Parket bij de Hoge Raad, 04-06-2021, ECLI:NL:PHR:2021:554, 20/01565
Parket bij de Hoge Raad, 04-06-2021, ECLI:NL:PHR:2021:554, 20/01565
Gegevens
- Instantie
- Parket bij de Hoge Raad
- Datum uitspraak
- 4 juni 2021
- Datum publicatie
- 5 juli 2021
- ECLI
- ECLI:NL:PHR:2021:554
- Formele relaties
- Arrest Hoge Raad: ECLI:NL:HR:2021:1268, Gevolgd
- Zaaknummer
- 20/01565
Inhoudsindicatie
Art. 81 lid 1 RO. Kort geding. Verzekeringsrecht. Dekking onder first excess-verzekering door uitputting van primaire verzekering?
Conclusie
PROCUREUR-GENERAAL
BIJ DE
HOGE RAAD DER NEDERLANDEN
Nummer 20/01565
Zitting 4 juni 2021
CONCLUSIE
R.H. de Bock
In de zaak
1. [commissaris 1]
2. [commissaris 2]
3. [commissaris 3]
(hierna: de commissarissen)
eisers tot cassatie, verweerders in het voorwaardelijk incidenteel cassatieberoep
advocaat: mr. F.E. Vermeulen
tegen
CNA Insurance Company Europe S.A.
(hierna: CNA)
verweerster in cassatie, eiseres in het voorwaardelijk incidenteel cassatieberoep
advocaten: mr. J.W.H. van Wijk en mr. G.C. Nieuwland
In deze kortgedingprocedure gaat het om de vraag of de voormalig commissarissen van het gefailleerde Imtech jegens verzekeraar CNA, de first excess insurer onder de beroepsaansprakelijkheidsverzekering, aanspraak kunnen maken op terugbetaling c.q. vergoeding van verweer- en onderzoekskosten in verband met het onderzoek van de curatoren naar de rol van de commissarissen bij het faillissement van Imtech. Het hof beantwoordt deze vraag ontkennend. Volgens het hof is de limiet van de primaire verzekering nog niet uitgeput, zodat de commissarissen geen aanspraak kunnen maken op dekking onder de met CNA gesloten excess-verzekering. Ook verwerpt het hof het betoog van de commissarissen dat CNA is gehouden de verweer- en onderzoekskosten bij wijze van bereddingskosten te vergoeden (art. 7:957 lid 2 BW). Beide oordelen worden in het principale cassatieberoep bestreden. CNA heeft voorwaardelijk incidenteel cassatieberoep ingesteld.
1 Feiten
In cassatie kan worden uitgegaan van de volgende feiten, grotendeels ontleend aan het arrest van het gerechtshof Amsterdam van 17 maart 2020, rov. 2.1 tot en met 2.17.1
De commissarissen vormden tot en met 2013 de raad van commissarissen van Royal Imtech N.V. (hierna: Imtech), een beursgenoteerde onderneming.
Imtech heeft als verzekeringnemer (policyholder) door tussenkomst van AON Risk Solutions een Directors & Officers-aansprakelijkheidsverzekering gesloten. De commissarissen zijn verzekerden onder deze D&O-verzekering die heeft gelopen van 1 januari 2013 tot en met 31 december 2013 (hierna: de D&O 2013). De D&O 2013 bestaat uit verschillende layers. De primaire verzekering is gesloten met AIG Europe Ltd (hierna: AIG) met een verzekerde limiet van € 25 miljoen (hierna: de Primary). CNA trad op als first excess insurer met een limiet van € 15 miljoen (hierna: de excess-verzekering).
