Rechtbank Den Haag, 15-11-2023, ECLI:NL:RBDHA:2023:17634, C/09/654123 / KG ZA 23-797

De aandeelhouders van de Holding zijn bij de oprichting van de Holding ook benoemd als bestuurders van de Holding.

Schematisch ziet de samenwerking er als volgt uit:

“ Artikel 1. Opdracht

“1. De Opdrachtnemer neemt op zich het management over de Opdrachtgever te voeren en op te treden als haar statutair bestuurder. In het bijzonder neemt de Opdrachtnemer op zich, al dan niet met anderen, leiding te geven aan de onderneming van de Opdrachtgever, welke onderneming zich bezig houdt met het voeren van management van haar 100% deelneming(en). Tot de opdracht behoort ook de begeleiding en advisering bij een eventuele verkoop en levering van de onderneming van de Opdrachtgever of de verkoop en levering van de aandelen van de Opdrachtgever en/of haar deelnemingen, een en ander in de ruimste zin des woords. De Opdrachtnemer vertegenwoordigt, al dan niet tezamen met anderen, de Opdrachtgever ter zake van bestuursaangelegenheden conform de statuten van de Opdrachtgever. 2. De Opdrachtnemer zal de feitelijke uitvoering van de in lid 1 van dit artikel omschreven opdracht opdragen aan een persoon die beschikt zowel over algemene managementvaardigheden als over bijzondere deskundigheid voor wat betreft de branche waarin de Opdrachtgever werkzaam is. De persoon aan wie de opdracht wordt opgedragen zal zijn volledige kennis, arbeid en ervaring aan de Opdrachtgever ter beschikking te stellen voor de vervulling van de opdracht en zal handelen in overeenstemming met hetgeen is opgenomen in de statuten van de Opdrachtgever en in de geldende aandeelhoudersovereenkomst en directiereglement van de Opdrachtgever.

3. Indien de in lid 2 van dit artikel bedoelde persoon naar de mening van de Opdrachtgever niet goed functioneert dan wel indien deze persoon arbeidsongeschikt is of langdurig vakantieverlof geniet, zal de Opdrachtnemer voor adequate vervanging zorgen.

4. De in lid 2 van dit artikel bedoelde persoon zal per week tenminste 40 uur aan de opdracht besteden. De werktijden worden vastgesteld in onderling overleg.

Artikel 2. Duur

1. Deze overeenkomst wordt geacht te zijn ingegaan op 1 juni 2021 en is aangegaan voor onbepaalde tijd.

2. Elk van beide partijen kan de overeenkomst opzeggen met inachtneming van een opzegtermijn van 3 (drie) maanden. Opzegging dient per aangetekend schrijven te geschieden.

3. In afwijking van het bepaalde in lid 2 van dit artikel kan de Opdrachtgever deze overeenkomst met onmiddellijke ingang opzeggen indien de persoon aan wie de Opdrachtnemer de feitelijke uitvoering van de werkzaamheden heeft opgedragen zich zodanig gedraagt dat, ware die persoon in de zin van het Burgerlijk Wetboek werknemer van de Opdrachtgever geweest, sprake zou zijn van dringende redenen in de zin van artikel 7:678 Burgerlijk Wetboek, dan wel indien de Opdrachtnemer geen statutair bestuurder meer zou zijn van de Opdrachtgever.

4. In afwijking van het bepaalde in lid 2 van dit artikel kan de Opdrachtgever deze overeenkomst met onmiddellijke ingang opzeggen als gevolg van ieder vennootschapsrechtelijk ontslag van de Opdrachtnemer, ongeacht welke partij hiertoe het initiatief neemt en ongeacht de reden daarvan.

(...)”

In de managementovereenkomst is ook nog opgenomen dat de Holding een vaste vergoeding van € 120.000,= per jaar (in twaalf termijnen) aan [bestuurder 1] voldoet.

“Om continuïteit, verdere groei en stabiele winstgevendheid te kunnen realiseren wil [bestuurder 2] de organisatie [de Holding] professionaliseren. (...)

[de Holding] is een holding waar drie aandeelhouders over een gelijk aantal aandelen beschikt. Onder de holding functioneert een werkmaatschappij. [bestuurder 2] geeft leiding aan de werkmaatschappij, [bestuurder 1] is één van de inkopers en [bestuurder 3] verricht logistieke werkzaamheden.

Over 1,5 jaar gaat [bestuurder 3] met pensioen en [bestuurder 1] gaat over 9 jaar met pensioen.

