Rechtbank Den Haag, 13-11-2024, ECLI:NL:RBDHA:2024:18875, C/09/653284 / HA ZA 23-782

“ een recente, (digitaal ingevulde) NHG-werkgeversverklaring van M.J. [naam 1], voorzien van handtekening en stempel van de werkgever (...)

 een recente salarisstrook van [naam 1], niet ouder dan drie maanden bij uitbrengen bindend renteaanbod.”

“De hypotheekgever is verplicht:

(...)

6. na verzoek van Obvion alle inlichtingen, gegevens en documenten te geven die Obvion nodig vindt om haar recht(en) van hypotheek uit te oefenen.

(...)

8. Obvion meteen te informeren over:

(...)

g. iedere andere omstandigheid die voor Obvion van belang kan zijn in verband met haar recht van hypotheek.”

Het tweede hoofdstuk van de algemene voorwaarden heeft als titel “Geldleningen” en is onderverdeeld in twee paragrafen. De eerste paragraaf heeft als titel “ Geldlening algemeen” en omvat de artikelen 11 tot en met 32. Artikel 30 van de algemene voorwaarden luidt onder meer als volgt:

“Wanneer kan Obvion uw geldlening direct opeisen?

1 In de volgende gevallen kan Obvion de geldlening direct opeisen. Obvion hoeft u daarvoor niet eerst in gebreke te stellen of aan andere eisen te voldoen.

a. U of een derde-hypotheekgever doet niet (op tijd) wat u of een derde-hypotheekgever met Obvion heeft afgesproken. U komt bijvoorbeeld uw verplichtingen uit de Algemene Voorwaarden niet (op tijd) na.

b. U of een derde-hypotheekgever heeft Obvion iets verteld dat niet waar is of onvolledig. Of u heeft Obvion iets niet verteld wat wel belangrijk kan zijn voor Obvion.

c. U of een derde-hypotheekgever vormt naar het oordeel van Obvion een gevaar voor de betrouwbaarheid of reputatie van Obvion of de financiële sector. Bijvoorbeeld als u onbetrouwbaar handelt zoals beschreven in de leeswijzer ‘betrouwbaar handelen’.

(...)

i. Er gebeurt iets dat naar het oordeel van Obvion heeft geleid (of kan leiden) tot een onevenredige beperking van de rechten van Obvion.”

In februari 2020, nog voordat de woning was opgeleverd, kreeg [naam 1] een brief van Obvion waarin Obvion [naam 1] informeerde dat er iets mis was met haar hypotheek. Obvion was door andere banken gewaarschuwd voor het optreden van [voornaam], waarna zij onderzoek heeft gedaan naar de financiering van [naam 1].

In de brief, gedateerd 24 februari 2020, heeft Obvion onder meer geschreven dat zij de door [naam 1] ingeleverde werkgeversverklaring heeft gecontroleerd en dat de betreffende uitzendorganisatie Obvion heeft laten weten dat zij de werkgeversverklaring niet heeft opgesteld. Nadat [naam 1] telefonisch contact had gehad met Obvion, heeft Obvion op 28 februari 2020 een e-mail gezonden aan [naam 1] waarin onder meer het volgende was opgenomen:

“Zoals telefonisch uitgelegd zijn wij er, na verificatie met de betreffende werkgever, achter gekomen dat de inkomensstukken die Obvion ontvangen heeft ten tijde van de hypotheekaanvraag onjuist zijn.”

Bij e-mail van 5 maart 2020 heeft [naam 1] de e-mail van Obvion van 28 februari 2020 beantwoord. Dit was twee dagen nadat zij was bevallen van haar tweede kind. [naam 1] heeft onder meer het volgende geschreven:

“Terugkomend op uw mail, ben ik nog steeds verbaasd en gefrustreerd om uw bericht dat er andere inkomensstukken bij jullie zijn ingeleverd dan die ik ingediend heb. Ik ben absoluut geen werknemer van [naam uitzendorganisatie] dus dat klopt niet. Ik ben een ondernemer van een beautysalon (...).”

“ Aan de hand van deze stukken kan Obvion een nieuwe toets uitvoeren op basis van de huidige gegevens en kunnen wij een inschatting maken of de verstrekte hypotheek verantwoord is.”

“ Ik snap niet zo goed waarvoor de hertoets nodig is als ik geen betalingsachterstand heb. Ik begrijp uit de mail dat ik een te hoge hypotheek zou hebben. Dat is helaas niet door mijn toedoen. We weten allebei dat de Hypotheker Uithoorn dit allemaal veroorzaakt heeft. Ik zal daarom ook nooit meer zaken doen met hun en de zaak is wat mij betreft klaar.”

