Rechtbank Amsterdam, 18-07-2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:8247, C/13/770767 / KG ZA 25-451
Rechtbank Amsterdam, 18-07-2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:8247, C/13/770767 / KG ZA 25-451
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 18 juli 2025
- Datum publicatie
- 28 november 2025
- ECLI
- ECLI:NL:RBAMS:2025:8247
- Zaaknummer
- C/13/770767 / KG ZA 25-451
Inhoudsindicatie
aanbestedingsgeschil
Uitspraak
vonnis
Afdeling privaatrecht, voorzieningenrechter civiel
zaaknummer / rolnummer: C/13/770767 / KG ZA 25-451 MdV/EB
Vonnis in kort geding van 18 juli 2025
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
WEGO B.V.,
gevestigd te Amsterdam,
eiseres bij dagvaarding van 16 juni 2025,
advocaat mr. S.P. Dalmolen te Amsterdam,
tegen
de publiekrechtelijke rechtspersoon
GEMEENTE AMSTERDAM,
zetelend te Amsterdam,
gedaagde,
advocaten mr. F.J.J. Cornelissen en mr. G.J. van Essen te Amsterdam.
Partijen zullen hierna WeGo en de gemeente worden genoemd.
1 De procedure
Op de zitting van 14 juli 2025 heeft WeGo de vorderingen zoals omschreven in de dagvaarding toegelicht. De gemeente heeft verweer gevoerd, mede aan de hand van een conclusie van antwoord die voorafgaand aan de zitting is ingediend.
Beide partijen hebben producties ingediend en gebruik gemaakt van pleitaantekeningen, die aan het procesdossier zijn toegevoegd.
Op de zitting waren aan de zijde van WeGo aanwezig [naam 1] ( [naam functie 1] ) en mr. Dalmolen. Aan de zijde van de gemeente waren aanwezig [naam 2] ( [naam functie 2] van de gemeente), mr. Cornelissen en mr. Van Essen.
Vonnis is bepaald op vandaag.
2 De feiten
Op 3 april 2025 heeft de gemeente op TenderNed een openbare Europese aanbestedingsprocedure voor de inkoop van Voertuigtelematica (inclusief Tachograafmanagement) aangekondigd. Met de te sluiten overeenkomst beoogt de gemeente een oplossing te verkrijgen voor voertuigtelematica bestaande uit hardware in de voertuigen, telecommunicatie (zoals 4G/5G, GPS en Bluetooth), analyse-software (SaaS) en persoonlijke devices (zoals apps of tags) waarmee de voertuigen op afstand worden uitgelezen en geanalyseerd en de toegang tot de voertuigen effectief wordt beheerd. De analyse van de uitgelezen data gaat dan over het aantal kilometers dat de bestuurder voor zakelijke- en privédoeleinden met het voertuig heeft gereden.
De gemeente wil een raamovereenkomst sluiten met één opdrachtnemer die deze voertuigtelematica levert voor de duur van vier jaar met een eenzijdige optie tot
verlenging met maximaal vier keer één jaar. De maximale looptijd bedraagt dus 8 jaar. De waarde van de opdracht is geraamd op € 6 miljoen.
WeGo, is een aanbieder van voertuigtelematica. Zij is de “zittende”
leverancier van de gemeente.
In de Aanbestedingsleidraad (paragraaf 4.2.3.2) heeft de gemeente de volgende eis opgenomen:
“Keurmerk RitRegistratieSystemen (RRS)
Het aangeboden ritregistratiesysteem beschikt op de datum van inschrijving over het
keurmerk RitRegistratieSystemen (RRS).”
Deze eis komt ook terug in het Programma van Eisen. Eis F02 luidt als volgt:
“Het voertuigtelematicasysteem bevat standaard een ritregistratiesysteem dat voldoet aan alle eisen, normen en voorbeelden uit het Normenkader RitRegistratieSystemen (versie 1.30 of hoger) en in staat is een Auditfile RitRegistratiesystemen (XAR) te genereren die volledig voldoet aan de technische en inhoudelijke specificaties van de XML Auditfile RRS (versie 2.3.2 of hoger). De technische specificaties voor de Auditfile Ritregistratiesystemen (XAR) zijn te vinden via: [internetsite 1] (...)
