Gerechtshof Den Haag, 19-06-2018, ECLI:NL:GHDHA:2018:1606, 200.215.938/01

Op de arbeidsovereenkomst is van toepassing de CAO sociale werkvoorziening (hierna: de CAO), die - voor zover thans van belang - luidt als volgt.

“(...)

Training en opleiding

1. De werkgever bevordert de deelneming van de werknemer aan voorlichtings- trainings- en opleidingsactiviteiten, alsmede zo nodig de uitvoering van zodanige activiteiten, uitsluitend voor zover deze activiteiten gericht zijn op het verwerven van kennis en vaardigheden die voor de werknemer noodzakelijk zijn om zijn arbeid of zijn toekomstige arbeid zoveel mogelijk in overeenstemming met de doelstellingen omschreven in artikel 3 van de wet te kunnen verrichten.

2. De in lid 1 bedoelde activiteiten geschieden zoveel mogelijk binnen de werktijd, hetgeen ook geldt voor werknemers met een niet-volledige dienstbetrekking.

3. De werknemer kan de werkgever gemotiveerd verzoeken om deel te nemen aan een training of opleiding. Het is de werkgever die op het verzoek van de werknemer gemotiveerd een beslissing zal nemen.

4. Indien deze activiteiten niet in reguliere werktijd kunnen plaatsvinden, zal op lokaal niveau een compensatiemaatregel worden uitgewerkt, in welke regeling als uitgangspunt keuzevrijheid voor de werknemer geldt voor compensatie in tijd of geld.”

Op de arbeidsovereenkomst is voorts van toepassing de Regeling Studiefaciliteiten SW medewerkers (hierna: de Regeling) , die - voor zover thans van belang - luidt als volgt.

“(...)

Paragraaf 1 Begripsbepalingen

Voor de toepassing van deze regeling wordt verstaan onder:

(...)

d) uitstroom: een arbeidsovereenkomst aangaan buiten de sociale werkvoorziening;

e) doorstroom: een andere functie uitoefenen binnen of buiten de sociale werkvoorziening;

(...)

Paragraaf 3 Opleidingen op verzoek van de werknemer

Artikel 1 Eisen voor toekenning

Het dagelijks bestuur kan, indien en voor zover het belang van Drechtwerk zulks toelaat, aan een werknemer op diens verzoek één of meer van de in de volgende artikelen omschreven studiefaciliteiten toekennen, indien:

a. met de studie een belang van Drechtwerk wordt gediend en

b. de opleiding door het Dagelijks Bestuur deugdelijk wordt geoordeeld.

(...)

Artikel 6 Studiekosten

1. De naar het oordeel van het Dagelijks Bestuur redelijk gemaakte studiekosten worden vergoed tot een percentage van:

• 75 voor cursus-, les- of collegegelden, examen- en diplomagelden alsmede studiemateriaal, met uitzondering van schrijfbehoeften, verzendkosten, duurzame gebruiksartikelen en niet verplicht voorgeschreven met de studie verband houdende boeken;

• 100 voor de noodzakelijke reiskosten, met dien verstande dat deze kosten worden berekend naar de minst kostbare wijze van openbaar vervoer dat geen vergoeding wordt gegeven indien de lessen worden gevolgd of het examen wordt afgelegd binnen de woonplaats.

Indien de werknemer een op uit-en/of doorstroombevorderende opleiding volgt worden, in het geval feitelijke uitstroom binnen één jaar plaatsvindt, de resterende 25% studiekosten vergoed.

(...)

Artikel 13 Nadere regels

1. (...)

2. Het Dagelijks Bestuur is bevoegd te beslissen voor zover nodig in afwijking (...) van deze regeling, in gevallen waarin deze regeling niet of niet in redelijkheid voorziet.“

De Regeling is toegelicht in het Handboek P&O WSW-personeel (hierna: het Handboek), dat - voor zover van belang - luidt als volgt:

“(...)

REGELING STUDIEFACILITEITEN DRECHTWERK

Drechtwerk vindt scholing van medewerkers belangrijk. Scholing kan nodig zijn om de huidige of toekomstige werkzaamheden goed uit te voeren. Een medewerker die een opleiding wil volgen, overlegt hierover met zijn leidinggevende. Als de opleiding noodzakelijk is, wordt de opleiding voor 100% vergoed. Vergoeding wordt verstrekt als:

- de studie nodig is om de huidige of toekomstige functie goed uit te oefenen

- de studie past bij de scholingsaanvraag

- de studie past bij de vooropleiding en de beroepservaring van de medewerker.