De opbouw van de D&O 2013 in layers is als volgt:
|
Layer |
Polisnummer |
Aansprakelijkheid |
Verzekeraar |
|
Primary |
V0900032345/ 30.07.5409 |
€ 25.000.000 |
AIG |
|
1e Excess |
V0900032346 |
€ 15.000.000 |
CNA |
|
2e Excess |
V0900032347 |
€ 10.000.000 |
Liberty Mutual Insurance Europe Ltd |
|
3e Excess |
V0900032902 |
€ 25.000.000 |
Allianz Global Corporate & Speciality AG |
|
Totaal |
€ 75.000.000 |
Op de D&O 2013 zijn de “General Conditions BusinessGuard D&O Premier BG Premier Non-SEC 2010 Imtech 2013” van AIG van toepassing (hierna: de algemene verzekeringsvoorwaarden). Op de door Imtech met CNA gesloten excess-verzekering zijn naast de algemene verzekeringsvoorwaarden specifieke algemene voorwaarden van toepassing volgens het model “AonDANDOXS 90NL” (hierna: de excess-voorwaarden).
Van de algemene verzekeringsvoorwaarden zijn in cassatie alleen nog art. 5.4 en art. 7.6 (arbitragebeding) aan de orde.2 Deze bepalingen luiden als volgt (cursiveringen overgenomen):3
“ARTICLE 5 – Claims
(...)
5.4 Consent
The insured shall not admit or assume any liability, enter into any settlement agreement, or consent any judgment or incur any covered costs and expenses (except with respect to Cover 1.7 - Emergency Costs) without the prior written consent (which shall not be unreasonably delayed or withheld) of the insurer. Only liabilities, settlements, judgments, costs and expenses, which have been consented to by the insurer, and only those claims defended in accordance with this policy shall be recoverable as loss under this policy.
(...).
ARTICLE 7 – General Provisions
(...)
7.6 Disputes
Except as otherwise specifically provided, any dispute regarding any aspect of this policy or any matter relating to cover thereunder which cannot be resolves by agreement within 30 days, will be referred to binding arbitration by either party, upon giving seven (7) days notice to the other, in the ICC (International Chamber of Commerce) International Court of Arbitration.
The insurer and insured will be responsible for their own costs and expense incurred in the arbitration.”
Daarnaast is in cassatie art. III van de excess-voorwaarden van belang, waarin onder meer het volgende is opgenomen (cursiveringen overgenomen):4
“III LIMIT OF LIABILITY and DEPLETION OF UNDERLYING LIMITS OF LIABILITY
The limit of liability designated in Item 4 of the Schedule is the Insurer’s maximum aggregate liability for all covered loss under this policy.
1. This policy shall apply as excess in the event of the exhaustion or reduction of the limit(s) of liability of the Underlying policies as result of actual payment of losses there under;
2. This policy shall apply as primary, for subsequent losses, in the event of the exhaustion of the limit(s) of liability of the Underlying policies as result of actual payment of losses there under. Any retention specified in the Primary policy shall be imposed under the policy as to each claim; otherwise no retention shall be imposed under this policy.
3. Any covered losses under the Underlying policies which for any reason remains unpaid, in whole or in part, by the insurers of the Underlying policies shall be retained by the Insureds. The Insurer shall nevertheless recognise this retention by the Insured as contributing to the exhaustion or reduction of the limit of the Underlying policies and the attachment point of this policy shall not be altered as such in this respect.
(...)”
Op 4 februari 2013 heeft Imtech in een persbericht aangekondigd dat het een afschrijving in de jaarrekeningen voorzag van minimaal € 100 miljoen op een aantal investeringen in Polen. Naar aanleiding van dit persbericht is het aandeel Imtech sterk in waarde gedaald.
Na dit persbericht hebben verschillende aandeelhouders de toenmalige raad van bestuur van Imtech, de voormalige raad van commissarissen en Imtech aansprakelijk gesteld voor het koersverlies dat zij stelden te hebben geleden. Imtech heeft de aansprakelijkstelling gemeld bij AIG als primaire verzekeraar.
