Rechtbank Amsterdam, 14-08-2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:6071, C/13/755085 / KG ZA 24-707
Rechtbank Amsterdam, 14-08-2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:6071, C/13/755085 / KG ZA 24-707
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 14 augustus 2024
- Datum publicatie
- 21 oktober 2024
- ECLI
- ECLI:NL:RBAMS:2024:6071
- Zaaknummer
- C/13/755085 / KG ZA 24-707
Inhoudsindicatie
KG, vordering die strekt tot vrijgave van (in verband met een mogelijke omzeiling van sancties) tegengehouden binnenkomende betaling is afgewezen
Uitspraak
vonnis
Afdeling privaatrecht, voorzieningenrechter civiel
zaaknummer / rolnummer: C/13/755085 / KG ZA 24-707 MDvH/JT
Vonnis in kort geding van 14 augustus 2024
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
ANDERSSON CAPITAL HOLDING B.V.,
gevestigd te Voorhout,
eiseres bij dagvaarding op verkorte termijn van 9 augustus 2024,
advocaat mr. F.L.P. Vulto te Den Haag,
tegen
de naamloze vennootschap
ING BANK N.V.,
gevestigd te Amsterdam,
gedaagde,
advocaten mr. D. Verheij en mr. D.A. Apperloo te Utrecht.
Partijen zullen hierna Andersson Capital en ING Bank worden genoemd.
1 De procedure
Tijdens de mondelinge behandeling op 12 augustus 2024 heeft Andersson Capital de vorderingen zoals omschreven in de dagvaarding toegelicht. ING Bank heeft verweer gevoerd. Beide partijen hebben producties en een pleitnota ingediend.
Andersson Capital heeft ter zitting mondeling haar eis verminderd, in die zin dat zij: (i) niet langer vrijgave van € 7.100.000 vordert, maar (slechts) van € 500.000 (vordering A1 in het petitum); (ii) haar schadevergoedingsvordering van € 250.000 intrekt (vordering A2 in het petitum); en (iii) haar gevorderde verbod met betrekking tot toekomstige zakelijke activiteiten en transacties intrekt (vordering A4 in het petitum).
ING Bank heeft in reconventie gevorderd om Andersson Capital te veroordelen in de reële proceskosten ter hoogte van € 13.469,00. Een dergelijk verzoek hoeft echter niet als eis in reconventie te worden ingesteld, maar wordt beschouwd als een verzoek om af te wijken van het liquidatietarief.
Bij de mondelinge behandeling waren voor zover van belang aanwezig:
- aan de kant van Andersson Capital: mr. Vulto;
- aan de kant van ING Bank: mr. [naam 2] (legal counsel) en [naam 1] (afdeling compliance) met mr. Verheij en mr. Apperloo.
Vonnis is ten slotte bepaald op vandaag.
Op 13 augustus 2024 heeft ING Bank een specificatie van de door haar gemaakte proceskosten nagezonden. Diezelfde dag heeft Andersson Capital bezwaar gemaakt tegen de inhoud van die specificatie.
2 De feiten
Andersson Capital exploiteert een bedrijf in de luchtvaartbranche en is actief in de Asia-Pacific regio waar zij onderhoudsondersteuning biedt voor vliegtuigen.
Andersson Capital bankiert sinds december 2020 bij ING Bank. Andersson Capital houdt sinds juli 2022 een zakelijke USD-rekening aan bij ING Bank met rekeningnummer [rekeningnummer] . Op de relatie tussen partijen zijn de Algemene Bankvoorwaarden 2017 (hierna: ABV) van toepassing, alsmede de Voorwaarden en overige regelingen Zakelijk van 1 januari 2024 (hierna: de VRZ).
Op 21 juni 2024 heeft Andersson Capital in verband met de verkoop van een vliegtuigmotor van Drayton Aerospace Limited (een vliegtuigonderhoud- dienstverlener) – zonder enige belemmering – een aanbetaling ter hoogte van € 1.700.000 ontvangen op haar ING-rekening.
Op 24 juni 2024 heeft de Europese Unie (EU) een nieuw sanctiepakket aangenomen tegen Rusland (Besluit (GBVB) 2024/1738 Van de Raad van 24 juni 2024 tot wijziging van Besluit 2014/145/GBVB betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen). Daarmee zijn er extra maatregelen genomen tegen het omzeilen van sancties via (onder meer) China.
Bij koopovereenkomst gedateerd 2 juli 2024 heeft Andersson Capital voor een totaalbedrag van USD 6.600.000 een aantal landingsgestellen voor vliegtuigen verkocht aan Drayton Aerospace Limited (gevestigd te Xiamen, China).
