Rechtbank Amsterdam, 24-01-2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:791, C/13/715999 / HA ZA 22-293
Rechtbank Amsterdam, 24-01-2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:791, C/13/715999 / HA ZA 22-293
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 24 januari 2024
- Datum publicatie
- 22 februari 2024
- ECLI
- ECLI:NL:RBAMS:2024:791
- Zaaknummer
- C/13/715999 / HA ZA 22-293
Inhoudsindicatie
opheffing retentierecht en beslag
Uitspraak
vonnis
Afdeling privaatrecht
zaaknummer / rolnummer: C/13/715999 / HA ZA 22-293
Vonnis in incident van 24 januari 2024
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
BALLAST NEDAM BOUW & ONTWIKKELING SPECIALE PROJECTEN B.V.,
gevestigd te Amsterdam,
eiseres in conventie in de hoofdzaak,
verweerster in reconventie in de hoofdzaak,
verweerster in het incident,
advocaat mr. A. Moret te Amsterdam,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
DE LELIE VASTGOED B.V.,
gevestigd te Bussum,
gedaagde in conventie in de hoofdzaak,
eiseres in reconventie in de hoofdzaak,
eiseres in het incident,
advocaat mr. F.G. Horsting te Amsterdam.
Partijen zullen hierna Ballast Nedam en DLV worden genoemd.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de incidentele vordering tot het treffen van een voorlopige voorziening van DLV, tevens inhoudende vermeerdering van eis in reconventie,
- de incidentele conclusie van antwoord van Ballast Nedam,
- het tussenvonnis van 3 januari 2024, met de daarin genoemde processtukken,
- het proces-verbaal van de op 10 januari 2024 gehouden mondelinge behandeling in het incident, met de daarin genoemde processtukken.
Ten slotte is vonnis bepaald in het incident.
2 Het geschil voor zover van belang voor het incident
In opdracht van DLV wordt op het Jaarbeursplein in Utrecht gewerkt aan de bouw van een hotel/woontoren van 30 verdiepingen, genaamd de Galaxy Tower. De uiteindelijke afnemer van het hoteldeel is Amrâth Hotel Jaarbeurs Utrecht B.V. en de uiteindelijke afnemer van de appartementen is Stichting Pensioenfonds Rail & Openbaar Vervoer (hierna samen: de beleggers). Zij hebben met DLV een realisatieovereenkomst gesloten op grond waarvan DLV de Galaxy Tower laat bouwen. DLV is gelieerd aan Amrâth.
DLV heeft Ballast Nedam opdracht gegeven de bouwkundige werkzaamheden uit te voeren. De aannemingsovereenkomst tussen DLV en Ballast Nedam is gesloten op 14 september 2018. De aanneemsom bedraagt € 71.150.000, te betalen in overeengekomen termijnen. In die overeenkomst staat onder meer het volgende:
Art. 20 Retentierecht
(...)
2 Aannemer (Ballast Nedam, toevoeging rechtbank) verklaart dat hij met betrekking tot het Werk of delen van het Werk, afstand doet van zijn mogelijkheid om zich op het retentierecht te beroepen ter zake van het Werk of elk ander recht om de oplevering op te schorten of het Werk in zijn geheel of delen daarvan, danwel vanaf de datum van oplevering, in bezit te houden, tenzij vaststaat dat Opdrachtgever (DLV, toevoeging rechtbank) in verzuim is met betaling van de reguliere termijnen van de aannemingssom (inclusief opgedragen meer- en minderwerk).
Begin 2018 was Ballast Nedam al gestart met de bouwkuip van het Werk, op grond van een vooropdracht. De bouw zelf is gestart op 2 juli 2018.
Op 1 maart 2022 heeft de voorzieningenrechter van deze rechtbank aan Ballast Nedam verlof verleend om ten laste van DLV derdenbeslag te leggen onder de beleggers, onder een tweetal aan DLV verwante vennootschappen en onder een aantal banken. De vordering van Ballast Nedam op DLV is daarbij voorlopig begroot op een bedrag van € 16.013.000, met inbegrip van rente en kosten. Dat beslag heeft voor een bedrag van € 16.013.372,30 doel getroffen.
Op 31 augustus 2022 heeft de voorzieningenrechter van deze rechtbank opnieuw aan Ballast Nedam verlof verleend om ten laste van DLV derdenbeslag te leggen onder (onder andere) de beleggers, een aantal banken en aan DLV verwante rechtspersonen of natuurlijke persoon. De vordering van Ballast Nedam op DLV is daarbij begroot op een bedrag van € 9.624.000, met inbegrip van rente en kosten.
Op 6 oktober 2022 heeft Ballast Nedam aan DLV bericht het werk met onmiddellijke ingang te schorsen en zich op haar retentierecht te beroepen. DLV is daartegen opgekomen in een kort geding. In spoedappel heeft het Amsterdamse gerechtshof op 9 november 2022 Ballast Nedam veroordeeld het werk te hervatten onder de voorwaarden dat DLV (1) binnen tien dagen € 3 miljoen aan Ballast Nedam betaalt en (2) de toekomstige maandelijkse termijn van € 1.825.000 (zolang partijen geen nieuw termijnschema zijn overeengekomen) betaalt, mits Ballast Nedam haar werkzaamheden voortvarend verricht.
