Rechtbank Amsterdam, 29-03-2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:2009, C/13/716392 / HA ZA 22-315
Rechtbank Amsterdam, 29-03-2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:2009, C/13/716392 / HA ZA 22-315
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 29 maart 2023
- Datum publicatie
- 19 april 2023
- ECLI
- ECLI:NL:RBAMS:2023:2009
- Zaaknummer
- C/13/716392 / HA ZA 22-315
Inhoudsindicatie
Bank moet bankrelatie voortzetten
Uitspraak
vonnis
Afdeling privaatrecht
zaaknummer / rolnummer: C/13/716392 / HA ZA 22-315
Vonnis van 29 maart 2023
in de zaak van
[eiseres] ,
wonende te [woonplaats] ,
eiseres,
advocaat mr. R.G.M. Michels te Veghel,
tegen
de naamloze vennootschap
AEGON BANK N.V.,
gevestigd te Amsterdam,
gedaagde,
advocaat mr. N. Mambi te 's-Gravenhage.
Partijen worden hierna [eiseres] en Knab genoemd.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding van 5 april 2022 met producties,
- -
-
de conclusie van antwoord tevens een incident inhoudende een exceptie van onbevoegdheid (artikel 93 sub b Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv)) met producties,
- -
-
de incidentele conclusie van antwoord,
- -
-
het vonnis in incident van 20 juli 2022,
- -
-
het tussenvonnis van 17 augustus 2022, waarbij een mondelinge behandeling is bevolen,
- -
-
het proces-verbaal van mondelinge behandeling van 9 december 2022 en de daarin genoemde processtukken.
De zaak is na de mondelinge behandeling aangehouden voor schikkingsonderhandelingen. Op 1 februari 2023 is vonnis gevraagd.
2 De feiten
[eiseres] drijft een onderneming onder de handelsnamen [bedrijf 1] en [bedrijf 2] . Zij heeft daarvoor twee winkels, genaamd [bedrijf 1] , waar zij modeartikelen verkoopt. In [bedrijf 1] is de shop-in-shop [bedrijf 2] gevestigd, waarin [eiseres] onder andere e-sigaretten en truffels verkoopt.
[bedrijf 2] heeft een eigen website, waarop staat vermeld dat [bedrijf 2] is uitgegroeid tot een toonaangevende en vertrouwde naam op het gebied van cannabiszaden, smart- en headproducten.
Op 20 april 2017 heeft [eiseres] online een zakelijke bankrekening aangevraagd bij Knab, die volledig online diensten aanbiedt. Bij die aanvraag heeft [eiseres] een uittreksel van haar eenmanszaak uit het Handelsregister van de Kamer van Koophandel overgelegd, waarop staat (en stond) vermeld dat het bedrijf van [eiseres] een “Kleinhandel in kleding, schoenen, accessoires, graffiti, cadeau artikelen” is. Ook vermeldt het uittreksel bij de activiteiten drie SBI-omschrijvingen: ‘Winkels in bovenkleding en mode-artikelen (...)’, ‘Winkels in schoenen’, ‘Winkels gespecialiseerd in overige artikelen’.
Op dezelfde dag heeft Knab de aanvraag van [eiseres] geaccepteerd.
In de toen geldende acceptatievoorwaarden van Knab stond: “(...) Is je onderneming actief in een van onderstaande sectoren of heeft het een belang hierin? Dan kunnen wij helaas geen zakelijke rekening voor je openen: (...)
tabaksindustrie en soft- en/of harddrugs; (...)”.
Op de tussen partijen gesloten relatie zijn de Algemene Bankvoorwaarden van toepassing.
Knab heeft eind 2019 haar acceptatievoorwaarden voor zakelijke klanten gewijzigd. In de gewijzigde versie is vermeld: “(...) Los van de persoon of de organisatievorm kan Knab je als zakelijke klant ook weigeren als je bedrijf betrokken is bij onderstaande activiteiten.
- -
-
Uitbaten van (....) smartshops en coffeeshops en alle andere activiteiten die samenhangen met hard-, soft- en designerdrugs (...), al dan niet strafbaar of gedoogd
- -
-
diensten en producten inzake tabak, elektronische sigaretten en overige tabaksgerelateerde producten (...)”.
Knab heeft in augustus 2020 [eiseres] verzocht om aan de hand van een vragenlijst informatie over haar bedrijfsactiviteiten op te geven. [eiseres] heeft deze vragenlijst op 13 september 2020 ingevuld en bij de vraag in welke handel en/of industrie haar bedrijf actief is, de volgende antwoordopties aangevinkt: “ CBD-producten”, “smartshop of coffeeshop”, “tabakswaren” en “kleding, mode en textiel”.
