Rechtbank Amsterdam, 05-12-2018, ECLI:NL:RBAMS:2018:8609, C/13/656706 / KG ZA 18-1185 en C/13/657050 / KG 18-1218 MvdV/MB
Rechtbank Amsterdam, 05-12-2018, ECLI:NL:RBAMS:2018:8609, C/13/656706 / KG ZA 18-1185 en C/13/657050 / KG 18-1218 MvdV/MB
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 5 december 2018
- Datum publicatie
- 5 december 2018
- ECLI
- ECLI:NL:RBAMS:2018:8609
- Zaaknummer
- C/13/656706 / KG ZA 18-1185 en C/13/657050 / KG 18-1218 MvdV/MB
Inhoudsindicatie
Kort geding. Inkoopprocedure gesloten jeugdzorg. Aanbestedingsrecht.
Voorzieningenrechter wijst vordering af van de huidige aanbieder van gesloten jeugdzorg in Noord Holland Noord tot intrekking van de voorlopige gunning van de opdracht aan een andere jeugdzorgverlener. Gemeenten Noord Holland Noord hebben voldoende onderzocht dat de winnende aanbieding een realistisch alternatief biedt, dat past binnen het wettelijk kader.
Uitspraak
vonnis
Afdeling privaatrecht, voorzieningenrechter civiel
zaaknummer / rolnummer: C/13/656706 / KG ZA 18-1185
en C/13/657050 / KG 18-1218 MvdV/MB
Vonnis in kort geding van 5 december 2018
in de zaak van
de stichting
STICHTING PARLAN,
gevestigd te Alkmaar,
eiseres bij dagvaarding van 29 oktober 2018,
advocaten mr. J.J. Rijken en mr. H.M. den Herder te Amsterdam,
tegen
de publiekrechtelijke rechtspersonen
1. GEMEENTE DRECHTERLAND,
zetelend te Hoogkarspel,
2. GEMEENTE ENKHUIZEN,
zetelend te Enkhuizen,
3. GEMEENTE HOORN,
zetelend te Hoorn,
4. GEMEENTE KOGGENLAND,
zetelend te De Goorn,
5. GEMEENTE MEDEMBLIK,
zetelend te Wognum,
6. GEMEENTE OPMEER,
zetelend te Opmeer,
7. GEMEENTE STEDE BROEC,
zetelend te Bovenkarspel,
8. GEMEENTE DEN HELDER,
zetelend te Den Helder,
9. GEMEENTE HOLLANDS KROON,
zetelend te Anna Paulowna,
10. GEMEENTE SCHAGEN,
zetelend te Schagen,
11. GEMEENTE TEXEL,
zetelend te Den Burg,
12. GEMEENTE HEERHUGOWAARD,
zetelend te Heerhugowaard,
13. GEMEENTE ALKMAAR,
zetelend te Alkmaar,
14. GEMEENTE LANGEDIJK,
zetelend te Zuid-Scharwoude,
15. GEMEENTE BERGEN,
zetelend te Alkmaar,
16. GEMEENTE CASTRICUM,
zetelend te Castricum,
17. GEMEENTE UITGEEST,
zetelend te Uitgeest,
18. GEMEENTE HEILOO,
zetelend te Heiloo,
gedaagden,
advocaat mr. J. Tophoff te Alkmaar.
Eiseres wordt hierna ook Parlan genoemd, gedaagden gezamenlijk ook de Gemeenten.
1 De procedure
Bij vonnis van 2 november 2018 heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland, zittingsplaats Haarlem, deze zaak ter behandeling in kort geding verwezen naar de voorzieningenrechter van deze rechtbank, met toepassing van artikel 46b van de Wet op de rechterlijke organisatie. De behandeling wordt voortgezet in de stand waarin deze zich bevindt.