Als de studie wordt vergoed, vult de medewerker een aanvraagformulier Studiefaciliteiten in (zie bijlage).

De medewerker ontvangt vervolgens een bevestiging van goedkeuring.

VERGOEDING VAN STUDIEKOSTEN

De vergoeding bedraagt 75% van de kosten, indien het gaat om een opleiding die uit- of doorstroming bevordert. Na het volgen van een dergelijke opleiding dient er een kans op werk te zijn in de branche waarop de opleiding zich richt. Wanneer binnen 1 jaar sprake is van feitelijke doorstroming naar aanleiding van de gevolgde opleiding, wordt de overige 25% vergoed.

Voorafgaand aan een dergelijke opleiding worden hierover goede afspraken gemaakt met zowel leidinggevende als personeelsadviseur.”

[geïntimeerde] heeft zich bij brief van 24 juli 2014 gewend tot de Geschillencommissie SW (hierna: de Geschillencommissie). Op 6 oktober 2014 heeft de Geschillencommissie partijen gehoord tijdens een hoorzitting. Op 15 oktober 2014 heeft de Geschillencommissie het bezwaar van [geïntimeerde] ongegrond verklaard en tevens het volgende advies gegeven:

“(...)

4. Conclusie

Alles overziend stelt de Geschillencommissie vast dat er onvoldoende zekerheid is gegeven dat de HBO-opleiding Toegepaste Psychologie tot het vinden van een functie op de reguliere arbeidsmarkt, en daarmee tot uitstroom zou leiden, omdat:

 er geen concrete vooruitzichten zijn op een functie in dit verband en betrokkene overigens ook voor het praktijkjaar hierop is aangewezen;

 de achtergrond van betrokkene niet aansluit op de opleiding;

 bezwaarmaker ervaring op het vakgebied mist;

 ten aanzien van de huidige werkzaamheden de opleiding niet noodzakelijk is.

 Drechtwerk heeft hiermee in voldoende mate onderbouwd waarom zij de opleidingskosten, geheel of gedeeltelijk, niet wil vergoeden. De commissie verklaart het bezwaar derhalve ongegrond.

5. Advies

De commissie adviseert, wanneer de heer [geïntimeerde] er evenwel in slaagt binnen een jaar na het behalen van het diploma volgens nader te bepalen criteria uit te stromen naar een reguliere baan, Drechtwerk in de geest van de regeling de opleidingskosten met terugwerkende kracht volledig vergoed en hem dezelfde faciliteiten verleent als wanneer zij de kans wel reëel had geacht. De commissie acht het namelijk niet redelijk, dat in dat geval de heer [geïntimeerde] gedupeerd zou worden als gevolg van een alsdan bewezen – maar naar de kennis van nu overigens begrijpelijke – inschattingsfout van Drechtwerk. Voorts wil de commissie aanbevelen de studiekostenregeling uit het Handboek P&O WSW juridisch aan te scherpen en te verhelderen en een duidelijke scheiding aan te brengen tussen de regeling betreffende opleidingskosten in relatie tot functies binnen Drechtwerk en daarbuiten. (...)”

Drechtwerk heeft bij brief van 17 oktober 2014 aan [geïntimeerde] geschreven het advies te zullen opvolgen, en daarbij het volgende vermeld:

“(...) De toekenning van de studiefaciliteiten heeft in dit geval een ‘bovenwettelijk’ karakter en kan niet worden gebaseerd op de Regeling (...). Het Dagelijks Bestuur geeft derhalve toepassing aan hetgeen in artikel 13 van de regeling is bepaald.

Drechtwerk stelt de volgende voorwaarden:

U kunt aanspraak maken op vergoeding van studiekosten met overeenkomstige toepassing van artikel 6 lid 1 van de regeling (i.c. 100%);

Deze aanspraak heeft u indien u er feitelijk in slaagt de opleiding af te ronden en binnen een jaar na het behalen van het diploma uit te stromen naar een reguliere baan.

Onder een reguliere baan (...) wordt verstaan een baan voor welke geen subsidie wordt verstrekt. De nieuwe baan moet leiden tot een beëindiging van het dienstverband met Drechtwerk, dan wel haar rechtsopvolgers. (...)”