Rechtbank Den Haag, 18-10-2017, ECLI:NL:RBDHA:2017:12739, C-09-539707-KG ZA 17-1249
Rechtbank Den Haag, 18-10-2017, ECLI:NL:RBDHA:2017:12739, C-09-539707-KG ZA 17-1249
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 18 oktober 2017
- Datum publicatie
- 7 november 2017
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2017:12739
- Zaaknummer
- C-09-539707-KG ZA 17-1249
Inhoudsindicatie
Kort geding. Aanbesteding. Bezwaren na verstrijken Alcateltermijn. Artikel 4.15 lid 1 Aanbestedingswet. Geen wezenlijke wijziging.
Uitspraak
Team Handel - voorzieningenrechter
zaak- / rolnummer: C/09/539707 / KG ZA 17/1249
Vonnis in kort geding van 18 oktober 2017
in de zaak van
1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
[A] B.V.,
gevestigd te [vestigingsplaats 1] ,
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
[B] B.V.,
gevestigd te [vestigingsplaats 2] ,
3. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
[C] B.V.,
gevestigd te [vestigingsplaats 3] ,
eiseressen,
advocaat mr. Th. Dankert te Leeuwarden,
tegen:
1. de publiekrechtelijke rechtspersoon
de Staat der Nederlanden (het ministerie van Infrastructuur en Milieu, Rijkswaterstaat),
zetelend te Den Haag,
gedaagde,
advocaat mr. D. Wolters Rückert te Den Haag,
2. de vennootschap onder firma
[de VOF] ,
gevestigd te [vestigingsplaats 4] ,
gedaagde,
niet verschenen.
Partijen worden hierna respectievelijk aangeduid als ‘de Combinatie’ (eiseressen gezamenlijk in enkelvoud), ‘de Staat’ en ‘ [de VOF] ’.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding met producties;
- de door de Staat overgelegde productie;
- de bij de mondelinge behandeling door de Combinatie en de Staat overgelegde pleitnotities.
De mondeling behandeling heeft plaatsgevonden op 4 oktober 2017. [de VOF] is behoorlijk opgeroepen tegen die terechtzitting, maar zij is daar niet verschenen. Tegen [de VOF] zal dan ook verstek worden verleend. Op 18 oktober 2017 is door middel van een verkort vonnis uitspraak gedaan. Het onderstaande vormt daarvan de uitwerking.
2 De feiten
Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting wordt in dit geding van het volgende uitgegaan.
Rijkswaterstaat heeft in de eerste helft van 2017 een aanbesteding gehouden voor ‘het coördineren en het uitvoeren van gladheidsbestrijding in Friesland (Joure, Harlingen en Drachten)’ (hierna: de opdracht). De opdracht omvat preventieve strooiacties, gericht op het voorkomen van gladheid, die binnen twee uur moeten zijn uitgevoerd, en curatieve strooiacties, gericht op het bestrijden van gladheid. De te sluiten overeenkomst heeft een initiële looptijd van twee strooiseizoenen (2017-2018 en 2018-2019) met de mogelijkheid van verlenging met tweemaal een strooiseizoen.
Ten behoeve van de uitvoering van de strooiacties stelt Rijkswaterstaat gladheidsbestrijdingsmaterieel, zoals zoutstrooiers, beschikbaar op de steunpunten te Harlingen, Drachten en Joure. De opdrachtnemer dient dit materieel te koppelen aan eigen vrachtauto’s met geïntegreerde laadbak of trekkers met oplegger (“tracties”).
De aanbestedingsprocedure bestond uit een inschrijvingsfase, een beoordelingsfase en een onderbouwingsfase. In het Inschrijvings- en beoordelingsdocument van 14 februari 2017 (het I&B-document) staat, voor zover hier relevant, vermeld:
“ 2.1 Planning
Voor de aanbestedingsprocedure geldt onderstaande indicatieve planning.
|
Activiteit |
Datum/weeknr |
|
Verzenden van de aankondiging door publicatie op www.tenderned.nl |
17 februari 2017 |
|
Inschrijvingsfase |
|
|
(...) |
(...) |
|
Uiterste datum voor de ontvangst van de inschrijvingen |
18 april 2017 |
|
Beoordelingsfase |
|
|
Openen van de digitale kluis in TenderNed met inschrijvingen |
19 april 2017 |
|
Verzenden van de gunningsbeslissing |
26 april 2017 |
|
Onderbouwingsfase |
|
|
Uiterste datum rechtsbeschermingstermijn |
17 mei 2017 |
|
Indienen gedetailleerde lijst (bijlage1) met in te zetten kentekens gekoppeld aan het juiste materieel en namen onderaannemers. |
6 juni 2017 |
|
Verzenden van de opdrachtverlening |
7 juni 2017 |
Aan bovenstaande planning kunnen geen rechten worden ontleend. De planning die is opgenomen in Tenderned prevaleert. De aanbesteder behoudt zich het recht voor de planning te wijzigen. De bovenbeschreven planning is derhalve indicatief, waarbij de grootst mogelijke zorg in acht wordt genomen om de uiterste datum voor de ontvangst van de inschrijvingen aan te houden.
