Rechtbank Amsterdam, 27-07-2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4066, C/13/707960 / HA ZA 21-872
Rechtbank Amsterdam, 27-07-2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4066, C/13/707960 / HA ZA 21-872
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 27 juli 2022
- Datum publicatie
- 27 juli 2022
- ECLI
- ECLI:NL:RBAMS:2022:4066
- Zaaknummer
- C/13/707960 / HA ZA 21-872
Inhoudsindicatie
Een Zweedse vrouw, die op verzoek van een oplichter (de Tinder Swindler) geld had overgemaakt naar een ING-rekening op naam van een Nederlandse vrouw, krijgt geen schadevergoeding van de bank. De vrouw meende dat de bank haar zorgplicht had geschonden door geen actie te ondernemen, terwijl de bank wist dat er ongebruikelijke transacties plaatsvonden op de rekening van die Nederlandse vrouw. De rechtbank oordeelt dat de bank voldoende onderzoek heeft gedaan en dat zij niet wist dat derden, zoals de Zweedse vrouw, mogelijk gevaar liepen. De bank is dus niet aansprakelijk.
Uitspraak
vonnis
Afdeling privaatrecht
zaaknummer / rolnummer: C/13/707960 / HA ZA 21-872
Vonnis van 27 juli 2022
in de zaak van
[eiseres] ,
wonende te [woonplaats] ,
eiseres,
advocaat mr. H. Loonstein te Amsterdam,
tegen
de naamloze vennootschap
ING BANK N.V.,
gevestigd te Amsterdam,
gedaagde,
advocaat mr. I.M.C.A. Reinders Folmer te Amsterdam.
Partijen zullen hierna [eiseres] en ING genoemd worden.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding van 3 september 2021 met producties,
- -
-
de conclusie van antwoord met producties,
- -
-
het tussenvonnis van 26 januari 2022 waarbij een mondelinge behandeling is bepaald,
- -
-
het proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 14 maart 2022 met de daarin genoemde stukken,
- -
-
het proces-verbaal van mondelinge behandeling van 13 juni 2022 met de daarin genoemde stukken.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
[eiseres] heeft in maart 2018 via datingplatform Tinder een man ontmoet die zei [naam 1] (hierna: [naam 1] ) te heten. Hij blijkt een oplichter te zijn. Zijn echte naam is [echte naam] .
Op verzoek van [naam 1] heeft [eiseres] twee keer een bedrag overgemaakt van haar rekening bij Zweedse Handelsbanken naar een ING bankrekening op naam van mevrouw [naam mevrouw] (hierna: [naam mevrouw] ). Op 6 november 2018 een bedrag van KR 259.685,- en op 21 november 2018 een bedrag van KR 62.289,-. Het gaat in totaal omgerekend om ongeveer € 32.000,-.
Eerder, namelijk in juni 2018, heeft de Fraudeafdeling van ING onderzoek gedaan naar financiële transacties van [naam mevrouw] in verband met een melding van American Express dat [naam mevrouw] mogelijk slachtoffer was geworden van oplichting. Naar aanleiding van de uitkomst van het onderzoek heeft ING in juni 2018 de persoonsgegevens van [naam mevrouw] opgenomen in het Incidentenregister en het Interne Verwijzingsregister (hierna: IVR). Verder heeft ING bij e-mails van 8 juni 2018 en 11 maart 2019, kort samengevat, [naam mevrouw] gewaarschuwd dat zij slachtoffer is geworden van oplichting en haar aangeboden te helpen met het doen van aangifte tegen [naam 1] .
De e-mailcorrespondentie tussen [naam mevrouw] en de heer [naam fraudespecialist] , fraudespecialist bij ING, luidt in juni 2018, voor zover relevant, als volgt:
“ 4 juni 2018 11:39 uur / [naam fraudespecialist] – [naam mevrouw]
(...) Hierbij nogmaals het advies om aangifte te doen bij de politie als u bent opgelicht door de man waarover wij gesproken hebben.
Ik wil u graag adviseren mocht u tot de conclusie zij gekomen at u bent opgelicht.
Tevens heb ik nog en vraag over en cheque die u bij ING heeft aangeboden. Want kunt hierover verklaren? Heeft u deze cheque ook van deze man ontvangen? (...)
7 juni 2018 14:29 uur / [naam fraudespecialist] – [naam mevrouw]
(...) Ik heb van u nog geen reactie ontvangen mbt de Case cheque van $ 990.000,00 die u bij ING heeft aangeboden en welke ING geweigerd heeft.
Ik heb u vandaag tevens geprobeerd telefonisch te bereiken maar ook dat is niet gelukt.
Gezien de ernst van de zaak wil ik verzoeken zsm contact met mij op te nemen. Uit voorzorg hebben wij uw Betaalrekening [rekening] geblokkeerd.
Voor de volledigheid willen wij oa antwoord op de volgende vragen:
1. Van wie heeft u deze cheque ontvangen
2. In opdracht van wie heeft u deze cheque bij ING ingediend
3. Welke tegenprestatie / goed / dienst heeft u voor dit bedrag geleverd
4. Wat moest er met dit bedrag gebeuren als u het geld daadwerkelijk ontvangen had
(...)”
7 juni 2018 15:13 uur / [naam mevrouw] – [naam fraudespecialist]
(...) Zie hieronder in rood mijn antwoorden op uw vragen. (...)
1. Van wie heeft u deze cheque ontvangen – [naam 2] – LLD Diamonds
2. In opdracht van wie heeft u deze cheque bij ING ingediend – [naam 2]
3. Welke tegenprestatie / goed / dienst heeft u voor dit bedrag geleverd – Het was bedoeld voor een persoonlijke lening om hiermee de mogelijkheid te hebben een appartement aan te kopen in Amsterdam. De cheque is niet doorgekomen, waardoor het huis niet is doorgegaan.
4. Wat moest er met dit bedrag gebeuren als u het geld daadwerkelijk ontvangen had – zoals hierboven beschreven dan had ik er een appartement mee gekocht en verbouwd. Wanneer dit was doorgegaan was dit allemaal op papier gekomen bij de notaris. Helaas is het anders verlopen en heb ik het geld nooit ontvangen en ben ik niet in het bezit van het geld en ook niet van een koopwoning.
Ik hoop hiermee dat alles duidelijk is omtrent de cheque, nogmaals vriendelijk bedankt ook voor jullie aanbod tot hulp, ik stel dit zeer op prijs maar momenteel vallen er voor mij geen puzzelstukjes op een plek, mocht dit wel het geval zijn zal ik direct contact met u opnemen.
Kunt u mij bevestigen wanneer mijn account weer werkzaam is?
(...)
7 juni 2018 16:08 uur / [naam fraudespecialist] – [naam mevrouw]
(...) U geeft aan dat het bedrag bedoeld was als PL voor de aankoop van een woning in Amsterdam.
Graag ontvang ik van u het adres van deze woning en de betrokken makelaar
Op 3 april 2018 geeft u bij ING aan dat u 10% boete moest betalen omdat u kennelijk het aankoopbedrag niet op tijd heeft voldaan. Graag ontvang ik een kopie van deze nota mbt de boete
Kunt u aangeven wat uw relatie is met de man die zich [naam 2] noemt en hoe u deze man heeft leren kennen?
Waarom heeft deze man zoveel vertrouwen is u dat hij u een PL van $ 990.000,- zou verstrekken?
Onder welke voorwaarden is deze lening verstrekt en hoe zou u deze lening terugbetalen en in welke termijnen?
Ik begrijp dat en aantal van bovenstaande vragen omtrent de relatie met genoemde personen wellicht vervelend en confronterend zijn maar deze zijn wel van belang voor het onderzoek en onze beoordeling. Excuus daarvoor! (...)
8 juni 2018 08:25 uur / [naam mevrouw] – [naam fraudespecialist]
(...) Zie onderstaand in rood uw vragen beantwoord en de bijbehorende bijlages.
(...)
Graag ontvang ik van u het adres van deze woning en de betrokken makelaar – [adres] / Makelaar Van Overbeek Amsterdam
Op 3 april 2018 geeft u bij ING aan dat u 10% boete moest betalen omdat u kennelijk het aankoopbedrag niet op tijd heeft voldaan. Graag ontvang ik een kopie van deze nota mbt de boete – zie bijlages
Kunt u aangeven wat uw relatie is met de man die zich [naam 2] noemt en hoe u deze man heeft leren kennen?- Leren kennen in Antwerpen via een zakelijke relatie.
Waarom heeft deze man zoveel vertrouwen is u dat hij u een PL van $ 990.000,- zou verstrekken? Het was een zakelijke deal die hij mij aanbood om te helpen met het aankopen van een woning, daar het als zelfstandige met net 3 jaar cijfers erg lastig is om een hypotheek te krijgen met een bedrag waarmee je een woning kan aankopen in Amsterdam, overige deel was voor de verbouwing en wou hij mij ook helpen met de opstart van mijn eigen merk. Zoals u in de bijlage ziet, de deal is niet doorgegaan, ik heb het geld niet ontvangen, en ik heb een mondelinge overeenkomst met hem over de boete. Op dit moment is Blenheim Advocaten in Amsterdam aan het kijken om de boete te verlagen. Verder heb ik geen contact meer met hem.
Onder welke voorwaarden is deze lening verstrekt en hoe zou u deze lening terugbetalen en in welke termijnen? Hier waren we het nog niet overuit en hebben we uiteindelijk ook niet meer hoeven te bespreken.
(...)
Ik hoop met bovenstaande antwoorden en bijlages nu alle duidelijkheid te hebben gegeven. Mocht ik een financieel verlies op lopen wanneer ik geen contact meer met hem krijg voor de boete, dan zal ik zeker contact met u opnemen.
(...)
8 juni 2018 12:10 uur / [naam fraudespecialist] - [naam mevrouw]
(...) Dank voor uw antwoorden en informatie. Ik begrijp nu uw situatie die heel veel lijkt op die van andere “slachtoffers”. Laat mij even weten wanneer u zover bent om aangifte tegen de man te doen dan ga ik u daarmee helpen.
