Rechtbank Amsterdam, 05-11-2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:6704, 754467
Rechtbank Amsterdam, 05-11-2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:6704, 754467
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 5 november 2024
- Datum publicatie
- 13 november 2024
- ECLI
- ECLI:NL:RBAMS:2024:6704
- Zaaknummer
- 754467
Inhoudsindicatie
Kort geding. investeerders/mede-aandeelhouders vorderen ongedaan maken uitkering uit vrije reserves aan alle aandeelhouders. Afgewezen, Beroep eisers op vetorecht in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar (6: 248 lid 2 BW).
Uitspraak
Afdeling privaatrecht, voorzieningenrechter civiel
Zaaknummer: C/13/754467 / KG ZA 24-664 MdV/MAH
Vonnis in kort geding van 5 november 2024
in de zaak van
1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
VOC CAPITAL PARTNERS B.V.,
gevestigd te Rotterdam, 2. de vennootschap naar buitenlands recht
KEEN VENTURE PARTNERS FUND LP,
gevestigd te Londen, VK,
eisers bij dagvaarding van 26 september 2024,
advocaten: mr. W.M. Smelt, mr. B.T. Craemer en mr. C.W. Schlingemann te Amsterdam
tegen
1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
STUDYPORTALS HOLDING B.V.,
gevestigd te Eindhoven,
advocaat: mr. I.J.A. Tax te Rotterdam,
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
EDOKATSU HOLDING B.V.,
gevestigd te Eindhoven,
advocaat: mr. M.W.E. Evers, mr. H.J. ter Meulen en mr. J.F. Hackeng te Amsterdam,
3. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
SGRAATSTRA HOLDING B.V.,
gevestigd te Eindhoven,
4. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
MO HOLDING B.V.,
gevestigd te Eindhoven,
5. de stichting STCIHTING ADMINISTRATIEKANTOOR STUDYPORTALS,
gevestigd te Eindhoven,
advocaat van gedaagden 3, 4 en 5: mr. B.G. Arends te Eindhoven,6. [gedaagde 6],
wonende te [woonplaats] ,
verschenen in persoon,
gedaagden.
Eisers zullen hierna ook afzonderlijk VOC en Keen worden genoemd. Gedaagden zullen afzonderlijk worden aangeduid als respectievelijk de Vennootschap, Edokatsu, Sgraastra, MO, de STAK en [gedaagde 6] . Gedaagden 2 tot en met 6 zullen gezamenlijk de Overige Aandeelhouders worden genoemd.
1 De procedure
Op de zitting van 17 oktober 2024 waren aanwezig:
- aan de kant van eisers: [naam 1] (partner Keen), [naam 2] (partner VOC) en [naam 3] (principal bij Keen), met mr. Smelt, mr. Craemer en mr. Schlingemann
- aan de kant van StudyPortals: [naam 4] (ook aanwezig namens Edokatsu) en [naam 5] (voorzitter van de informele raad van commissarissen) met mr. Tax,
- aan de kant van Edokatsu: mr. Evers, mr. Ter Meulen en mr. Hackeng,
- aan de kant van Sgraastra, MO en de STAK: [naam 6] (DGA van Sgraastra) met mr. Arends,
- [gedaagde 6] .
Eisers hebben de dagvaarding toegelicht en gedaagden hebben verweer gevoerd. Eisers, StudyPortals en Edokatsu hebben producties ingediend en alle partijen (behalve [gedaagde 6] ) ook spreekaantekeningen.
Vonnis is bepaald op vandaag.
2 De feiten
De Vennootschap drijft met haar dochterondernemingen een onderneming (StudyPortals) die zich toelegt op het toegankelijk maken van een studiekeuze in het buitenland. Zij biedt daarvoor onder meer digitale platforms aan die studenten en universiteiten aan elkaar koppelen. De universiteiten en studenten betalen daarvoor een vergoeding aan StudyPortals. StudyPortals opereert wereldwijd: zij heeft inmiddels 225 mensen van 36 verschillende nationaliteiten in dienst. Momenteel maken ruim 3.800 universiteiten uit 118 landen en 55.000.000 studenten per jaar gebruik van het platform.
StudyPortals is in 2009 opgericht door [naam 4] , [naam 6] en [naam 7] via hun persoonlijke holdings Edokatsu, Sgaastra respectievelijk MO (hierna ook de oprichters genoemd). [naam 4] is, via Edokatsu, thans enig bestuurder en grootaandeelhouder van de Vennootschap.
