Rechtbank Gelderland, 10-03-2020, ECLI:NL:RBGEL:2020:1630, C/05/364719 / KG ZA 20-8 en C/05/366079 / KG ZA 20-54
Rechtbank Gelderland, 10-03-2020, ECLI:NL:RBGEL:2020:1630, C/05/364719 / KG ZA 20-8 en C/05/366079 / KG ZA 20-54
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Gelderland
- Datum uitspraak
- 10 maart 2020
- Datum publicatie
- 10 maart 2020
- ECLI
- ECLI:NL:RBGEL:2020:1630
- Zaaknummer
- C/05/364719 / KG ZA 20-8 en C/05/366079 / KG ZA 20-54
Inhoudsindicatie
Kort geding. Aanbesteding. Wezenlijke wijziging van inschrijving na sluiten inschrijftermijn. Ongeldige inschrijving. Onderhandelingsprocedure zonder aankondiging (2.32-2.37 Aw) en mededingingsprocedure met onderhandeling (2.30 jo 2.28 Aw) kunnen niet worden toegepast. Laten vervallen van gunningscriterium gedurende de aanbestedingsprocedure in dit geval niet in strijd met aanbestedingsrechtelijke beginselen van gelijkheid en transparantie.
Uitspraak
vonnis
Team kanton en handelsrecht
Zittingsplaats Arnhem
zaaknummers / rolnummers: C/05/364719 / KG ZA 20-8 en C/05/366079 / KG ZA 20-54
Vonnis in kort geding van 10 maart 2020
in de zaken van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
NOOT TOURINGCAR EDE B.V.,
gevestigd te Ede,
eiseres,
advocaat mr. B. Braat te Amsterdam,
tegen
de publiekrechtelijke rechtspersoon
DOELGROEPENVERVOER REGIO ARNHEM-NIJMEGEN,
zetelend te Arnhem,
gedaagde,
advocaat mr. E.E. Zeelenberg te Nijmegen,
waarin heeft gevorderd als tussenkomende partij, althans als voegende partij aan de zijde van BVO DRAN te worden toegelaten:
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
WILLEMSEN-DE KONING GROEP B.V.,
gevestigd te Arnhem,
advocaten mrs. O. de Wit en J.M.E. Yilmaz te Amsterdam,
Partijen zullen hierna Noot, BVO DRAN en W-dK worden genoemd.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
in de hoofdzaken en in de incidenten tot tussenkomst, althans voeging
met nummer 20-8
- -
-
de dagvaarding met producties 1 tot en met 16
- -
-
de eerste akte wijziging eis met aanvullende producties 17 tot en met 19 van Noot
- -
-
de tweede akte wijziging eis van Noot
- -
-
de producties 1 tot en met 12 van BVO DRAN
- -
-
de aanvullende productie 13 van BVO DRAN
- -
-
de incidentele conclusie tot tussenkomst, althans voeging met producties 1 tot en met 3 van W-dK
met nummer 20-54
- -
-
de dagvaarding met producties 1 tot en met 12
- -
-
de akte wijziging van eis van Noot
- -
-
de producties 1 tot en met 12 van BVO DRAN
- -
-
de nagezonden productie 13 van BVO DRAN
- -
-
de incidentele conclusie van tussenkomst, althans voeging met producties 1 tot en met 3 van W-dK
met nummers 20-8 en 20-54
- -
-
de mondelinge behandeling van 25 februari 2020
- -
-
de pleitnota van Noot
- -
-
de pleitnota van BVO DRAN
- -
-
de pleitnota van W-dK.
Ten slotte is in beide zaken vonnis bepaald.
2 De feiten
BVO DRAN heeft op 9 september 2019 onder andere de Europese openbare aanbestedingsprocedure voor ‘inkoop routegebonden vervoer AVAN (RGV)’ in de markt gezet. In de aanbestedingsleidraad staat onder meer het volgende vermeld:
‘(...)
Algemeen
(...) De huidige overeenkomsten lopen af op 31 juli 2020. Reden van deze aanbestedingsprocedure is komen tot nieuwe overeenkomsten. Ingaande 1 augustus 2020 start deze opdracht. Gelet op de diverse ontwikkelingen die we gezamenlijk met u willen oppakken is ons voornemen om een samenwerking aan te gaan voor de duur van 10 jaren (augustus 2020 t/m juli 2030) te verdelen in een initiële periode van 4 jaren en verlengingsopties van telkens twee jaar.