Voorafgaand aan de zitting van 21 november 2018 hebben drie jeugdigen verblijvende bij een van de instellingen van Parlan (hierna: de jongeren) Parlan en de Gemeenten gedagvaard in een incident tot tussenkomst (zaak met nummers:
C/13/657050 / KG 18-1218). Nadien hebben nog zeven jeugdigen zich bij akte met producties aan de zijde van voormelde drie gevoegd. De Gemeenten hebben tegen deze tussenkomst bezwaar gemaakt en geconcludeerd tot afwijzing daarvan. Parlan heeft de vordering tot tussenkomst ondersteund. De voorzieningenrechter heeft, nadat alle partijen hun standpunten daarover hebben kunnen toelichten, ter zitting het verzoek tot tussenkomst afgewezen. Zij heeft daartoe overwogen dat het hier gaat om een aanbestedings-kort geding waarbij de vraag moet worden beantwoord of een voorlopige gunningsbeslissing al dan niet in stand kan blijven. Ook de vordering van de jongeren is daarop gericht en in die zin hebben de jongeren geen zelfstandige vordering ingediend. Een aanbestedingsrechtelijke procedure zoals dit kort geding heeft ten doel de belangen te beoordelen van bij de aanbesteding direct betrokkenen, dat wil zeggen de aanbestedende dienst en (potentiële) inschrijvers, in dit geval instellingen gericht op het bieden van jeugdzorg. De jongeren hebben een afgeleid, indirect belang bij de uitkomst van de procedure. Dit kan niet worden aangemerkt als een belang bij tussenkomst in deze aanbestedingsprocedure.
In de zaak met nummers C/13/656706 / KG ZA 18-1185 heeft Parlan vervolgens gesteld en gevorderd overeenkomstig de in kopie aan dit vonnis gehechte dagvaarding. De Gemeenten hebben verweer gevoerd met conclusie tot weigering van de gevraagde voorzieningen. Beide partijen hebben producties en een pleitnota in het geding gebracht. Na verder debat hebben partijen verzocht vonnis te wijzen.
Ter zitting waren aanwezig, voor zover hier van belang:
aan de zijde van Parlan: [naam hoofd behandeling] , hoofd behandeling van Transferium,
[naam bestuurder] , bestuurder, [naam directeur] , directeur Transferium, mrs. Rijken en
Den Herder;
aan de zijde van de Gemeenten: mr. Tophoff en haar kantoorgenote
mr. N. El Ouahhabi;
namens de jongeren waren in het kader van het incident tot tussenkomst aanwezig:
mr. A.M. Koopman en M.E. Terhorst, advocaten te Alkmaar.
2 De feiten
Parlan is een aanbieder van jeugdhulp, waaronder de behandeling van minderjarigen met een verstandelijke beperking, opvoed- en opgroeiproblemen en problemen van psychiatrische aard. Parlan bestaat uit verschillende onderdelen, waarvan Transferium te Heerhugowaard er een is.
Transferium biedt met 72 capaciteitsplaatsen aan jongeren Jeugdzorgplus (gesloten jeugdzorg), de meest intensieve vorm van jeugdzorg.
Sinds 1 januari 2015 zijn op grond van de Jeugdwet de gemeenten verantwoordelijk voor de beschikbaarheid van de jeugdzorg.
Parlan is thans (direct of indirect) belast met de (gesloten) jeugdzorg binnen de gemeenten behorend tot de Gemeenten, veelal op basis van raamovereenkomsten.
De contractuele relatie van de Gemeenten met Parlan loopt tot en met 31 december 2018.
Eind 2017 hebben de Gemeenten besloten om een gezamenlijk
Inkooptraject te starten voor de Jeugdzorgplus. Op 2 januari 2018 heeft Parlan een uitnodiging ontvangen voor een marktverkenningsbijeenkomst, voor de in te kopen zorg per 1 januari 2019 (hierna: de opdracht).
Op 31 mei 2018 heeft de gemeente Alkmaar de opdracht aangekondigd op www. tenderned.nl. De opdracht is als volgt omschreven:
“De regio’s Alkmaar, Kop van Noord-Holland en West-Friesland wensen gezamenlijk de Jeugdzorgplus in te kopen. Deze regio’s willen de Jeugdzorgplus zodanig inrichten dat de recidive en verlenging van machtiging afnemen, de in- en uitstroom van jeugdigen samen met de aanbieder wordt gecoördineerd en beheerst en de kosten voor Jeugdzorgplus beheersbaar blijven. Het gaat in deze aanbesteding om een overheidsopdracht. De aanbestedende dienst sluit een schriftelijke overeenkomst met een ondernemer voor het verrichten van de diensten voornoemd.”
De looptijd van de op basis van de opdracht te sluiten overeenkomst is 24 maanden en kan twee keer met een jaar worden verlengd (dus tot uiterlijk 31 december 2022).
