Rechtbank Amsterdam, 15-05-2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:2602, C/13/682421 / KG ZA 20-336
Rechtbank Amsterdam, 15-05-2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:2602, C/13/682421 / KG ZA 20-336
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 15 mei 2020
- Datum publicatie
- 15 mei 2020
- ECLI
- ECLI:NL:RBAMS:2020:2602
- Zaaknummer
- C/13/682421 / KG ZA 20-336
Inhoudsindicatie
Kort geding. Internetplatform Facebook treft vooralsnog voldoende maatregelen om nep-bitcoin advertenties met bekende Nederlanders te weren. Alleen vordering tot het verstrekken van identificerende gegevens van adverteerders toegewezen.
Uitspraak
vonnis
Afdeling privaatrecht, voorzieningenrechter civiel
zaaknummer / rolnummer: C/13/682421 / KG ZA 20-336 AB/MB
Vonnis in kort geding van 15 mei 2020
in de zaak van
1 [eiser sub 1] ,
wonende te [woonplaats] ,
2. de vereniging
AVROTROS,
gevestigd te Hilversum,
eisers bij dagvaarding op verkorte termijn van 16 april 2020,
advocaten mr. H.A.J.M. van Kaam en mr. J.G.J. van Groenendaal te Amsterdam,
tegen
1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
FACEBOOK NETHERLANDS B.V.,
gevestigd te Amsterdam,
2. de vennootschap naar buitenlands recht
FACEBOOK IRELAND LIMITED,
gevestigd te Dublin,
gedaagden,
advocaten mr. J.P. van den Brink en mr. J.R. Spauwen te Amsterdam.
1 De procedure
Ter zitting van 1 mei 2020 hebben eisers, hierna [eiser sub 1] en AVROTROS, de vorderingen zoals omschreven in de dagvaarding toegelicht. Gedaagden, hierna gezamenlijk Facebook en afzonderlijk Facebook Netherlands en Facebook Ireland, hebben verweer gevoerd. Met de naam Facebook wordt in het vervolg ook het platform zelf aangeduid.
Beide partijen hebben schriftelijke stukken en/of een pleitnota ingediend.
Vonnis is bepaald op heden.
Ter zitting waren vanwege de coronacrisis, naast de voorzieningenrechter en de griffier, alleen de advocaten van partijen aanwezig. Voor [eiser sub 1] en AVROTROS: mrs. Van Kaam en Van Groenendaal, voor Facebook: mrs. Van den Brink en Spauwen.
2 De feiten
[eiser sub 1] is presentator van het nieuws- en actualiteitenprogramma EenVandaag. AVROTROS is de omroep die dat programma uitzendt en de werkgever van [eiser sub 1] .
Facebook is een internetplatform dat deel uitmaakt van de ‘sociale media’, bestemd voor het plaatsen van berichten, foto’s en filmpjes (‘content’) door gebruikers. Facebook exploiteert ook ‘Instagram’, dat met name wordt gebruikt voor het plaatsen van beeldmateriaal. Meer dan 2,8 miljard mensen maken wereldwijd gebruik van dit platform.
Het verdienmodel van Facebook is voornamelijk gebaseerd op inkomsten uit advertenties. Op Facebook en Instagram kunnen adverteerders tegen betaling advertenties plaatsen. Een advertentie is altijd gekoppeld aan een Facebookaccount.
Facebook hanteert een advertentiebeleid om te waarborgen dat advertenties voldoen aan alle toepasselijke wetten, regelgevingen en richtlijnen, waaronder die van Facebook zelf. Advertenties voor cryptovaluta zijn volgens dat beleid onderworpen aan voorafgaande goedkeuring door Facebook.
Sinds oktober 2018 zijn advertenties verschenen op Facebook en Instagram waarbij bekende Nederlanders, onder wie mediaondernemer [naam mediaondernemer] en sinds augustus 2019 ook [eiser sub 1] , in verband worden gebracht met Bitcoin en Bitcoin investeringen. In de advertenties, waarin deze bekende Nederlanders worden opgevoerd als succesvolle Bitcoin investeerders, worden hun foto en naam gebruikt zonder hun toestemming. Gebruikers die op de advertenties ingaan en bedragen betalen, ontvangen in ruil daarvoor geen Bitcoins, maar zijn hun geld kwijt. Kenmerk van dergelijke advertenties is dat men pas na het aanklikken van het bericht dat als eerste in beeld komt, (via het vervolgens aanklikken van het blokje ‘Meer informatie’) aanlandt bij de passages over ‘Bitcoin-investeringen’.
