Rechtbank Gelderland, 26-03-2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:2727, 447330

Op 28 november 2024 heeft SDA het ‘Beschrijvend document ten behoeve van de SAS-procedure: Wonen ten behoeve van Sociaal Domein Achterhoek’ gepubliceerd. Dit document vermeldt voor zover thans van belang het volgende:

‘(...)

I Organisatie en aan te besteden opdracht

(...)

Beschrijving en omvang van de Opdracht

(...)

Beschut Wonen is een 24-uurs ondersteuningsaanbod, met nabijheid door bereikbaarheid. Vanwege de instabiliteit van de problematiek en de onvoorspelbaarheid van de hulpvraag kan op elk moment van de dag ondersteuning nodig zijn. Daarom is geclusterd wonen noodzakelijk, met een kantoor in de nabijheid. De cliënt is bekend met psychische- en/of psychosociale problematiek en/of een licht verstandelijke beperking en/of verslavingsproblematiek. De begeleiding is gericht op het terugkrijgen of vergroten van de eigen kracht en eigen regie met positief effect op een of meerdere levensgebieden. (...) Begeleiding individueel kan toegevoegd worden voor 2 of 5 uur per week. (...)

Beschut wonen is bedoeld voor cliënten die tijdelijk niet zelfstandig kunnen wonen.

Beschermd Wonen is een 24-uurs ondersteuningsaanbod, met 24-uurs directe nabijheid. De zorg is niet planbaar of uitstelbaar. De cliënt is bekend met psychische- en/of psychosociale problematiek en/of een licht verstandelijke beperking en/of verslavingsproblematiek. Vanwege deze problematiek is de cliënt aangewezen op wonen in een accommodatie van een instelling met daarbij behorende toezicht en begeleiding. De begeleiding is gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, het psychisch en psychosociaal functioneren, stabilisatie van een psychiatrisch ziektebeeld, het voorkomen van verwaarlozing of maatschappelijke overlast of het afwenden van gevaar voor de cliënt of anderen. (...) Begeleiding individueel kan toegevoegd worden voor 3 of 6 uur per week. (...)

Beschermd wonen is bedoeld voor cliënten die tijdelijk niet zelfstandig kunnen wonen.

De Raamovereenkomst

De uitvoering van de Opdracht vangt aan met ingang van 1 januari 2026 tot en met datum

31 december 2027, met een optie tot eenzijdige verlenging door Sociaal Domein Achterhoek van drie (3) maal twee (2) jaar. (...)

(...)

2 Aanbestedingsprocedure

(...)

Aandachtspunten

Van de Inschrijver wordt een proactieve houding verwacht. Dit betekent dat:

a. Indien enig door Sociaal Domein Achterhoek verstrekte documenten volgens Inschrijver tegenstrijdigheden, onjuistheden of onduidelijkheden bevat, de Inschrijver dit bij de vragenronde(n) kenbaar dient te maken. Indien de Inschrijver dit nalaat, heeft dat de consequentie dat Inschrijver, voor zo ver dit niet in strijd is met het proportionaliteitsbeginsel, zijn rechten ter zake de tegenstrijdigheid, onjuistheid of onduidelijkheid heeft verwerkt.

(...)

Klachten

Iedere Inschrijver heeft de gelegenheid om vragen te stellen over deze aanbestedingsprocedure. Sociaal Domein Achterhoek zal deze vragen op basis van haar ervaring en deskundigheid beantwoorden. Indien de vragensteller het niet eens is met het antwoord en dit kenbaar wil maken in de vorm van een klacht of indien een belanghebbende anderszins een klacht heeft over de aanbestedingsprocedure, zijn de volgende acties mogelijk:

I. Klager kan zijn klacht kenbaar maken bij de gemeente Doetinchem (...).

(...)’

Vervolgens hebben twee inlichtingenrondes plaatsgevonden, zoals al aangekondigd in het beschrijvend document. Tijdens deze rondes konden de zorgaanbieders vragen stellen over de tarieven en de inrichting van de aanbesteding. SDA heeft de gestelde vragen beantwoord in twee Nota’s van Inlichtingen (NvI), de eerste daterend van 10 januari 2025 en de tweede van 31 januari 2025. In de eerste inlichtingenronde heeft GGNet een aantal vragen gesteld, die zijn opgenomen en beantwoord in de eerste NvI. In de eerste NvI staat, voor zover thans van belang:

‘(...)