Bij koopovereenkomst gedateerd 16 juli 2024 heeft Andersson Capital voor een bedrag van USD 2.200.000 de onder 2.3 genoemde vliegtuigmotor verkocht aan Drayton Aerospace Limited (gevestigd te Hong Kong).
Op 25 juli 2024 heeft Drayton Aerospace Limited opdracht gegeven aan Citibank om een bedrag van USD 500.000 over te maken op de ING-rekening van Andersson Capital, alsmede opdracht gegeven aan Bank of China om USD 6.600.000 over te maken op de ING-rekening van Andersson Capital. ING Bank heeft deze twee transacties bij binnenkomst tegengehouden, zodat Andersson Capital niet over de overgemaakte bedragen kon beschikken.
Bij e-mail van 5 augustus 2024 heeft Andersson Capital aan ING Bank (afdeling Internationaal Betalingsverkeer Vreemde Valutatransacties) geschreven dat zij een bedrag van USD 500.000 en een bedrag van USD 6.600.000 niet heeft ontvangen op haar ING-rekening, terwijl haar klant heeft bevestigd dat die bedragen door haar zijn betaald en ook zijn ontvangen door ING Bank.
Bij e-mail van 6 augustus 2024 heeft ING Bank (afdeling Internationaal Betalingsverkeer Vreemde Valutatransacties) aan Andersson Capital geschreven dat verwachte inkomende betalingen in principe niet door ING Bank kunnen worden onderzocht en dat het onderzoek door de betalende partij bij zijn/haar bank gestart dient te worden, maar dat zij haar onderzoeksteam heeft gevraagd of het mogelijk is om na te gaan wat de status is van de betaling van USD 500.000.
Bij e-mail van 7 augustus 2024 (13:59 uur) heeft ING Bank (afdeling klantmonitoring) Andersson Capital verzocht om mee te werken aan een onderzoek naar de bij ING Bank binnengekomen betaling van USD 500.000 van Drayton Aerospace Limited. In dat kader heeft ING Bank Andersson Capital verzocht de volgende vragen te beantwoorden alvorens de betaling zou kunnen worden verwerkt:
“1. Wij verzoeken je de aard van deze transactie uitgebreid toe te lichten.
2. We ontvangen graag ondersteunende documentatie in de vorm van de onderliggende factuur en/of opdrachtbevestiging.
3. We vernemen graag of het bij deze transactie om goederen en/of diensten gaat. Wees in de toelichting zo specifiek mogelijk over hetgeen dat geleverd is.
4. Wij ontvangen graag de productcode (CN-code) van de betreffende goederen.
5. Waar komen de goederen, gerelateerd aan deze transactie, oorspronkelijk vandaan en wat is de uiteindelijke bestemming hiervan?”
Bij e-mail van 7 augustus 2024 (15:14 uur) heeft Andersson Capital de volgende antwoorden gegeven op de door ING Bank gestelde vragen (met daarbij enkele afbeeldingen en bijlagen):
ad 1: “a. Andersson Capital Holding is a asset manager for aircraft and related equipment for maintenance support to our company PAMAVP TECHNIK BV., and its aviation maintenance clients globally [onleesbaar] Thai Airways, Aergo Capital, Avolon and many more. Andersson future sales may exceed €100M euros, per. transaction, therefore we must ensure that ING is capable of supporting our [onleesbaar] compliance with all US and EU regulations and a certified member of ISTAT and ASA, both being exclusive aviation organizations that conduct due diligence and KYC on all its members. [onleesbaar] dialogues within the Aerospace community.
b. Our client Drayton has purchased the Engine V2527-A5 serialnumber. V15830 in unserviceable (not working) condition in the amount of $2,200,000 USD. Andersson Capital has received the [onleesbaar] finalize the payment.”ad 2: “a. Invoice Drayton Attached. b. Purchase Agreement Attached”
ad 3: “Commercial Aircraft Engine / Aircraft configuration Airbus A320”ad 4: “HS code. 8407.10.00.6 used engine” ad 5: oorsprong goederen: “Vancouver, Canada”, uiteindelijke bestemming goederen: “Drayton Aerospace Hong Kong S.A.R.”.
Bij brief van 7 augustus 2024 (verzonden per e-mail om 16:43 uur) heeft de advocaat van Andersson Capital aan ING Bank voor zover van belang geschreven dat ING Bank de gelden (USD 6.600.00 en USD 500.000) ruim tien dagen onrechtmatig onder zicht houdt, dat Andersson Capital ten aanzien van de transactie van USD 6.600.000 in het duister tast en dat zij inmiddels reeds USD 250.000 schade heeft geleden door de handelwijze van ING Bank. Andersson Capital heeft ING Bank ten slotte gesommeerd om de gelden uiterlijk op 8 augustus 2024 om 16:00 uur vrij te geven en te bevestigen dat zij Andersson Capital volledig schadeloos zal stellen voor de geleden en nog te lijden schade. Daarbij is ING Bank in het vooruitzicht gesteld dat bij gebreke daarvan een kort geding zal worden gestart.