(...)
Gunningscriteria
Als gunningscriterium wordt ‘Laagste prijs’ toegepast, indien deze inschrijving voldoet aan alle inschrijvingsvereisten.
De beoogd opdrachtnemer dient een gedetailleerde uitgewerkte lijst (bijlage 1) met in te zetten kentekens en namen van onderaannemers gekoppeld aan het in te zetten materieel van de opdrachtgever in digitale vorm te verstrekken (uiterste datum 6 juni 2017). Waarbij geborgd is dat er voldoende tractie inzetbaar is om de preventieve acties met het materieel wat beschikbaar wordt gesteld door de opdrachtgever uit te kunnen voeren. (...)
Onderbouwingsfase
1. Met het versturen van de gunningsbeslissing vangt de onderbouwingsfase aan. In deze fase onderbouwt de beoogd opdrachtnemer zijn inschrijving door het indienen van de in paragraaf 5.3 van dit inschrijvings- en beoordelingsdocument gespecificeerde documenten.
Aanpassing van de inschrijving is niet toegestaan. De onderbouwingsfase heeft een maximale tijdsduur tot 6 juni 2017.
(...)
In de onderbouwingsfase te verstrekken document
Aanbesteder geeft de opdrachtnemer uitdrukkelijk de gelegenheid om onderstaande documenten gedurende de onderbouwingsfase te bespreken, zodat tijdig eventuele onduidelijkheden kunnen worden weggenomen. De beoogd opdrachtnemer dient hierbij rekening te houden met een reactietijd van de aanbesteder van vijf dagen. De beoogd opdrachtnemer dient alle hierna te volgen documenten ter verificatie aan de aanbesteder te verstrekken.
(...)
Het document, ingevulde versie bijlage 1.
Er dient een gedetailleerde uitgewerkte lijst (bijlage 1) aangeleverd te worden met de in te zetten tracties. Dit document is als (bijlage 1) bij het bestek gevoegd. “De kolommen welke ingevuld dienen te worden zijn kenteken en onderaannemer”.
Verlenen opdracht
Indien aanbesteder naar aanleiding van de genoemde verificatie heeft geconstateerd dat de documenten genoemd in paragraaf 5.3 voldoen aan de daaraan gestelde eisen, de bankgarantie door de aanbesteder is ontvangen en akkoord bevonden en de inschrijver voor het overige niet behoeft te worden uitgesloten van opdrachtverlening, verleent de opdrachtgever de opdracht.”
In bijlage I bij het I&B-document staat vermeld:
“De inschrijver toont door het invullen van de onderstaande tabel aan dat deze over voldoende tractie beschikt om de preventieve strooiacties type 1 te kunnen uitvoeren.
|
Steunpunt |
Aantal tracties beschikbaar |
Voldoet ja/nee |
|
Perceel 1 |
||
|
Harlingen |
5 tracties |
|
|
Joure |
10 tracties |
|
|
Drachten |
5 tracties |
VERKLARING
Ondergetekende verklaart dat:
- -
-
de bovenstaande tabel volledig en naar waarheid is ingevuld;
- -
-
(...) hij zich ervan bewust is dat het verstrekken van onjuiste of onvolledige informatie door de aanbestedende dienst kan worden aangemerkt als een valse verklaring en dat dit kan leiden tot een onvoorwaardelijke uitsluiting voor de resterende duur van deze aanbestedingsprocedure;
(...)”
In het Bestek Gladheidsbestrijding van 17 februari 2017 staat onder meer vermeld:
“ 31 Nadere beschrijving van de dienstverlening
Referentieroutes
1. De aannemer dient in overleg met de directie c.q. de coördinator opdrachtgever al zijn preventieve strooiroutes eenmalig te rijden ten behoeve van het inrichten van de geautomatiseerde beheersing van het bestek. Alle referentieroutes dienen uiterlijk in de laatste week van augustus te zijn gereden. (...)
Vlootschouw
1 De aannemer dient bij aanvang van het contract voor 1 september in overleg met de onderhoudsplichtige van het gladheidsbestrijdingsmaterieel en de coördinator opdrachtgever een vlootschouw te houden. (...) Tijdens deze vlootschouw dient al het in te zetten materieel van de aannemer, incl. de vaste chauffeur die de gladheidsbestrijding zal gaan uitvoeren, op het steunpunt aanwezig te zijn.
(...)
