Rechtbank Amsterdam, 07-11-2018, ECLI:NL:RBAMS:2018:7994, C/13/631284 / HA ZA 17-647
Rechtbank Amsterdam, 07-11-2018, ECLI:NL:RBAMS:2018:7994, C/13/631284 / HA ZA 17-647
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 7 november 2018
- Datum publicatie
- 8 november 2018
- ECLI
- ECLI:NL:RBAMS:2018:7994
- Zaaknummer
- C/13/631284 / HA ZA 17-647
Inhoudsindicatie
schending zorgplicht door betaaldienstverlener? tussenvonnis
Uitspraak
vonnis
Afdeling privaatrecht
zaaknummer / rolnummer: C/13/631284 / HA ZA 17-647
Vonnis van 7 november 2018
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
KORSIT B.V.,
gevestigd te Eindhoven ,
eiseres,
advocaat mr. M. Franke te Eindhoven,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
MOLLIE B.V.,
gevestigd te Amsterdam ,
gedaagde,
advocaat mr. J. Blaak te Hilversum.
Partijen zullen hierna Korsit en Mollie worden genoemd.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de op verzoek van de vennootschap onder firma Korsit uitgebrachte dagvaarding van
16 juni 2017 met producties;
- de conclusie van antwoord met producties;
- de akte verzoek tot schorsing ex artikel 225 Rv van Korsit met producties;
- de antwoordakte op verzoek tot schorsing ex artikel 225 Rv van Mollie ;
- de rolbeslissing van 4 oktober 2017 waarbij het verzoek tot schorsing is toegewezen;
- de akte verzoek tot hervatting ex artikel 227 Rv van Korsit ;
- -
-
het tussenvonnis van 21 maart 2018 waarbij een comparitie van partijen is bepaald;
- -
-
het proces-verbaal van comparitie van 6 juni 2018 en de daarin genoemde stukken.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
Korsit is een webwinkel. Korsit verkoopt digitale kaarten van onder andere Spotify en Netflix aan consumenten. De consument die een kaart bij Korsit koopt, krijgt digitaal een activatiecode toegestuurd die direct via de betreffende website of app kan worden verzilverd.
Als betaaldienstverlener faciliteert Mollie voor webwinkels de ontvangst van betalingen van klanten via verschillende betaalmethoden, zoals bijvoorbeeld iDEAL, creditcard en Sofort Banking (hierna: Sofort). De aan Mollie gelieerde Stichting Mollie Payments ontvangt de door de klanten van de webwinkel betaalde bedragen en draagt deze bedragen periodiek - onder aftrek van een vergoeding voor Mollie - aan de webwinkel af. De gegevens die Mollie over de transacties van haar klant (de webwinkel) heeft geregistreerd, zijn voor de klant te zien op het dashboard van Mollie .
Op 16 juni 2014 hebben Korsit (toen nog een vennootschap onder firma) en Mollie de ‘Algemene betaaldienstenovereenkomst’ en het addendum voor de betaalmethode Sofort gesloten. In de ‘Algemene betaaldienstenovereenkomst’ staat onder meer vermeld:
“In aanmerking nemende dat:
a. Merchant [lees: Korsit ] betaalmethoden wil aanwenden voor (...) de verkoop van producten en/of diensten aan Klanten;
b. Mollie een betaalmodule ter beschikking wil stellen, waarmee Merchant in staat gesteld wordt om betalingen te ontvangen van haar klanten;
c. Deze overeenkomst de voorwaarden bevat waaronder Merchant gebruik mag maken van de Betaalmodule;
Verklaren als volgt overeen te komen:
Artikel 1. Definities
In deze Overeenkomst hebben de navolgende definities de navolgende betekenis.
Betaalmodule Door Mollie ontwikkelde software waarmee:
1. Transacties ter verwerking kunnen worden aangeboden aan Financiële Instellingen, eventueel via een of meer Intermediairs;
2. Statusinformatie omtrent de verwerking van betalingen aan Merchant en klanten van Merchant kan worden getoond en/of per e-mail kan worden verzonden;
3. De Merchant met behulp van een toegangscode gegevens met betrekking tot Transacties kan raadplegen op de Overzichtspagina.
(...)
Overzichtspagina Een door Mollie aan Merchant via een toegangscode ter beschikking gestelde webpagina, waarmee door Mollie geregistreerde gegevens over historische Transacties zijn in te zien door Merchant .”.
Korsit maakte op dat moment al een paar jaar via Mollie gebruik van de betaalmethode iDEAL, waarmee klanten van Korsit hun aankopen bij Korsit dus online met iDEAL konden betalen. Met het sluiten van het Sofort addendum op 16 juni 2014 werd het voor klanten van Korsit ook mogelijk om online met Sofort te betalen, mits hun bank bij Sofort was aangesloten. Ten tijde van het afsluiten van het Sofort addendum stond het volgende over Sofort op de website van Mollie vermeld:
“SOFORT BANKING
Eén van de populairste betaalmethodes in Duitsland en actief in 11 landen. Betalingen zijn direct en niet storneerbaar, waarmee het sterk op het Nederlandse iDEAL lijkt. Daarom is het uitermate geschikt voor uw webwinkel.
