Rechtbank Amsterdam, 30-04-2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:2718, 22/6264

6. De voor de beoordeling van het beroep belangrijke regelgeving is te vinden in de bijlage bij deze uitspraak.

7. Tussen partijen is in geschil wat de omvang van het geding is. Voor het eerst op de zitting hebben verweerder en [naam 2] zich op het standpunt gesteld dat deze procedure alleen betrekking heeft op de verwerking van persoonsgegevens door [naam 2] Advocatenkantoor en de advocaat H. [naam 2] .

8. De rechtbank volgt verweerder en [naam 2] hierin niet. Zoals de gemachtigde van eiser op de zitting heeft aangevoerd heeft de procedure bij verweerder een laagdrempelig karakter en is de klacht in dit geval ook door een burger, zonder rechtsbijstand, ingediend. In de klacht maakt eiser melding van [naam 3] als advocaat bij advocatenkantoor [naam 2] , als voorzitter van het [begrafeniswezen] te Amsterdam en als voorzitter van de school Stichting [naam 4] (hierna: de school). Hij noemt daarbij de mogelijk verboden uitwisseling van informatie tussen deze drie hoedanigheden. Verder beschrijft eiser de communicatie via de privé e-mailadressen van [naam 3] . De bedoeling van eiser om de verschillende hoedanigheden van [naam 3] in deze procedure te betrekken volgt ook uit latere stukken, onder meer het bezwaarschrift en de hoorzitting van 14 juni 2022.

9. Ook uit de beroepsgronden en de in de beroepsfase overgelegde stukken komt naar voren dat eiser steeds een ruime opvatting van de klacht heeft beoogd. De rechtbank kan dit ook begrijpen gezien de achterliggende wens van eiser dat [naam 2] geen enkel persoonsgegeven meer onder zich heeft van hem en zijn gezin. De rechtbank zal daarom een ruime benadering toepassen bij het beoordelen van wat eiser ter onderbouwing van zijn standpunt in deze procedure naar voren heeft gebracht. Gelet op wat eiser uiteindelijk heeft aangevoerd en overgelegd in beroep, spitst dit geschil zich toe op de gegevens bij [naam 3] als persoon (1) en als voorzitter van de school (2) en bij het advocatenkantoor [naam 2] (3).

10. In de beschikking van de rechtbank is [naam 2] bevolen de persoonsgegevens van eiser en zijn gezinsleden die hij op zijn privémailadressen heeft ontvangen te verwijderen. Het gaat dus om oude e-mails van vóór de beschikking van de rechtbank. [naam 2] stelt hierover dat alles is verwijderd. Volgens verweerder heeft eiser geen concrete aanknopingspunten gegeven dat er na de beschikking gegevens bewaard zijn gebleven in privémailadressen. De rechtbank overweegt dat verweerder echter niet heeft onderbouwd waarom hij de enkele stelling van [naam 2] volgt dat alles is verwijderd of dat aan het bevel van de rechtbank is voldaan. Nu niet duidelijk gemaakt is welke gegevens zijn verwijderd en wanneer en hoe dat is gebeurd, is de conclusie dat die gegevens er mogelijk nog zijn en dat er dus mogelijk sprake is van een overtreding waarop het prioriteringsbeleid van toepassing was.

11. Eiser heeft een brief van 23 april 2021 overgelegd van [naam 2] in zijn hoedanigheid als advocaat van [naam 2] Advocaten, die gericht is aan de Orde van Advocaten Amsterdam. Deze brief is een reactie op een tuchtklacht van eiser. Bij deze brief zat een e-mail gevoegd van eiser aan het secretariaat van de school met als bijlage een brief van eiser aan deze school, beide stukken gedateerd op 21 januari 2014. Eiser heeft daarmee aannemelijk willen maken dat er ook bij [naam 2] als voorzitter van de school toch nog gegevens aanwezig zijn. Volgens eiser staat de brief van 23 april 2021 met bijlagen haaks op eerdere verklaringen van [naam 2] in de civiele procedure dat hij geen gegevens van eiser meer heeft. Deze brief met bijlagen heeft eiser niet meer kunnen aanvoeren, omdat de rechtbank het onderzoek had gesloten.

12. Uit de brief van 23 april 2021 met bijlagen volgt dat er gegevens van eiser bij de school aanwezig waren. Tijdens de hoorzitting in de bezwaarprocedure naar aanleiding van de klacht bij verweerder heeft de gemachtigde van eiser naar voren gebracht dat zij bezig is met een procedure tegen de school over het wissen van de dossiers. De rechtbank overweegt dat artikel 17, eerste lid van de AVG weliswaar ziet op het wissen van gegevens, maar dat het bezitten hiervan niet zonder meer een overtreding hoeft op te leveren. Immers het is mogelijk dat er sprake is van een uitzondering op grond van artikel 17, derde lid, van de AVG, bijvoorbeeld met het oog op archivering. Om deze reden kan de rechtbank niet op voorhand vaststellen dat sprake is van een overtreding. Dat sprake is van een mogelijke overtreding waarop het prioriteringsbeleid van toepassing was, is niet uitgesloten.

13. Uit de beschikking van de rechtbank volgt verder dat [naam 2] advocaten op de zitting in die procedure – op 7 april 2021 – heeft verklaard dat alle e-mails en bijlagen die eiser naar het e-mailadres van [naam 2] Advocaten heeft gestuurd zijn verwijderd. Evenals ten aanzien van de school³ blijkt uit de door eiser overgelegde brief van 23 april 2021 met bijlagen dat er wel degelijk gegevens over eiser en zijn gezin bij het advocatenkantoor aanwezig waren.