Certificering:
Het ritregistratiesysteem moet gecertificeerd zijn door de Stichting Keurmerk
Ritregistratiesystemen te vinden via: [internetsite 2] .”
Naar aanleiding van deze eis heeft WeGo de volgende vraag aan de gemeente gesteld:
“Volgens wetgeving Europese aanbestedingen, moet bij elke eis gelezen kunnen worden "of gelijkwaardig". Kunt u bevestigen dat hier gelezen mag worden "of gelijkwaardig"? Zou u "of gelijkwaardig" willen toevoegen als tekst in de eis en de leidraad? (...). Het 'keurmerk ritregistratiesystemen' is geen officieel keurmerk maar een instrument van een branche. De belastingdienst eist slechts dat een ritregistratie voldoet aan de eisen die de belastingdienst daar aan stelt. Een XAR file wordt bijvoorbeeld niet geëist door de belastingdienst maar geeft daar slechts een format voor, dat gebruikt kan worden maar niet verplicht is. Wanneer inschrijver een verklaring van de belastingdienst indient dat het betreffende ritregistratiesysteem voldoet aan de eisen die de belastingdienst stelt, met daarbij als verificatie nog een accountantsverklaring en een recente pen-test (penetratietest), ziet u dat dan als gelijkwaardig? Andere overheden hebben deze set aan documenten al eerder geaccepteerd als gelijkwaardig.”
De gemeente heeft deze vraag als volgt beantwoord, in de eerste Nota van Inlichtingen van 15 mei 2025:
“Niet akkoord. De Belastingdienst verwijst1 op haar website expliciet naar het Keurmerk RitRegistratiesystemen en stelt dat, bij gebruik van een systeem met dit keurmerk, ervan uitgegaan mag worden dat de rittenregistratie sluitend is. Daarnaast wordt in eis F02 verwezen naar de door de Belastingdienst beschikbaar gestelde informatie over de Auditfile RitRegistratiesystemen (XAR-bestand). In de beschrijvende documentatie van de Belastingdienst staat het volgende vermeld: "De Belastingdienst adviseert zowel ondernemers als werknemers om gebruik te maken van een ritregistratiesysteem dat een XAR conform de actuele specificaties kan aanmaken, zodat, in geval van een controle van ritgegevens, daarvan gebruik gemaakt kan worden." Opdrachtgever ziet op dit moment geen gelijkwaardige alternatief voor het keurmerk. Bovendien hecht Opdrachtgever er waarde aan om bij een controle door de Belastingdienst de geadviseerde XAR-file te kunnen aanleveren, zodat de controle soepel kan verlopen en direct de juiste gegevens
kunnen worden gedeeld. Het voorgestelde alternatief biedt Opdrachtgever niet dezelfde zekerheid op een sluitende rittenregistratie, noch de toegevoegde waarde van het kunnen genereren van een XAR-file.
-
[internetsite 3]
-
[internetsite 4]
Dat heeft geleid tot het volgende verzoek van WeGo, bij de volgende vragenronde:
“De verwijzing naar het keurmerk is onrechtmatig, onder meer omdat één van de eisen die in de Aanbestedingswet 2012 worden gesteld aan een keurmerk is, dat dit is vastgesteld in een open en transparante procedure waaraan alle belanghebbenden, waaronder overheidsinstanties, consumenten, sociale partners, fabrikanten, distributeurs en niet-gouvernementele organisaties, kunnen deelnemen. Dat geldt niet voor het RRS-keurmerk. Volgens openbare bronnen is het onderliggende normenkader gemaakt als een samenwerking tussen softwareontwikkelaars van ritregistratiesystemen en de Belastingdienst en is het tot stand gekomen in opdracht van de Belastingdienst. Een open en transparante procedure waaraan alle belanghebbenden konden deelnemen, heeft niet plaatsgevonden. Dit betekent dat de eis waarin dit keurmerk is voorgeschreven, in strijd is met de wet. Verzoek is om deze eis te laten vervallen aangezien deze in strijd is met de wet.”
De gemeente heeft daarop als volgt gereageerd, in de tweede Nota van Inlichtingen, van 4 juni 2025:
“De eis komt niet te vervallen: Het klopt dat het Normenkader RitRegistratieSystemen
(RRS) in opdracht van de Belastingdienst opgesteld. Het doel van het normenkader
is het beschrijven van een set van normen voor: Administratieve lastenverlichting
voor het bedrijfsleven, het verschaffen van fiscale zekerheid aan gebruikers van
ritregistratiesystemen en een effectiever en efficiënter fiscaal toezicht. U geeft aan
dat de verwijzing naar het keurmerk onrechtmatig zou zijn, omdat het Normenkader
RitRegistratieSystemen (RRS) niet zou zijn vastgesteld in een open en transparante
procedure waaraan verschillende belanghebbenden hebben deelgenomen. Dit is
echter onjuist. Het Normenkader bevat geen toelatingscriteria voor het Keurmerk
RitRegistratieSystemen en vormt niet "het onderliggende normenkader" van het
keurmerk. Het toetsen of een ritregistratiesysteem aan het normenkader RRS
voldoet, is slechts één van de meerdere criteria om voor het keurmerk in aanmerking
te komen. De aanbestedende dienst is daarnaast gehouden om ook andere
keurmerken te aanvaarden die voldoen aan gelijkwaardige eisen. Omwille van het
proportionaliteitsbeginsel heeft een onderneming die niet over een keurmerk
beschikt en dit niet hem kan worden aangerekend de mogelijkheid om andere
geschikte bewijsmiddelen te overleggen. Met deze bewijsmiddelen moet de
onderneming kunnen aantonen dat zijn leveringen, werken of diensten dan wel niet
het keurmerk hebben, echter wel aan de keurmerkeisen voldoen. U heeft eerder
aangegeven dat u een verklaring van de belastingdienst, met daarbij als verificatie
nog een accountantsverklaring en een recente pentest (penetratietest) als
gelijkwaardig wilt doen toekomen. Hiermee wordt niet voldoende aangetoond dat het geboden alternatief het gewenste niveau van het keurmerk dekt en is tevens niet te
controleren of dit juist is en volledig voldoet aan alle elementen van het keurmerk.
Een onafhankelijke IT-audit die aantoont dat het systeem voldoet aan het
normenkader, de privacy-eisen en de mogelijkheid biedt om de Auditfile
RitRegistratieSystemen (XAR) te genereren, zijn slechts enkele voorbeelden van
aspecten die hiermee niet worden aangetoond. Uitgangspunt is dan ook dat een
inschrijver voldoet aan alle kenmerken van het keurmerk en niet of het akkoord is
voor de Belastingdienst alleen; het normenkader. Dat laatste kan delen van het
keurmerk goedkeuren die specifiek voor de Belastingdienst akkoord zijn, maar
opdrachtgever eist alle elementen en het keurmerk is daar het bewijs van middels
het keurmerk. Indien u bij de inschrijving bewijs kunt overleggen waaruit blijkt dat u
aan álle elementen van het keurmerk RitRegistratieSystemen voldoet, zullen wij uw
aanvraag in behandeling nemen.”
Daarop is WeGo dit kort geding gestart, vóór het sluiten van de termijn voor inschrijving op 17 juni 2025. Parallel daaraan heeft zij ingeschreven op de aanbesteding. Haar inschrijving is door de gemeente als ongeldig terzijde gelegd omdat WeGo niet heeft ingeschreven met een product dat aan het RRS-keurmerk voldoet en ook geen alternatieve bewijsmiddelen aangeleverd heeft die daaraan gelijk kunnen worden gesteld.
3 Het geschil
WeGo vordert:
(i) de gemeente te verbieden om de opdracht te gunnen op basis van de
gevolgde aanbestedingsprocedure;
(ii) voor het geval de gemeente de opdracht alsnog wil vergeven: de
gemeente te gebieden om de eis dat het aangeboden ritregistratiesysteem op de datum van inschrijving beschikt over het
keurmerk RitRegistratieSystemen (RRS) te ecarteren;
(iii) de gemeente te veroordelen in de proceskosten, te vermeerderen
met rente.
Aan haar vordering legt WeGo ten grondslag, samengevat, dat het RRS-keurmerk niet voldoet aan de eisen gesteld in artikel 2.78a van de Aanbestedingswet 2012. Als dat keurmerk al zou voldoen aan die eisen, dan nog is verwijzing naar het RRS-keurmerk disproportioneel.
De gemeente voert verweer.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.