Op 17 december 2020 heeft Knab [eiseres] bericht dat zij de bankrelatie met haar beëindigt. In de opzeggingsbrief staat, voor zover van belang:
“(...) We zien dat je bedrijf ‘ [bedrijf 2] ’ niet (meer) aan onze acceptatievoorwaarden voldoet. Dit betekent dat je je zakelijke rekening bij Knab niet langer kunt aanhouden. We begrijpen dat dit vervelend nieuws is, dus we lichten dit graag toe.
Knab is een relatief kleine bank. Daardoor moeten we keuzes maken in welk type klant wij wel en niet bedienen. Klantgroepen die specifieke maatwerkoplossingen vragen – of tijdrovend zijn qua klantonderzoek – accepteren wij daarom niet. Zo houden we de kosten beheersbaar en kunnen we ons product tegen een scherpe prijs blijven aanbieden.
Waarom voldoet je bedrijf niet (meer) aan onze voorwaarden?
Uit controle blijkt dat de bedrijfsactiviteiten van je onderneming niet (meer) binnen onze acceptatievoorwaarden passen. Bedrijfsactiviteiten die wij niet accepteren zijn onder andere activiteiten rondom:
- Tabakswaren
- Smartshopproducten
Wij zijn als bank verplicht om onze klanten te screenen op mogelijke risico’s. Om aan deze verplichting te kunnen voldoen, moeten we bepaalde sectoren uitsluiten. Doordat wij relatief klein zijn, vormen deze sectoren een te groot potentieel risico voor ons. Daarom – en om onze pakketkosten zo laag mogelijk te houden – kiest Knab ervoor om deze organisaties niet te ondersteunen. (...)”
Nadat [eiseres] schriftelijk bezwaar heeft gemaakt, heeft Knab per e-mail van 25 januari 2021 de reden van de opzegging onderbouwd aan [eiseres] . Knab heeft, samengevat, aangegeven dat zij vanwege strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering bepaalde bedrijfsactiviteiten niet kan accepteren, omdat deze een verhoogd risico vormen. Volgens Knab handelt de onderneming van [eiseres] in activiteiten die Knab vanwege die verhoogde risico’s uitsluit.
Knab heeft de betaalrekeningen van [eiseres] in afwachting van de uitkomst van de procedure nog niet gesloten.
3 Het geschil
[eiseres] vordert, samengevat, dat de rechtbank bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis:
I. voor recht verklaart dat Knab bij opzegging van de bankrelatie in strijd met haar zorgplicht heeft gehandeld, althans dat de opzegging naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is,
II. voor recht verklaart dat Knab is tekortgeschoten, althans onrechtmatig heeft gehandeld tegenover [eiseres] , en dus aansprakelijk is voor de daardoor ontstane schade,
III. Knab gebiedt de bankrelatie met Knab voort te zetten, primair voor onbepaalde tijd, subsidiair totdat [eiseres] een zakelijke bankrekening bij een andere bank heeft kunnen openen, meer subsidiair tot 24 maanden na vonnisdatum, en
IV. Knab veroordeelt in de (proces)kosten.
[eiseres] vindt dat Knab onterecht de bankrelatie heeft opgezegd, primair omdat [eiseres] geen smartshop of tabakszaak exploiteert. Zij heeft slechts op 13 september 2020 op een vragenlijst bepaalde dingen aangevinkt omdat ze een zo compleet mogelijk beeld wilde geven van haar assortiment. Ook stelt [eiseres] dat Knab op grond van de met haar overeengekomen voorwaarden niet om die reden mocht opzeggen. Als [bedrijf 2] wel als smartshop of tabakszaak wordt aangemerkt, stelt [eiseres] subsidiair dat Knab de bankrelatie niet mocht opzeggen omdat categoriale uitsluiting in strijd met het overheidsbeleid is. Volgens [eiseres] heeft Knab haar zorgplicht geschonden door geen (voldoende) rekening te houden met haar belangen. Daardoor is er geen zwaarwegende grond die het opzeggen van de bankrelatie rechtvaardigt en is de opzegging gelet op de omstandigheden van het geval naar redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar.
Knab betwist dat zij zonder gerechtvaardigde grond is overgegaan tot beëindiging van de bankrelatie. Knab voert aan dat zij op grond van haar acceptatievoorwaarden geen zakelijke klanten die actief zijn in de tabaks- en smartshopindustrie accepteert. Daarnaast betwist Knab haar zorgplicht te hebben geschonden en voert in dat kader aan dat [eiseres] haar zorgplicht tegenover Knab heeft geschonden, omdat zij bij aanvraag van haar zakelijke bankrekening niet eerlijk is geweest over haar bedrijfsactiviteiten.