Rechtbank Amsterdam, 25-01-2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:68, C/13/684151 / HA ZA 20-522
Rechtbank Amsterdam, 25-01-2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:68, C/13/684151 / HA ZA 20-522
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 25 januari 2023
- Datum publicatie
- 31 januari 2023
- ECLI
- ECLI:NL:RBAMS:2023:68
- Zaaknummer
- C/13/684151 / HA ZA 20-522
Inhoudsindicatie
Verhouding tussen advocaat en advocatenkantoor in de vorm van een coöperatie: lidmaatschap en aansluitingsovereenkomst. Bestuursbesluit tot beëindiging lidmaatschap en opzeggen aansluitovereenkomst, goedgekeurd door de algemene vergadering.
Uitspraak
vonnis
Afdeling privaatrecht
zaaknummer / rolnummer: C/13/684151 / HA ZA 20-522
Vonnis van 25 januari 2023
in de zaak van
1 [eiser 1] ,
wonende te [woonplaats] ,
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
[eiser 2] B.V.,
gevestigd te [vestigingsplaats] ,
eisers,
advocaat mr. E. van der Wiel te Amsterdam,
tegen
de coöperatie met uitsluiting van aansprakelijkheid
HOUTHOFF COÖPERATIEF U.A.,
gevestigd te Amsterdam,
gedaagde,
advocaat mr. F.G.K. Overkleeft te Amsterdam.
Partijen worden hierna [eiser 1] , [eiser 1] BV (gezamenlijk hierna: [eisers] (mannelijk enkelvoud) en ook wel: [eiser 1] en zijn BV) en Houthoff genoemd.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 1 mei 2020, met producties,
- de akte houdende vermindering en wijziging eis van [eisers] ,
- het vonnis in incident van 13 januari 2021,
- de akte na vonnis in de incidenten van Houthoff,
- de conclusie van antwoord van Houthoff,
- het tussenvonnis van 22 juni 2022,
- de akte overlegging producties van 18 november 2022 van Houthoff,
- de akte overlegging producties van 29 november 2022 van [eisers] ,
- het proces-verbaal van de mondelinge behandeling op 29 november 2022 en de daarin genoemde (proces)stukken,
- de bij brief van 22 december 2022 ingezonden reacties van mr. Van der Wiel op het proces-verbaal.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
De rechtbank verwijst naar de feiten (die hieronder ten dele worden herhaald) genoemd in haar vonnis in incidenten van 22 juni 2022 (hierna: incidenteel vonnis) en neemt voorts de volgende feiten tot uitgangspunt.
[eiser 1] is fiscalist. Houthoff is een kantoor van advocaten, fiscalisten en notarissen.
Begin 2018 kwamen [eiser 1] en zijn BV met Houthoff een aansluitingsovereenkomst (hierna ook: de AOK) overeen op grond waarvan [eiser 1] BV als lid van Houthoff (hierna: het Lidmaatschap), haar aandeelhouder [eiser 1] als beroepsbeoefenaar (belastingadviseur) aan Houthoff ter beschikking stelt en waarmee [eiser 1] als partner toetrad tot Houthoff. De AOK luidt - voor zover hier relevant - als volgt:
“(..) 13. Geschillen, toepasselijk recht (..)
Alle geschillen die ter zake van deze Aansluitingsovereenkomst of van andere daarmee in verband staande overeenkomsten of reglementen of de uitlegging daarvan mochten ontstaan, zullen – voor zover de beslechting daarvan niet uitdrukkelijk aan een ander is opgedragen – tussen partijen en/of hun rechtsverkrijgenden worden beslecht in overeenstemming met het bepaalde in de Algemene Bepalingen. (..) [hierna: het arbitragebeding in de AOK, rb]
De arbiters zijn bevoegd, op vordering van een van de partijen, naar analogie van artikel 7A:1684 Burgerlijk Wetboek, deze Aansluitingsovereenkomst ontbonden te verklaren. (..)”
Op de AOK zijn de Algemene Bepalingen van Houthoff van toepassing, die - voor zover hier relevant - als volgt luiden:
“(..) IX. Beëindiging Aansluitingsovereenkomst en gevolgen van de beëindiging
Artikel 16. Beëindiging (..)
In geval (i) een Lid of zijn Beroepsbeoefenaar zich zodanig gedraagt dat van Houthoff in redelijkheid niet kan worden gevergd dat de Aansluitingsovereenkomst met dat Lid voortduurt (..), kan het Bestuur na voorafgaande goedkeuring van de AV [de algemene vergadering van Houthoff, te weten het orgaan dat gevormd wordt door de leden, rb] de Aansluitingsovereenkomst met inachtneming van een eveneens aldus goedgekeurde termijn opzeggen. (..)
Blijkt dat in het geval voorzien in artikel 16.3 de redenen voor de opzegging niet te beantwoorden aan het daar bepaalde, dan heeft de opzegging, voor zover die niet door het Bestuur met goedkeuring van de AV wordt herroepen, toch het einde van de Aansluitingsovereenkomst tot gevolg doch is Houthoff uitsluitend tot schadevergoeding in geld aan het betrokken Lid gehouden. (..)
