Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 09-12-2025, ECLI:NL:GHARL:2025:7897, 200.348.821
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 09-12-2025, ECLI:NL:GHARL:2025:7897, 200.348.821
Gegevens
- Instantie
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
- Datum uitspraak
- 9 december 2025
- Datum publicatie
- 10 december 2025
- ECLI
- ECLI:NL:GHARL:2025:7897
- Zaaknummer
- 200.348.821
Inhoudsindicatie
Artikel 2.163a tot en met 163g Aanbestedingswet 2012; artikel 72 Richtlijn 2014/24/EU
Europese openbare aanbestedingsprocedure voor een overheidsopdracht voor het ontsluiten van actuele 360-graden beelden via een tool en de levering van panoramafoto’s ten behoeve van het Centraal Halte Bestand;
Is de ontbinding van de overeenkomst met de winnende inschrijver waarbij een deel van de opdracht afvalt een wezenlijke wijziging, die tot het houden van een nieuwe aanbestedingsprocedure voor de uitvoering van het resterende deel van de overeenkomst/werkzaamheden verplicht?
Het hof beantwoordt die vraag bevestigend.
Met toepassing van de leer van de kansschade wordt de schade van gegadigde die op die tweede aanbestedingsprocedure had willen inschrijven geschat.
Uitspraak
locatie Arnhem
afdeling civiel recht, handel
zaaknummer gerechtshof 200.348.821
(zaaknummer rechtbank Midden-Nederland, locatie Utrecht, 559265)
arrest van 9 december 2025
in de zaak van:
Samenwerkingsverband Dova U.A. (Dova)
dat is gevestigd te Utrecht
advocaat: mr. G. Verberne
en
FIS OV B.V. (Fis)
die is gevestigd in Oss
advocaat: mr N.T.F. van Barschot
1 Het verloop van de procedure in hoger beroep
Dova heeft hoger beroep ingesteld tegen de vonnissen van 22 mei 2024 (het tussenvonnis), 26 juni 2024 (het tweede tussenvonnis) en 23 oktober 20241 (het eindvonnis) die de rechtbank Midden-Nederland, locatie Utrecht, tussen partijen heeft uitgesproken. Het procesverloop in hoger beroep blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding in hoger beroep
- -
-
de memorie van grieven tevens akte wijziging van eis
- -
-
de memorie van antwoord tevens houdende memorie van grieven in incidenteel appel tevens akte wijziging van eis
- -
-
de memorie van antwoord na incidenteel appel en wijziging van eis geïntimeerde.
Vervolgens heeft op 7 oktober 2025 een mondelinge behandeling bij het hof plaatsgevonden. Daarvan is een verslag gemaakt dat aan het dossier is toegevoegd (het proces-verbaal). Aan het verslag zijn de spreekaantekeningen van beide partijen gehecht.
2 Kern van de zaak
In deze zaak staat de vraag centraal of Dova schadevergoeding moet betalen aan Fis. Fis vindt van wel omdat Dova geen nieuwe aanbestedingsprocedure is gestart nadat zij de overeenkomst die in 2021 met Cyclomedia Technology B.V. (Cyclomedia) is gesloten (na een eerdere aanbesteding in 2020) gedeeltelijk heeft ontbonden. In die eerdere aanbesteding is Fis tweede geworden. Volgens Fis had Dova het na ontbinding resterende deel van de opdracht opnieuw in de markt moeten zetten omdat de opdracht hierdoor wezenlijk is gewijzigd. In die nieuwe procedure zou zij een grote kans hebben gehad om als eerste te eindigen. Omdat Dova dat niet heeft gedaan, heeft Dova volgens Fis tegenover haar onrechtmatig gehandeld en lijdt Fis schade ter hoogte van de misgelopen nettowinst die zij zou hebben gerealiseerd als zij de gewijzigde opdracht had mogen uitvoeren. In verband daarmee heeft zij bij de rechtbank van Dova onder meer een schadevergoeding van (in hoofdsom) € 257.340, - gevorderd.