De AD heeft de opdracht voor routevervoer opgedeeld in 9 (negen) percelen. Eén Inschrijver kan in beginsel maximaal drie percelen verwerven. Vanwege de omvang zijn voor de percelen E, H en I combinatiebeperkingen opgelegd. Eén Inschrijver krijgt maximaal één van deze percelen gegund en kan daarbij maximaal één van de percelen A, B, C, D, F of G gegund krijgen. (...)
Ontwikkelingen
De AD zoekt partners die het vervoer, binnen de gegeven kaders, uitstekend verzorgen. Daarnaast gaan we een partnership aan, waarin we samenwerken ten aanzien van nieuwe ontwikkelingen en ruimte creëren voor innovatie. (...)
Op weg naar zero emissie (from well to wheel) doelgroepenvervoer in 2030
Er is de nadrukkelijke eis om in de contractperiode “zero emissie binnen het doelgroepenvervoer” te realiseren. In de initiële periode wordt ingezet op het vergroten van de duurzaamheid. (...)
Aansluitend aan de initiële periode wordt fors ingezet op “zero emissie in het doelgroepenvervoer” waarbij gekozen is om verlenging(en) mede af te laten hangen van technische ontwikkelingen en financiële haalbaarheid. (...)
Financiële gevolgen van ontwikkelingen
Ontwikkelingen zijn gericht op kwaliteitsverbetering en kostenbeheersing. Ontwikkelingen worden in samenwerking met u projectmatig in gang gezet. (...)
Belangrijke graadmeter voor de financiële ontwikkelingen hierbij is de ontwikkeling van de verhouding tussen kosten en opbrengsten en de (on)mogelijkheid om de verhouding in balans te brengen. Als startpunt voor de gesprekken over kosten- en opbrengsten wordt de open calculatie gebruikt die u als onderdeel van het prijsinvulformulier bij de Inschrijving dient te voegen. (...)
Technische bekwaamheid – referentie-eis
(...)

(...)
Subgunningscriterium prijs
(...)
Inschrijftarief
Inschrijver is verplicht zijn tarief in euro (excl. BTW tot twee decimalen achter de komma) op het daarvoor ter beschikking gestelde en bijgevoegde prijzenblad in te vullen. Eveneens is hij verplicht de open calculatie met reële prijzen (zie punt 29 van paragraaf 2.1) in te vullen en het tarief daarin op te nemen. (...) Instructies voor het invullen van de open calculatie is bijgevoegd als Inschrijfformulier 2c.
(...)
Alle kosten dienen verdisconteerd te zijn in het tarief. (...) Een niet volledig en/of correct ingevuld prijzenblad kan leiden tot uitsluiting.
6 Bepalen rangorde, perceeltoekenning en voorlopige gunning
Aan de hand van de totaalscore worden Inschrijvers per perceel in een voorlopige rangorde geplaatst. (...)
Combinatiebeperking bij toekenning percelen
Een Inschrijver kan in beginsel maximaal drie percelen verwerven. Hierop zijn de volgende uitzonderingen van toepassing.
1. De percelen E, H en I worden elk aan verschillende Inschrijvers gegund (...).
2. De Inschrijver die een van de percelen E, H of I gegund krijgt kan maximaal één ander perceel gegund krijgen (dus totaal maximaal 2 percelen).
Werkwijze toekenning percelen
a. Inschrijvers als eerste in rangorde en eerste voorkeur krijgen de betreffende percelen voorlopig gegund.
b. Inschrijvers die op basis van eerste in rangorde en eerste voorkeur een perceel gegund hebben gekregen (a) en voor een tweede perceel als eerste in rangorde staan met tweede voorkeur krijgen dit perceel voorlopig gegund. Uitzondering is als hierdoor een combinatie van de percelen E, H en/of I ontstaat. Is dat het geval dan wordt de Inschrijver voor het perceel van de tweede voorkeur als laatste op de ranglijst geplaatst en schuiven de overige Inschrijvers op dat perceel een plaats naar boven.
(...)’
Bijlage 2c van de aanbestedingsleidraad vermeldt onder meer het volgende:
‘Bijlage 2c Open calculatie - invulinstructie
Deze open calculatie maakt integraal onderdeel uit van het prijsinvulformulier en dient u geheel in te vullen. Behalve het door u opgegeven tarief worden ook de door u in te vullen onderdelen door de AD getoetst op marktconformiteit. Als het opgegeven tarief of de ingevulde onderdelen als niet marktconform worden beschouwd vindt verificatiegesprek hierover plaats en kan dit leiden tot uitsluiting (...).
Het doel van deze open calculatie is:
Transparante onderbouwing van uw tarief in kader marktconforme aanbesteding
Inzichtelijk maken mogelijke kostenconsequenties bij implementatie ontwikkelingen
Bepalen van de productiekilometer per beladen uur (in kader duurzaamheid)
(...)’