(...)
Hoe werkt SOFORT Banking?
SOFORT Banking is een populaire betaalmethode in Duitsland en is in totaal in elf landen beschikbaar. Uw klant kan in de omgeving van SOFORT Banking de persoonlijke bankgegevens invullen waarna de betaling wordt overgemaakt. Er hoeft dus géén apart account aangemaakt te worden bij SOFORT Banking. De bank van uw klant verricht uiteindelijk de betaling.
Direct ontvangt u van ons een status van de betaling. De betaling zelf wordt standaard na 2 dagen uitbetaald (één dag later dan iDEAL). SOFORT Banking is uiteraard beschikbaar via onze API en kan binnen enkele minuten geactiveerd worden. Neemt u al iDEAL af bij ons? Dan hoeft u alleen akkoord te gaan met het SOFORT Banking-addendum en kunt u direct SOFORT Banking gebruiken op uw website.”.
Medio januari 2016 heeft Mollie Korsit ervan op de hoogte gesteld dat drie Sofort betalingen vanwege fraude niet aan Korsit konden worden uitbetaald. Daarbij heeft Mollie Korsit in e-mails van 12 en 13 januari 2016 laten weten dat zij de gelden vanuit Sofort transacties alleen aan Korsit kan doorstorten als die gelden ook daadwerkelijk op haar rekening (lees: de rekening ten name van Stichting Mollie Payments ) zijn bijgeschreven, maar dat de betreffende uitbetalingen door de bank van de klant van Korsit vanwege fraude werden tegengehouden.
Nadat Korsit aan Mollie desgevraagd de IP-adressen betreffende de frauduleuze transacties had gemaild, heeft Mollie Korsit per e-mail van 14 januari 2016 bericht:
“Nog bedankt voor de gestuurde informatie. Ik heb dit doorgezet naar ons security team, zodat we kunnen gaan bekijken welke blokkades wij kunnen opstellen zodat deze criminelen niet meer misbruik van ons systeem kunnen maken.”.
Korsit is in april 2016 met Sofort GmbH in overleg getreden over hoe zij zich beter tegen frauduleuze transacties met Sofort kon beveiligen. Op 13 april 2016 heeft Korsit aan Sofort GmbH gemaild:
“(...) Nu zijn we er laatst achter gekomen dat Sofort niet altijd een gegarandeerde betaling is. Banken uit “CH, MA, IT” (zwitserland, malta en italie) zouden in het geval van Bankfraude de PSP (lees: Mollie , rechtbank) niet uit betalen.
(...)
Hoe kunnen wij Sofort blijven aanbieden aan onze klanten en tegelijkertijd het risico van fraude verlagen. Momenteel accepteren wij geen Sofort betalingen uit CH, MA en IT. maar dit is natuurlijk geen lange-termijn oplossing.”.
Sofort GmbH heeft daarop op 20 april 2016 een aantal aanbevelingen gedaan, waaronder “velocity monitoring” op basis van volume en waarde van de transacties. Op
27 april 2016 heeft Sofort GmbH Korsit daarbij nog het volgende geadviseerd:
“Generally I advise our merchants that the funds could take up to 5 days (if you allow for cross border transactions (...) You could monitor your 72 hour limit for its success rate & if you feel that 72 hours is not long enough as you are still experiencing losses than you can increase this time period to 96 hours.”
Naar aanleiding van een door Korsit op het dashboard van Mollie geconstateerd verschil in saldo, heeft Korsit op 19 september 2016 aan Mollie gemaild:
“Ik heb een vraagje over het openstaand tegoed op on account. Op de hoofdpagina staat 120K maar op de pagina ‘openstaand tegoed’ staat 39,6K. Hoe kan dit zo verschillen?”.
Mollie heeft op 21 september 2016 als volgt per e-mail gereageerd:
“Houdt u er rekening mee dat bijv. creditcard betalingen een verwerkingstijd van 5 werkdagen hebben. Ook gaat de hoofdpagina over een totaalbedrag, zonder dat terugstortingen enz. al verwerkt zijn. U kunt er beter op klikken, dit geeft een beter beeld. (...)”.
Naar aanleiding daarvan heeft Korsit aan Mollie diezelfde dag bericht:
“Bedankt voor je reactie. Ik begrijp dat er allerlei kosten nog vanaf gaan. Echter is het verschil zo enorm groot dat dit wel vreemd is. Als ik er op klop staat er 46,7k (bij het totaal) maar dat is wel significant minder als 120k. Waar staat die overige 74k dan beschreven?”.
Mollie heeft Korsit op 21 september 2016 als volgt per e-mail geantwoord:
“Deze zijn of reeds uitbetaald of worden nog wel uitbetaald. Houdt u er rekening mee dat u onder “uitbetalingen” na kunt kijken welke transacties reeds aan u zijn uitbetaald. Ook kunt u het nagaan op uw maandelijkse factuur.