Eveneens op 31 mei 2018 hebben de Gemeenten de Selectieleidraad gepubliceerd en is de selectiefase gestart. Op de titelpagina van de Selectieleidraad is vermeld:
“Mededingingsprocedure met onderhandelingen
Sociale en specifieke diensten ex art. 2.38 Aanbestedingswet 2012”.
In artikel 4.1 van de Selectieleidraad is de procedure nader uitgewerkt.
Bijlage bij de Selectieleidraad is het document “Inkoopstrategie Jeugdzorgplus Noord-Holland Noord”. Daarin staat onder meer:
“2. Doelen binnen de scope van de opdracht en ontwikkelopgave.
De ambitie is dat in 2030 geen enkele jongere meer Jeugdzorgplus nodig heeft. De Jeugdzorgplus is immers een zeer intensieve vorm van jeugdhulp waarbij een jongere tijdelijk van zijn vrijheid beroofd wordt. Echter, de Jeugdzorgplus staat niet op zichzelf. Om deze ambitie te behalen is het belangrijk om naar de hele keten van jeugdhulp te kijken: dat wil zeggen naar het volledige voorveld (preventie) en de uitstroom van de Jeugdzorgplus. Idealiter is de hele keten van jeugdhulp in 2030 zodanig goed georganiseerd dat de kinderrechter geen enkele jongere meer in de jeugdzorgplus hoeft te plaatsen. Hier ligt een belangrijke rol weggelegd voor gemeenten.”
Tot 14 juni 2018 konden vragen worden gesteld over de Selectieleidraad. Parlan heeft van die gelegenheid gebruik gemaakt. De Gemeenten hebben de vragen beantwoord in de Nota van Inlichtingen van 18 juni 2018.
Parlan heeft op 28 juni 2018 een verzoek tot deelname aan de procedure ingediend en op 10 juli 2018 het document Contouren van de inschrijving van Transferium Jeugdzorg.
Op 13 juli 2018 heeft een dialooggesprek plaatsgevonden tussen Parlan en de Gemeenten. De Gemeenten hebben voor de opdracht twee gegadigden geselecteerd, onder wie Parlan. Een derde potentiële inschrijver, Spirit, is na de dialoogfase afgevallen.
De Gemeenten hebben op 19 juli 2018 ten behoeve van de opdracht het Beschrijvend Document gepubliceerd. Daarin zijn onder meer het programma van eisen, de gunningscriteria, de planning en de wijze van beoordeling opgenomen. Het gunningscriterium is de economisch meest voordelige inschrijving, gebaseerd op de beste prijs-kwaliteit verhouding. Wat betreft de prijs is vermeld dat het tarief niet hoger is dan € 423,- per etmaal en dat de opdrachtnemer geen punten kan scoren door een prijs af te geven die minder is dan het voorgesteld tarief. Het Beschrijvend Document bevat verder onder meer de volgende passages:
“2. Procedure
(...)
Wijze indiening beschrijving
- Uw beschrijving dient geanonimiseerd te zijn zodat de beoordelaars van dit gunningscriterium tijdens de beoordeling niet bekend zijn met de aanbieder/aanbieding die zij aan het beoordelen zijn.
(...)
Het voorgeschreven aantal pagina’s voor uw omschrijving is 20 A4-tjes enkelzijdig (...)”
In Bijlage ii (“Gunningscriteria”) van het Beschrijvend Document staat onder meer:
“Het gunningscriterium bestaat uit de volgende subgunningscriteria:
1. prijs (0%)
2. dienstverlening (25%)
3. innovatie (25%)
4. plan van aanpak (40%)
5. SROI Social Return on Investment, dat houdt in de mate waarin de opdrachtnemer werk biedt aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, vzr.) (10%)
(...)
ii. 1.3 Innovatie
(...)
Tijdens de dialoogsessies zijn door de deelnemende partijen innovaties gepresenteerd die goed passen bij de doelen van de opdrachtgever en die opdrachtgever graag in de inschrijving terug wil zien:
Dit zijn:
• Het (drastisch) verkorten van de verblijfsduur in de jeugdzorgplus en het zo snel mogelijk terugleiden van de jongere naar reguliere hulpverlening;
• De eigen regie van de jongere en zijn ouders op het vormgeven van het eigen hulpverleningstraject;
• Kleinschalige jeugdzorgplus, al dan niet in de wijk;
Beoordeeld wordt
(...)