De STAK is in 2015 opgericht om certificaten van aandelen in de Vennootschap toe te kennen aan belangrijke (voormalige) medewerkers en adviseurs. De Vennootschap zelf en acht natuurlijke personen houden momenteel certificaten.
[gedaagde 6] is in 2010 als investeerder in StudyPortals gestapt.
VOC en Keen zijn investeringsmaatschappijen die geleid worden door [naam 2] respectievelijk [naam 1] . Zij investeren in start-ups en scale-ups, met name in de technologische sector. VOC is bij StudyPortals vanaf de start-up fase (2010) als investeerder betrokken en Keen vanaf 2017.
De aandelen in de Vennootschap zijn op dit moment als volgt verdeeld:
|
Aandeelhouder |
Percentage aandelen |
|
Edokatsu |
29,02% |
|
Sgraastra |
20,36% |
|
Keen |
16,71% |
|
VOC |
16,36% |
|
MO |
12,34% |
|
STAK |
3,58% |
|
[gedaagde 6] |
1,64% |
De (informele) raad van commissarissen van de Vennootschap (de RvC) wordt gevormd door [naam 5] (voorzitter), [naam 7] , [naam 1] en [naam 2] .
Bij het toetreden van Keen als aandeelhouder hebben partijen (plus [naam 4] , [naam 7] en [naam 6] ), nadat in januari 2017 al een Term Sheet was getekend, op 17 maart 2017 een aandeelhoudersovereenkomst (de SHA) gesloten.
In de SHA is over belangrijke beslissingen bepaald, voor zover hier van belang:
“Article 6 Important Resolutions
Parties agree and (to the extent permitted by law) the Articles of Association shall stipulate that resolutions of the General Meeting of Shareholders require a qualified majority of such number of Shares representing 66% of the issued and outstanding capital of the Company, provided that in respect of the actions or decisions referred to in Schedule 4 this qualified majority shall at all times include the affirmative vote of each of the Investors [VOC en Keen – vzr.]. Parties hereby agree to exclude Article 2:230 paragraph 3 of the DCC.
The Company undertakes with each of the Shareholders that it will not carry out any resolutions of the Management Board that require the prior written approval of the General Meeting, Investors and/or the Supervisory Board under this Agreement and/or the Articles of Association if such approval has not been duly obtained.
In bedoeld Schedule 4 staat, voor zover van belang:
“SCHEDULE 4 ACTIONS/DECISIONS REQUIRING THE PRIOR APPROVAL OF GENERAL MEETING/ EACH OF THE INVESTORS
The following matters shall require prior approval of each of General Meeting and the affirmative vote of each of Investors:
(....)
h. appropriation of profit to reserves, dividend distributions and stock dividend;
(...)”
Met betrekking tot verkoop van de Vennootschap is in de SHA bepaald, voor zover van belang:
“Article 10 Exit
10.l Parties acknowledge that Investors' willingness to invest in the Company on the terms and conditions of this Agreement is inextricably connected with the need to cash in on their interest in the Company around the fifth (5th) anniversary of the Completion Date through an Exit. Therefore, in order to provide Investors with the Exit they need in order to achieve their business objectives, as from the fourth (4th) anniversary of this Agreement each of the Parties agrees towards the Investors to give all co-operation that may reasonably be requested from such Party (...).
(...)”
Keen wenste voorafgaand aan haar investering in StudyPortals een zelfstandig drag along1 recht, waarmee zij zelfstandig een 100%-verkoop van StudyPortals zou kunnen afdwingen (een 'full exit'), maar de oprichters ( [naam 4] ) gingen hiermee niet akkoord. Uiteindelijk is in artikel 11.10 sub c SHA een geclausuleerd drag-along recht opgenomen, dat Keen alleen samen met ten minste één van de oprichters kan uitoefenen vanaf vier jaar na de toetreding van Keen als aandeelhouder indien StudyPortals op dat moment een waardering kent van ten minste €90 miljoen.
Sinds 2021 heeft de Vennootschap geen dividend meer uitgekeerd aan aandeelhouders en certificaathouders, omdat eisers daarmee niet instemden.
Op de aandeelhoudersvergadering (AvA) van de Vennootschap van 9 juli 2024 hebben de Overige Aandeelhouders (66,74% van het geplaatste kapitaal) gestemd voor uitkering aan de aandeelhouders van € 4,5 miljoen uit de vrije reserves (het Uitkeringsbesluit). Eisers hebben tegen gestemd.
