Rechtbank Den Haag, 15-01-2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:716, 656290
Rechtbank Den Haag, 15-01-2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:716, 656290
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 15 januari 2025
- Datum publicatie
- 29 januari 2025
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2025:716
- Zaaknummer
- 656290
Inhoudsindicatie
Borgstelling door middellijk bestuurder/aandeelhouder voor via online platform afgesloten lening van door hem gecontroleerde vennootschappen met anonieme investeerders van wie de belangen worden vertegenwoordigd door Stichting Zekerheden. Particuliere of zakelijke borgtocht? Bijzondere zorgplicht Stichting Zekerheden? Onrechtmatige daad van bestuurder/aandeelhouder in verband met zijn rol bij herstructurering vennootschappen waardoor Stichting Zekerheden als pandhouder mogelijk schade lijdt.
Uitspraak
Civiel recht
Zaaknummer: C/09/656290 / HA ZA 23-989
Vonnis van 15 januari 2025
in de zaak van
STICHTING ZEKERHEDEN NLINVESTEERT,
te Barneveld,
eisende partij,
hierna te noemen: Stichting Zekerheden,
advocaat: mr. I.M.C.A. Reinders Folmer,
tegen
[gedaagde] ,
te [woonplaats] ,
gedaagde partij,
hierna te noemen: [gedaagde] ,
advocaat: mr. J.J.C. Delahaye.
1 Inleiding
Kern van de zaak
[gedaagde] was (middellijk) bestuurder en aandeelhouder van enkele vennootschappen, de [ondernemingen] (zie onder 3.3). De [ondernemingen] hebben via een online platform een geldlening met (anonieme) investeerders gesloten. Stichting Zekerheden treedt ten behoeve van deze investeerders op en heeft zekerheden bedongen voor de nakoming door de [ondernemingen] van de uit de lening voortvloeiende verplichtingen, waaronder inpandgeving van alle (toekomstige) activa van de [ondernemingen] aan Stichting Zekerheden. Tot die zekerheden behoort ook dat [gedaagde] zich persoonlijk borg stelt. Zonder toestemming van Stichting Zekerheden vindt vervolgens een herstructurering plaats: de [ondernemingen] worden ontbonden en de verpande activa worden in eigendom overgedragen aan nieuw opgerichte, eveneens door [gedaagde] gecontroleerde vennootschappen. De [ondernemingen] hebben niet voldaan aan hun verplichtingen uit de lening. Stichting Zekerheden spreekt [gedaagde] aan onder de borgtocht én op grond van onrechtmatige daad wegens zijn rol bij de herstructurering. [gedaagde] voert als verweer dat Stichting Zekerheden in strijd met de op haar rustende bijzondere zorgplicht heeft verzuimd hem te waarschuwen voor de risico’s van de borgstelling en beroept zich op dwaling. Daartoe voert hij aan dat hij de borgtocht niet zou zijn aangegaan als hij die risico’s had gekend. Voorts betwist hij onrechtmatig te hebben gehandeld. De rechtbank verwerpt deze verweren en wijst de vorderingen van Stichting Zekerheden grotendeels toe.
Indeling van dit vonnis
Dit vonnis is als volgt opgebouwd. In paragraaf 2 geeft de rechtbank kort het formele verloop van de procedure weer. Vervolgens heeft de rechtbank in paragraaf 3 de feiten opgenomen die zij relevant acht voor de beoordeling van het geschil. Welke vorderingen Stichting Zekerheden heeft ingesteld, staat – samengevat – vermeld in paragraaf 4. De beoordeling van het geschil vindt plaats in paragraaf 5. Die beoordeling mondt uit in de beslissing die is opgenomen in paragraaf 6.
