Rechtbank Amsterdam, 04-04-2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:1981, C/13/730090 / KG ZA 23-133

Air Products Nederland B.V. stelt hiertoe – samengevat weergegeven – dat sprake is van een kennelijke verschrijving (een administratieve omissie) van haar naam op de bankgarantie en in de overeenkomst. De weigering van Raiffeisen Bank om over te gaan tot uitbetaling onder de bankgarantie is ontoelaatbaar. Voor Ballast Nedam is overduidelijk dat Air Products Nederland B.V. opdrachtgever onder de overeenkomst is en dus tevens de begunstigde onder de bankgarantie. Air Products PLC of Netherland BV kan geen verzoek indienen tot uitbetaling omdat deze vennootschap simpelweg niet bestaat. Mocht dit bij Raiffeisen Bank al tot verwarring hebben geleid dan kan Ballast Nedam die verwarring eenvoudigweg wegnemen. Van belang is verder dat Air Products Nederland B.V. ook steeds de facturen van Ballast Nedam heeft betaald. De Engelse vennootschap Air Products PLC heeft zekerheidshalve aan Raiffeisen Bank bevestigd dat zij geen contractspartij is en niet de begunstigde onder de bankgarantie en dat zij afziet van alle rechten om bij Raiffeisen Bank een verzoek tot uitbetaling onder die bankgarantie in te dienen.

Raiffeisen Bank heeft het verweer gevoerd dat Air Products Nederland B.V. niet als begunstigde in de bankgarantie is opgenomen. Raiffeisen Bank is bij de uitbetaling van een abstracte bankgarantie, zoals de onderhavige, gebonden aan de strikte bewoordingen van de garantie. Raiffeisen Bank is in dit geschil een derde en kan niet beoordelen of hier sprake is van een kennelijke administratieve fout. Alleen partijen bij de onderliggende overeenkomst kunnen eventuele onduidelijkheden wegnemen. Tot op heden hebben Air Products Nederland B.V. en Ballast Nedam geen overeenstemming bereikt over de vraag wie de begunstigde is onder de bankgarantie. Raiffeisen Bank zit om die reden bekneld tussen Air Products Nederland B.V. en Ballast Nedam, waardoor zij niet over kan gaan tot uitbetaling. Indien de voorzieningenrechter echter tot het oordeel komt dat Air Products Nederland B.V. als begunstigde onder de bankgarantie dient te worden aangemerkt, zal Raiffeisen Bank uiteraard aan het verzoek tot uitbetaling voldoen. Omdat Raiffeisen Bank tot nu toe op terechte gronden heeft geweigerd tot uitbetaling over te gaan, acht zij een ten laste van haar uit te spreken veroordeling in de proceskosten niet redelijk.

Ballast Nedam heeft niet betwist dat Air Products Nederland B.V. de opdrachtgever is onder de overeenkomst. Dit betekent echter niet dat Raiffeisen Bank aan Air Products Nederland B.V. moet uitbetalen onder de bankgarantie. Het risico bestaat dat ook andere entiteiten onder de bankgarantie zullen trekken, waarbij wordt opgemerkt dat bij de Kamer van Koophandel acht vennootschappen staan geregistreerd met “Air Products” in hun naam. Gezien de door Ballast Nedam verstrekte contragarantie ligt dit risico bij haar. Verder voert Ballast Nedam het verweer dat geen sprake is van een evidente vergissing omdat de twee namen daarvoor te veel van elkaar afwijken. De naam “Air Products PLC of Netherland BV” is door Air Products Nederland B.V. zelf opgegeven als contractspartij en als begunstigde voor de bankgarantie. Die naam staat zowel in de overeenkomst van 6 februari 2020 als ook in de zogenoemde templates (sjablonen) die Air Products Nederland B.V. heeft verstrekt ten behoeve van het opstellen van de bankgaranties. De onderhavige bankgarantie is verschillende keren verlengd en daarbij is nooit een punt gemaakt van een foute tenaamstelling. Pas in oktober 2022, ruim twee jaar nadat de bankgarantie is verstrekt, is Ballast Nedam verzocht de naam van de begunstigde aan te passen. Op de laatste mail van Air Products Nederland B.V. van 19 oktober 2022 heeft Ballast Nedam verwezen naar de overeenkomst waarin de naam Air Products PLC of Netherland BV is opgenomen. De bankgarantie is vervolgens op 9 december 2022 verlengd en daarna heeft Air Products Nederland B.V. met geen woord meer gerept over de eventuele onjuistheid van de naam van de begunstigde. Al met al is Ballast Nedam van mening dat Raiffeisen Bank niet onder de bankgarantie mag uitkeren; het betreft immers een abstracte bankgarantie die strikt moet worden uitgelegd. De uitleg van de overeenkomst tussen Air Products Nederland B.V. en Ballast Nedam is daarbij niet relevant. Als dit leidt tot de conclusie dat de bankgarantie door niemand kan worden ingeroepen, dan is dat zo. Verder bevestigt Ballast Nedam uitdrukkelijk dat, voor zover de primaire vordering tegen Raiffeisen Bank mocht worden toegewezen, zij zich daar niet tegen zal verzetten. Air Products Nederland B.V. heeft daarom geen enkel belang bij toewijzing van de vordering tot het “gehengen en gedogen”. Voor toewijzing van de subsidiaire vordering ontbreekt de juridische grondslag. Bovendien voldoet deze vordering niet aan de eisen die worden gesteld aan toewijzing van een geldvordering in kort geding.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.