Rechtbank Amsterdam, 08-06-2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:3284, C/13/716322 / KG ZA 22-317

Met ingang van 1 januari 2015 is de zorg gedecentraliseerd van de rijksoverheid naar de gemeentes. Daarbij is de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) uitgebreid met taken die daarvóór onder de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten) vielen en die door zorgkantoren werden uitgevoerd. In 2017 heeft de gemeente na een inkoopprocedure zorgaanbieders gecontracteerd voor de uitvoering van de Wmo. Voor een contract met de gemeente kwamen alle zorgaanbieders in aanmerking die voldeden aan de eisen die de gemeente stelde.

In maart 2020 heeft de gemeente besloten tot een grote koerswijziging. Zij heeft buurtteams opgericht, voor ieder stadsdeel één. Die buurtteams moeten het grootste deel (80%) van de maatschappelijke ondersteuning voor hun rekening nemen. Als een volwassen (18+), zelfstandig wonende Amsterdammer specifiekere, specialistische hulp nodig heeft, wordt Aanvullende Individuele Ondersteuning (AIO) ingezet. Van de AIO-zorgaanbieders, hierna ook wel de specialisten genoemd, wordt verwacht dat zij nauw samenwerken met de buurtteams en voor hen een consultatiefunctie vervullen.

De buurtteams worden gefinancierd met subsidies. Zij kunnen coalities sluiten met zogenoemde coalitiepartners. Dat kunnen AIO-zorgverleners zijn, maar ook bijvoorbeeld schuldhulpverleners. In drie van de zeven stadsdelen is Philadelphia coalitiepartner van het buurtteam.

Voor de AIO wil de gemeente een beperkt aantal zorgaanbieders contracteren. In juli 2020 heeft de gemeente daartoe een (eerste) Europese openbare aanbestedingsprocedure voor Aanvullende Individuele Ondersteuning (AIO) uitgeschreven. In die procedure kwam Philadelphia met een 100% score als een van de winnaars uit de bus. Maar omdat er veel klachten waren over de verdelingssystematiek, heeft de gemeente besloten de voorlopige gunning in te trekken en een nieuwe aanbestedingsprocedure uit te schrijven.

Op 3 november 2021 heeft de gemeente de nieuwe aanbestedingsprocedure opengesteld en de ‘Aanbestedingsleidraad AIS-2021-0013 Aanvullende individuele ondersteuning (AIO)’ gepubliceerd.

De gemeente heeft de opdracht opgedeeld in vijf percelen: 1) niet-aangeboren hersenletsel, 2) licht verstandelijke beperking, 3) autisme, 4) zintuigelijke beperkingen auditief, 5) zintuigelijke beperkingen visueel. Bij ieder perceel zou een inschrijving worden beoordeeld op de vijf volgende subgunningscriteria: (i) AIO algemeen, (ii) Integraliteit en afgestemde zorgverlening op cliëntniveau, (iii) Samenwerken en leren op organisatie- en netwerkniveau, (iv) Personeel en organisatie en (v) Specialisme.

In de Aanbestedingsleidraad heeft de gemeente een aantal geschiktheidseisen gesteld aan de inschrijvers, waaronder de volgende:

In de Aanbestedingsleidraad heeft de gemeente een aantal vragen gesteld, verdeeld over de subgunningscriteria. De antwoorden van de inschrijvers op die vragen worden beoordeeld op een schaal volgens onderstaande indeling:

De omvang van perceel 2, licht verstandelijke beperking (LVB) is ongeveer 700 unieke cliënten per jaar. De gemeente contracteert zoveel aanbieders als nodig is om dat volume aan cliënten te kunnen bedienen. De overeenkomst LVB heeft als ingangsdatum 1 juli 2022 en heeft een looptijd van twee jaar en negen maanden met de mogelijkheid voor de gemeente om die periode te verlengen met maximaal twee keer één jaar.

Voor de periode van 1 januari 2021 tot 1 juli 2022 heeft de gemeente overbruggingsovereenkomsten gesloten met de huidige zorgaanbieders, waaronder Philadelphia. Aan het einde van de looptijd van die overeenkomsten moeten de huidige zorgaanbieders de cliënten die daarvoor in aanmerking komen, gedurende de overdrachtsperiode van 1 juli tot uiterlijk 31 oktober 2022 overdragen aan een aanbieder aan wie de gemeente de opdracht AIO heeft gegund.

Philadelphia heeft ingeschreven op perceel 2, LVB.

Op 31 maart 2022 heeft de gemeente aan Philadelphia bericht dat zij 88 van de 100 punten (88%) heeft behaald met haar inschrijving, en daarmee op de zesde plaats is geëindigd. De inschrijving van Philadelphia is door de beoordelingscommissie als volgt beoordeeld:

Als nummers 1 tot en met 4 zijn geëindigd Stichting Cordaan (97%), het Leger des Heils Welzijns- en Gezondheidszorg (hierna: het Leger, 96%), Zorgeloos Ambulant (96%) en Leveo Care (95%). De opdracht is voorlopig aan hen gegund. In de gunningsbeslissing van 31 maart 2022 is die beslissing als volgt toegelicht:

Philadelphia heeft de gemeente op 6 april 2022 verzocht om:

1. toe te lichten waarom zij op drie subgunningscriteria ‘goed’ had gescoord in plaats van ‘uitstekend’;

2. per subgunningscriterum de beoordeling van elk individueel beoordelingscommissielid te verstrekken; en

3. een overzicht met de kenmerken en relatieve voordelen van de inschrijvers te verstrekken, inclusief beoordeling per subgunningscriterium.

In het antwoord van de gemeente van 8 april 2022 staat onder meer het volgende:

Na het uitbrengen van de dagvaarding heeft de gemeente onder voorwaarden, waaraan Philadelphia heeft voldaan, alsnog een overzicht verstrekt van de kenmerken en relatieve voordelen van de inschrijvers, inclusief beoordeling per subgunningscriterium. Hieronder is weergegeven hoe de scores ‘goed’ op de subgunningscriteria 1, 2 en 3 van Philadelphia zijn gemotiveerd.