Rechtbank Amsterdam, 06-03-2015, ECLI:NL:RBAMS:2015:1246, C/13/581101
Rechtbank Amsterdam, 06-03-2015, ECLI:NL:RBAMS:2015:1246, C/13/581101
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 6 maart 2015
- Datum publicatie
- 6 maart 2015
- ECLI
- ECLI:NL:RBAMS:2015:1246
- Zaaknummer
- C/13/581101
Inhoudsindicatie
Fibonacci belegde voor haar leden in opties via een zelf-beleggen-rekening van Binck Bank. Op 26 januari 2015 heeft Binck Bank die gehele beleggingsportefeuille in enkele uren geliquideerd. De rechter oordeelt dat Binck Bank dat niet had mogen doen en de schade moet vergoeden die Fibonacci daardoor heeft geleden. Binck Bank stelde dat zij tot de liquidatie was overgegaan omdat Fibonacci in strijd met de Wet financieel toezicht handelde en omdat zij vermoedde dat Fibonacci haar leden misleidde. De bank had volgens het vonnis nader onderzoek moeten doen en had in geen geval zonder schriftelijke waarschuwing vooraf tot de liquidatie mogen overgaan.
Uitspraak
vonnis
Afdeling privaatrecht, voorzieningenrechter civiel
zaaknummer / rolnummer: C/13/581101 / KG ZA 15-154 PS/JWR
Vonnis in kort geding van 6 maart 2015
in de zaak van
de vereniging
BELLEGGINGSVERENIGING FIBONACCI,
gevestigd te Leiden,
eiseres bij dagvaarding op verkorte termijn van 12 februari 2015,
advocaat mr. J. Hagers te Amsterdam,
tegen
de naamloze vennootschap
BINCK BANK N.V.,
gevestigd te Amsterdam,
gedaagde,
advocaat mr. M.J.W. Vet te Amsterdam.
Partijen zullen hierna Fibonacci en Binck Bank genoemd worden.
1 De procedure
Ter terechtzitting van 20 februari 2015 heeft Fibonacci gesteld en gevorderd overeenkomstig de in fotokopie aan dit vonnis gehechte dagvaarding op verkorte termijn. Binck Bank heeft geconcludeerd tot afwijzing van de gevraagde voorzieningen. Beide partijen hebben producties in het geding gebracht en een pleitnota overgelegd. Na verder debat hebben partijen verzocht vonnis te wijzen.
Ter terechtzitting waren aanwezig:
- namens Fibonacci de heren[voorzitter], [secretaris] en
[penningmeester], bijgestaan door
mr. Hagers;
- namens Binck Bank de heren [A] (beleggingstrainer),[B] (Manager Sales & Relatiemanagement) [C]), bijgestaan door
mr. Vet.
2 De feiten
Binck Bank is een online bank voor beleggers. Zij biedt onder meer online diensten als broker aan.
Fibonacci is een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid als bedoeld in artikel 2:30 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Fibonacci heeft momenteel 102 leden. Statutair is het aantal leden gemaximeerd op 149. Als activiteit heeft zij in het handelsregister onder meer laten registreren “het beleggen van het kapitaal van de leden”. De minimale inleg van een lid is € 5.000,-.
Fibonacci is sinds 2009 klant bij Binck Bank en houdt bij Binck Bank een zelf beleggen rekening aan. Binck Bank voert orders in financiële instrumenten uit voor rekening en risico van Fibonacci. De relatie was dus gebaseerd op execution only.
De belangrijkste beleggingsstrategie die Fibonaci hanteert, is de zogenaamde short strangle. Dit is een beleggingsstrategie waarbij van een bepaalde optieklasse een call- en een put-optie worden geschreven (verkocht) met dezelfde expiratiedatum. De bij het schrijven van de opties ontvangen premies minus de transactiekosten vormen de maximale winst die kan worden behaald. De strategie is succesvol als de koers van de onderliggende waarde binnen de bandbreedte van de uitoefenprijzen van beide opties blijft. Fibonacci heeft de inleg van haar leden nagenoeg geheel volgens deze strategie belegd.