Om duidelijkheid te scheppen over ieders rol, uittreden en overname van aandelen zijn meerdere gesprekken gevoerd; deze hebben niet tot een overeenkomst geleid. Met [bestuurder 2] is van gedachten gewisseld hoe de ontstane onduidelijkheden opgelost kunnen worden.

[bestuurder 2] heeft onderstaand voorstel op hoofdlijnen gemaakt (hij gaat er van uit dat [bestuurder 3] zich hierin kan vinden). Deze notitie heeft de intentie om duidelijkheid te scheppen over de gevolgen voor betrokkenen als de organisatie verder professionaliseert en om nader tot elkaar te komen.

De Holding

1. [bestuurder 1] blijft aan als aandeelhouder tot zijn pensioen in 2031. (...)

(...)

De werkmaatschappij

1. [bestuurder 1] blijft tot zijn pensioen aan als inkoper. Hij ontvangt tot 2031 een management fee (gebaseerd op het aantal uren volgens het huidige arbeidspatroon) van € 120.000, verhoogd met de jaarlijks uit te keren dividend. [bestuurder 3] blijft werkzaam in het logistieke proces tot zijn pensioen. Ook hij behoudt zijn management fee.

2. Als [bestuurder 1] de behoefte heeft om eerder met pensioen te gaan zal een passende regeling met hem getroffen worden.

3. (...).

4. [bestuurder 1] en [bestuurder 3] maken geen deel uit van het managementteam en zijn geen statutair directeur van de werkmaatschappij.

5. [bestuurder 1] en [bestuurder 3] kunnen toetreden tot de raad van advies van [de Holding] als zij de organisatie verlaten hebben. Hierdoor blijven zij verbonden met de organisatie. Ook kunnen zij werkzaamheden verrichten waar een vergoeding tegenover staat.

6. (...).

7. [bestuurder 2] blijft algemeen directeur, (...).

8. Ten aanzien van de opzeggingsmogelijkheden van de managementovereenkomst als inkoper geldt dat [bestuurder 1] gerechtigd is de overeenkomst met een opzegtermijn van 6 maanden op te zeggen. Voor de werkmaatschappij wordt de opzeggingsmogelijkheid van de managementovereenkomst beperkt teneinde [bestuurder 1] zekerheid te verlenen met betrekking tot zijn arbeidsinkomen. Graag een voorstel onder welke condities er door de werkmaatschappij wél opgezegd mag worden en welke waarborgen hierbij gewenst zijn. [bestuurder 1] , wil jij samen met je adviseur hier een voorstel in doen?

Dit zijn de hoofdlijnen zoals [bestuurder 2] het voor zich ziet, waarbij hij oog heeft voor de belangen van [bestuurder 1] en [bestuurder 3] .

Nadat overeenstemming verkregen is op hoofdlijnen kan verdere uitwerking plaatsvinden.

Dat er overeenstemming gezocht moet worden is noodzakelijk om de toekomst van de organisatie als professionele marktpartij zeker te stellen.

Toevoegingen naar aanleiding van de bespreking van 29 juni 2022:

1. [bestuurder 1] zal als bestuurder aanblijven in de holding. De aandelen van de holding worden geletterd (elke aandeelhouder krijgt zijn eigen letter), waarbij iedere letter zijn eigen bestuurder mag benoemen.

Voor opzegging van de managementovereenkomst met [bestuurder 1] wordt afgesproken dat het akkoord van de volledige directie van de holding noodzakelijk is (en daarmee dat [bestuurder 1] 's managementovereenkomst niet voortijdig tegen zijn zin kan worden opgezegd). Het letteraandeel van [bestuurder 2] mag de bestuurder van de werkmaatschappij benoemen. Op dit moment is de holding de enige bestuurder van de werkmaatschappij. Slechts in de gevallen dat [bestuurder 1] niet in staat is om zijn arbeid -op de lange termijn- te kunnen blijven verrichten, bijvoorbeeld door arbeidsongeschiktheid waarvan op korte termijn (binnen na 6 maanden) geen herstel te verwachten is, kan de managementovereenkomst worden opgezegd door de vennootschap. Hetzelfde geldt als er een omstandigheid ontstaat die als een dringende reden aan te merken is voor beëindiging.

2. (...)