2 De procedure
Het procesdossier
Het procesdossier bestaat uit de volgende stukken:
- -
-
de dagvaarding van 2 oktober 2023;
- -
-
de akte overleggen producties, met producties 1 t/m 13;
- -
-
de conclusie van antwoord, met producties 1 t/m 12;
- -
-
de brief van mr. Delahaye van 2 januari 2024 houdende een correctie op punt 3.4 van de conclusie van antwoord;
- -
-
het tussenvonnis van 3 april 2024, waarbij een mondelinge behandeling is bevolen;
- -
-
het e-mailbericht van de rechtbank van 14 juni 2024, waarin nadere instructies aan partijen zijn gegeven met het oog op de mondelinge behandeling van 20 juni 2024;
- -
-
de naar aanleiding van voormelde instructie alsnog toegezonden productie 14 (Akte van verpanding);
- -
-
de akte uitlating na comparitie van Stichting Zekerheden;
- -
-
de akte uitlaten van [gedaagde] .
De mondelinge behandeling
De mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 14 juni 2024. Partijen en hun advocaten hebben het woord gevoerd en vragen van de rechtbank beantwoord. De griffier heeft aantekeningen gemaakt van wat er op de zitting is gezegd.
Het verdere verloop van de procedure
Na de mondelinge behandeling is de procedure op verzoek van partijen enige tijd aangehouden om hen in de gelegenheid te stellen te onderzoeken of alsnog een schikking kon worden bereikt. Die is niet tot stand gekomen. Vervolgens is de rechtbank verzocht vonnis te wijzen. Het vonnis is nader bepaald op heden.
3 De feiten
NL Investeert B.V.
NL Investeert B.V. (hierna: NL Investeert) is een bemiddelaar die via haar online platform ondernemers die kapitaal nodig hebben en investeerders die naar investeringsmogelijkheden op zoek zijn, bij elkaar brengt. Het beoogde resultaat van de bemiddeling is dat er leningsovereenkomsten tot stand komen tussen de (anonieme) investeerders en de ondernemers.
Stichting Zekerheden
Stichting Zekerheden treedt onder meer op ten behoeve van de investeerders bij de uitoefening van rechten op de ondernemers, in het bijzonder waar het gaat om het vestigen en uitwinnen van in het kader van de geldleningen door de ondernemers verstrekte zekerheden.
[gedaagde] en de [ondernemingen]
[gedaagde] was in juli 2022 (middellijk) bestuurder en enig aandeelhouder van de besloten vennootschappen [bedrijfsnaam 1] B.V. , [bedrijfsnaam 2] B.V., [bedrijfsnaam 3] B.V. en [bedrijfsnaam 4] B.V. Deze vennootschappen worden hierna aangeduid als de [ondernemingen] .
De leningsovereenkomst van 5 juli 2022
Op 5 juli 2022 is door bemiddeling van NL Investeert een overeenkomst van geldlening tot stand gekomen tussen (voor zover hier van belang) de [ondernemingen] , die in de overeenkomst gezamenlijk met “Ondernemer” worden aangeduid, een aantal anonieme investeerders, vertegenwoordigd door Stichting Zekerheden, die in de overeenkomst met “Investeerders” of “Investeerder” worden aangeduid en Stichting Zekerheden zelf. De overeenkomst had een looptijd tot 30 juni 2023. Verder zijn van deze overeenkomst (hierna ook: de lening) de volgende bepalingen van belang:
“In overweging nemende:
-
De Ondernemer en de Investeerder hebben zich ingeschreven op de website en daar een profiel opgemaakt (het ‘Account’);
-
De Ondernemer heeft via zijn Account een voorstel voor het realiseren van groeikapitaal (het ‘Project’) geplaatst op het Platform met het oog op het bijeen brengen van een financiering voor zijn Project; (...)
-
De gezamenlijke Investeerders hebben zich ingeschreven op het Project onder de aldaar genoemde voorwaarden voor (...) EUR 500.000, - (het Investeringsbedrag). De investeerders hebben zich bereid verklaard het Investeringsbedrag aan Ondernemer ter beschikking te stellen onder de voorwaarden zoals weergegeven in deze overeenkomst (...)
