Rechtbank Gelderland, 04-02-2020, ECLI:NL:RBGEL:2020:619, AWB - 19 _ 2901

2. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank de weigering van verweerder om handhavend op te treden tegen [derde partij] op grond van de Verordening (EU) 2016/679 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (Algemene Verordening Gegevensbescherming; AVG). Het gaat daarbij om de maatregel dat een reiziger die met ingang van 1 juli 2018 in de bus een kaartje wil kopen bij de buschauffeur, dit kaartje alleen nog maar kan betalen met een pinpas of creditcard en niet langer met contant geld. Eiser heeft verweerder verzocht de verplichting om met een pinpas of creditcard te betalen en de afschaffing van contante betaling in de bus te onderzoeken en vervolgens daartegen handhavend op te treden.

Voor de relevante wet- en regelgeving verwijst de rechtbank naar de bijlage. Deze bijlage maakt deel uit van de uitspraak.

3. In deze zaak speelt de toepassing van de artikelen 5 en 6, in het licht van overweging 39 van de considerans, van de AVG. Verweerder heeft voor de verwerking van de pin- en creditcardgegevens bij het kopen van een kaartje bij de buschauffeur een grondslag aangenomen in artikel 6, eerste lid, aanhef en onder b, van de AVG.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder terecht de grondslag voor de verwerking van de persoonsgegevens van de busreizigers gebaseerd op de vervoersovereenkomst. Zoals de rechtbank ook in haar uitspraak van 5 september 2019 heeft overwogen, gaat een reiziger, als hij gebruik maakt van het openbaar vervoer, een vervoersovereenkomst aan met een vervoersbedrijf. In deze zaak is dat eiser als busreiziger en Breng/[derde partij] als vervoerder. Aan de verwerking van pin- en creditcardgegevens ligt daarom een overeenkomst met [derde partij] als bedoeld in artikel 6, eerste lid, aanhef en onder b, van de AVG ten grondslag.

Deze beroepsgrond slaagt niet. De rechtbank zal daarom de gronden van eiser die betrekking hebben op andere, in artikel 6 van de AVG genoemde bepalingen over rechtmatigheid van verwerking van persoonsgegevens, zoals instemming van de betrokkene of een wettelijke plicht, niet bespreken.

Zoals [derde partij] op de zitting heeft toegelicht, wordt landelijk gestreefd naar het terugdringen van het aantal A-incidenten, waaronder overvallen. Bij [derde partij] hebben berovingen van buschauffeurs op hun buslijnen plaatsgehad en dit heeft een enorme impact op werknemers en reizigers gehad. Door het afschaffen van de contante betaling in de bussen is het aantal berovingen landelijk tot bijna nul gedaald. Gelet op dit rapport en de door [derde partij] gegeven toelichting heeft verweerder de invoering van pinpas- en creditcardbetalingen op de bussen een gerechtvaardigd doel kunnen achten. Daarbij acht de rechtbank aannemelijk dat alleen gekozen kan worden voor toepassing van deze landelijke maatregel op alle buslijnen van [derde partij] omdat er anders een verplaatsing van de berovingen zal gaan plaatsvinden. Deze beroepsgrond slaagt niet.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder zich in redelijkheid op het standpunt kunnen stellen dat de verwerking van persoonsgegevens bij een pinpas- of creditcardbetaling in de bus beperkt blijft tot wat noodzakelijk is voor de doeleinden waarvoor zij worden verwerkt en is ook voldaan aan de eis van minimale gegevensverwerking. Zoals [derde partij] ter zitting heeft toegelicht, verloopt de betaling per pinpas of creditcard via een payment service provider (PSP). Bij het kopen van een kaartje in de bus worden de gegevens van de pinpas en creditcard van de reiziger gepseudonimiseerd en zijn voor de vervoerder alleen de laatste vier cijfers van de pinpas en creditcard zichtbaar. De PSP incasseert en verwerkt deze betalingen en stort periodiek de omzet door aan [derde partij]. [derde partij] ontvangt alleen periodiek een overzicht van het totaalbedrag. Op dit overzicht zijn uitsluitend de laatste vier cijfers van de pinpas- of creditcardbetalingen terug te vinden om, bij eventuele onduidelijkheden over betalingen, die terug te kunnen vinden. Andere gegevens ontvangt [derde partij] niet. Ook de pincode verloopt via de PSP en wordt niet bij [derde partij] opgeslagen. Daarmee is de inbreuk op de privacy van eiser door [derde partij] beperkt tot wat minimaal noodzakelijk is voor het kopen van een kaartje bij de buschauffeur in de bus. Deze beroepsgrond slaagt niet.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder zich in redelijkheid op het standpunt kunnen stellen dat [derde partij] het doel om de veiligheid in de bus voor werknemers en reizigers te verhogen redelijkerwijs niet kan bereiken door middel van een minder ingrijpende werkwijze. Het standpunt van [derde partij] dat een dergelijke website niet door iedereen geraadpleegd zal worden en tot verwarring en onduidelijkheid in de communicatie zal leiden bij reizigers en werknemers, is aannemelijk. [derde partij] kan ook worden gevolgd dat dit voorstel van eiser niet werkbaar is. Ook is van belang dat sprake is van een landelijke afspraak. [derde partij] kan worden gevolgd dat het niet wenselijk is om als enige daarvan af te wijken.

Eiser kan er overigens voor kiezen om in de voorverkoop buskaartjes te kopen. Ook kan eiser met een niet op naam gestelde OV-chipkaart reizen die hij aan de automaat (anoniem) kan opladen. Dat daarbij sprake is van enig ongemak voor eiser, heeft verweerder niet tot een andere conclusie hoeven leiden. Deze beroepsgrond slaagt daarom niet.

8. Eiser heeft nog meer beroepsgronden aangevoerd. Daaruit spreekt de vrees van eiser dat in toenemende mate sprake zal zijn van een samenleving waarin de privacy van de burger onder druk komt te staan. Deze gronden zien echter niet direct op het bestreden besluit en kunnen daarom niet afdoen aan de rechtmatigheid daarvan. Ook de overige beroepsgronden doen daaraan niet af.

9. Omdat de beroepsgronden niet slagen is het beroep ongegrond. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.