen te laten afmeren aan de kade tussen de Steentilbrug en de jachthaven en tussen de jachthaven en de Oosterhavenbrug. In 1995 is die periode met een maand verlengd tot 1 oktober. De kade tussen de jachthaven en de Oosterhavenburg is kadastraal bekend als gemeente Groningen, sectie H, nummer 4048 ter grootte van in totaal ongeveer 375 m (50m x 7,5m). Deze kade is onderwerp van geschil en zal hierna verder als het Perceel of de Kade worden aangeduid.
In april 2017 heeft het college van burgemeester en wethouders van de Gemeente de Watervisie Groningen vastgesteld, waarbij het hernieuwde beleid van de gemeente aangaande het water in de stad Groningen is vormgegeven.
Tussen de Kattenbrug en de Poelebrug ligt ‘t Pannekoekschip, een drijvend pannenkoekenrestaurant, met daarnaast twee woonarken die eigendom zijn van de exploitant/eigenaar van ‘t Pannekoekschip. Het hof zal verder zowel de exploitant als het restaurant aanduiden als Pannekoekschip. De realisatie van de Kattenbrug in combinatie met een wijziging in de structuur van het openbaar vervoer stuitte op bezwaren bij Pannekoekschip. Daarbij had Pannenkoekschip ook de wens om een ander groter schip dat zij had aangekocht naar Groningen te halen. Tegen deze achtergrond zijn Pannekoekschip en de Gemeente met elkaar in overleg getreden.
De Gemeente heeft een locatiestudie verricht naar mogelijke ligplaatsen voor het pannenkoekenrestaurant en onderhandelingen gevoerd met Pannekoekschip. Dit heeft geleid tot een overeenkomst over de aankoop door de Gemeente van het huidige Pannekoekschip “de Verandering” en de twee daarnaast liggende woonarken. In de aankoopovereenkomst van 25 januari 2021 is opgenomen dat de verkoper bij de Gemeente heeft aangegeven de voorkeur te hebben voor een nieuwe ligplaatsvergunning op een andere locatie binnen de Gemeente voor het nieuwe schip “Johanna” als Pannekoekschip en dat de overeenkomst wordt aangegaan onder de opschortende voorwaarde van het onherroepelijk worden van nieuw af te geven vergunningen voor een ligplaats van het nieuwe Pannekoekschip aan de Oosterhaven, tussen de jachthaven in de Oosterhaven en de Oosterhavenbrug.
In een brief van 18 maart 2021 zijn de omwonenden van de Oosterhaven en de Oosterkade door de Gemeente geïnformeerd over het voornemen om de exploitatie van het Pannekoekschip naar het Perceel te verplaatsen. Zoals in de brief is aangekondigd, is hierover ook een nieuwsbericht op de website van de Gemeente geplaatst.
Een aantal omwonenden, waaronder Jachthaven, heeft bij brief van 19 maart 2021 bezwaren tegen het voornemen van de Gemeente kenbaar gemaakt. Bij brief van 7 april 2021 van de Gemeente aan de omwonenden is de keuze voor de locatie van het Pannekoekschip toegelicht.
De raad van de Gemeente heeft op 3 juni 2021 een initiatiefvoorstel aanvaard, getiteld ‘Van verdeelring tot verblijfsruimte, een nieuwe visie voor de Diepenring’.
Na kennisname van het voornemen van de Gemeente om een omgevingsvergunning af te geven voor het plaatsen van het nieuwe Pannekoekschip in de Oosterhaven, heeft Jachthaven zich op 27 maart 2022 per brief tot de Gemeente gericht. Strekking van dat schrijven is dat zij meent dat er evidente privaatrechtelijke belemmeringen in de weg staan aan het voornemen van de Gemeente. Die belemmeringen bestaan volgens haar uit de huurovereenkomst.