7. De Stichting Zekerheden zal als schakel fungeren tussen de Ondernemer en de Investeerders op het gebied van de uitoefening van de overige rechten van de Investeerders en het vestigen en uitwinnen van zekerheden. De Stichting Zekerheden handelt krachtens een door de Investeerders verstrekte volmacht. (...)
De Investeerder, de Ondernemer, (...) en de Stichting Zekerheden zijn overeengekomen als volgt:
C Geldlening
De Investeerders verstrekken hierbij het Investeringsbedrag ter leen aan de Ondernemer, die hierbij het Investeringsbedrag ter leen aanvaardt van de Investeerders. (...)
Over de Schuld is de Ondernemer vanaf begin van de looptijd een rente verschuldigd van tien procent (10%) per jaar.
D Voorwaarden en bedingen
De rechten en belangen van de gezamenlijke Investeerders, zowel tegen de Ondernemer als tegenover de eventueel in artikel 8.8 vermelde borg als tegenover derden, worden zonder tussenkomst van de Investeerders door de Stichting Zekerheden uitgeoefend en waargenomen. De investeerders kunnen in de situatie als bedoeld in dit lid niet rechtstreeks optreden (...).
In verband met het vorenstaande zal de Stichting Zekerheden als schuldeiser een eigen parallelle vordering hebben op de Ondernemer strekkende tot parallelle nakoming door de Ondernemer van de hiervoor bedoelde verplichtingen van de Ondernemer jegens de Investeerders onder de gezamenlijke geldleningen. (...) Tot zekerheid voor de nakoming van de verplichtingen van de Ondernemer voortvloeiende uit het vorenstaande, zullen de in artikel 8.8. omschreven zekerheidsrechten worden gevestigd. De Stichting Zekerheden verplicht zich jegens de Investeerders om zijn uit deze zekerheidsrechten voortvloeiende rechten uitsluitend uit te oefenen met inachtneming van de belangen van de Investeerders. (...)
Tot zekerheid voor de nakoming van de verplichtingen van de Ondernemer jegens de Stichting Zekerheden uit hoofde van de parallel debt, is de Ondernemer verplicht om ten behoeve van de Stichting Zekerheden de volgende zekerheidsrechten (...) te (doen) vestigen: (...)
2. borgstelling groot EUR 150.000 van de heer [gedaagde] gesecureerd middels een eerste hypotheek op de vakantiewoning (...) te (...), zoals overeen te komen in een separate borgstellingsakte. (...)
3. pandrecht op bedrijfsinventaris, voorraden en vorderingen, zoals overeen te komen in een separatie combi-pandakte. (...)
De Ondernemer zal niet zonder verkregen machtiging daartoe van de Stichting Zekerheden overgaan tot/meewerken aan: (...)
(vii) zowel zijn huidige als in de toekomst nog te verwerven andere activa (dan registergoederen, rechtbank) niet op enige wijze in onderpand te zullen geven of met enig ander beperkt recht te zullen bezwaren of anderszins daarop zekerheid te vestigen (...) als dit een bedrag van € 50.000 te boven gaat en als dit buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening gebeurt en deze buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening niet te zullen verkopen, te zullen ruilen of op andere wijze te zullen vervreemden, sale and lease back en andere off-balance constructies uitdrukkelijk daaronder begrepen.”
De borgtocht
Op 21 juni 2022 is tot stand gekomen een overeenkomst van borgtocht tussen [gedaagde] (borg), Stichting Zekerheden (gewaarborgde) en de [ondernemingen] (hoofdschuldenaar). Deze overeenkomst (hierna ook: de borgtocht) bevat onder meer de volgende bepalingen:
1. De Borgtocht
a. De Borg verklaart zich ten gunste van (Stichting Zekerheden) borg te stellen voor al hetgeen de Hoofdschuldenaar aan (Stichting Zekerheden) (...) verschuldigd is of zal zijn, uit welken hoofde ook tot een maximum van EUR 150.000 (...). Dit maximumbedrag wordt vermeerderd met de rente daarover berekend op basis van het door de Hoofdschuldenaar verschuldigde rentepercentage (...)
