Rechtbank Den Haag, 28-05-2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:10443, C/09/682189 KG ZA 25-236
Rechtbank Den Haag, 28-05-2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:10443, C/09/682189 KG ZA 25-236
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 28 mei 2025
- Datum publicatie
- 24 juni 2025
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2025:10443
- Zaaknummer
- C/09/682189 KG ZA 25-236
Inhoudsindicatie
Staat heeft wegens transparantiegebrek in aanbestedingsstukken tot intrekking gunningsbeslissing en aanbestedingsprocedure mogen besluiten. Ten tijde van die intrekking was bij gebreke van overeenstemming over de essentialia nog geen sprake van een overeenkomst. Eiseres komt geen aanspraak toe op vergoeding van kosten.
Uitspraak
Team handel - voorzieningenrechter
zaak- / rolnummer: C/09/682189 / KG ZA 25-236
Vonnis in kort geding van 28 mei 2025
in de zaak van
ELIS NEDERLAND B.V. te Arnhem ,
eiseres,
advocaten mrs. M. Jonkers en G.J. van Essen te Arnhem,
tegen:
DE STAAT DER NEDERLANDEN (Ministerie van Defensie) te Den Haag,
gedaagde,
advocaat mr. J.E. Palm te Den Haag.
Partijen worden hierna respectievelijk aangeduid als ‘ Elis ’ en ‘de Staat’.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 24 maart 2025, met producties 1 tot en met 27;
- de conclusie van antwoord, met producties 1 tot en met 8;
- de op 8 mei 2025 gehouden mondelinge behandeling, waarbij door Elis pleitnotities zijn overgelegd.
Tijdens de zitting is vonnis bepaald op vandaag.
2 De feiten
Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting wordt in dit geding van het volgende uitgegaan.
De Staat heeft een Europese openbare aanbestedingsprocedure georganiseerd voor ‘de, op huurbasis, levering en bewassing van laboratoriumkleding en platgoed, alsmede de bewassing van de (op termijn) bij NVWA [lees: de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit] in bezit zijnde reflectiejassen ten behoeve van de NVWA’ (hierna: ‘de Opdracht’). Met deze aanbestedingsprocedure beoogt de Staat te komen tot het sluiten van een raamovereenkomst voor een periode van 48 maanden, met eenmaal een mogelijkheid tot verlenging met 24 maanden.
De Opdracht wordt blijkens paragraaf 3.2 van de ten behoeve van deze aanbesteding opgestelde leidraad van 3 juli 2024 (hierna: ‘de Leidraad’) gegund aan de inschrijver met de economisch meest voordelige inschrijving op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding.
In paragraaf 1.1.1 van de Leidraad wordt voor een overzicht van het aantal bewassingen van de huidige voorraad, het aantal in omloop zijnde laboratoriumkleding en het huidig gemiddeld aantal bewassingen per week verwezen naar een als bijlage 10B bij de Leidraad gevoegd overzicht. In deze paragraaf is tevens vermeld dat na gunning een definitief en actueel overzicht van het aantal bewassingen van de bestaande voorraad worden gedeeld. De Staat heeft bijlage 10B naar aanleiding van de nota van inlichtingen aangepast. Deze aangepaste bijlage bevat de volgende gegevens:
In paragraaf 1.1.2 van de Leidraad valt te lezen dat per 1 januari 2025 alle 330 bij de Kwaliteitskeuring Dierlijke Sector (KDS) werkzame assistenten voor het verrichten van post mortem keuringswerkzaamheden in alle Nederlandse roodvleesslachthuizen per 1 januari 2025 in dienst komen van de NVWA. De eerste afroep van laboratoriumjassen voor personeel van KDS zal vanwege het nog lopende huidige contract per 31 december 2026 onderdeel worden van de Opdracht.
In paragraaf 3.7 van de Leidraad valt te lezen dat de Staat te allen tijde kan besluiten de gunningsbeslissing in te trekken of te herzien en in paragraaf 4.6 van de Leidraad is vastgelegd dat de Staat zich te allen tijde het recht voorbehoudt om de aanbestedingsprocedure op te schorten of af te breken.
In paragraaf 4.7 van de Leidraad valt te lezen dat de Staat in principe geen kosten vergoedt die verband houden met het opstellen en indienen van de inschrijving. In paragraaf 4.6 van de Leidraad is bepaald dat bij opschorting of beëindiging van de aanbestedingsprocedure in uitzonderlijke gevallen sprake kan zijn van een tenderkostenvergoeding.
Elis en één andere inschrijver hebben tijdig op de Opdracht ingeschreven. De Staat heeft bij brief van 10 december 2024 aan Elis bericht dat zij de economisch meest voordelige inschrijving heeft gedaan en dat hij voornemens is de Opdracht aan Elis te gunnen. In deze brief valt verder onder meer het volgende te lezen:
Bij e-mail van 31 december 2024 heeft de Staat onder meer als volgt aan Elis bericht:
De Staat heeft daarbij vermeld dat de overeenkomst start per 1 maart 2025 en dat hij zo spoedig mogelijk met Elis in contact wil treden om afspraken te maken over de implementatie.
Bij e-mail van 3 januari 2025 heeft Elis onder meer als volgt aan de Staat bericht:
Op 14 januari 2025 heeft een overleg plaatsgevonden tussen de Staat en Elis . Uit het opgemaakte verslag blijkt dat tijdens dit gesprek onder meer het volgende is besproken:
(...)