In een brief van 25 april 2022, gericht aan City Channel Shipyard B.V. en ter attentie van [naam1] , heeft de Gemeente het gebruik van het Perceel opgezegd met ingang van
1 september 2022. Jachthaven heeft de Gemeente laten weten zich niet te kunnen vinden in de beëindiging van het gebruik van het Perceel door Jachthaven. Daarnaast heeft Jachthaven de Gemeente laten weten dat zij meent dat het perceel vanwege het Didam-arrest niet zonder meer aan Pannekoekschip in gebruik kon worden gegeven. Naar aanleiding daarvan heeft de Gemeente aangekondigd dat zij haar voornemen om het Perceel aan Pannekoekschip in gebruik te geven zou publiceren.
In het Gemeenteblad van 27 december 2022 heeft de Gemeente het volgende bekendgemaakt:
“Bekendmaking voorgenomen bruikleen water(bodem) Oosterkade
Het college van burgemeester en wethouders van Groningen maakt hierbij bekend dat de gemeente Groningen voornemens is een perceel water(bodem) in gebruik te geven. Het betreft een gedeelte van het perceel, kadastraal bekend gemeente Groningen sectie H, nummer 4048 ter grootte van in totaal circa 375 m (50m x 7,5m), dat zich bevindt aan de kade tussen de jachthaven en de Oosterhavenburg.
De gemeente Groningen geeft hiermee uitvoering aan de onderhandelingen die vanaf medio 2019 zijn gevoerd met de beoogd gebruiker.
Redenen tot uitgifte aan beoogde gebruiker
De gemeente Groningen heeft de volgende reden om de onroerende zaak in bruikleen te geven aan de beoogde gebruiker:
Met het oog op de door de gemeente beoogde ruimtelijke ontwikkeling en inrichting van het gebied rondom het Schuitendiep dient het gebruik van ligplaatsen in dat gebied te beëindigen. De verplaatsing van de bestaande horeca-exploitatie door de beoogde gebruiker naar de Oosterkade maakt het mogelijk om drie ligplaatsen in voornoemd gebied – gelegen tussen de Kattenburg en de Poelebrug (binnen stadszijde) – ter beschikking te krijgen.
Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de gestelde ambities uit de Watervisie Groningen, ‘Koersen op water’ (april 2017), waarin wordt gesproken over de transformatie van de Diepenring, waarbij het Schuitendiep als kansrijk wordt gezien om meer openbare plekken aan het water te maken. De ontwikkeling biedt voorts ruimte om van de Diepenring meer een verblijfsplek te maken, zoals in het raadsinitiatiefvoorstel ‘Van verdeelring tot verblijfsruimte, een nieuwe visie voor de diepenring’ (juni 2021) wordt voorgesteld.
Gelet op het voorgaande is de gemeente van oordeel dat de beoogde gebruiker in redelijkheid als de enige serieuze gegadigde voor het gebruik van de in de aanhef aangeduide onroerende zaak in aanmerking komt.
Kort geding
Bent u het niet eens met deze voorgenomen ingebruikneming, omdat u van mening bent ook voor deze ingebruikneming in aanmerking te komen, dan dient u voor 20 januari 2023 een kort geding aanhangig te maken (...). ”
Op 8 maart 2023 heeft de Gemeente aan Pannekoekschip (Meiboom Holding) een omgevingsvergunning verleend voor het plaatsen van een schip ten behoeve van horeca aan de Oosterhaven. Dit besluit is op 14 maart 2023 gepubliceerd. Op 24 april 2023 heeft Jachthaven beroep ingesteld tegen dit besluit en om een voorlopige voorziening verzocht bij de bestuursrechter. Op dit verzoek is nog niet beslist.
De Gemeente heeft op 6 april 2023 borden in de omgeving van het Perceel geplaatst met een afmeerverbod.
Op verzoek van het college van burgemeester en wethouders heeft de raad van de Gemeente op 10 mei 2023 besloten tot uitvoering over te gaan van de voorbereidende werkzaamheden rondom het verplaatsen van het Pannekoekschip en een uitvoeringskrediet van € 130.000,- beschikbaar te stellen.