U mag uw bestaande ING rekening blijven gebruiken.
Wij zullen uw persoonlijke gegevens registreren in ons Incidentenregister en het Interne Verwijzingsregister voor een periode van 8 jaar. Het Incidentenregister is een register waarin incidentgegevens zijn vastgelegd. Het Incidentenregister heeft tot doel het ondersteunen van activiteiten die zijn gericht op het waarborgen van de veiligheid en de integriteit van de financiële sector. Indien er sprake is van een gerede aanleiding worden in het Incidentenregister gegevens vastgelegd van incidenten en de bij die incidenten betrokken personen. In het Intern Verwijzingsregister staan gegevens van personen die op een andere manier een risico kunnen vormen voor ING. De gegevensverwerking vindt plaats overeenkomstig de Gedragscode Verwerking Persoonsgegevens Financiële Instellingen. Het Interne Verwijzingsregister wordt onder meer in het kader van klant- en productacceptatie gebruikt en is alleen raadpleegbaar door ING en haar dochtervennootschappen.
(...)”
In maart 2019 vindt opnieuw contact plaats tussen [naam mevrouw] en ING. Toen is, voor zover relevant, het volgende besproken:
“8 maart 2019 16:28 uur / [naam fraudespecialist] – [naam mevrouw]
(...) Wij hebben uw betaalrekening [rekening] per direct geblokkeerd.
Wij hebben vorig jaar ook al contact gehad omtrent uw handelen mbt een ongedekte cheque die u bij ING had ingediend. U heeft toen aangegeven dat u dat had gedaan voor ene heer [naam 1] dan wel [naam 2] .
Nu is gebleken dat u geld van derden / slachtoffers hebt doorgeboekt naar Duistland, vermoedelijk op verzoek of in opdracht van de u bekende [naam 1] dan wel [naam 2] . (...)
10 maart 2019 09:42 / [naam mevrouw] – [naam fraudespecialist]
(...) Graag mijn rekening per direct activeren. Als u niet stopt met bellen onder werktijd, blokkeren van rekeningen net voor het weekend en overige activiteiten ben ik genoodzaakt een klacht in te dienen en verdere stappen te ondernemen. (...)
11 maart 2019 / [naam fraudespecialist] – [naam mevrouw]
(...) Het spijt ons te moeten constateren dat u kennelijk het belang van deze zaak en uw handelen nog steeds niet inziet.
De bijlage die u meestuurt betreft slechts 1 “slachtoffer” van [naam 1] . Wellicht is deze mevrouw inmiddels ook tot de conclusie gekomen dat zij met een oplichter te maken heeft. Wij vonden het in ieder geval van het grootse belang u wederom te waarschuwen, vandaar onze pogingen u telefonisch te bereiken.
Een aantal slachtoffers hebben inmiddels aangifte gedaan. Dat is mede de reden dat ING nu deze actie tegen u onderneemt gezien uw rol hierin en het gebruik van uw ING rekening in deze. ING tolereert deze handelswijze niet.
Wij zijn voornemens de relatie met u en uw rekening(en)te gaan beëindigen. Wij zullen dit zsm schriftelijk aan u bevestigen zodat u ook in de gelegenheid wordt gesteld om hier schriftelijk op te reageren (...)
1 april 2019 11:06 uur / [naam mevrouw] – fraudeafdeling ING
(...) Ik heb aangifte tegen [naam 1] gedaan op 19 Maart bij de politie in Amsterdam van oplichting de politie heeft deze zaak in onderzoek. Hierom verzoek ik om te wachten met opname in het EVS totdat het onderzoek vd politie is afgrond. Ook omdat ik door de politie vooralsnog niet bent aangemerkt als verdachte van oplichting. (...)”
Op 10 december 2020 heeft het KiFiD een uitspraak gedaan naar aanleiding van een klacht van [naam mevrouw] . [naam mevrouw] heeft onder meer aangevoerd dat ING onzorgvuldig jegens haar heeft gehandeld omtrent de afhandeling van de cheque en dat zij bij voortvarender optreden van ING de woning niet had gekocht en ook geen boete had moeten betalen. Het KiFiD heeft de klachten ongegrond verklaard. De uitgevende bank (in dit geval JP Morgan Chase) had tot taak om de cheque te controleren, niet de bank van de ontvanger (ING), en [naam mevrouw] had er zelf voor moeten zorgen dat er genoeg tijd was voor die controle. Verder heeft het KiFiD geoordeeld dat ING [naam mevrouw] voldoende heeft gewaarschuwd voor [naam 1] .
3 Het geschil
[eiseres] vordert – samengevat – dat de rechtbank bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis voor recht verklaart dat ING onrechtmatig jegens [eiseres] heeft gehandeld, danwel tekort is geschoten in de nakoming van haar contractuele verplichtingen, althans dat ING haar zorgplicht jegens [eiseres] heeft geschonden, en ING veroordeelt om de door [eiseres] geleden schade te vergoeden, met verwijzing naar de schadestaatprocedure en veroordeling van ING in de (na)kosten van de procedure.
ING voert verweer.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.