DLV heeft 3 miljoen betaald. DLV heeft geen maandelijkse termijnen van € 1.825.000 aan Ballast Nedam voldaan.
DLV heeft op 12 december 2022 aan Ballast Nedam bericht betaling op te schorten omdat Ballast Nedam haar werkzaamheden niet voortvarend verricht. Ballast Nedam heeft dat weersproken en aangekondigd het werk op te schorten en desnoods te beëindigen als DLV niet betaalt. Ballast Nedam heeft in totaal drie keer een termijn van € 1.825.000 in rekening gebracht (voor de maanden november 2022, december 2022 en januari 2023).
Ballast Nedam heeft het werk per 16 december 2022 opgeschort. Per 17 februari 2023 heeft Ballast Nedam de aannemingsovereenkomst ontbonden, het werk in onvoltooide staat beëindigd en zich opnieuw op haar retentierecht beroepen. Ballast Nedam oefent thans haar retentierecht uit en heeft de bouw gedemobiliseerd.
3 De vorderingen in het incident
DLV vordert, samengevat en na wijziging van eis bij akte en ter zitting, dat de rechtbank de volgende voorlopige voorziening, uitvoerbaar bij voorraad, zal treffen voor de duur van het geding.
Primair:
I. Ballast Nedam te veroordelen het retentierecht op (de bouwplaats van) Galaxy Tower op te heffen en opgeheven te houden, binnen 24 uur na: (1) betekening van het vonnis; en (2) overhandiging van de door DLV aangeboden bankgarantie ad € 11.754.560, een en ander op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 250.000 per dag voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Ballast Nedam hiermee in gebreke blijft.
II. Ballast Nedam te veroordelen alle door Ballast Nedam ten laste van DLV gelegde conservatoire beslagen op te heffen, binnen 24 uur na: (1) betekening van het vonnis; (2) overhandiging van de door DLV aangeboden bankgarantie ad € 6.000.000 en; (3) betaling van het door DLV aangeboden bedrag van € 7.525.000, een en ander onder de voorwaarde van levering door Ballast Nedam aan DLV van de in de eiswijziging onder randnummer 1.4 genoemde bouwmaterialen, een en ander op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 250.000 per dag voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Ballast Nedam hiermee in gebreke blijft.
Subsidiair:
I. Ballast Nedam te veroordelen het retentierecht op (de bouwplaats van) Galaxy Tower op te heffen, binnen 24 uur na: (1) betekening van het vonnis; (2) overhandiging van een bankgarantie afkomstig van een te goeder naam en faam bekende bankinstelling overeenkomstig het NVB-model, ter grootte van een door de rechtbank te bepalen bedrag, een en ander op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 250.000 per dag voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Ballast Nedam hiermee in gebreke blijft.
II. Ballast Nedam te veroordelen alle door Ballast Nedam ten laste van DLV gelegde conservatoire beslagen op te heffen, binnen 24 uur na: (1) betekening van het vonnis; (2) overhandiging van een bankgarantie afkomstig van een te goeder naam en faam bekende bankinstelling overeenkomstig het NVB-model, ter grootte van een door de rechtbank te bepalen bedrag, een en ander op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 250.000 per dag voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Ballast Nedam hiermee in gebreke blijft.
Meer subsidiair:
I.+II. Ballast Nedam te veroordelen het retentierecht op (de bouwplaats van) Galaxy Tower op te heffen en opgeheven te houden en alle door Ballast Nedam ten laste van DLV gelegde conservatoire beslagen op te heffen, binnen 24 uur na: (1) betekening van het vonnis; (2) overhandiging van de door DLV aangeboden bankgarantie ad€ 17.754.560 en; (3) betaling van het door DLV aangeboden bedrag van € 7.525.000, een en ander op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 250.000 per dag voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Ballast Nedam hiermee in gebreke blijft.
Uiterst subsidiair:
I.+II. Ballast Nedam te veroordelen het retentierecht op (de bouwplaats van) Galaxy Tower op te heffen en opgeheven te houden en alle door Ballast Nedam ten laste van DLV gelegde conservatoire beslagen op te heffen, binnen 24 uur na: (1) betekening van het vonnis; (2) overhandiging van een bankgarantie afkomstig van een te goeder naam en faam bekende bankinstelling overeenkomstig het NVB-model, ter grootte van een door uw rechtbank te bepalen bedrag, een en ander op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 250.000 per dag voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Ballast Nedam hiermee in gebreke blijft.
Zowel primair als subsidiair als meer subsidiair als uiterst subsidiair:
III. Ballast Nedam te verbieden om ten laste van DLV aanvullende/nieuwe conservatoire beslagen te (doen) leggen.
IV. Ballast Nedam te veroordelen in de kosten van dit incident met inbegrip van de nakosten, te voldoen binnen veertien dagen na dagtekening van het vonnis in het incident en indien voldoening binnen die termijn niet plaatsvindt, te vermeerderen met de wettelijke rente over deze kosten vanaf veertien dagen na dagtekening van het vonnis.
Ballast Nedam voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.