Rechtbank Gelderland, 06-04-2022, ECLI:NL:RBGEL:2022:1618, C/05/393790 / HZ ZA 21-329

Op 17 december 2019 heeft het college van burgemeester en wethouders van de gemeente (hierna: het college) besloten tot verkoop van onder meer een deel van de kavel kadastraal bekend [kavel] (hierna: de kavel) ‘door middel van inschrijving, waarbij gunning aan het college en de raad blijft voorbehouden zonder dat voor ieder kavel afzonderlijk een maximale opbrengst is vastgesteld’. Er werd uitgegaan van een theoretische bieding van € 131,00 per m2, wat € 100,00 lager was dan de oorspronkelijke geprognosticeerde opbrengst van de kavel van € 231,00 per m2¹. Mocht een bieding niet reëel zijn, dan wordt niet overgegaan tot gunning. Er hebben zich voor deze kavel geen belangstellenden gemeld. Daarom heeft het college zich beraden op een andere bestemming, namelijk parkeren, mede naar aanleiding van een op 29 november 2018 door de gemeenteraad aangenomen motie. Daartoe heeft het college op 7 juli 2020 het bestemmingsplan “Parkeren Vinkhof, Zeddam” ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd.

[betrokkene] heeft naar aanleiding van het voorgenomen besluit bij brief van 9 juli 2020² het college verzocht om het voorgenomen besluit in heroverweging te nemen. Hij heeft het college daarbij gevraagd om hem een kans te geven een bod uit te brengen op de kavel. Hij voerde als argumenten aan dat de gemeente niet alleen inkomsten van de verkoop zou ontvangen, maar zich ook de kosten voor de aanleg van een parkeerplaats kon besparen en hem als starter de kans kon geven om in zijn dorp te blijven wonen, waar hij is opgegroeid en actief in het verenigingsleven is. In verband met wijzigingen in de voorwaarden van de starterslening was hij daartoe thans financieel in staat.

Tijdens een beeldvormende sessie van de gemeenteraad op 10 september 2020 over het voorgenomen besluit, heeft [betrokkene] ingesproken over voornoemde brief. Naar aanleiding van deze inspraakreactie heeft een aantal raadsleden [wethouder] verzocht om met [betrokkene] in gesprek te gaan over de verkoop van de kavel aan [betrokkene] . De wethouder was bereid tot een gesprek, maar hij heeft de gemeenteraad erop gewezen dat als de kavel opnieuw in de verkoop zou gaan, dit wel openbaar bekend gemaakt moest worden. Hij heeft gewaarschuwd dat het één op één gunnen van de kavel zou kunnen leiden tot juridische consequenties.³ Dit zou worden uitgezocht. Het gesprek van de wethouder met [betrokkene] heeft op 28 september 2020 plaatsgevonden, waarna [betrokkene] op 29 september 2020 een bod van € 20.000,00 exclusief btw heeft uitgebracht op de kavel. De gemeente heeft aan [betrokkene] geen reactie op dit bod gegeven.

De openbare inschrijving heeft in februari 2021 plaatsgevonden. Op de inschrijving was de NVM-richtlijn inschrijvingsvoorwaarden verkoop bij inschrijving van toepassing verklaard. In die voorwaarden is in artikel 8⁶ opgenomen dat de definitieve gunning plaatsvindt door de gemeenteraad van Montferland.

Uit de correspondentie tussen [betrokkene] en de gemeente⁷ blijkt dat [betrokkene] op de hoogte is gebracht van de gang van zaken en via de makelaar een toegangscode voor het digitale dossier van de kavel heeft ontvangen. In dit digitale dossier stond een inschrijfformulier waarop hij een bod vóór 15 februari 2021 schriftelijk of digitaal kon indienen. [betrokkene] heeft hierop bij de makelaar kenbaar gemaakt dat hij al in gesprek was met de gemeente. De gemeente heeft de makelaar geïnformeerd over het feit dat er al een gegadigde was.⁸ [betrokkene] heeft geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om digitaal zijn bod kenbaar te maken. Bij het openen van de biedingen is uit coulance zijn eerdere bod van € 20.000,00 exclusief btw meegenomen.

Bij raadsvoorstel van 2 maart 2021¹⁰ inzake verkoop van de kavel werd de gemeenteraad verzocht om goedkeuring te geven aan de met [eiser] gesloten koopovereenkomst. In dit raadsvoorstel is onder het kopje ‘Wettelijke grondslag en/of kader’ opgenomen dat de raad wordt verzocht om goedkeuring te geven aan de verkoop van de kavel omdat de kavel door middel van inschrijving wordt verkocht en daarbij wordt afgeweken van de door de raad vastgestelde grondprijs. Uit het B&W advies van 11 november 2019¹¹ (dat ziet op de openbare verkoop van zeven incourante kavels eind 2019) en uit de beantwoording van de vragen van [raadslid]¹² op 11 februari 2020 blijkt dat per kavel wordt beoordeeld of een bieding met opvolgende voorlopige gunning reëel is. Mocht een bieding niet reëel zijn, dan wordt niet overgegaan tot gunning.

Nadat [betrokkene] kennis had genomen van dit raadsvoorstel, heeft hij de gemeenteraad en het college een brief gestuurd waarin hij de gemeente verzocht om de keuze voor [eiser] te heroverwegen en de kavel aan hem te verkopen.

Naar aanleiding van het amendement heeft [eiser] aan het college en de gemeenteraad bij brief van 1 juni 2021 kenbaar gemaakt het niet eens te zijn met het besluit. Hij heeft de gemeente gesommeerd dat zij haar verplichtingen uit de koopovereenkomst zal nakomen met aansprakelijkstelling voor de te lijden schade. De gemeente heeft [eiser] op 4 juni 2021 een bericht van ontvangst gestuurd.

Voor de zekerheid heeft het college besloten om het onthouden van goedkeuring door de gemeenteraad expliciet te laten bevestigen. Het door D66 ingediende amendement om de verkoop van de kavel aan te houden ‘om eerst alle juridische en financiële consequenties in beeld te brengen van het feit dat de raad afwijkt van de door hunzelf vastgestelde voorwaarden dat de kavel naar de hoogste biedende gaat’, is door de raad op 8 juli 2021 verworpen.¹⁴ Wel heeft de gemeenteraad ingestemd met het besluit van het college – om op verzoek van de gemeenteraad – de kavel te verkopen aan [betrokkene] . Tevens heeft de gemeenteraad niet ingestemd met de voorwaardelijke koopovereenkomst met [eiser] .¹⁵

[eiser] heeft in reactie hierop conservatoir leveringsbeslag op de kavel gelegd ten laste van gemeente.

Bij brief van 12 juli 2021 heeft de gemeente [eiser] kenbaar gemaakt dat de opschortende voorwaarde uit de koopovereenkomst niet is vervuld en dat daarom geen leveringsverplichting bestaat aan de zijde van de gemeente.