Dova betwist dit standpunt van Fis. Zij vindt dat de gedeeltelijke ontbinding van de eerste overeenkomst niet leidt tot de verplichting om het resterende deel van de opdracht opnieuw aan te besteden. Van de gestelde wezenlijke wijziging in de zin van de Aanbestedingswet 2012 (Aw) is geen sprake. Zelfs als dat anders zou zijn, lijdt Fis daardoor geen schade onder meer omdat zij in die nieuwe procedure niet als eerste zou zijn geëindigd.
De rechtbank heeft het standpunt van Fis in zoverre gevolgd dat er naar haar oordeel door de ontbinding sprake is van een wezenlijk gewijzigde opdracht. Die opdracht had Dova (wederom) moeten aanbesteden. Door dat niet te doen, handelt Dova onrechtmatig tegenover Fis. Dat betekent dat Fis een kans is ontnomen op een beter resultaat in een nieuwe aanbestedingsprocedure. Met toepassing van de leer van de kansschade heeft de rechtbank de schade van Fis geschat op € 17.249,93. Deze schade moet Dova aan Fis betalen.
Daarmee is Dova het niet eens. Zij is in hoger beroep gekomen met als inzet de vernietiging van de veroordeling tot betaling aan Fis en terugbetaling van het op grond van het eindvonnis aan Fis betaalde bedrag. Ook Fis is in hoger beroep gekomen. Zij vordert, naast het al toegewezen bedrag, een betaling van (in hoofdsom): € 77.922,07.
Naar het oordeel van het hof slaagt zowel het hoger beroep van Dova als het hoger beroep van Fis gedeeltelijk. Dat leidt tot toewijzing van een lager schadebedrag aan Fis.
Daarvoor gelden de volgende overwegingen van het hof.
3 Feiten
Dova is een samenwerkingsverband van de Nederlandse provincies, de Vervoerregio Amsterdam, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en het OV Bureau Groningen Drenthe. Dova beheert onder meer het Centraal Halte Bestand, waarin voor meer dan 45.000 ov-haltes alle relevante kenmerken zijn opgeslagen.
In 2020 heeft Dova een Europese openbare aanbesteding uitgeschreven voor een overheidsopdracht voor het ontsluiten van actuele 360-graden beelden via een tool (hierna ook: deel 1 van de opdracht 2020) en de levering van panoramafoto’s (hierna ook: deel 2 van de opdracht 2020), dit ten behoeve van het Centraal Halte Bestand.
Het gunningscriterium is beste prijs-kwaliteitverhouding, met als subgunningscriteria prijs en kwaliteit (hoofdstuk 5 van de Aanbestedingsleidraad). Op de aanbesteding zijn de Aw en de Algemene Rijksvoorwaarden voor het verstrekken van opdrachten tot het verrichten van diensten 2018 (Arvodi 2018) van toepassing verklaard. De geraamde waarde van deze opdracht bedraagt 273.213, -.
Fis, een onderneming die zich bezighoudt met het maken en leveren van beeldmateriaal ten behoeve van openbaar vervoer, heeft op de aanbesteding ingeschreven. Op 12 februari 2021 is de voorlopige gunningsbeslissing aan Fis toegezonden. Daaruit blijkt dat zij als tweede is geëindigd. De aanbesteding is gewonnen door Cyclomedia. Met deze onderneming heeft Dova op 25 mei 2021 een overeenkomst gesloten (hierna: de overeenkomst 2021).
Op 24 oktober 2022 hebben Cyclomedia en Dova de overeenkomst 2021 voor wat betreft deel 2 (de levering van de panoramafoto’s) beëindigd, althans ontbonden. Dat is vastgelegd in een Addendum bij de overeenkomst 2021. Aanleiding voor deze gedeeltelijke ontbinding was de niet nakoming door Cyclomedia van haar verplichtingen uit de overeenkomst 2021 met betrekking tot de levering van panoramafoto’s.
In het Addendum is onder andere vastgelegd dat Cyclomedia het bedrag dat Dova voor dit deel van de opdracht 2020 al aan haar had betaald, zal terugbetalen in verband met de uit de gedeeltelijke ontbinding voor beide partijen voortvloeiende ongedaanmakingsverplichtingen. Uit artikel 5 van het Addendum blijkt dat de overeenkomst 2021 voor het overige in stand blijft en Cyclomedia de uitvoering van deel 1 van de opdracht 2020 heeft voortgezet. Door Dova is dat deel van de opdracht niet (opnieuw) aanbesteed.