37. (...) Vraag: De ervaring leert dat wij de complexere problematiek toegewezen krijgen, wat passend is bij ons specialisme. Dit betekent dat wanneer wij de basis variant geïndiceerd krijgen dit niet de kosten dekt van de meer complexe zorg welke wij de (huidige) cliënten bieden. Ons inziens is het niet juist een onderscheid te maken in tariefsopbouw op basis van inzet uren individuele begeleiding, maar dient hier juist gekeken te worden naar de complexiteit van de hulpvraag van de cliënt. Het kan heel goed zijn dat je er bij een hele ingewikkelde casus voor kiest minder directe uren in te zetten maar veel meer in observatie welke niet gelijk als directe contacten geboekt kunnen worden. Andersom kan het zijn dat je bij een cliënt die aan het einde van zijn/haar traject zit je veel meer uren inzet i.v.m. allerlei praktische zaken te regelen om uit te kunnen stromen etc. Oftewel er is geen verband te trekken tussen de complexiteit van een casus en een aantal individuele uren begeleiding welke daarvoor nodig is. Voorstel: Geen onderscheid aanbrengen in de producten Beschermd en Beschut wonen en het benodigd aantal uren begeleiding naar inzicht van de aanbieder.

Antwoord: (...) Wij begrijpen dat de zorg per client kan variëren. Hierbij is het voor ons belangrijk om een eenduidige benadering te hanteren. Wij gaan daarom niet mee in het voorstel om de producten Beschermd en Beschut wonen samen te voegen of de tariefopbouw volledig naar inzicht van de aanbieder te laten bepalen. Dit zou kunnen leiden tot onduidelijkheid en inconsistenties in de uitvoering. Wij gaan niet mee in uw voorstel.

38. (...) Vraag: De inzet uren begeleiding kan over de tijd heen fluctueren van minder en meer en visa versa. Betekent dit dan hiervoor iedere keer apart geïndiceerd moet worden? Dit zou ons inziens meer ongewenste administratieve last met zich meebrengt (voor zowel aanbieder als gemeente).

Antwoord: De uren zoals deze zijn opgenomen in het product mogen flexibel ingezet worden gedurende het zorgtraject. Als de cliënt situatie daar om vraagt kan het product op- of afgeschaald worden van basis naar plus en andersom.

(...)’

Ook in de tweede inlichtingenronde heeft GGNet vragen gesteld, die zijn opgenomen en beantwoord in de tweede NvI van 31 januari 2025. In de tweede NvI staat, voor zover thans van belang:

‘(...)

104. (...) Vraag: U geeft aan dat de aanbieder niet de uren hoeft te verantwoorden, maar mag inzetten naar professionele inschatting per cliënt situatie.

Naar welke producten wordt de huidige populatie Beschermd Wonen / Beschut Wonen cliënten omgezet?

Aangezien uren individuele begeleiding bij onze Beschermd Wonen / Beschut Wonen cliënten niet geregistreerd worden (deze hoeven ook niet te worden verantwoord): Op basis van welke criteria wordt een ‘basis’ of ‘plus’ variant toegekend?

Antwoord: Wij zijn op dit moment bezig met een implementatieplan, waar dit tevens een onderdeel van is. Zodra er meer bekend is wordt u hierover geïnformeerd.

(...)’

Bij brief van 4 februari 2025 heeft (de advocaat van) GGNet een klacht over de aanbesteding ingediend bij SDA. De klacht ziet erop dat (i) de voorgenomen productstructuur niet aansluit bij de praktijk, (ii) de productstructuur praktisch onwerkbaar is, (iii) onduidelijk is welk tarief GGNet zal ontvangen, (iv) de tarieven niet reëel zijn en (v) onduidelijkheid bestaat over het verloop van de marktconsultatie. Dit leidt volgens GGNet tot de conclusie dat SDA voor het sluiten van de inschrijftermijn kenbaar moet maken of

- indien GGNet de aanbesteding gegund krijgt - GGNet de huidige passende zorg kan voortzetten tegen reële tarieven die vergelijkbaar zijn met de huidige plekprijzen, dan wel dat SDA de aanbestedingsstukken dient in te trekken en nieuwe stukken dient op te stellen die wel aan alle (aanbestedingsrechtelijke) vereisten voldoen. Namens SDA is bij brief van 10 februari 2025 op de klachtbrief gereageerd. In deze reactie is aan GGNet medegedeeld dat SDA reële prijzen heeft vastgesteld en geen afzonderlijke tarieven gaat hanteren voor GGNet, zodat zij vasthoudt aan de door haar gekozen productstructuur en bekostigingswijze.