2. De mate waarin de opdrachtnemer vorm geeft aan de ontwikkelopgaven (...) en de mate waarin hij die kan realiseren binnen het 2% innovatiebudget (...)
2. Beoordeling
Een commissie van zes personen beoordeelt de inschrijvingen. Uit elke regio worden twee medewerkers met inkoopexpertise en/of inhoudelijke expertise afgevaardigd voor de commissie.”
Parlan heeft op 9 augustus 2018 vragen gesteld over het Beschrijvend document en de Inkoopprocedure, welke vragen de Gemeenten op 20 augustus 2018 hebben beantwoord.
Op 13 september 2018 heeft Parlan haar inschrijving voor de opdracht ingediend.
Bij brief van 10 oktober 2018 hebben de Gemeenten aan Parlan meegedeeld voornemens te zijn de opdracht te gunnen aan de andere gegadigde, de Stichting Horizon Instituut Jeugdzorg en Onderwijs (hierna: Horizon), aangezien Horizon 79 punten heeft gescoord op de punten Dienstverlening, Innovatie, Plan van Aanpak en SROI, en Parlan 65. De desbetreffende scores zijn in deze brief vermeld en toegelicht. In deze brief staat onder meer:
“Dienstverlening
U heeft het door u aangeboden traject helder en transparant omschreven. Een aantal vragen is niet of summier beantwoord. Ten opzichte van Horizon is de aanpak minder vanuit het perspectief van de cliënt en zijn netwerk omschreven. Horizon heeft het traject zodanig omschreven dat een overtuigende visie bleek, die goed is onderbouwd.
Innovatie
U heeft goede ideeën naar voren gebracht. Deze waren ook helder omschreven. De beoordelingscommissie was van mening dat de realisatie van de innovaties te afhankelijk was van voorbehouden (zoals middelen uit het Transformatiefonds) en dat uw inschrijving ten aanzien van de innovatie onvoldoende transparant was op het budget, waardoor minder concreet. Horizon onderbouwt de voorgestelde innovaties met cijfers, waardoor deze meer concreet zijn. Ten opzichte van de inschrijving van Horizon gaat u minder concreet in op de uitvoering van de innovaties.
Plan van aanpak
De ideeën in uw plan van aanpak zijn goed, bijvoorbeeld een voorziening voor vier kinderen, maar het is onvoldoende duidelijk hoe en op welke termijn dit wordt uitgevoerd waardoor uw inschrijving op dit punt minder concreet en realistisch is. U gaat – anders dan Horizon – niet in op de zorgcontinuïteit bij overgang en u noemt geen kansen terwijl dit wel van u is gevraagd.
SROI
U noemt veel aspecten, maar bent weinig concreet en transparant over de daadwerkelijke invulling. Het SROI-plan van Horizon is creatief en zeer volledig, waarbij veel aandacht is gegeven aan de concrete invulling daarvan.”
Op 16 oktober 2018 heeft een gesprek plaatsgevonden tussen de Gemeenten en Parlan, waarin de Gemeenten hun besluit tot voorlopige gunning aan Horizon mondeling nader hebben toegelicht. Tijdens dit gesprek zijn de namen van de leden van de beoordelingscommissie aan Parlan meegedeeld.
3 Het geschil
Parlan vordert, bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:
primair: de Gemeenten te gebieden de inkoopprocedure te staken en gestaakt te houden;
subsidiair: de Gemeenten te verbieden de opdracht in de inkoopprocedure te gunnen aan Horizon;
meer subsidiair: de Gemeenten te gebieden de voorlopige gunningsbeslissing van 10 oktober 2018 in te trekken en tot herbeoordeling van de inschrijving over te gaan door een nieuw samen te stellen beoordelingscommissie, waarbij een nieuwe voorlopige gunningsbeslissing wordt genomen met een nieuwe termijn van 20 dagen om daartegen op te komen.
Verder vordert Parlan om de Gemeenten te veroordelen in de proceskosten, te vermeerderen met de wettelijke rente daarover, bij niet tijdige betaling.
De Gemeenten voeren verweer.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.