“Ik heb u eerder uitgelegd dat wij wettelijk verplicht zijn om een hertoets uit te voeren. Het feit of er wel of geen betalingsachterstand zou zijn staat hier los van. De hypotheek die wij aan u verstrekt hebben is gebaseerd op onjuiste inkomensgegevens Daar zijn wij gaandeweg het onderzoek achter gekomen. Nu wij dit weten dienen wij hier iets mee te doen. Indien wij onze klantrelatie, en dus de

hypotheek, in stand willen houden zijn wij verplicht deze hertoets zo spoedig als mogelijk uit te voeren. Obvion kan en mag géén hypotheek in stand houden waarvan zij weet dat de inkomensgegeven onjuist zijn. Door wie de fraude gepleegd is staat hier ook los van.

Ik begrijp dat u het druk heeft maar deze kwestie heb ik u meermaals telefonisch uitgelegd. Ik verwacht dan ook uw medewerking op korte termijn. De situatie zoals hij nu is kan en mag door Obvion niet lang meer worden aangehouden. U bent vrij in uw keuze om wel of niet mee te werken. Wanneer u ervoor kiest om niet mee te werken dan is Obvion echter verplicht de klantrelatie met u op te zeggen en de

hypotheek op te eisen. Wij mogen geen hypotheek in stand houden zonder te weten of deze hypotheek draagbaar is. De enige manier om er voor Obvion achter te komen of dat zo is, is door deze hertoets uit te voeren. Wij dienen dit cijfermatig te onderbouwen en vast te leggen.”

Bij e-mail van 29 juni 2020 heeft Obvion [naam 1] nogmaals geschreven:

“Wij hebben uw juiste inkomensgegevens nodig, omdat er thans sprake is van een hypotheek die verstrekt is op basis van onjuiste gegevens. Wettelijk zijn we verplicht inzicht te hebben in de (juiste) inkomenssituatie van onze klanten. Hebben we dat niet, dan mogen we geen klantrelatie aangaan of we moeten de bestaande beëindigen. Wij hebben uw inkomensgegevens bovendien nodig in het belang van

verantwoorde kredietverstrekking. Over onze werkwijze en kredietverstrekking dienen wij verantwoording af te leggen aan onze toezichthouders DNB en AFM. We riskeren (strafrechtelijke) aansprakelijkheid en boetes als we ons niet voornoemde wettelijke verplichtingen houden.

Mijn vorige e-mail was erop gericht u erop te wijzen hoe belangrijk het is dat Obvion deze inkomensgegevens ontvangt en de hertoets kan uitvoeren.”

“In 2019 en 2020 was ik als zelfstandige werkzaam als pedicure en schoonheidsspecialiste [...], dat ben ik nu ook nog. Het is juist dat ik in 2019 een hypotheek heb afgesloten bij Obvion. U vraagt mij hoe dat in zijn werk ging. Ik was toen op zoek maar een woning in [...]. Omdat ik zwanger was bezocht ik in de RAI de zwangerschapsbeurs en de huishoudbeurs. Daar lopen heel veel verkoopmedewerkers rond die op je afkomen en je aanspreken. Ik werd toen ook benaderd door ene [voornaam] van De Hypotheker. Omdat ik een woning zocht en een hypotheek nodig had, gaf ik hem mijn telefoonnummer. Hij wilde wel naar mij toekomen in [...]en dat kwam goed uit vanwege mijn dikke buik. Deze [voornaam] had bij mijn weten geen stand op de beurs; hij liep daar rond met een map onder de arm. Vervolgens sprak ik met deze [voornaam] af in het winkelcentrum [...]waar ook mijn salon gevestigd is. Ik was nog wat sceptisch en dus ontmoetten wij elkaar eerst in de brasserie. [voornaam] zei mij dat het goed uitkwam dat ik eigen geldinbreng had. Hij deed zich voor als expert. Na ons eerste gesprek was ik ervan overtuigd en waren mijn twijfels weg. Ik heb overigens geen idee wat de achternaam van [voornaam] was of waar hij woont. Volgens mij werkte hij bij DHU. Het tweede gesprek met hem vond plaats bij mij in de salon. Ik moest papieren aanleveren voor de aanvraag en dat heb ik gedaan. Ik overhandigde hem een kopie van mijn paspoort, een kopie van mijn bankpas, een verklaring van goed gedrag en een KvK overzicht van mijn salon. Ik werkte op dat moment niet voor een werkgever. Ik sprak in dit verband alleen met deze [voornaam]. Hij zei mij dat de stukken goed waren. Vervolgens moest ik nog de eigen inbreng in orde brengen. Zo moest ik ook nog een bijdrage van mijn vader en moeder regelen.”

“Het getuigenverhoor is inmiddels afgerond. Ik ga ervan uit dat u inmiddels kennis heeft kunnen nemen van de getuigenverklaring van uw cliënte mevrouw [naam 1] (...). Alhoewel cliënte inmiddels een beter beeld heeft gekregen van hetgeen zich heeft voorgedaan bestaat er nog veel onduidelijkheid, waaronder de betrokkenheid van uw cliënte bij het indienen van de vervalste stukken ter verkrijging van de financiering.