Noot, W-dK en een aantal andere partijen hebben tijdig op meerdere percelen van de opdracht ingeschreven. BVO DRAN heeft deze inschrijvingen vervolgens beoordeeld. Naar aanleiding van die beoordeling heeft BVO DRAN op 28 november 2019 aan Noot een bericht gestuurd met de volgende inhoud:
‘Bij uw inschrijving voor het routegebonden vervoer heeft u inschrijfformulier 2b Open Calculatie bijgevoegd.
Deze open calculatie maakt integraal onderdeel uit van het prijsinvulformulier en dient u geheel in te vullen. Behalve het door u opgegeven tarief worden ook de door u in te vullen onderdelen door de AD getoetst op marktconformiteit.
Bij toetsing op volledigheid is gebleken dat u betreffende perceel I enkele kolommen niet of niet volledig heeft ingevuld. Voor zover wij kunnen constateren betreft het de kolommen F en L. Dit zijn de kolommen die betrekking hebben op het doorbelasten van de vaste voertuigkosten.
Wij bieden u de mogelijkheid aan dit in het kader van klein herstel te corrigeren en daartoe een nieuw inschrijfformulier 2b in te dienen. De voorwaarde hierbij is, dat uw inschrijftarief ongewijzigd blijft en wij het inschrijfformulier uiterlijk dinsdag 3 december 2019 om 10.00 uur hebben ontvangen.’
Noot heeft vervolgens op 2 december 2019 een nieuwe open calculatie naar BVO DRAN gestuurd, waarin diverse bedragen zijn gewijzigd ten opzichte van de eerste calculatie, maar waarin het tarief voor de productiekilometers per beladen uur ongewijzigd is gebleven.
Bij brief van 23 december 2019 heeft BVO DRAN haar voorlopige gunningsbeslissing aan Noot kenbaar gemaakt. Deze brief vermeldt onder meer het volgende:
‘(...)
Uw inschrijving wordt niet toegelaten tot de mededinging. Onze motivatie zetten we hieronder uiteen.
Beoordeling op rechtsgeldigheid
Onderzoek reële prijzen calculatieblad
Uit onderzoek op de prijsaspecten, weergegeven in uw open calculatie, constateert de AD dat er sprake is van ongebruikelijk hoge prijzen, althans van een ongebruikelijk hoge prijs, die ernstig afwijken (afwijkt) van de prijzen die in de branche gebruikelijk zijn. De door u gehanteerde prijs voor een CNG-rolstoelbus (...) wordt als irreëel gekwalificeerd.
De overige inschrijvingen hanteren allen een veel lagere prijs voor een CNG-rolstoelbus. Deze inschrijvingen vormen gezamenlijk een adequaat beeld van de gebruikelijke brancheprijzen. Het verschil met een gemiddelde waarde ten opzichte van uw prijs is ruim 300%. (...)
Daarnaast constateert de AD dat het door u ingevulde prijzenbladen zijn voorzien van productiekilometers per week en beladen uren per week. Vanuit het prijzenblad genereert dit de productiekilometers per beladen uur (PK per BU). Dit betreft een normgetal dat door de AD na gunning wordt gehanteerd voor de monitoring of u voldoet aan de gestelde eisen in het kader van duurzaamheid. Het normgetal (PK per BU) verschilt overmatig groot met in de markt gebruikelijke kengetallen. Bovendien resulteert dit in een gemiddelde snelheid per productieuur van ongeveer 10 kilometer per uur. Dit wordt door de AD als irreëel en onrealistisch gekwalificeerd. Bovendien is het gegenereerde normgetal niet meer maatgevend voor het adequaat monitoren van de eisen van duurzaamheid.
Behalve het controleren van de marktconforme tarieven is de open calculatie ook bedoeld om eventuele prijseffecten voor kostenontwikkelingen met u te monitoren. De door u opgegeven irreële tarieven voor de rolstoelbus op CNG (maar ook voor de elektrische rolstoelbus) in combinatie met de door u ingevulde kwantiteiten in de open calculatie maken het problematisch zo niet onmogelijk om nu en bij toekomstige ontwikkelingen te gebruiken.
(...)
Gevolg van voornoemde constatering is dat uw inschrijving als irreële inschrijving wordt uitgesloten van deze aanbesteding.
Combinatiebeperking
(...)