Op 7 oktober 2014 heeft Imtech met de VEB een schikking bereikt met betrekking tot de genoemde aansprakelijkstelling (hierna: de VEB-schikking). Onderdeel van deze schikking is dat AIG en Imtech een fonds zullen financieren waaruit de aandeelhouders schadeloos gesteld kunnen worden. In het kader van deze schikking is door de VEB, en de aandeelhouders die zich door middel van een opt-in zouden aansluiten bij de schikking, aan Imtech en onder meer haar raad van bestuur en raad van commissarissen finale kwijting verleend.
Op 7 oktober 2014 is tevens een tweede schikking tot stand gekomen, waarbij onder meer AIG, Imtech, de voormalige raad van bestuur en de voormalige leden van de raad van commissarissen – waaronder de commissarissen – partij zijn (hierna: de AIG-schikking). Op grond van deze schikking dienden AIG en Imtech ieder € 12,5 miljoen aan het schikkingsfonds bij te dragen. Aan AIG is met deze schikking finale kwijting verleend voor haar verplichtingen uit hoofde van de D&O 2013. In deze schikking is onder meer het volgende vastgelegd:5
“WHEREAS:
(...)
(G) In anticipation of the VEB Shareholder Settlement Agreement, the Imtech Defendants and Imtech Deutschland on one hand and AIG on the other hand are desirous of achieving resolution of all issues between them with regard to the AIG D&O Insurance, all on the terms as set forth below (the “Agreement”). Only by executing this Agreement and under the terms of this Agreement AIG will consent with the insured entering into the VEB Shareholder Settlement Agreement as meant in article 5.4 of the AIG D&O Insurance, and with a potential settlement with other claimants including Deminor and SBGBI as foreseen therein.
(H) In anticipation of the VEB Shareholder Settlement Agreement, the Imtech Defendants and Imtech Deutschland on one hand and AIG on the other hand wish to enter into a settlement agreement with respect to the amount AIG is willing to contribute to the funding of a settlement with claimants including constituencies of VEB, Deminor and SBGBI. AIG will contribute to a settlement up to the amounts laid down in this agreement, taking into account the fact that at this stage it is uncertain whether liability of the insureds under the AIG D&O Insurance will be established and the fact that Imtech itself will also make a contribution to the settlement.
(I) The settlement between the Parties is made under the assumption that in the event liability of one or more Insureds would be established the amounts claimed by the claimants should be covered under the AIG D&O Insurance, up to an amount equal to the total sum insured under the AIG D&O Insurance.
(...)
2 PAYMENT BY IMTECH TO THE SETTLEMENT FUND
2.1.1 Five (5) business days after closing of the rights issue which is expected to be approved by Imtech's shareholders meeting of 7 October 2014, Imtech will pay an unconditional amount of EUR 2.5M to the Settlement Fund.
2.1.2 On 1 July 2015, Imtech will pay a further unconditional amount of EUR 1.3M to the Settlement Fund.
2.1.3 Imtech will pay a further conditional amount of EUR 8.7M maximum to the Settlement Fund on the conditions set out in the Settlement Agreement. Imtech will make this contribution of EUR 8.7 as soon as Imtech is paid that sum by KPMG and/or one or more Insurers to Imtech’s crime insurance for the year 2013 (except by AIG) to the limit of the Settlement Fund, i.e. EUR 25M. Imtech, however, can decide to make this contribution earlier to exhaust the full limit of EUR 25 M of the AIG D&O Insurance.
2.1.4 The Parties to this Agreement acknowledge that after the Settlement Fund has been financed to the amount of EUR 25M, the AIG D&O Insurance (for the avoidance of doubt: only for 2013) shall be exhausted to the full covered limit.
3 PAYMENT BY AIG TO THE SETTLEMENT FUND
3.1.1 Ultimately five (5) business days after Imtech paid the unconditional amount of EUR 2,5M to the Settlement Fund as set out in clause 2.1.1, AIG will pay a total amount of EUR 12.5M to the Settlement Fund on behalf of the insureds, Including in particular the Former Members of the Board of Management and the (Former) Members of the Supervisory Board, also in light of Imtech’s indemnifications to the aforementioned insureds. This payment only serves to compensate the insureds under the AIG D&O Insurance.
(...)