Cliënte heeft zich beraden over de vraag wat de huidige situatie en de haar bekende feiten en omstandigheden voor gevolgen heeft voor de financiering van cliënte aan uw cliënte. Vooralsnog wenst cliënte eerst een poging te doen om met uw cliënte tot overeenstemming te komen alvorens zij andersoortige besluiten moet nemen.(..)

Klantprofiel en financiële positie

Vaststaat dat de huidige financiering aan uw cliënte is verstrekt op basis van vervalste gegevens. In dit kader dient cliënte, mede op basis van de wet (Wwft), nadere inzage te verkrijgen over persoonlijke financiële situatie van uw cliënte.

Cliënte is niet bekend of uw cliënte op basis van haar inkomen in staat is om de huidige/toekomstige betalingsverplichtingen van de financiering te voldoen en te blijven voldoen. Cliënte is verplicht dit te onderzoeken alvorens kan worden bezien op welke wijze onderhavig dossier tot een oplossing kan geraken.

Cliënte zou graag om voornoemde reden inzage wensen in de financiële positie van uw cliënte. Cliënte is voorts verplicht een klantprofiel op te maken van uw cliënte. Uw cliënte is verplicht hieraan haar medewerking te verlenen. Zodoende verzoek ik uw cliënte om vrijwillig mee te werken aan het klantonderzoek en of uw cliënte op basis van haar financiële situatie in staat was/is de maandelijkse betalingsverplichtingen te voldoen.”

“- jaarcijfers van haar onderneming van de jaren 2017, 2018, 2019, 2020 en 2021;

- belastingaanslagen en belastingaangiftes van de jaren 2017, 2018, 2019, 2020 en 2021;

- bankafschriften van 2019, 2020, 2021 en 2022 waarop alle inkomsten zichtbaar zijn (inclusief afkomstig van derden) evenals de betalingen die zijn gebruikt om Obvion te voldoen;

- bewijs van eventuele spaartegoeden;

- een ingevuld inkomsten- en uitgavenformulier (...)”

Ook heeft Obvion in de e-mail van 9 december 2022 vragen gesteld die onder meer betrekking hadden op de actuele inkomsten van [naam 1] en of ze kinderalimentatie ontving. Obvion heeft [naam 1] een termijn van twee weken gegeven om de gevraagde stukken op te leveren. Voorts heeft Obvion in de e-mail toegelicht waarom ze de gevraagde informatie wenste te verkrijgen. Daarbij heeft ze verwezen naar de Wet financieel toezicht (Wft) en de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft):

“Wft Aanbieders van financiële producten moeten zich inzetten om overkreditering bij consumenten te voorkomen (ex artikel 4:34 Wft). (...)

Wwft

[Obvion] heeft vernomen dat uw cliënte met behulp van gelden van een derde haar verplichtingen aan cliënte voldoet. Op grond van de Wwft is cliënte gehouden om een cliëntenonderzoek uit te voeren, ook gedurende de financieringsperiode. Zo nodig dient zij een onderzoek te doen naar de bron van de middelen van diens klant.(...)”

“Als hypotheekhouder van het onderpand gelegen (...) te [plaats], hebben wij geconstateerd dat er bij de aanvraag van de hypotheek onjuiste inkomensgegevens zijn verstrekt aan Obvion. U heeft erkend dat de bij Obvion beschikbare Inkomensgegevens van u niet juist zijn, maar u geeft aan geen bemoeienis te hebben gehad met de verstrekking van onjuiste gegevens. Hierover is Obvion herhaaldelijk met u in contact getreden aangezien uw lening verstrekt is op basis van niet correcte lening gegevens. Obvion heeft u meermaals verzocht en in de gelegenheid gesteld om de juiste inkomensgegevens en alle gevraagde Informatie te verstrekken. Ook op de brief van 9 december 2022 aan mr Silvertand welke wij u op uw verzoek op 23 januari 2023 hebben toegestuurd, mochten wij geen reactie ontvangen (zie bijlagen).

Op dit moment is het voor Obvion nog steeds niet mogelijk om een juist klantprofiel op te maken, zoals van ons verwacht wordt conform de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (wwft). Tevens handelt u hierdoor in strijd met onze algemene voorwaarden.”

Onder het kopje opzeggingsgrond heeft Obvion in de brief verwezen naar artikelen 3 en 5 Wwft. Vervolgens heeft Obvion verwezen naar onder meer artikelen 2.6 en 2.8 van de algemene voorwaarden. Onder het kopje opeisingsgrond heeft Obvion gewezen op artikel 30 van de algemene voorwaarden. Daarna heeft zij de brief als volgt vervolgd:

” Het staat vast dat uw lening door middel van frauduleus handelen tot stand is

gekomen. U heeft ons ondanks herhaaldelijk aandringen van Obvion steeds geweigerd de gevraagde (inkomens) informatie te overleggen. Obvion weet niet met welke middelen en door wie de maandtermijnen worden betaald. Ook hierover geeft u geen openheid van zaken.”