2. Verklaringen van de borg
a. De Borg verklaart niet een particuliere borg te zijn in de zin van artikel 7:857 BW.
b. De Borg verklaart bekend te zijn met de financiële positie van de Hoofdschuldenaar en met de inhoud van de verbintenis van de Hoofdschuldenaar jegens (Stichting Zekerheden) uit hoofde van de genoemde kredietfaciliteit. (Stichting Zekerheden...) bevestigt dat (Stichting Zekerheden) aan de Borg doel en strekking van de borgtocht heeft medegedeeld”.
De echtgenote van [gedaagde] heeft de overeenkomst van borgtocht “ten blijke van haar toestemming” medeondertekend.
Algemene Voorwaarden
Op de lening en de borgtocht zijn de Gebruiksovereenkomst en Algemene Voorwaarden bij Financieringen (hierna: de Algemene Voorwaarden) van NL Investeert van toepassing.
Akte van verpanding
Bij akte van 21 juni 2022 hebben de [ondernemingen] tot zekerheid voor het te verkrijgen krediet aan Stichting Zekerheden in pand gegeven alle (ook toekomstige) bedrijfsinventaris, alle (ook toekomstige) voorraden en alle (ook toekomstige) vorderingen van deze vennootschappen.
Herstructurering
In maart 2023 heeft [gedaagde] aan Stichting Zekerheden verzocht om goedkeuring te geven aan een voorgenomen herstructurering van de [gedaagde] -groep. Hoewel de Stichting heeft geweigerd de verzochte toestemming te verlenen, heeft de herstructurering in de daaropvolgende periode toch plaatsgevonden. Na voltooiing van de herstructurering houdt de Stichting Administratiekantoor [STAK] (hierna STAK) de aandelen van de nieuw opgerichte vennootschappen [bedrijfsnaam 5] B.V. en [bedrijfsnaam 6] B.V. [gedaagde] is enig bestuurder van de STAK en van de beide nieuw opgerichte vennootschappen. [bedrijfsnaam 6] BV is directeur-enig aandeelhouder van [bedrijfsnaam 7] B.V. en [bedrijfsnaam 8] B.V. De activa van de [ondernemingen] zijn grotendeels overgedragen aan [bedrijfsnaam 5] B.V. De voormalige werkmaatschappijen [bedrijfsnaam 3] B.V. en [bedrijfsnaam 4] B.V. zijn ontbonden (en zijn volgens de overgelegde uittreksels uit het Handelsregister “opgehouden te bestaan omdat daarin geen bekende baten meer aanwezig zijn”).
Sommaties en aansprakelijkheidstelling onttrekking pandrecht
Bij brief van 4 juli 2023 heeft Stichting Zekerheden de [ondernemingen] gesommeerd tot betaling van het geleende bedrag vermeerderd met rente en kosten. Voorts heeft Stichting Zekerheden bij brief van 17 juli 2023 [gedaagde] gesommeerd om het onder de borgtocht verschuldigde bedrag van € 150.000,00 uiterlijk op 24 juli 2023 aan haar te betalen. In deze brief heeft Stichting Zekerheden [gedaagde] bovendien persoonlijk aansprakelijk gesteld voor de schade die zij lijdt of zal lijden als gevolg van de onttrekking van zaken en vorderingen aan haar daarop gevestigde pandrecht door het uitvoeren van de herstructurering.
Conservatoire beslagen
Stichting Zekerheden heeft op 19 september 2023 tot verhaal van haar vorderingen conservatoir beslag gelegd op diverse (aandelen in) registergoederen van [gedaagde] .
Faillissementen
Op 16 juli 2024 zijn [bedrijfsnaam 8] B.V., [bedrijfsnaam 9] B.V., [bedrijfsnaam 6] B.V. en [bedrijfsnaam 5] B.V. failliet verklaard.