Gangbare boekhoudprogramma’s kunnen daarnaast onze MT940 bestanden inlezen en zorgen voor beter overzicht.”.
Mollie heeft op 19 oktober 2016 een nieuwe versie van haar dashboard aan haar klanten ter beschikking gesteld. Daarmee werd het voor Korsit mogelijk te achterhalen of bepaalde Sofort transacties wel of niet waren uitbetaald. Met het vernieuwde dashboard kon echter nog geen algeheel overzicht worden verkregen van alleen niet-uitbetaalde transacties.
Mollie heeft Korsit op 2 november 2016 van Sofort afgesloten vanwege ontvangen klachten over fraudebetalingen van de Duitse politie. Op 4 en 17 november 2016 heeft Korsit Mollie gevraagd om een lijst van de niet-uitbetaalde fraudetransacties. Mollie heeft deze lijst niet aan Korsit verstrekt. Vervolgens heeft Korsit aan de hand van het vernieuwde dashboard handmatig proberen vast te stellen welk totaalbedrag aan uitgeleverde bestellingen door de fraude met Sofort niet aan haar is uitbetaald. Nadat Korsit Mollie op
24 november 2016 mailde dat het volgens haar om een totaalbedrag van € 86.138,82 ging, heeft Mollie aan Korsit op 25 november 2016 bericht:
“Zoals toegezegd, hebben wij intern onderzoek gedaan naar de Sofort betalingen die in het dashboard de status ‘betaald’ hebben gekregen, maar die vervolgens niet door Mollie zijn ontvangen en (daarom) ook niet aan [ Korsit ] zijn uitbetaald. Hieronder volgt de gevraagde toelichting.
(...)
Uit onderzoek is gebleken dat veel van de transacties het gevolg zijn van fraude, waarschijnlijk als gevolg van criminelen die ongeautoriseerd toegang hebben verkregen tot rekening van Duitse consumenten. (...)”.
Met de op 28 november 2016 door Mollie gelanceerde update van haar dashboard kon worden gefilterd op betaalde en uitbetaalde bedragen. Aan de hand van het dashboard kon toen worden geconstateerd dat in de periode van 6 augustus 2015 tot en met 2 november 2016 voor een totaalbedrag van € 174.357 exclusief btw aan frauduleuze transacties via Sofort had plaatsgevonden.
Bij brief van haar advocaat van 1 december 2016 heeft Korsit zich op het standpunt gesteld dat Mollie haar verplichtingen jegens Korsit niet is nagekomen en Mollie aansprakelijk gesteld voor de schade. Mollie heeft elke aansprakelijkheid van de hand gewezen.
Korsit maakt thans geen gebruik meer van de betaaldienstverlening van Mollie .
3 Het geschil
Korsit vordert - samengevat - bij vonnis, zoveel als mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:
I. een verklaring voor recht dat Mollie tekort is geschoten in de nakoming van haar verplichtingen jegens Korsit en/of onrechtmatig jegens Korsit heeft gehandeld en dat Mollie aansprakelijk is voor de schade die Korsit dientengevolge lijdt;
II. veroordeling van Mollie tot betaling aan Korsit van een schadevergoeding van
€ 160.406,50, althans tot een bedrag in goede justitie door de rechtbank te bepalen, te vermeerderen met wettelijke rente;
III. veroordeling van Mollie tot betaling aan Korsit van de wettelijke rente over de onverschuldigde betaling vanaf de respectievelijke data van betaling van de transactiekosten, dan wel vanaf een in goede justitie door de rechtbank te bepalen datum, dan wel vanaf de datum van de dagvaarding tot aan de dag van algehele voldoening;
IV. veroordeling van Mollie tot betaling aan Korsit van buitengerechtelijke incassokosten;
V. veroordeling van Mollie in de proces- en nakosten, te vermeerderen met wettelijke rente.
Aan haar vorderingen legt Korsit ten grondslag dat Mollie haar (bijzondere) zorgplicht jegens Korsit heeft geschonden. Daartoe maakt Korsit Mollie een aantal verwijten die hierna bij de beoordeling zullen worden besproken. Door haar zorgplicht te schenden, heeft Mollie wanprestatie gepleegd en onrechtmatig gehandeld. De schade die Korsit daardoor heeft geleden, is het gevorderde bedrag van € 160.406,50. Dat bedrag is de totale inkoopprijs van de digitale kaarten die Korsit heeft geleverd maar waarvoor zij door de fraude met Sofort geen betaling heeft ontvangen. De transactiekosten die Mollie over deze transacties aan Korsit heeft doorberekend, dienen als onverschuldigd betaald aan Korsit te worden terugbetaald. Daarnaast heeft Mollie zich schuldig gemaakt aan oneerlijke handelspraktijken en/of misleidende reclame, aldus steeds Korsit .
Mollie voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.