Rechtbank Den Haag, 26-01-2023, ECLI:NL:RBDHA:2023:2689, C-09-637709-KG ZA 22-977
Rechtbank Den Haag, 26-01-2023, ECLI:NL:RBDHA:2023:2689, C-09-637709-KG ZA 22-977
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 26 januari 2023
- Datum publicatie
- 7 maart 2023
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2023:2689
- Zaaknummer
- C-09-637709-KG ZA 22-977
Inhoudsindicatie
Kort geding. Openbare Europese aanbesteding “Mobiliteitskaart 2022”. De voorzieningenrechter gaat voorbij aan de bezwaren van eiseres tegen de voorlopige gunningsbeslissing, inhoudende dat 1) de Staat onvoldoende rekening heeft gehouden met de transitie naar OVpay en met de voordelen die eiseres op dat punt stelt te bieden, 2) de voorlopige gunningsbeslissing meerdere onbegrijpelijkheden en onjuistheden ten aanzien van de beoordeling van de subgunningscriteria bevat en 3) de beoordelingscommissie ondeskundig was. De vorderingen tot herbeoordeling dan wel heraanbesteding worden afgewezen.
Uitspraak
Team Handel - voorzieningenrechter
zaak- / rolnummer: C/09/637709 / KG ZA 22-977
Vonnis in kort geding van 26 januari 2023
in de zaak van
XXImo B.V. te Utrecht,
eiseres,
advocaten mrs. C.W. Oudenaarden en D.S. van Dorst te Zeist,
tegen:
-
de Staat der Nederlanden (Ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties, Ministerie van Algemene Zaken, Ministerie van Buitenlandse Zaken, Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, Ministerie van Financiën, Ministerie van Justitie & Veiligheid, Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat, Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport, Rijkswaterstaat, Tweede Kamer der Staten-Generaal, Algemene Rekenkamer, Kabinet van de Koning, Kanselarij der Nederlandse Orden, Nationale Ombudsman, Raad van State en Raad voor de Rechtspraak) te Den Haag,
-
Kamer van Koophandel te Utrecht,
-
Autoriteit Persoonsgegevens te Den Haag,
gedaagden,
advocaten mrs. J.E. Palm en A. Hijmans van den Bergh te Den Haag,
waarin zich heeft gevoegd:
Shuttel B.V. te Leusden,
advocaten mrs. B.M. Winters, M.S. Klijsen en R.R. de Groot te Amsterdam.
Eiseres wordt hierna aangeduid als ‘XXImo’, gedaagden worden hierna tezamen aangeduid als ‘de Staat’ (waarnaar zal worden verwezen in het mannelijk enkelvoud) en de gevoegde partij wordt hierna ‘Shuttel’ genoemd.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de aan de Staat c.s. betekende dagvaardingen met de daarbij en nadien overgelegde producties;
- de conclusie van antwoord met producties;
- de incidentele conclusie tot voeging met producties;
- de op 9 januari 2023 gehouden mondelinge behandeling, waarbij door XXImo en Shuttel pleitnotities zijn overgelegd.
Ter zitting is vonnis bepaald op heden.
2 Het incident tot voeging
Shuttel heeft gevorderd zich te mogen voegen aan de zijde van de Staat. Ter zitting hebben XXImo en de Staat daar geen bezwaar tegen gemaakt. Shuttel is vervolgens toegelaten als gevoegde partij, aangezien zij aannemelijk heeft gemaakt dat zij daarbij voldoende belang heeft. Voorts is niet gebleken dat de voeging aan een voortvarende afdoening van dit kort geding in de weg staat. Hierdoor ontstaat er ook geen strijd met de goede procesorde in het algemeen.
3 De feiten
Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting wordt in dit geding van het volgende uitgegaan.
De Staat heeft de openbare Europese aanbesteding “Mobiliteitskaart 2022” georganiseerd (hierna: de aanbesteding). Volgens het Beschrijvend Document (BD) is
- de aanleiding van de opdracht (2.1):
“Op 1 mei 2023 beëindigt de huidige Overeenkomst van de Mobiliteitskaart. Wij wensen een nieuwe Overeenkomst af te sluiten. De behoefte aan de Mobiliteitskaart blijft bestaan maar wij zien tegelijkertijd ook ontwikkelingen in de markt als het gaat om het gebruik van de Mobiliteitsapp en het gebruik van (duurzaam) Deelvervoer. Vandaar dat in deze Aanbesteding ook het gebruik van de Mobiliteitsapp en het gebruik van Deelvervoer wordt meegenomen.
Tijdens de looptijd van de nieuwe Overeenkomst kan het zijn dat, door bijvoorbeeld technologische ontwikkelingen, het gebruik van de Mobiliteitskaart wegvalt en er alleen gebruik wordt gemaakt van de Mobiliteitsapp. Daarom hanteren wij een aparte prijs voor de dienstverlening inclusief -app en een aparte prijs voor de levering en het gebruik van de Mobiliteitskaart. Op dit moment is het voor deze Aanbesteding te vroeg om over te gaan tot het gebruik van alleen de Mobiliteitsapp. Dat heeft verschillende redenen:
- -
-
niet alle Mobiliteitsapps in de markt voorzien op dit moment in de mogelijkheid om met de Mobiliteitsapp in- en uit te checken in het Openbaar Vervoer;
- -
-
het Rijk wil dat iedere ambtenaar gebruik kan maken van Openbaar Vervoer en Deelvervoer ook als deze niet in het bezit is van een mobiele telefoon;
- -
-
door Rijksambtenaren ook een fysieke Mobiliteitskaart te leveren, hebben zij altijd een offlineproduct tot hun beschikking om mee te kunnen reizen (indien bijvoorbeeld een mobiele telefoon uitvalt).
- het onderwerp van de opdracht (2.2):
“(...) het voorzien in het bieden van een overkoepelende dienstverlening aan de Gebruiker, Deelnemers en Opdrachtgever waarmee binnenlandse Zakelijke reizen mogelijk worden gemaakt. Opdrachtnemer voorziet Rijksambtenaren van een Mobiliteitsoplossing die toegang geeft tot het Openbaar Vervoer en (duurzaam) Deelvervoer.
De door Opdrachtnemer geboden mobiliteitsoplossing bestaat uit een combinatie van een Mobiliteitskaart en een Mobiliteitsapp.
(...)
De Opdracht bestaat uit drie componenten:
-
de dienstverlening; het bieden van een overkoepelende dienstverlening voor zowel aan (a) Opdrachtgever als aan (b) Deelnemers (Rijksbreed en departementaal) als aan (c) Rijksambtenaren (Gebruiker);
-
toegang bieden tot Openbaar Vervoer en Deelvervoer;
-
gebruikers voorzien van een mobiliteitskaart en een mobiliteitsapp.”
- het doel van de opdracht (2.3):
“Wij sluiten een dienstverleningsovereenkomst af met één (1) Opdrachtnemer. Deze Opdrachtnemer moet in staat zijn de binnenlandse Zakelijke reizen voor Rijksambtenaren te organiseren en te faciliteren/ administreren binnen de kaders van het beleid en de reisregelgeving, waarbij een zo optimaal mogelijk serviceniveau van toepassing moet zijn. Opdrachtnemer voorziet in een altijd functionerende mobiliteitsoplossing via kaart en app die toegang biedt tot Openbaar Vervoer en Deelvervoer en die landelijke dekking heeft. De dienstverlening ontzorgt zowel Gebruiker als Deelnemer als Opdrachtgever. (...)
(...) Wij streven naar een duurzame Overeenkomst met oog op Inkopen met Impact. (...)
(...) Wij creëren graag de ruimte voor innovatie, pilots en andere manieren waardoor wij in de Overeenkomst meebewegen met toekomstige ontwikkelingen. Opdrachtnemer zorgt ervoor dat hij op de hoogte blijft van nieuwe ontwikkelingen in de (internationale) mobiliteitsmarkt op het gebied van een positieve reizigerservaring, het verduurzamen van reizen, kaarttechnologie, nieuwe typen Deelvervoer en andere relevante ontwikkelingen. Wij verwachten van Opdrachtnemer dat hij ons adviseert over innovaties in de mobiliteitsmarkt en helpt met het innoveren en implementeren hiervan. (...)
In het Programma van Eisen zijn diverse eisen opgenomen ten aanzien van verschillende thema’s. Een daarvan is het thema mobiliteitskaart en -app.
Daarbij is als eis 1.02 opgenomen: “Opdrachtnemer dient te garanderen dat de mobiliteitsoplossing voor Openbaar Vervoer binnenland en deelvervoer landelijke dekking geeft in Nederland en 24/7 is te gebruiken.”
en als eis 1.18: “Opdrachtnemer zorgt ervoor dat gebruiker altijd één goedwerkende Mobiliteitskaart kan gebruiken ongeacht veranderingen door (technologische) ontwikkelingen in de markt.”.
De opdracht wordt gegund op basis van het gunningscriterium beste prijs-kwaliteitverhouding. In het BD is het volgende overzicht opgenomen, waarin de subgunningscriteria staan vermeld en het aantal punten dat maximaal kan worden behaald:
“
|
Gunningscriterium 'Beste prijs-kwaliteitverhouding' * (Sub)gunningscriteria Maximaal te behalen score Kwaliteit |
|
|
1 Implementatieplan |
150 |
|
2 Dienstverlening |
250 |
|
3 Mobiliteitskaart en -app |
250 |
|
3a Mobiliteitskaart |
100 |
|
3b Mobiliteitsapp |
150 |
|
4 Deelvervoer |
100 |
|
5 Inkopen met Impact |
150 |
|
5a CO 2-prestatieladder |
100 |
|
5b Social Return |
50 |
|
Subtotaal kwaliteit |
900 |
|
Prijs |
|
|
6 Subgunningscriterium prijs 6: Dienstverleningsfee per jaar |
85 |
|
7 Subgunningscriterium prijs 7: Kaartfee per jaar |
15 |
|
Subtotaal prijs |
100 |
|
Totaal kwaliteit en prijs |
1000 |
(...)”
In het BD is bij ieder subgunningscriterium een toelichting opgenomen waarin onder meer wordt beschreven waarin de opdrachtgever inzicht in wil krijgen, welke voorkeuren er zijn, wat voor de opdrachtgever essentieel is, wat de inschrijver in het kader van dit subgunningscriterium moet doen/beschrijven en waarop het subgunningscriterium wordt beoordeeld.
Verkort weergegeven diende ten behoeve van subgunningscriterium 1 een implementatieplan te worden ingediend, bestaande uit een stappenplan en een risicoanalyse. Ten behoeve van subgunningscriterium 2 moest een plan van aanpak worden ingediend, waarin de uitvoering van de dienstverlening diende te worden beschreven. Bij subgunningscriterium 3a staat vermeld dat het de voorkeur geniet om bij aanvang van de overeenkomst te werken met de nieuwste, toekomstbestendige kaarttechnologie. Verder is hierbij opgenomen wat er minimaal in het antwoord moest worden beschreven. Dat heeft betrekking op de gebruikte kaarttechnologie bij aanvang en gedurende de looptijd en hoe de impact van tussentijdse migraties zo klein mogelijk wordt gehouden. Bij subgunningscriterium 3b staat dat er een beschrijving moest worden gegeven van de aangeboden mobiliteitsapp en is weergegeven op welke punten een toelichting moest worden gegeven en wat er moest worden beschreven. Bij subgunningscriterium 4 staat vermeld dat er een overzicht moest worden gegeven van het aangeboden Deelvervoer en wat daarbij toegelicht moest worden. Bij subgunningscriterium 5a is opgenomen dat moest worden aangegeven welk CO2-ambitieniveau voor de uitvoering van de Opdracht wordt gehanteerd.
In de eerste Nota van Inlichtingen is hetgeen in het BD is opgenomen bij subgunningscriterium 3a naar aanleiding van een vraag daarover nader toegelicht als volgt: “U kunt de mobiliteitskaart aan bieden met de nieuwe technologie van het moment. Indien de nieuwste technologie die u beschrijft op dat moment nog niet beschikbaar is in de markt, kan deze ook niet aangeboden worden. Wij verwachten wel dat u dat deze nieuwe technologie implementeert zodra dit noodzakelijk is en aantoonbare meerwaarde heeft voor Opdrachtgever. Hierdoor kunnen er twee migraties plaatsvinden, ook wegens de technische levensduur van een kaart. Mede daarom hanteren wij een maximale looptijd van de Overeenkomst van 8 jaar.”
Beoordeling van inschrijvingen op de subgunningscriteria vindt plaats onder meer op basis van: de mate van realistische, inzichtelijke uitwerking van het stappenplan op een aantal genoemde punten (subgunningscriterium 1), de mate waarin een duidelijke, overtuigende, realistische projectaanpak is geformuleerd die aansluit bij het gevraagde (subgunningscriterium 2), de mate waarin de opdrachtnemer de opdrachtgever, deelnemer en gebruiker ontzorgt tijdens tussentijdse migraties en de mate waarin tussentijdse migraties en de impact daarvan wordt beperkt (subgunningscriterium 3a), de mate van gebruikersgemak van de mobiliteitsapp (subgunningscriterium 3b) en de mate van gebruikersgemak, betrouwbaarheid, de beschikbaarheid (aantallen en spreiding), landelijke dekking en kwaliteit van aangeboden deelvervoer (subgunningscriterium 4).
Ten aanzien van de kwaliteitscriteria is verder nog in het BD opgenomen:
- -
-
dat elk subgunningscriterium en elk onderdeel bij een subgunningscriterium een cijfer krijgt;
- -
-
dat bij het definitief bepalen van de cijfers de inschrijving niet wordt vergeleken met de andere inschrijvingen;
- -
-
dat er cijfers worden toegekend tussen de 0 en de 10;
- -
-
de tabel puntenschaal waaruit blijkt wat welk cijfer zegt over de kwaliteit van de inschrijving. Daarbij is relevant hoe het antwoord wordt beoordeeld (te weten als uitstekend, zeer goed, goed, ruim voldoende, etcetera). Voor die beoordeling is, kort gezegd, relevant of er sprake is van toegevoegde waarde, in welke mate het antwoord aansluit bij de wens van de aanbestedende dienst en of de beantwoording in opvallende mate boven de verwachting uitging en veel extra’s biedt.
Zowel XXImo als Shuttel heeft een inschrijving ingediend.
Bij brief van 17 oktober 2022 heeft de Staat aan XXImo meegedeeld dat haar inschrijving niet is aangemerkt als de inschrijving met de beste prijs-kwaliteitverhouding, dat haar inschrijving op de derde plaats is geëindigd, dat de inschrijving van Shuttel is aangemerkt als de inschrijving met de beste prijs-kwaliteitverhouding en dat de Staat voornemens is de opdracht aan laatstgenoemde te gunnen. In de brief is het volgende schema opgenomen ten aanzien van de door deze twee partijen behaalde punten:
In een bijlage bij de brief van 17 oktober 2022 staat ten aanzien van ieder subgunningscriterium het aantal door XXImo behaalde punten vermeld alsmede met welke kwalificatie dat onderdeel is beoordeeld. Verder is er een toelichting opgenomen, waarin kort gezegd wordt weergegeven waaraan XXImo met de door haar ingediende stukken heeft voldaan, wat zij helder heeft beschreven, wat als positief is beoordeeld, maar ook wat er wordt gemist, wat niet duidelijk wordt gemaakt/niet duidelijk is beschreven en waarop XXImo beter had kunnen scoren en waarom. Bij ieder subgunningscriterium is ook de door Shuttel behaalde score genoemd met daarbij eenzelfde toelichting als hiervoor bedoeld ten aanzien van de door Shuttel ingediende stukken.
XXImo heeft de Staat bij brief van 26 oktober 2022 geïnformeerd over haar bezwaren tegen de beoordeling van de inschrijvingen op de aanbesteding. Het betreft één algemeen geformuleerd bezwaar (het volgens XXImo het meest in het oog springende bezwaar) en per subgunningscriterium (1 tot en met 5) een opsomming van meerdere bezwaren. XXImo verzoekt de Staat om de voorlopige gunningbeslissing in te trekken en een nieuwe beoordeling te laten uitvoeren door een nieuwe beoordelingscommissie. XXImo heeft daarnaast om een gesprek gevraagd. Dat gesprek heeft op 2 november 2022 plaatsgevonden. Dit een en ander heeft niet geleid tot een honorering van de verzoeken van XXImo.