In februari 2014 heeft[de penningmeester] namens Fibonacci bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) geïnformeerd naar het mogelijk vergunningplichtig zijn van Fibonacci. In dat kader is door de AFM de integrale tekst van artikel 2:66a van de Wet financieel toezicht (Wft) aan[de penningmeester] gemaild.[de penningmeester] heeft daarop nadere vragen gesteld over de betekenis van de woorden “minimaal” en “ten minste” (ter zake de vereiste inleg) in de leden 2 en 3 van dat artikel. Hierop is namens de AFM per e-mail gereageerd. De laatste alinea van deze e-mail luidt: “Indien Beleggingsvereniging Fibonacci de rechten van deelneming aan minder dan 150 personen aanbiedt, dan is artikel 2:65 Wft niet van toepassing. De hoogte van de minimale inleg is in dit geval niet van belang (...)”
Op vrijdag 16 januari 2015 heeft Binck Bank[de penningmeester] uitgenodigd voor een gesprek, dat op maandag 19 januari 2015 heeft plaatsgevonden. Op verzoek van Binck Bank heeft vervolgens op donderdag 22 januari 2015 een tweede bespreking plaatsgevonden. Na afloop van deze bespreking is[de penningmeester] telefonisch meegedeeld dat de beleggingsrekening van Fibonacci vooralsnog wordt geblokkeerd. Vanaf dat moment zou alleen het sluiten van posities nog mogelijk zijn.
Op maandagochtend 26 januari 2015 heeft Fibonacci een zogenoemd “tekortenbericht” van Binck Bank ontvangen. Daarin wordt gesteld dat voor vrijdag 30 januari 2015 een tekort van € 334.795,42 in de vrije bestedingsruimte (zijnde de dekkingswaarde van de portefeuille plus het saldo van de geldrekening minus de marginverplichtingen) dient te worden aangevuld.
Vanaf 14.38 uur die dag worden door Binck Bank alle posities van Fibonacci (ongeveer 16.000 optiecontracten) verkocht. Na liquidatie van de gehele portefeuille, die dezelfde dag om 16.57 uur was afgerond, resteerde een kassaldo van € 1.233.316,02 positief op de bankrekening van Fibonacci bij Binck Bank. Deze rekening is door Binck Bank geblokkeerd.
Om 18.03 uur op diezelfde maandag 26 januari 2015 ontving Fibonacci een brief van Binck Bank met onder meer de volgende inhoud:
“(...) Op 20 januari en 22 januari 2015 hebben vertegenwoordigers (...) van BinckBank gesproken met de heer[de penningmeester], penningmeester van de vereniging [Fibonacci; vzr]. Tijdens deze gesprekken heeft BinckBank aangegeven dat de beleggingsvereniging dient te beschikken over een AFM vergunning dan wel een AFM registratie (...) maar dat de vereniging deze vergunning of registratie niet heeft. (...) Het is BinckBank niet toegestaan klantrelaties te onderhouden waarbij sprake is van strijd met wettelijke eisen, zoals genoemde vergunningvereisten. Daarnaast speelt mee dat de vereniging op haar website rendementen publiceert die aanzienlijk afwijken van de rendementen zoals deze zijn behaald via de Binck beleggersrekening van de vereniging. Er bestaat de indruk dat de leden van de vereniging worden misleid (...). Onder meer gezien het bovenstaande heeft BinckBank aan de heer[de penningmeester] medegedeeld de klantrelatie met de vereniging te zullen beëindigen. (...) De portefeuille van de vereniging zal onder prudent toezicht door de bank worden afgebouwd. Deze maatregelen, alsmede de maatregel van blokkade van zowel inkomend als uitgaand geldverkeer dienen tevens om te voorkomen dat de leden van de vereniging (verder) zouden worden benadeeld. (...)”.
Fibonacci ontving periodiek een portefeuilleoverzicht van Binck Bank. Volgens het laatst ontvangen overzicht was er per 1 januari 2015 een kastegoed van € 7.111.994,58, was de waarde van de portefeuille op dat moment min (dus negatief) € 5.098.599,00, aldus resulterend is een positieve vermogenspositie van € 2.013.395,50.