Bij e-mail van 8 augustus 2024 (11:31 uur) heeft ING Bank (afdeling Internationaal Betalingsverkeer Vreemde Valutatransacties) aan Andersson Capital geschreven dat de inkomende betalingen (van USD 6.600.000 en USD 500.000) reeds in behandeling zijn genomen bij de afdeling klantmonitoring en dat zij haar verzoek niet verder in behandeling kan nemen. Andersson Capital is doorverwezen naar afdeling klantmonitoring.
Bij e-mail van 8 augustus 2024 (12:18 uur) heeft Andersson Capital opdracht gegeven aan haar advocaat om een juridische procedure te starten tegen ING Bank, alsmede om een klacht in te dienen bij het Kifid.
Bij e-mail van 8 augustus 2024 (14:44 uur) heeft ING Bank (afdeling klantmonitoring) Andersson Capital verzocht om de volgende nadere vragen te beantwoorden:
“1. Hoe wordt een (in)directe connectie met Rusland voorkomen? Heeft ANDERSSON CAPITAL HOLDING B.V. een Compliance en Controle programma om dit te controleren?
2. Heeft ANDERSSON CAPITAL HOLDING B.V. huidige of voorgaande relaties met Russische tegenpartijen?
3. Is de tegenpartij van deze transactie een nieuwe klant van ANDERSSON CAPITAL HOLDING B.V. of bestond de klantrelatie al voor 2022?
4. Graag ontvangen wij een eindgebruikerscertificaat die betrekking heeft op de goederen die bij deze transactie betrokken zijn.” Bij e-mail van 8 augustus 2024 (15:42 uur) heeft Andersson Capital ING Bank verzocht de betaling vrij te geven en tevens de volgende antwoorden gegeven op de door ING Bank gestelde vragen:
“ad 1: “All aviation companies [onleesbaar] adherence to signing and compliance agreements, if the end user in anyway fails to comply we immediately discontinue business, additionally (unknowingly to our clients) all our equipment has [onleesbaar] As additional compliance Andersson pays and manages all shipping activities utilizing our own transport and freight forwarding companies to customer destination, thereby not allowing for inter [onleesbaar] customer.” ad 2: “NO”ad 3: “NO”ad 4: “Anderson end-use customer is Drayton Aerospace as agreed in our Purchase agreement and attached signed compliance agreement of Andersson Capital and its affiliated organizations (...)” 2.17. Bij e-mail van 10 augustus 2024 heeft de advocaat van ING Bank voor zover van belang het volgende aan de advocaat van Andersson Capital geschreven:
“Zoals uw cliënte genoegzaam bekend, werden de transacties van USD 6.6 miljoen en USD 500.000 door ING onderzocht om mogelijke betrokkenheid bij schending van internationale sancties of andere financieel economische criminaliteit te voorkomen. Naar aanleiding van de dagvaarding met producties heeft ING de bij de dagvaarding gevoegde stukken bestudeerd en beoordeeld. In productie 2 bij dagvaarding zijn end user certifications (eindgebruikerscertificaten) opgenomen die (enkel) betrekking lijken te hebben op de transactie van USD 6.6 miljoen. Deze stukken zijn voor ING nieuw. Deze eindgebruikerscertificaten zijn in de beoordeling meegenomen samen met de eerder ontvangen informatie. Op basis van deze informatie heeft ING geen nadere vragen meer over de transactie van USD 6.6 miljoen. Namens ING kan ik bevestigen dat de transactie van USD 6.6 miljoen is vrijgegeven en dat de gelden inmiddels zijn bijgeschreven.
Ten aanzien van de tweede transactie van USD 500.000 heeft ING nog geen end user certificate ontvangen. Graag verzoek ik u vriendelijk het end user certificate voor de transactie van USD 500.000 aan ING (via mij) te doen toekomen. Indien ING het end user certificate heeft ontvangen (en deze afdoende is beoordeeld), verwacht ING ook ten aanzien van deze transactie haar KYC-onderzoek spoedig te kunnen afronden.”
Bij e-mail van 11 augustus 2024 (13:22 uur) heeft de advocaat van ING Bank voor zover van belang het volgende aan de advocaat van Andersson Capital geschreven: “(...) Voor de USD 500.000 transactie mist ING het end user statement, welke door ING reeds op 8 augustus 2024 om 14:44 uur is opgevraagd. Het door ING ontvangen antwoord van uw cliënt op 8 aug [onleesbaar] om 15:42 uur is niet volledig, dan wel mist de gevraagde documentatie. De bijgevoegde bijlage bij deze mail bevat een User Agreement and Compliance Statement en geen end user statement ten [onleesbaar] van de vliegtuigmotor waar de transactie van 500k transactie op ziet. Het betreft hier een algemeen document. Hierbij geldt dat de afnemer van de motor Drayton Aerospace Industries Limited geen vliegtuigmaatschappij is en derhalve geen eindgebruiker kan zijn van de vliegtuigmotor. ING wijst in dit verband op de verstrekte end user statements ten aanzien van de landingsgestellen, waarbij [onleesbaar] end user is. Nu uw cliënte deze transactie reeds heeft verricht, vertrouwt ING erop dat zij over deze end user statement beschikt en deze derhalve spoedig aan ING kan verstrekken om zodoende [onleesbaar] te verrichten KYC-onderzoek naar de transactie, waartoe zij op grond van diverse wet- en regelgeving gehouden is, te kunnen afronden. ING vertrouwt erop dat zij alsnog spoedig de end user statement van de vliegtuigmotor waarop de USD 500.000 transactie ziet ontvangt.”
Bij e-mail van 11 augustus 2024 (16:58 uur) heeft de advocaat van Andersson Capital voor zover van belang het volgende aan de advocaat van ING Bank geschreven: “Ik geef u nogmaals en voor de laatste maal in overweging om uw cliënte het advies te geven om de USD 500.000 vrij te geven. Zoals reeds gememoreerd is Drayton de eindgebruiker. Dat zij geen vliegtuigmaatschappij zou zijn doet daar niet aan af. (...) Drayton is een soort Kwik-Fit (...) Zij hebben onderdelen op voorraad, een eigenaar van een vliegtuig (en dat hoeft geen luchtvaartmaatschappij te zijn) komt langs met dat vliegtuig, en laat vervolgens onderhoud plegen. (...) Van Andersson kan nu niet gevergd worden dat zij aanvullende informatie overlegt die zij niet heeft en niet kan hebben. (...).”
Op 12 augustus 2024 (12:08 uur; kort voor de aanvang van de mondelinge behandeling in dit kort geding) heeft Andersson Capital een end user certificate met betrekking tot de verkochte vliegtuigmotor in het geding gebracht.
3 Het geschil
Andersson Capital vordert – na vermindering van eis – om bij uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis:
I. ING Bank te veroordelen om de gelden ten belope van USD 500.000 onmiddellijk dan wel in ieder geval binnen twee dagen na dit vonnis vrij te geven aan Andersson Capital, op straffe van een dwangsom;
II. ING Bank te verbieden om na het vrijgeven van de gelden uitgaande boekingen ter zake van de in het geding aangehaalde handelstransacties te blokkeren, op straffe van een dwangsom;
III. ING Bank te veroordelen in de proceskosten, te vermeerderen met de wettelijke rente en met de nakosten.
Andersson Capital stelt daartoe – samengevat – het volgende. ING Bank schendt haar zorgplicht jegens Andersson Capital die voortvloeit uit artikel 2 van de ABV. ING Bank heeft niet duidelijk gecommuniceerd over het door haar uitgevoerde KYC-onderzoek. De wijze waarop zij Andersson Capital heeft bevraagd is stuitend, aangezien Andersson Capital zich als een betrouwbare marktspeler heeft bewezen. ING Bank heeft de noodzaak en de proportionaliteit van het tegenhouden van de gelden niet aangetoond. ING Bank handelt door het schenden van haar zorgplicht tevens onrechtmatig jegens Andersson Capital en zij lijdt daardoor schade. ING Bank handelt eveneens in strijd met (artikel 30 van) de VRZ. De schade van Andersson Capital bedraagt reeds € 250.000 en zal nog oplopen. Mogelijk zal Andersson Capital door het handelen van ING Bank toekomstige handelstransacties mislopen. De blokkade kan leiden tot reputatieschade en belemmert haar liquiditeit en continuïteit, aldus Andersson Capital.
ING Bank voert daartegen – samengevat – het volgende verweer. In het kader van haar poortwachtersfunctie is ING Bank op grond van (sanctie)wet-
en regelgeving verplicht transacties en haar relaties te screenen en te monitoren. ING Bank heeft ten aanzien van de transactie van USD 500.000 (nog) niet de benodigde informatie van Andersson Capital ontvangen op basis waarvan zij haar KYC-onderzoek naar deze transactie positief heeft kunnen afronden. ING Bank heeft daarnaast sterke twijfels bij de verklaringen van Andersson Capital en de
van Andersson Capital ontvangen informatie, waardoor zij niet kan uitsluiten dat met de betalingsopdracht voor de levering van de vliegtuigmotor sancties (handelsembargo's ten aanzien van Rusland) worden overtreden. De vorderingen moeten dan ook worden afgewezen, met veroordeling van Andersson Capital in de reële proceskosten, aldus ING Bank.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.