3. In de aandeelhoudersovereenkomst wordt een bepaling opgenomen die [bestuurder 1] beschermt tegen de verwatering van zijn 1/3 aandeel in het bedrijf. Aan de andere kant mag het ook niet zo zijn, dat belangrijke samenwerking, fusies of overnames door 1 aandeelhouder kunnen worden geblokkeerd.

Ook hiervoor zullen bepalingen in de aandeelhoudersovereenkomst worden opgenomen.

Partijen zijn op hoofdlijnen akkoord met bovenstaande notitie onder de voorwaarden, dat partijen overeenstemming bereiken over de verdere uitwerking van de wijziging in de statuten, de aandeelhoudersovereenkomst en de managementovereenkomst.”

“Op 5 april 2023 heeft [de Werkmaatschappij] geconstateerd dat de heer [bestuurder 1] bloemen heeft meegenomen.

Het beleid ten aanzien van het meenemen van bloemen is klip en klaar. Dit is – ongeacht waar de bloemen vandaan komen – enkel toegestaan, indien dit wordt weg geboekt onder het eigen account, hiervoor een factuur wordt gemaakt, die wordt betaald. Ook de achtergrond van de afspraken is meer dan duidelijk. Er moet inzage bestaan in verkoop, mogelijk diefstal en weggegooide bloemen. Daarbij moet ook vanuit voorbeeldfunctie worden gehandeld. Kort en goed: het meenemen van bloemen zonder te betalen is diefstal en uiteraard niet toegestaan. Er is duidelijk besproken dat dit niet door de beugel kan.

Na de constatering dat de heer [bestuurder 1] bloemen meenam, heeft de dag­ verantwoordelijke zoals te doen gebruikelijk gecontroleerd of de bloemen zijn betaald. Uit het systeem volgt dat de bloemen zijn geregistreerd als "partij wordt gecrediteerd in de voorraad". Dit betekent dat niet, zoals enkele keren eerder wel door de heer [bestuurder 1] is gedaan, een factuur is opgemaakt en betaald.

Dit handelen is evident in strijd met onze afspraken en ons beleid. Dit kan niet worden getolereerd.

Wij gaan ons zo spoedig mogelijk beraden op vervolgstappen. Tijdens onze beraadslaging over de vervolgstappen, kunnen door de heer [bestuurder 1] geen werkzaamheden bij [de Werkmaatschappij] worden verricht.”

“Wat betreft de constatering in de brief van [de Werkmaatschappij] . van afgelopen donderdag het volgende. Dit kan door mijn cliënten niet anders worden uitgelegd dan wederom een poging van uw cliënten om onder de tussen partijen gemaakte afspraken uit te komen. [bestuurder 1] neemt als inkoper al meer dan veertig jaar afgekeurde bloemen mee naar huis om daar een kwaliteitstoets op toe te passen. Zo wordt de levensduur in de vaas gevolgd alsmede het verloop van de bloei. [bestuurder 1] neemt de uitkomsten van de toets vervolgens mee in de afweging om deze producten in het vervolg wel of niet (bij dezelfde producent) in te kopen. Gezien zijn functie en omvang van de organisatie is dit niet vreemd en zijn dezelfde handelingen ook gevolgd door uw cliënten in de afgelopen veertig jaar.

Voor zover [bestuurder 1] bloemen voor andere doeleinden meeneemt, worden deze geboekt in zijn eigen account. Dit is ook logisch nu het in dat geval geen afgekeurde bloemen betreft en deze ook niet in het belang van de onderneming aan een kwaliteitstoets worden onderworpen.

De conclusie van [de Werkmaatschappij] dat er sprake zou van diefstal is dan ook volledig uit de lucht gegrepen. In de brief d.d. 6 april jl. worden vervolgstappen aangekondigd en tijdens de beraadslaging zou [B.V. X] geen werkzaamheden voor [de Werkmaatschappij] kunnen uitvoeren. Het weigeren van het door [B.V. X] laten uitvoeren van de contractueel vastgelegde werkzaamheden komt echter volledig voor rekening en risico van [de Werkmaatschappij] . [B.V. X] houdt zich nadrukkelijk beschikbaar om deze werkzaamheden te blijven uitvoeren. Namens [B.V. X] wijs ik [de Holding] erop dat zij dan ook gehouden blijft de maandelijkse management fee aan [B.V. X] te voldoen.”