3 Het geschil
Fibonacci vordert – samengevat –
I. Binck Bank te gebieden binnen 48 uur over te gaan tot continuatie van de
bancaire relatie met haar;
II. Binck Bank te gebieden binnen 48 uur Fibonacci weer toegang te verlenen tot
haar bankrekening;
III. Binck Bank te gebieden binnen 48 uur over te gaan tot herstel van de
vermogenspositie van Fibonacci;
IV. Binck Bank te gebieden binnen 48 uur over te gaan tot terugstorting van na het
ingaan van de blokkade nog op de rekening van Fibonacci ontvangen gelden;
V. dat aan de veroordelingen onder I tot en met IV een dwangsom wordt
verbonden;
VI. Binck Bank te veroordelen tot betaling van een bedrag van € 25.000,- als
voorschot op de door haar verschuldigd geworden schadevergoeding;
VII. Binck Bank te veroordelen in de proceskosten.
Fibonacci stelt dat Binck Bank ten onrechte het standpunt inneemt dat Fibonacci vergunning- dan wel registratieplichtig is. Ook betwist zij dat haar leden worden misleid. Er was derhalve geen enkele reden voor het onverhoeds beëindigen van de bancaire relatie op een wijze zoals Binck Bank dat heeft gedaan. Fibonacci betwist ook dat deze beëindiging in de gesprekken met[de penningmeester] is aangekondigd. Gelet hierop dient Binck Bank over te gaan tot voortzetting van de bancaire relatie en Fibonacci weer toegang te verlenen tot haar bankrekening. Gelden die na het ingaan van de blokkade nog door Binck Bank zijn ontvangen dienen in ieder geval te worden vrijgegeven. Het sluiten van de posities moet materieel ongedaan worden gemaakt in die zin dat de vermogenspositie van Fibonacci weer op het niveau wordt gebracht van het gemiddelde in de periode voorafgaand aan 26 januari 2015. Onduidelijk is nog welke schade Fibonacci als gevolg van het handelen van Binck Bank heeft geleden, nu dit afhankelijk is van de toekomstige waardeontwikkeling van de opties. Hiervoor zal in de bodemprocedure een deskundige ingeschakeld moeten worden. Binck Bank dient vooralsnog een voorschot op de schadevergoeding van € 25.000,- te betalen. Aldus – steeds – Fibonacci.
Binck Bank voert verweer. Zij heeft, omdat Fibonacci sinds december 2014 meerdere malen in de zogenoemde tekortenprocedure terecht kwam, een nader onderzoek ingesteld. Daarbij kwam naar voren dat Fibonacci een vergunning van de AFM behoeft voor haar activiteiten, althans bij de AFM geregistreerd behoort te zijn. Aan deze wettelijke vereisten wordt niet voldaan. In de gesprekken op 19 en 22 januari 2015 hield[de penningmeester] ten onrechte vol dat geen sprake was van een vergunning- dan wel registratieplicht. Het is Binck Bank niet toegestaan een klantrelatie te onderhouden met een instelling die handelt in strijd met wettelijke vereisten. Daarnaast bestond het vermoeden dat de leden van Fibonacci werden misleid. In het gesprek op 22 januari 2015 is[de penningmeester] erop gewezen dat, ingeval hij niet zou meewerken aan een gesprek met de leden, de posities zouden worden gesloten. Omdat[de penningmeester] die medewerking weigerde, zijn de posities vervolgens daadwerkelijk gesloten. De brief waarin dit werd aangekondigd is later dan gepland verzonden, maar die omstandigheid heeft niet tot schade geleid. Binck Bank was gerechtigd haar werkzaamheden voor Fibonacci te beëindigen. In het belang van de leden van Fibonacci is het resterende saldo geblokkeerd. Aldus – steeds – Binck Bank.
De stellingen van partijen worden hierna, voor zover van belang, nader weergegeven.