Artikel 17. Gevolgen van de beëindiging
17.1.
Het einde van de Aansluitingsovereenkomst, ongeacht door welke oorzaak en op welke termijn (..) brengt tevens mee dat het Lid gehouden is zijn Lidmaatschap met onmiddellijke ingang op te zeggen. (..)
X. Geschillen
Artikel 19. [hierna: het arbitragebeding in de AB, rb]
Alle geschillen zowel van juridische als van feitelijke aard welke mochten ontstaan naar aanleiding van de Aansluitingsovereenkomst, de rechtsverhouding waarin Houthoff en het Lid tegenover elkaar komen te staan als gevolg van het Lidmaatschap van Houthoff en van nadere overeenkomsten die daarvan het gevolg mochten zijn - ook die geschillen welke slechts door een partij als zodanig worden beschouwd en ook al staat overeenkomstig enige overeenkomst of ingevolge deze Algemene Bepalingen nog beroep op een orgaan van Houthoff open - zullen worden beslecht door arbitrage door drie scheidslieden, die als goede mannen naar billijkheid zullen oordelen. Indien een geschil naar het oordeel van scheidslieden geheel of ten dele niet vatbaar is voor arbitrage zijn de scheidslieden bevoegd de uitspraak geheel of ten dele in de vorm van een bindend advies te geven. (..)
De scheidslieden worden op verzoek van de meeste gerede partij benoemd overeenkomstig het bepaalde in het Reglement NAI [Nederlands Arbitrage Instituut, rb]. Het Reglement NAI is op de arbitrage van toepassing. (..)”
De statuten van Houthoff luiden - voor zover hier relevant - als volgt:
“(..) Artikel 3. Doel
De coöperatie heeft ten doel het voorzien in de materiële behoeften van haar leden, krachtens met hen gesloten overeenkomsten, in het bedrijf dat de coöperatie te dien einde ten behoeve van haar leden uitoefent of doet uitoefenen. (..)
Artikel 4. Kwaliteitseis
De coöperatie kent lidmaatschappen A, (..) B en (..) N.
Leden kunnen slechts zijn: (..)
b. met betrekking tot het lidmaatschap B:
vennootschappen waarvan alle aandelen en alle aanspraken op winst en het eigen vermogen – hetzij rechtstreeks, hetzij middellijk – berusten bij personen die beoefenaar zijn van het beroep van belastingadviseur (..), (i) welke vennootschappen met de coöperatie een aansluitingsovereenkomst, krachtens welke als zodanig beoefenaren de praktijk daadwerkelijk uitoefenen binnen de coöperatie , hebben gesloten; en (ii) welke aansluitingsovereenkomst nog van kracht is of waarvan vaststaat dat zij terstond na het verkrijgen van het lidmaatschap een dergelijke overeenkomst zullen sluiten; (..)
Artikel 8. Einde van het lidmaatschap
Het lidmaatschap eindigt: (..)
c. door opzegging door de coöperatie . Zodanige opzegging kan geschieden:
(i) wanneer een lid heeft opgehouden te voldoen aan de vereisten door de statuten voor het lidmaatschap gesteld; en
(ii) (..) wanneer redelijkerwijs van de coöperatie niet gevergd kan worden het lidmaatschap te laten voortduren; (..)
Opzegging door de coöperatie geschiedt door het bestuur na voorafgaande goedkeuring van de algemene vergadering.
Artikel 12. Bestuurstaak. Taakverdeling. Besluitvorming
(..) 12.7. Aan de voorafgaande goedkeuring van de algemene vergadering zijn onderworpen alle besluiten van het bestuur omtrent: (..)
l. het beëindigen van aansluitings- en daaraan gerelateerde overeenkomsten met leden, dan wel opzegging van of ontzetting uit het lidmaatschap; (..)
Het ontbreken van de goedkeuring zoals bedoeld in dit lid tast de vertegenwoordigingsbevoegdheid van het bestuur of de bestuurders niet aan. (..)
Bij besluit van 8 januari 2020 heeft het bestuur van Houthoff de voortzetting van de werkzaamheden van [eiser 1] en zijn BV op grond van de AOK met onmiddellijke ingang geschorst.
Bij notitie van 13 januari 2020 heeft het bestuur van Houthoff de partners opgeroepen voor een extra Algemene Vergadering van Leden, te weten een bijeenkomst van de leden van Houthoff (hierna: ALV), op 28 januari 2020 met als agenda (hierna: het vergaderpunt of de vergaderpunten):
“Besluit: goedkeuring van de algemene vergadering t.a.v. het voorgenomen besluit van het Bestuur tot:
(i) het met onmiddellijke ingang beëindigen van de aansluitingsovereenkomst van [ [eiser 1] en zijn BV, rb] met Houthoff (..); en
(ii) het met onmiddellijke ingang opzeggen van het lidmaatschap van [ [eiser 1] BV, rb] van Houthoff (..)”