Bij brief van 10 juli 2024 hebben (de advocaten van) eisers de (advocaat van) StudyPortals en Edokatsu gesommeerd om niet tot uitkering over te gaan.
Bij e-mail van 12 juli 2014 heeft [naam 4] aan de aandeelhouders en de RvC het bestuursbesluit van 11 juli 2024 tot goedkeuring van het Uitkeringsbesluit toegezonden en de volgende uitkeringen aangekondigd:
|
Aandeelhouder |
Uitkering |
|
Edokatsu |
EUR 1.305.780 |
|
Sgraastra |
EUR 916.210 |
|
Keen |
EUR 751.791 |
|
VOC |
EUR 736.148 |
|
MO |
EUR 555.497 |
|
STAK |
EUR 160.959 |
|
[gedaagde 6] |
EUR 73.615 - EUR 62.573 na inhouding dividendbelasting |
De uitkeringen zijn op 12 juli 2024 aan de aandeelhouders uitbetaald, met dien verstande dat eisers hebben geweigerd hun uitkering in ontvangst te nemen.
Eisers hebben per e-mail van 16 juli 2024 aan de Vennootschap, het bestuur en de Overige Aandeelhouders geschreven dat zij onrechtmatig handelen en zij hebben gedaagden gesommeerd om de uitkeringen ongedaan te maken en geen nieuwe uitkeringen te doen zonder instemming van eisers. Aan de sommatie is niet voldaan.
3 Het geschil
Eisers vorderen, samengevat:
1) de Vennootschap te gebieden om het Uitkeringsbesluit te herroepen en de Uitkeringen ongedaan te maken, althans het ertoe te leiden dat de Uitkeringen ongedaan worden gemaakt, op straffe van dwangsommen,
2) Edokatsu te gebieden om de door haar ontvangen uitkering van € 1.305.780,00 terug te betalen op de rekening van de Vennootschap;
3) Sgraastra te gebieden om de door haar ontvangen uitkering van € 916.210,00 terug te betalen op de rekening van de Vennootschap;
4) MO te gebieden om de door haar ontvangen uitkering van € 555.497,00 terug te betalen op de rekening van de Vennootschap;
5) de STAK te gebieden om de door haar ontvangen uitkering van € 160.959,00 terug te betalen op de rekening van de Vennootschap;
6) [gedaagde 6] te gebieden om de door hem ontvangen uitkering van € 62.573,00 terug te betalen op de rekening van de Vennootschap;
7) de Vennootschap te gebieden om bedoelde terugbetalingen in ontvangst te nemen en binnen 10 dagen na vonnisdatum alle (administratieve) handelingen te verrichten om de uitkeringen ten gunste van de vrije reserves van de Vennootschap te brengen, op straffe van dwangsommen;
8) de Vennootschap te verbieden om, zolang de SHA van kracht is, enige nieuwe uitkering aan de aandeelhouders te doen, tenzij eisers hiermee uitdrukkelijk instemmen, op straffe van dwangsommen; en
9) gedaagden hoofdelijk te veroordelen in de proceskosten, met wettelijke rente.
Eisers leggen aan de vorderingen het volgende ten grondslag.
De vorderingen tot ongedaanmaking van de uitkeringen kunnen tegenover alle gedaagden worden toegewezen op grond van artikel 6.1 jo. Schedule 4 (h) van de SHA. Blijkens dit artikel hebben alle partijen ermee ingestemd dat geen dividenduitkering zal worden gedaan zonder de instemming van eisers. De vordering jegens de Vennootschap kan daarnaast worden toegewezen op grond van artikel 6.3 van de SHA, waarmee de Vennootschap heeft gegarandeerd dat zij geen uitvoering zou geven aan een besluit tot dividenduitkering als eisers niet hebben ingestemd. De vorderingen jegens de Overige Aandeelhouders kunnen daarnaast worden toegewezen omdat zij misbruik maken van de wanprestatie van de Vennootschap en de uitkeringen te kwader trouw hebben ontvangen en daarmee onrechtmatig handelen jegens eisers.
Het verbod om nieuwe uitkeringen te doen kan jegens de Vennootschap worden toegewezen op grond van art. 6.1 jo. Schedule 4 (h) en op grond van art. 6.3 van de SHA.
Gedaagden voeren verweer.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.