Volgens een publicatie in de Volkskrant van 12 april 2019 was toen bij de Fraudehelpdesk van de Rijksoverheid een schade gemeld van 1,7 miljoen ten gevolge van de nepadvertenties. Volgens NRC Handelsblad was dat op 15 januari 2020 opgelopen tot 2,9 miljoen euro.
Bij brief van 11 september 2019 heeft [eiser sub 1] Facebook gesommeerd maatregelen te treffen om dergelijke nepadvertenties tegen te gaan en te voorkomen. In de sommatiebrief is een voorbeeld opgenomen van een advertentie met de naam en foto van [eiser sub 1] van 20 augustus 2019.
Bij brief van 4 oktober 2019 heeft Facebook aansprakelijkheid voor de nepadvertenties van de hand gewezen. In de brief staat ook dat de desbetreffende advertentie is verwijderd, dat Facebook Ireland de toegang tot Facebook van de bij de advertentie behorende account heeft geblokkeerd en dat zij stappen onderneemt om te voorkomen dat degenen die aan dit soort advertenties zijn gelieerd Facebook in de toekomst kunnen blijven gebruiken.
Bij vonnis van 11 november 2019 heeft de voorzieningenrechter van deze rechtbank Facebook veroordeeld onrechtmatig handelen jegens [naam mediaondernemer] – bestaande uit het toestaan dat nepadvertenties met daarin de naam of het portret van [naam mediaondernemer] in de advertentie en/of de website waarnaar de advertentie doorklikt in verband wordt gebracht met Bitcoin of andere cryptovaluta op Facebook verschijnen – te staken en gestaakt te houden.
In december 2019 heeft Facebook Inc. in Californië procedures aangespannen tegen ondernemingen die ‘Cloaking-diensten’ aanbieden, waarmee adverteerders de Facebook-richtlijnen kunnen omzeilen.
[eiser sub 1] heeft screenshots in het geding gebracht waarop op
31 maart en 5 april 2020 soortgelijke advertentie(s) op Facebook te zien waren, met zijn naam en beeltenis en waarbij bovendien werd gerefereerd aan de Coronacrisis.
Bij brief van 6 april 2020 heeft [eiser sub 1] Facebook wederom gesommeerd maatregelen te treffen ter voorkoming van deze advertenties en om de gegevens waarmee deze ‘adverteerders’ kunnen worden geïdentificeerd aan hem te verstrekken.
Bij brief van 14 april 2020 heeft Facebook opnieuw aansprakelijkheid van de hand gewezen. In deze brief staat ook dat Facebook Ireland de desbetreffende ‘adverteerder’ al voor de sommatie van 6 april 2020 heeft geblokkeerd en een ‘banhammer’ voor deze account heeft geïnstalleerd, dat wil zeggen dat via deze account Facebook niet meer kan worden gebruikt.
Verder wordt in de brief ingegaan op de maatregelen die Facebook treft om te voorkomen dat dergelijke advertenties weer verschijnen.
Op 28 april 2020 heeft [naam manager] , TPM (Technical Program Manager van Facebook ‘within the Anti-Cloaking Team’) een verklaring (Affidavit) afgelegd over de maatregelen die Facebook treft om het zogenoemde ‘cloaking’ tegen te gaan. Over cloaking en cloakers staat daarin:
“Cloaking is when a web page used in an ad contains different content when shown to Facebook’s review system compared to when the same web page is viewed by Facebook’s users. (...) Cloakers actively try to determine when someone accessing the page is a real person vs when it’s a automates scan”. Verder staat in deze verklaring:
“When Facebook encounters these policy-violating ads, it takes them down as well as disables the relevant account. Facebook is investing heavily to prevent cloaking on its system, and is examining additional ways where Facebook can more quickly detect the types of ads and advertisers that use this technique. Facebook utilizes a combination of factors to detect this behaviour, including proactive analysis and user reports. (...)
While Facebook is constantly improving its methods to detect cloaking, it is not possible to prevent all malicious ads from appearing on Facebook, oftentimes because the malicious actors behind these acts are reacting to every enforcement action taken.”
Als productie 21 heeft [eiser sub 1] een screenshot in het geding gebracht van een advertentie die op 1 april 2020 zou zijn verschenen.
Productie 5 van Facebook is een verklaring (Affidavit) van [naam directeur] , directeur van Facebook Netherlands, waarin onder meer het volgende staat:
“Because Facebook Netherlands B.V. does not operate, control, or host content available om the Facebook Service and is not the entity with which any Facebook users contract for the provision of the Facebook Service, Facebook Netherlands has no ability to block ads, remove ads, or produce user data.”