14. Verweerder licht zijn standpunt in het bestreden besluit hierover toe in het verweerschrift. Volgens verweerder is geen sprake van een overtreding, omdat de brief van 23 april 2021 is verzonden voordat de rechtbank [naam 2] in de civiele procedure heeft bevolen om de persoonsgegevens van eiser in de genoemde privé e-mailadressen te verwijderen. Naar het oordeel van de rechtbank verbindt verweerder hiermee zijn standpunt over de brief ten onrechte aan het bevel van de rechtbank over de privé e-mailadressen. Uit de begeleidende brief van eiser van 21 januari 2024 blijkt immers dat hij deze stukken per e-mail en post aan de school heeft gestuurd en niet naar het privé e-mailadres van [naam 2] . Hieruit volgt dat niet [naam 2] als (privé) persoon maar het advocatenkantoor [naam 2] beschikte over deze gegevens.

15. Ook hier geldt dat niet op voorhand kan worden vastgesteld dat sprake is van een overtreding. Het beschikken over gegevens in het kader van een procedure kan immers op grond van artikel 17, derde lid, van de AVG de grondslag vormen voor een uitzondering op het recht op gegevenswisseling. Ook hier geldt dat verweerder had moeten overgaan tot het toepassen van het prioriteringsbeleid.

16. De voorgaande overwegingen leiden tot de conclusie dat verweerder zich ten onrechte op het standpunt heeft gesteld dat niet aannemelijk is dat [naam 2] artikel 17 van de AVG heeft overtreden. Om vast te stellen of [naam 2] de AVG heeft overtreden, is uitgebreider onderzoek nodig. Gelet op de uitzonderingsmogelijkheden in artikel 17 AVG op het recht op gegevenswissing, staat niet op voorhand vast dat het door [naam 2] onder zich hebben van gegevens van eiser een overtreding van de AVG inhoudt. Verweerder had daarom aan de hand van het prioriteringsbeleid moeten bepalen of zij nader had moeten onderzoeken of het klopt dat [naam 2] niet meer beschikt over gegevens over eiser en zijn gezin, dan wel of een van de uitzonderingen van artikel 17, derde lid, van de AVG van toepassing is.

17. Dit betekent dat het beroep van eiser gegrond is. De rechtbank vernietigt het bestreden besluit. Omdat het beroep gegrond is moet verweerder het griffierecht aan eiser vergoeden en krijgt eiser ook een vergoeding van zijn proceskosten. De rechtbank verwijst hiervoor naar het einde van deze uitspraak.

18. De rechtbank ziet evenwel aanleiding om de rechtsgevolgen van het bestreden besluit in stand te laten.⁴ Dit betekent dat er ondanks het motiveringsgebrek in het bestreden besluit geen wijziging in de rechtspositie van eiser plaatsvindt. De rechtbank is namelijk van oordeel dat verweerder had mogen afzien van nader onderzoek naar de klacht. De rechtbank overweegt hiertoe als volgt.

19. Om vast te stellen of [naam 2] de AVG heeft overtreden is nader onderzoek nodig. In het geval van een mogelijke overtreding, waar in deze zaak sprake van is, maakt verweerder een afweging of er aanleiding is voor een nader onderzoek.

20. In het verweerschrift en op de zitting heeft verweerder het subsidiaire standpunt ingenomen dat de klacht van eiser niet in aanmerking komt voor nader onderzoek vanwege onvoldoende bredere maatschappelijke betekenis. Verweerder heeft aangegeven dat als zij meerdere klachten over een organisatie krijgt en er sprake kan zijn van een patroon, eerder wordt overgegaan tot nader onderzoek. Daarvan is in dit geval geen sprake. Ook heeft verweerder aangegeven dat hij een ruim toezichtsveld heeft en maar een kleine toezichthouder is. De capaciteit wordt ingezet op bepaalde focusgebieden en daar valt deze zaak niet onder.

21. Gelet op het vorenstaande is de rechtbank van oordeel dat verweerder voldoende draagkrachtig heeft gemotiveerd waarom hij in dit geval heeft afgezien van nader onderzoek naar de klacht van eiser. Niet gebleken is dat de stellingen van verweerder onjuist zijn. Voor zover eiser stelt dat het nakomen van de beschikking van de rechtbank van grote maatschappelijk betekenis is, overweegt de rechtbank dat het in dit kader gaat om de vraag of er meer mensen met hetzelfde privacyprobleem zitten.

22. Omdat de rechtbank het beroep gegrond verklaart, bepaalt de rechtbank dat verweerder aan eiser het door hem betaalde griffierecht vergoedt.

23. Ook krijgt eiser een vergoeding voor de proceskosten die hij heeft gemaakt.⁵ Verweerder moet die vergoeding betalen. De vergoeding wordt met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht als volgt berekend. De bijstand door een gemachtigde levert 2 punten op (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, 1 punt voor het verschijnen op de zitting) met een waarde per punt van € 875,- met een wegingsfactor 1. Toegekend wordt € 1.750,-.

24. Eiser heeft verzocht om een schadevergoeding wegens geleden materiele en immateriële schade. De rechtbank is van oordeel dat dit verzoek onvoldoende is onderbouwd. Zij wijst het verzoek daarom af.