In de notitie is vermeld dat het voornemen van het bestuur is gebaseerd op artikel 8.1 sub c onder (i) en/of artikel 8.1 sub c onder (ii) en/of artikel 12.7 sub I van de statuten en/of artikel 16.3 van de Algemene Bepalingen van Houthoff. Aan de notitie zijn diverse stukken gehecht, waaronder een conceptnotitie van 21 december 2019 van het bestuur van Houthoff betreffende de gerezen problemen in de samenwerking met [eiser 1] , een reactie daarop van de advocaten van [eisers] en een memo van de door Houthoff ingeschakelde juridisch adviseurs van NautaDutilh van 13 januari 2020 houdende het advies aan het bestuur van Houthoff met betrekking tot de voorgenomen beëindiging en opzegging.
De genoemde concept notitie bevat de volgende passages:
“3. Bevindingen
Wij zijn op basis van onze gesprekken met betrokkenen tot de slotsom gekomen dat de samenwerking binnen de PG Tax onherstelbaar is ontwricht. Dat blijkt uit het volgende
Gebrekkige samenwerking
Er is een waslijst van veelal ernstige klachten (...)
Fundamenteel gebrek aan besef van risico’s en toezicht
Wij hebben de dossiers B, D en V en A bestudeerd. Uit die dossiers blijkt dat [ [eiser 1] , rb] weinig tot geen toezicht uitoefent op de praktijkuitoefening door teamgenoten en evidente naleving van procedures en regels mist of negeert. [ [eiser 1] , rb] heeft in die dossiers het kantoor en in voorkomend geval zijn teamgenoten blootgesteld aan onaanvaardbaar grote risico’s.(...)
[eiser 1] , rb] neemt geen verantwoordelijkheid en is niet straight(...)
4. De conclusie die wij aan de bevindingen verbinden
Uit dit alles (zelfstandig en samen genomen) moeten wij de conclusie trekken dat - als
hierboven gezegd - (i) de samenwerking tussen Houthoff en [ [eiser 1] , rb] en binnen de PG Tax onherstelbaar is ontwricht en onhoudbaar is geworden; en dat [ [eiser 1] , rb] (ii) dat dit [ [eiser 1] , rb] valt aan te rekenen en (iii) dat redelijkerwijs van Houthoff niet gevergd kan worden het lidmaatschap van [ [eiser 1] , rb] te laten voortduren.
Voorts constateren wij dat [ [eiser 1] , rb] in - in elk geval - het dossier V gehandeld heeft in strijd met artikel 7 van de Algemene Bepalingen (“AB”). Naar ons oordeel is daarmee sprake van een ernstige schending van de AB.”
Bij brief van 26 januari 2020 heeft de raadsman van [eisers] , na een bespreking van het vergaderpunt, Houthoff gesommeerd om dit punt van de agenda te verwijderen, althans niet ter stemming in te brengen, en om de schorsing ongedaan te maken. De brief vermeldt dat bij niet tijdige voldoening de raadsman de instructie heeft ter voorbereiding van NAI-arbitrage ter vergoeding van schade die [eisers] lijdt en nog zal lijden, voorlopige getuigenverhoren bij de rechtbank te entameren teneinde de waarheid boven tafel te krijgen. Daarnaast staat in de brief dat, indien het agendapunt niettemin in stemming wordt gebracht en de goedkeuring van de ALV wordt verkregen, [eisers] in rechte een beroep zal doen op de vernietiging van dit besluit ex artikel 2:15 lid 1 sub b Burgerlijk Wetboek (BW).
Op 28 januari 2020 heeft de ALV plaatsgevonden. De notulen van de ALV luiden - voor zover hier relevant - als volgt:
“2. Partneraangelegenheden
a. Besluit: goedkeuring van de algemene vergadering t.a.v. het voorgenomen besluit van het Bestuur tot het met onmiddellijke ingang beëindigen van de aansluitingsovereenkomst van [ [eiser 1] en zijn BV, rb] met Houthoff (..) en het met onmiddellijke ingang opzeggen van het lidmaatschap van [ [eiser 1] BV, rb] van Houthoff (..).
[Het woord wordt achtereenvolgens gegeven aan De Bock, lid van het bestuur van Houthoff, mr. Van der Wiel en [eiser 1] , rb]
Er zijn naar aanleiding van het voorgaande geen vragen en/of opmerkingen. Er wordt overgegaan tot stemming. Het besluit tot beëindigen van de aansluitingsovereenkomst van [ [eiser 1] en zijn BV, rb] met Houthoff (..) en de opzegging van het lidmaatschap van [ [eiser 1] BV, rb] van Houthoff (..) per onmiddellijke ingang wordt met een meerderheid van stemmen (45 vóór, 1 tegen, aldus het stembureau) genomen. Ter verduidelijking geeft de voorzitter nog aan dat de stembriefjes het gecombineerde besluit bevatten (beëindigen aansluitingsovereenkomst en opzegging lidmaatschap).