“Uw argumenten ter rechtvaardiging raken kant noch wal. Ten eerste waren de betreffende tulpen niet afgekeurd. De tulpen waren ingekocht op 31 maart 2023 en er heeft een kwaliteitscontrole plaatsgevonden bij binnenkomst. Op de dag van de meenemen van de tulpen en de dag hierna, respectievelijk 4 en 5 april 2023, zijn er tulpen uit dezelfde partij verkocht aan klanten. Van de betreffende klanten zijn geen klachten ontvangen over de kwaliteit van de tulpen. Daarbij geldt dat indien bloemen over de houdbaarheidsdatum heen zijn, zij verplaatst worden naar de outlet voorraad en aan een losmaker worden verkocht conform het beleid dat daarvoor is opgesteld. Ook bloemen die over de houdbaarheidsdatum vertegenwoordigen een bepaalde waarde en mogen niet zomaar worden meegenomen.

Ten tweede vinden kwaliteitscontroles altijd plaats ten kantore van [de Werkmaatschappij] En niet bij werknemers of opdrachtnemers thuis. Voor het volgen van de levensduur en het groeiproces van een bloem op het kantoor van [de Werkmaatschappij] wordt gebruik gemaakt van gratis samples van de betreffende leverancier. Hiervoor worden geen ingekochte bloemen gebruikt en het heeft ook geen nut om zogenaamde afgekeurde tulpen – de bloemen waren volgens u immers niet meer vers – mee te nemen voor een dergelijk volgproces. Ook het aantal tulpen (50) dat u heeft meegenomen strookt niet met uw verhaal.

Na een grondige evaluatie van de situatie, hebben wij vastgesteld dat de door u aangevoerde argumenten gezocht zijn om uw handelen recht te praten. Uw handelen is evident in strijd met onze afspraken en ons beleid. Nogmaals, de door u aangevoerde feiten en omstandigheden zoals opgenomen in de e-mail van uw advocaat d.d. 11 april 2023 kunnen uw handelswijze niet rechtvaardigen, zoals hierboven reeds is weergegeven.”

[bestuurder 1] wordt in de brief verder verzocht om “alle bedrijfseigendommen, inclusief, maar niet beperkt tot sleutels, laptop, auto en zaken die genoemd staan in artikel 9.3 van de managementovereenkomst” uiterlijk op 30 april 2023 in te leveren. Tot slot wordt hij erop gewezen dat hij zich moet houden aan de geheimhoudingsverplichtingen, het non-concurrentiebeding en relatiebeding die in de managementovereenkomst zijn opgenomen.

“4.7. De managementovereenkomst bestaat momenteel tussen de Holding en [bestuurder 1] . De Aangevulde Notitie brengt met zich dat deze in stand zal blijven – en niet opgezegd kan worden door de Holding tot 2031, temeer waar afgesproken is dat de instemming van [bestuurder 1] voor opzegging vereist is (zie onderdeel 1 van de toevoegingen in de Aangevulde Notitie). Een uitzondering wordt gemaakt voor het geval waarin [bestuurder 1] zes maanden arbeidsongeschikt is (en geen herstel te verwachten is) of zich een ‘dringende reden’ voordoet. Over de hoogte van de management fee die de Holding verschuldigd is, hebben partijen ook een duidelijke afspraak gemaakt.

De voorzieningenrechter zal de vordering die [bestuurder 2] c.s. verbiedt de managementovereenkomst met [bestuurder 1] (diens BV) op te zeggen, met inachtneming van de uitzonderingen zoals weergegeven (hierboven en) in het petitum, toewijzen. Gevorderd is te verbieden een tot opzegging strekkend ‘besluit’ te nemen, en zo zal het dan ook worden toegewezen. Duidelijk moge zijn dat de strekking van deze veroordeling is dat [bestuurder 2] en [bestuurder 3] iets doen dat leidt tot opzegging of beëindiging van de managementovereenkomst met [bestuurder 1] , of dat nu via een besluit of zonder besluit (door slechts een vertegenwoordigingshandeling) gebeurt.

Wel wijst de voorzieningenrechter er op dat omstandigheden denkbaar zijn waaronder [bestuurder 1] naar redelijkheid en billijkheid gehouden is mee te werken aan een aanpassing van de contractuele vormgeving waaraan hij zijn inkomen ontleent, bijvoorbeeld als een fiscale beoordeling daartoe dwingt. In dat geval mag [bestuurder 1] wel verlangen dat zijn inkomenszekerheid, die de Aangevulde Notitie beoogt te waarborgen, zoveel mogelijk wordt veiliggesteld. Maar zo’n situatie doet zich kennelijk nu (nog) niet voor.

(...)