Uitvoeringsplan
1. 1. De aannemer stelt zo spoedig mogelijk een uitvoeringsplan op voor de uit te voeren dienstverlening.
- (...)
- De aannemer dient aan te geven welk materieel hij gebruikt c.q. gaat inzetten per stuk gladheidsbestrijdingsmaterieel preventief en curatief (een lijst met in te zetten kentekens en namen mogelijk onderaannemers).
(...)
2. 2. De aannemer moet het door hem gedateerde en ondertekende uitvoeringsplan aan de directie ter goedkeuring inzenden, uiterlijk op de vijftiende werkdag na de dag waarop het werk is opgedragen.
3. 3. De directie beslist zo spoedig mogelijk omtrent de goedkeuring van het uitvoeringsplan (...)
(...)
5. 5. Indien er tussentijdse wijzigingen in de uitvoering zijn zoals (...) wijziging van inzet materieel, e.d. dient het uitvoeringsplan binnen 15 werkdagen hierop op worden aangepast.”
De Combinatie en [de VOF] hebben een inschrijving ingediend. Bij brief van 8 mei 2017 heeft Rijkswaterstaat aan de Combinatie meegedeeld voornemens te zijn de opdracht te gunnen aan [de VOF] . De zogenoemde Alcateltermijn is verstreken.
Op 3 juli 2017 is de opdracht definitief aan [de VOF] gegund. [de VOF] heeft de referentieroutes gereden en de vlootschouw gehouden op 18 september 2017 (Joure), 20 september 2017 (Drachten) en 26 september 2017 (Harlingen).
3 Het geschil
De Combinatie vordert, zakelijk weergegeven:
I. de Staat te gebieden om binnen één week de opdracht opnieuw aan te besteden met toepassing van de onderhandelingsprocedure met de Combinatie zonder voorafgaande bekendmaking, dan wel – subsidiair – met toepassing van de openbare procedure met verkorte termijnen;
II. de Staat te gebieden de uitvoering van de aan [de VOF] gegunde opdracht te schorsen, althans de Staat en [de VOF] te verbieden daaraan verdere uitvoering te geven vanaf de eerste dag na gunning op basis van de heraanbesteding totdat in de bodemprocedure is beslist;
III. [de VOF] te veroordelen te gehengen en gedogen dat de Staat een heraanbesteding organiseert en uitvoering van de opdracht schorst;
op straffe van verbeurte van een dwangsom.
Daartoe voert de Combinatie – samengevat – het volgende aan. Na gunning aan [de VOF] hebben zich wezenlijke wijzigingen voorgedaan, waardoor een nieuwe opdracht is ontstaan die Rijkswaterstaat opnieuw had moeten aanbesteden. De aan [de VOF] gegunde overeenkomst is dan ook vernietigbaar op grond van artikel 4.15 lid 1 sub a Aanbestedingswet. De besteksverplichtingen van de uiterlijk in de laatste week van augustus te rijden referentieroutes en de vóór 1 september 2017 te houden vlootschouw zijn uitgesteld, terwijl het bestek niet in die mogelijkheid voorziet. Door deze uiterste termijnen te wijzigen ten gunste van [de VOF] , wijzigt het economisch evenwicht van de opdracht in het voordeel van [de VOF] .
[de VOF] had al bij inschrijving, door middel van de verklaring van Bijlage I, over de tracties voor in ieder geval de preventieve strooiacties moeten beschikken, althans uiterlijk op 6 juni 2017 bij de onderbouwingsfase. Voor wat betreft de curatieve strooiacties moest dit in ieder geval aangetoond zijn ter gelegenheid van het uiterlijk 15 werkdagen na gunning aan te leveren uitvoeringsplan. [de VOF] is echter nog steeds op zoek naar tracties/onderaannemers. [de VOF] wordt dus in de gelegenheid gesteld haar gunning na inschrijving te wijzigen. Indien dit in de markt bekend was geweest, zou dat mogelijk bijkomende deelnemers hebben aangetrokken. De Combinatie zou bij kennis hiervan met een substantieel lagere inschrijfsom hebben ingeschreven, omdat zij veel langer de tijd zou hebben gehad om onderaannemers te vinden met een scherpe prijs.
De aan [de VOF] gegunde overeenkomst is ook vernietigbaar op grond van artikel 4.15 lid 1 sub b Aanbestedingswet. Het besluit van Rijkswaterstaat om aan [de VOF] te gunnen op basis van de uitkomst van de onderbouwingsfase, maakt geen onderdeel uit van de gunningsbeslissing van 8 mei 2017. Tegen deze beslissing heeft Rijkswaterstaat geen rechtsbescherming geboden.
De Combinatie meent subsidiair dat zij recht heeft op schadevergoeding op grond van onrechtmatige opdrachtverlening.
De Staat voert gemotiveerd verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken.