Rechtbank Gelderland, 16-03-2021, ECLI:NL:RBGEL:2021:1240, 383109
Rechtbank Gelderland, 16-03-2021, ECLI:NL:RBGEL:2021:1240, 383109
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Gelderland
- Datum uitspraak
- 16 maart 2021
- Datum publicatie
- 17 maart 2021
- ECLI
- ECLI:NL:RBGEL:2021:1240
- Zaaknummer
- 383109
Inhoudsindicatie
Verbintenissenrecht. Kort geding. Opheffing beslag. Verkoper en koper van een kerkgebouw vorderen in kort geding opheffing van het conservatoire beslag tot levering dat een tweede koper heeft gelegd. De voor verkoop vereiste instemming van de secretaris van het bestuur van de verkoper, een parochie, en van de bisschop, heeft de tweede koper niet verkregen. Aan de orde is de vraag of de tweede koper, in de zin van art. 3:61 lid 2 BW, gerechtvaardigd heeft kunnen vertrouwen op gestelde uitlatingen van de voorzitter van de parochie, tevens pastoor, dat het bestuur en de bisschop akkoord waren. De voorzieningenrechter oordeelt dat dit niet aannemelijk is en heft het beslag op.
Uitspraak
vonnis
Team kanton en handelsrecht
Zittingsplaats Arnhem
zaaknummer / rolnummer: C/05/383109 / KG ZA 21-23
Vonnis in kort geding van 16 maart 2021
in de zaak van
het kerkgenootschap
PAROCHIE H.H. COSMAS EN DAMIANUS,
gevestigd te Groesbeek,
eiseres,
advocaat mr. C.L.C. O'Connor te Nijmegen,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
[gedaagde] ,
gevestigd te Groesbeek,
gedaagde,
advocaat mr. S.V.M. Stevens te Nijmegen,
waarin heeft gevorderd als voegende partij aan de zijde van de parochie te worden toegelaten:
[voegende partij] ,
wonende te [woonplaats] ,
advocaat mr. D.M.H.M. van Dijk te Arnhem.
Partijen zullen hierna de parochie, [gedaagde] en [voegende partij] genoemd worden.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding met producties
- -
-
de incidentele conclusie tot voeging van [voegende partij]
- -
-
de e-mail met bijlage van de parochie van 26 februari 2021
- -
-
de brief met bijlagen van [voegende partij] van 26 februari 2021
- -
-
de e-mails met bijlagen van [gedaagde] van 26 februari 2021
- -
-
de mondelinge behandeling
- -
-
de pleitnota van [gedaagde]
- -
-
de pleitnota van [voegende partij] .
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
De parochie is eigenaar van het kerkgebouw aan de Ketelstraat 1 te Groesbeek-De Horst, kadastraal bekend gemeente Groesbeek, sectie C, nummer 3634.
In het Algemeen reglement voor het bestuur van een parochie van de Rooms-Katholieke kerk in Nederland is onder meer het volgende bepaald:
3. HET KERKBESTUUR (parochiebestuur)
Doel en taak van het kerkbestuur
art. 24
1. Het kerkbestuur - ook te noemen het parochiebestuur - bestuurt de parochie voor zover het betreft het parochiaal vermogen en de zorg voor een doelmatige aanwending daarvan ten bate van de parochie, met inachtneming van het kerkelijk recht en van hetgeen de bisschop
hierover bepaalt.
Met name behoort tot de taak van het kerkbestuur:
a. het bestuur over de roerende en onroerende zaken, die behoren tot het parochiaal vermogen;
(...)
g. het verrichten van andere rechtshandelingen en het aangaan van overeenkomsten ten name van de parochie.
6. VERTEGENWOORDIGING
art. 51
1. De parochie wordt in en buiten rechte vertegenwoordigd, voor zover dit betrekking heeft op vermogensrechtelijke handelingen de parochie betreffende:
ofwel door de pastoor-voorzitter (of diens kerkrechtelijk aangewezen plaatsvervanger) en de secretaris en wel te zamen;
ofwel door de vice-voorzitter, zijnde de gemachtigde conform art. 26, lid 2, en de secretaris, en wel te zamen;
ofwel door hun kerkrechtelijk daartoe aangewezen plaatsvervangers, en wel te zamen.
2. Zij tekenen de officiële stukken van het kerkbestuur.
8. BEHEER EN REKENPLICHT
art. 53
1. Het kerkbestuur heeft een voorafgaande schriftelijke machtiging nodig van de bisschop voor daden, die de grenzen van het gewone beheer te buiten gaan, met name voor:
(...)
c. het (...) vervreemden (...) van registergoederen (...);
Bij e-mail van 17 mei 2020 heeft [persoon A] , destijds pastoor en voorzitter van het bestuur van de parochie, ter zake van het kerkgebouw een zogenoemde Voorlopige koopovereenkomst tussen de parochie en [voegende partij] toegezonden. De overeenkomst vermeldt een koopprijs van € 260.000. De koopakte is niet namens de parochie ondertekend. Machtiging van de bisschop tot verkoop is niet verkregen.
Initiatiefgroep Hart voor de Horst is een petitie gestart om het kerkgebouw als ontmoetingsplaats voor de dorpsgemeenschap te behouden, door daarin het naastgelegen dorpshuis te vestigen. [persoon B] , middellijk bestuurder van [gedaagde] is in die plannen betrokken.
Op 29 mei 2020 hebben [persoon A] en [persoon B] gesproken over verkoop van het kerkgebouw aan [gedaagde] . Daarbij heeft [persoon A] in ieder geval verklaard dat machtiging van de bisschop nodig was.
Op 10 juni 2020 heeft [persoon A] aan [persoon B] ter zake van het kerkgebouw een koopakte overhandigd die [persoon B] heeft ondertekend. Uit deze akte, die een koopsom van € 320.000 vermeldt, wordt geciteerd:
Ondergetekenden
De parochie (...), ten deze vertegenwoordigd door haar voorzitter, de heer [persoon A] en haar secretaris, de heer [persoon C] , hierna te noemen: “verkoper”
en
[gedaagde] , ten deze vertegenwoordigd door haar directeur, de heer [persoon B] , (...) hierna te nomen: “Koper” komen het volgende overeen.
(...)
Artikel 11 Onttrekking aan de eredienst en machtiging tot verkoop
(...)
Het bestuur van de Parochie (...) zal via de Commissie van Beheer van het Bisdom en de Raad voor Economische Aangelegenheden aan de Bisdom Machtiging vragen voor het verkopen van de kerk.
Verkoper:
[persoon A] [persoon C]
Koper: (...)
De akte is door de voorzitter noch door de secretaris ondertekend.
Op 11 juni 2020 hebben [persoon A] en [persoon B] verder gesproken over de verkoop.
Op 19 juni 2020 heeft [voegende partij] ten laste van de parochie conservatoir beslag doen leggen op het kerkgebouw.
Op 26 juni 2020 hebben [persoon A] en [persoon B] opnieuw over de verkoop aan [gedaagde] gesproken, in aanwezigheid van de echtgenote en twee zonen van [persoon B] .
Bij exploot van 3 juli 2020 heeft [voegende partij] de parochie ten gronde gedagvaard voor deze rechtbank. Gevorderd is kort gezegd dat de parochie wordt veroordeeld tot rechtsgeldige ondertekening van de in 2.3. bedoelde voorlopige koopovereenkomst, althans voortzetting van de onderhandelingen met [voegende partij] over een koopovereenkomst, met veroordeling van de parochie tot schadevergoeding.
Op 15 december 2020 hebben [persoon D] , die in plaats van [persoon A] voorzitter was geworden van het bestuur van de parochie, [persoon C] voornoemd en [voegende partij] , ter zake van het kerkgebouw een koopakte ondertekend tussen de parochie en [voegende partij] . Deze koopakte vermeldt naast een koopprijs van € 330.000, onder meer:
artikel 3 Eigendomsoverdracht
De akte van levering zal gepasseerd worden op uiterlijk 31 januari 2021 of zoveel eerder of later als partijen nader overeenkomen, ten overstaan van een door Koper nader te bepalen notaris.
(...)
artikel 10 Risico-overgang, beschadiging door overmacht
(...)
Indien de wederpartij geen gebruik maakt van zijn recht de overeenkomst te ontbinden
en nakoming verlangt, zal de nalatige partij ten behoeve van de wederpartij na afloop van de
in 11.1 vermelde termijn van acht dagen (na ingebrekestelling, vzr) voor elke sedertdien verstreken dag tot aan de dag van nakoming een onmiddellijk opeisbare boete verschuldigd zijn van drie pro mille van de koopprijs, onverminderd het recht op aanvullende schadevergoeding en vergoeding van kosten van verhaal. Indien de wederpartij na verloop van tijd de overeenkomst alsnog ontbindt dan zal deze boete verschuldigd zijn voor elke na afloop van de in 11.1 vermelde termijn van acht dagen verstreken dag tot aan de dag waarop de overeenkomst ontbonden is.
(...)
artikel 19 Goedkeuring bisdom
Verkoper verklaart dat onderhavige overeenkomst is goedgekeurd door het bisdom van ‘sHertogenbosch.
Op 17 december 2020 heeft [voegende partij] zijn beslag op het kerkgebouw laten doorhalen. De in 2.10. bedoelde bodemprocedure is in de aanloop naar de mondelinge behandeling op 24 december 2020 op verzoek van partijen doorgehaald.
Op 18 december 2020 om 13.43 uur heeft notaris mr. P.A.N. Timmermans de koopakte ingeschreven in de registers van het kadaster.
Eveneens op 18 december 2020 heeft [gedaagde] ten laste van de parochie conservatoir beslag tot levering laten leggen op het kerkgebouw. Het proces-verbaal van dit beslag is die dag om 14.55 uur ingeschreven in de registers van het kadaster.
Bij exploot van 24 december 2020 heeft [gedaagde] onder meer de parochie ten gronde gedagvaard voor deze rechtbank. Gevorderd is kort gezegd dat gedaagden worden veroordeeld mee te werken aan overdracht van het kerkgebouw aan [gedaagde] conform de in 2.6. bedoelde koopakte, met veroordeling van de parochie tot schadevergoeding. Thans dienen in deze zaak dag en uur van de mondelinge behandeling te worden bepaald.
Op 24 december 2020 heeft notaris Timmermans aan [voegende partij] en [gedaagde] laten weten dat de notaris in beginsel verplicht is mee te werken aan levering van het kerkgebouw aan [voegende partij] , maar dat de notaris, gelet op de botsende aanspraken op levering, nader onderzoek moet doen naar de rechtstoestand van het kerkgebouw. Daarbij is vermeld dat de inschrijving van de koopovereenkomst zijn werking kan verliezen indien in rechte komt vast te staan dat [voegende partij] het recht op levering van [gedaagde] kende, ex art. 7:3 lid 3 sub a BW.
Levering van het kerkgebouw is uitgebleven.
3 Het geschil
in de hoofdzaak
De parochie vordert, kort gezegd, dat de voorzieningenrechter het ten laste van de parochie door [gedaagde] op het kerkgebouw gelegde conservatoir beslag tot levering zal opheffen, althans [gedaagde] versterkt met een dwangsom zal veroordelen tot opheffing van dit beslag binnen 24 uur na dit vonnis, en verder [gedaagde] versterkt met een dwangsom zal verbieden om ten laste van de parochie opnieuw conservatoir beslag te leggen in verband met enige vordering verband houdende met het in deze dagvaarding geschetste feitencomplex, met veroordeling van [gedaagde] in de proceskosten en de nakosten, vermeerderd met de wettelijke rente.
[gedaagde] voert verweer.
in het incident tot voeging
[voegende partij] vordert te worden toegelaten zich aan de zijde van de parochie te voegen.
Op de stellingen van partijen zal hierna, voor zover voor de beoordeling van dit geschil van belang, worden ingegaan.