Allereerst zijn, zoals in de Leidraad beschreven, alle inschrijvingen in relatie tot de toe te kennen percelen in voorlopige rangorde geplaatst mét toepassing van de combinatiebeperking. Met toepassing van voornoemde regels kon één perceel, perceel I, niet worden toebedeeld. Om perceel I te kunnen toewijzen heeft de AD ervoor moeten kiezen de combinatiebeperking ten aanzien van dit perceel te laten vervallen. Vervolgens is de regel toegepast dat dit perceel (perceel I) aan de hoogst scorende als eerste in de rangorde wordt toegekend en is op basis daarvan de uiteindelijke rangorde bepaald.
(...)’
BVO DRAN heeft op basis van haar brief van 23 december 2019 perceel I voorlopig gegund aan W-dK. Noot kon zich daarmee niet verenigen. Naar aanleiding daarvan heeft tussen BVO DRAN en Noot op 8 januari 2020 een gesprek plaatsgevonden, waarbij beide partijen hun standpunten hebben kunnen toelichten. Dit gesprek heeft er niet (direct) toe geleid dat BVO DRAN is teruggekomen op haar voorlopige beslissing tot gunning.
Noot heeft BVO DRAN vervolgens op 10 januari 2020 gedagvaard in kort geding. Dit kort geding is bij deze rechtbank bekend onder zaaknummer 20-8.
Bij brief van 22 januari 2020 heeft BVO DRAN aan Noot een tweede brief gestuurd, met als onderwerp “herziening van de afwijzingsbeslissing voor routegebonden vervoer perceel I”. Deze brief vermeldt onder meer het volgende:
‘(...)
Herziening afwijzingsbeslissing
Ter voorbereiding van dit kort geding heeft de AD de gang van zaken tijdens de aanbesteding en uw inschrijving nogmaals goed bekeken. Daarbij heeft de AD geconstateerd dat uw inschrijving een aantal ongeldigheden bevat die de AD nog niet heeft medegedeeld in de brief van 23 december 2019. Onder het aanbieden van onze excuses voor deze gang van zaken, wenst de AD dit te corrigeren door de mededeling van de gunningsbeslissing d.d. 23 december 2019 aan u in te trekken ten aanzien van perceel i van de aanbesteding routegebonden vervoer en u hierbij te voorzien van een nieuwe mededeling van de gunningsbeslissing voor perceel I. Uiteraard krijgt u daarbij ook een nieuwe bezwaartermijn, (...).
Beoordeling op rechtsgeldigheid
Omdat u de gevraagde ‘open calculatie’ niet compleet had ingevuld met de gevraagde gegevens, heeft u op 28 november 2019 de kans gekregen om op grond van zogenaamd ‘klein herstel’ de ontbrekende gegevens (kolommen F en L) alsnog toe te voegen, zonder uw aanbieding te wijzigen.
Ontoelaatbare wijziging inschrijving
De nieuwe open calculatie die u vervolgens op 2 december 2019 heeft verstrekt, betreft een nagenoeg volledig herziene open calculatie die substantieel verschilt van de open calculatie die bij uw inschrijving was gevoegd. (...)
Dit valt niet onder klein herstel, maar betreft een poging om uw inschrijving na sluiting van de inschrijftermijn alsnog aan te passen. Dit is aanbestedingsrechtelijk niet toegestaan. Reeds om deze reden verklaart de AD uw inschrijving op perceel I ongeldig.
Overschrijding maximaal aantal toelaatbare inzetdagen per week
(...)
Praktisch gezien kan een voertuig per week (...) maar maximaal 7 inzetdagen hebben. In uw (nieuwe) open calculatie overschrijdt u dit maximaal aantal toelaatbare inzetdagen. (...)
Onderzoek reële prijzen calculatieblad
Als aangegeven in de afwijzingsbeslissing d.d. 23 december 2019 kwalificeert de AD de door u gehanteerde prijs voor een CNG-rolstoelbus (...) als irreëel. (...)
Overmatig groot normgetal (PK per BU)
Ook hetgeen in de brief d.d. 23 december 2019 is opgenomen ten aanzien van het normgetal (PK per BU) dat overmatig verschilt handhaaft de AD als reden voor terzijdelegging van uw inschrijving. (...)
Bovenstaande omstandigheden vormen ieder afzonderlijk en zeker tezamen reden om uw inschrijving op perceel I als ongeldig terzijde te leggen.
Combinatiebeperking
De AD handhaaft haar beslissing om ten aanzien van perceel I de combinatiebeperking te laten vervallen. De hierover in de brief van 23 december 2019 opgenomen tekst dient u als hier herhaald en ingelast te beschouwen.
(...)’
Noot kan zich ook met deze voorlopige gunningsbeslissing niet verenigen en heeft naar aanleiding daarvan BVO DRAN opnieuw gedagvaard in kort geding. Deze zaak is bij de rechtbank bekend onder nummer 20-54.