Bij e-mail van 16 januari 2025 heeft de NVWA aan Elis een lijst verstrekt van de op dat moment in omloop zijnde kledingstukken en het totale aantal wasbeurten per type kledingstuk gedurende de periode van week 10 tot en met week 28 van 2024. Elis heeft in reactie op deze e-mail bij e-mail van 23 januari 2025 onder meer als volgt aan de NVWA bericht:
De NVWA heeft bij e-mail van 24 januari 2025 onder meer als volgt aan Elis bericht:
"In de bijlage een aantal overzichten van afgelopen jaar en ik zie nu ook zelf dat ik daar de mist mee ben in gegaan bij het berekenen van de aantallen in de aanbesteding.
Het lijkt erop dat ik alles dubbel heb geteld en ik had vooraf ook al een aantal jaren van de KDS-kleding vanaf 2027 meegerekend.
Inderdaad kloppen het aantal van 4910 per week bij lange na niet, excuses daarvoor en wij (ik en [naam 1]) moeten dat op zeer korte termijn samen aan [naam 2] voorleggen hoe nu verder te gaan met de ontstane situatie."
Elis heeft de Staat bij e-mail van 24 januari 2025 onder meer als volgt bericht:
"Bedankt voor het toesturen van het gespreksverslag en de aangepaste raamovereenkomst. Wij hebben begrepen dat [naam 2] u heeft geïnformeerd over een substantiële afwijking in de wasaantallen tussen de aanbestedingsuitvraag en de werkelijke aantallen. Het opgegeven wekelijkse aantal bewassingen van 4.910 blijkt in werkelijkheid circa 2.100 stuks per week te bedragen, gemeten over de afgelopen twee weken. Deze afwijking heeft een aanzienlijke impact op de economische grondslag van onze inschrijving en tast daarmee de fundamentele basis van de overeenkomst aan. Gezien deze gewijzigde omstandigheden kunnen wij op dit moment helaas nog geen akkoord geven op de overeenkomst. Wij achten een herziening van de tarieven noodzakelijk om de opdracht onder de huidige voorwaarden uitvoerbaar te houden."
De Staat heeft deze e-mail van Elis op 28 januari 2025 als volgt beantwoord:
Op 28 januari 2025 heeft een bespreking plaatsgevonden tussen Elis , de Staat en de NVWA. In het door de Staat opgemaakte gespreksverslag valt onder meer het volgende te lezen:
"De heer [naam 3] stelt als oplossing het volgende voor. Bij een lagere afname worden er minimaal 4.500 bewassingen per week in rekening gebracht. Elis Nederland B.V. gaat daarnaast samen met NVWA een programma starten om medewerkers aan te moedigen hun kleding in te leveren en het niet meer zelf te wassen. Bijvangst zou zijn dat er meer inzicht komt in het verbruik. De heer [naam 4] vraagt of bedoeld wordt dat de KDS behoefte nog op de 4.500 moet worden geteld. De heer [naam 5] bevestigt dat. Mevrouw [naam 6] merkt nog op dat er wellicht ook medewerkers kunnen zijn die wegwerpkleding gebruiken. Het niet gebruiken van wegwerpkleding zou dan ook onderdeel kunnen worden van het programma. Ook merkt zij op dat de verwachte personeelsgroei bij NVWA nog een positief effect zal hebben op de cijfers. De heer [naam 4] vraagt NVWA om een reactie op het inlevergedrag van medewerkers van de NVWA. De heer [naam 7] geeft aan dat intern na te moeten gaan. De heer [naam 4] herhaalt dat we in dit overleg geen besluiten nemen, en dat we met elkaar opties verkennen. Daarin vraagt hij of het verhogen van het wastarief met 10%, wat binnen de norm van de wezenlijke wijziging blijft, kan zorgen voor het dekken van de vaste kosten. De heer [naam 5] geeft aan dat dat zeer waarschijnlijk niet het geval zal zijn. De heer [naam 4] vraagt of Elis Nederland B.V. dit wel in haar scenario-uitwerking mee wil nemen. De heer [naam 4] vraagt verder of Elis Nederland B.V. na kan denken welke andere mogelijkheden zij zien voor de 4.500."
Elis heeft bij e-mail van 29 januari 2025 onderstaand voorstel aan de Staat en de NVWA gedaan:
De Staat heeft bij e-mail van 12 februari 2025 aan Elis bericht dat hij en de NVWA niet met het voorstel van Elis kunnen instemmen. Daarbij heeft de Staat erop gewezen dat in de leidraad geen daadwerkelijke afname is gegarandeerd en dat de werkelijke wasaantallen met de instroom van KDS per 1 december 2026 in lijn komen te liggen met de raming van de wasaantallen. Daarbij heeft de Staat zijn voorstel om de tarieven met 10% te verhogen herhaald.
Elis heeft bij e-mail van 21 februari 2025 aan de Staat bericht dat zij onder voorwaarden akkoord kan gaan met het gedane voorstel. Die voorwaarden heeft Elis in deze e-mail onder meer als volgt verwoord:
(...)
De Staat heeft op 4 maart 2025 onder meer als volgt aan Elis bericht:
