Home

Rechtbank Gelderland, 15-05-2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:3669, 448541

Rechtbank Gelderland, 15-05-2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:3669, 448541

Gegevens

Instantie
Rechtbank Gelderland
Datum uitspraak
15 mei 2025
Datum publicatie
19 mei 2025
ECLI
ECLI:NL:RBGEL:2025:3669
Zaaknummer
448541

Inhoudsindicatie

Kort geding. Aanbesteding. 1) Vorderingen zien op ingrijpen in de door de gemeente gevolgde enkelvoudige onderhandse procedure. Procedure is afgerond. Bij die stand van zaken bestaat geen grond (meer) voor ingrijpen in de gevolgde procedure. 2) Vorderingen die zijn gericht op aantasting van de tussen de gemeente en een derde gesloten overeenkomst niet mogelijk op grond van artikel 4.15 Aw 2012. Dat sprake is van de andere in het Xafax-arrest genoemde gronden voor vernietiging van de overeenkomst, wilsgebreken en nietigheid of vernietigbaarheid ingevolge artikel 3:40 BW, is gesteld noch gebleken.

Uitspraak

Civiel recht

Zittingsplaats Arnhem

Zaaknummer: C/05/448541 / KG ZA 25-71

Vonnis in kort geding van 15 mei 2025

in de zaak van

de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

[eiser] ,

gevestigd en kantoorhoudende te Arnhem,

eisende partij,

hierna te noemen: [eiser] ,

advocaat: mr. S. Schuurman,

tegen

de publiekrechtelijke rechtspersoon

GEMEENTE ARNHEM,

zetelend en kantoorhoudende te Arnhem,

gedaagde partij,

hierna te noemen: de gemeente,

advocaten: mrs. M.J. Mutsaers en M.A.J. de Groot.

1 De procedure

1.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding met producties 1 tot en met 17 van 7 maart 2025,

- akte houdende overlegging producties A tot en met AA, tevens gedeeltelijke conclusie van antwoord van de gemeente, ingediend op 15 april 2025,

- de aanvullende productie 18 namens [eiser] , ingediend op 16 april 2025,- de mondelinge behandeling op 17 april 2025,- de pleitnota van [eiser] ,- de pleitnota van de gemeente.

2 De feiten

2.1.

De gemeente heeft naar aanleiding van een rapport over de nautische veiligheid van de haven en een opdracht van de gemeenteraad om maatregelen te treffen een onderhandse enkelvoudige procedure gevolgd met betrekking tot de opdracht ‘Aanbrengen beschermingsconstructie haven Arnhem’ (hierna: de opdracht). De opdracht betreft het plaatsen van een beschermingsconstructie door middel van veiligheidspalen in de havenmond ter hoogte van de [roeivereniging] en het [restaurant] ter verhoging van de veiligheid van de walactiviteiten tegen aanvaringen met schepen die gebruik maken van de Arnhemse haven.

2.2.

In het inkoop- een aanbestedingsbeleid van de gemeente (hierna: het inkoopbeleid) staat, voor zover voor de beoordeling van het onderhavige geschil relevant, het volgende:

“(...) 3.5 Afwijkingsbevoegdheid

Uitgangspunt bij de inkoop en aanbesteding van Werken, Leveringen en Diensten zijn de voorschriften van de Gids Proportionaliteit en de Beleidsnota Inkoop en aanbesteden.

Afwijkingen van de voorschriften van de Gids Proportionaliteit en Beleidsnota Inkoop en Aanbesteden zijn slechts mogelijk en toegestaan met instemming van de directie en voor zover een en ander op basis van de geldende wet- en regelgeving mogelijk is.

Waar het gaat om de keuze voor de te volgen inkoopprocedure geldt in aansluiting daarop het volgende:

De gekozen inkoopprocedure dient proportioneel te zijn in de zin van de voorschriften van de Gids Proportionaliteit. Daarbij is de in deze gids in hoofdstuk 3.4 opgenomen voorschrift 3.4.a leidend.

(...)

5.6

Bepalen van de inkoopprocedure

De Gemeente zal -met inachtneming van onderstaand schema de inkoopprocedure bepalen, tenzij blijkt dat deze niet aansluit bij het type Inkoop en het karakter van de markt waarin de Ondernemers opereren. In dat laatste geval kan de Gemeente ook kiezen voor een andere procedure, aangezien het voor bepaalde Inkopen niet te kwantificeren is in een vast bedrag.

Enkelvoudig onderhandse Offerteaanvraag

De Gemeente vraagt minimaal aan één Ondernemer een Offerte.

(...)”

2.3.

[belanghebbende 1] heeft op respectievelijk 20 november 2019, 17 november 2020, 14 en 22 april 2021 aan de gemeente concept-aanbiedingen gedaan voor het leveren en het plaatsen van de veiligheidspalen.

2.4.

Bij e-mailbericht van 14 oktober 2021 heeft [eiser] aan de gemeente vragen gesteld over de opdracht, waaronder de vraag of de opdracht door de gemeente zal worden aanbesteed.

2.5.

Bij e-mailbericht van 25 oktober 2021 heeft de gemeente de vragen van [eiser] beantwoord en onder meer aangegeven dat ten aanzien van de opdracht het inkoopbeleid zal worden gevolgd.

2.6.

Bij e-mailbericht van 26 oktober 2021 heeft [eiser] onder meer aan de gemeente bericht dat zij [bedrijf] in de gaten zal houden voor [belanghebbende 2] , eigenaar van [belanghebbende 1] , en dat het mooi zou zijn als hij de opdracht kan winnen.

2.7.

De gemeente heeft ten aanzien van de opdracht op 16 december 2021 een inkoopplan opgesteld. In het inkoopplan staat, voor zover voor de beoordeling van dit geschil relevant, het volgende:

(...)

(...)

(...)

(...)

2.8.

[belanghebbende 1] heeft op 4 januari 2022 aan de gemeente een nieuwe aanbieding gedaan voor het leveren en plaatsen van de veiligheidspalen.

2.9.

Bij e-mailbericht van 21 januari 2022 heeft de gemeente onder meer het volgende aan [belanghebbende 1] bericht:

“Zoals afgelopen woensdag besproken de mail met globaal de gevraagde nadere specificatie. Dan hebben jullie in ieder geval een beeld van wat wij willen. Naast de andere besproken zaken.

De volgende zaken moeten verder worden uitgewerkt:

(...)

Materiaalkosten: materiaalkosten per uur / uren bemensing

Uitvoeringskosten: aantal uren x tarief eventueel andere kosten uitgesplitst

Transportkosten: kosten inzet materieel per eenheid (evt. bemensing als dat afzonderlijk in rekening wordt gebracht)

Gebruik trilblok: welk trilblok / kosten per dag

Organisatie veiligheid: aantal uren / uurtarief

Havenmond signalering: wat adviseren jullie? Wat houdt de beslissing in? Uren x uurtarief en materieelkosten

Maatvoeren: uren maal tarief

Verzekering: CAR verzekering is waarschijnlijk niet noodzakelijk. Wij hebben als gemeente een doorlopende CAR verzekering voor al onze werkzaamheden

Oplengen palen: uren x uurtarief en materieel/materiaalkosten

Kopplaten: materiaal en uurkosten

Coördinatie: uurtarief x geschat aantal uren

Onvoorzien zetten we niet in de opdracht. Dat spreken we tijdens de werkzaamheden af indien nodig. We kunnen tijdens de uitvoering zeer snel schakelen als dat nodig is.

(...)”

2.10.

Op 27 november 2023 hebben de gemeente en [belanghebbende 1] nadere afspraken gemaakt over de voorbereiding en uitvoering van de opdracht, waaronder het opvragen van offertes door [belanghebbende 1] voor het leveren, het transport en de opslag van de palen, de benodigde vergunningen en de planning.

2.11.

Bij brief van 16 juli 2024 heeft de gemeente de opdracht tot levering van 14 veiligheidspalen door middel van een enkelvoudige onderhandse procedure aan [belanghebbende 1] verleend.

2.12.

Bij e-mailbericht van 11 december 2024 heeft [eiser] de gemeente bericht dat zij heeft vernomen dat er veiligheidsvoorzieningen in de haven zullen worden genomen, waaronder het in de grond trillen van palen. [eiser] schrijft dat het project van aanzienlijke omvang lijkt en dat er tot haar verbazing geen aanbesteding voor de opdracht is uitgeschreven of offertes zijn opgevraagd. Ook schrijft [eiser] dat er naast het feit dat zij als lokaal bedrijf graag in aanmerking zou komen voor deze opdracht, er ook andere bedrijven in de regio zijn die mogelijk interesse hebben om aan de opdracht bij te dragen. Het niet uitschrijven van een aanbesteding schept volgens [eiser] onduidelijkheid en draagt niet bij aan een transparant proces en het lijkt erop dat het werk (mogelijk) via een omweg is gegund aan een persoon die nauw verbonden is met de havendienst.

2.13.

Op 16 december 2024 heeft Retailplan namens [eiser] op grond van de Wet open overheid bij de gemeente een verzoek ingediend om openbaarmaking van documenten met betrekking tot de opdracht. Bij besluit van 17 februari 2025 is dat verzoek door de gemeente (gedeeltelijk) ingewilligd.

2.14.

Bij brief van 21 februari 2025 heeft de advocaat van [eiser] de gemeente bericht dat dat de onderhavige gunning evident in strijd is met het aanbestedingsrecht en het gemeentelijk beleid en dat de opdracht onrechtmatig is gegund. Volgens de advocaat is sprake van onrechtmatig overheidshandelen van de gemeente. De advocaat heeft namens Mist de gemeente verzocht, en voor zover nodig gesommeerd, om uiterlijk 24 februari 2025 om 17.00 uur schriftelijk te bevestigen dat geen (verdere) uitvoering zal worden gegeven aan de opdracht, de gunning van de opdracht aan [belanghebbende 1] wordt ingetrokken en alsnog een aanbestedingsprocedure wordt gevolgd met inachtneming van het aanbestedingsrecht met een passende mate van openbaarheid.

2.15.

Bij e-mailbericht van 24 februari 2025 heeft de gemeente de advocaat van [eiser] bericht dat zij zo spoedig mogelijk inhoudelijk zal reageren op haar brief van 21 februari 2025 en dat zij ondertussen heeft besloten om de uitvoering van het werk voorlopig nog niet te laten starten.

2.16.

Bij brief van 28 februari 2025 heeft de advocaat van de gemeente aan de advocaat [eiser] gemotiveerd bericht dat de bezwaren van [eiser] ongegrond zijn en dat de gemeente geen aanleiding ziet om gehoor te geven aan de sommaties in de brief van 21 februari 2025. Verder is [eiser] door de gemeente bij voormelde brief in de gelegenheid gesteld om het geschil ter beoordeling aan de voorzieningenrechter voor te leggen binnen zeven kalenderdagen na dagtekening van de brief.

2.17.

De advocaat van [eiser] heeft vervolgens op 7 maart 2025 een aanvraag voor een kort geding bij deze rechtbank ingediend.

2.18.

Bij dagvaarding van 18 maart 2025 heeft [eiser] jegens de gemeente bij deze rechtbank een bodemprocedure aanhangig gemaakt. In deze procedure vordert [eiser] (I.) dat het de gemeente wordt verboden om tot gunning van de opdracht over te gaan en (II.) verdere uitvoering te geven aan de opdracht, alsmede (III.) vernietiging van de tussen de gemeente en [belanghebbende 1] gesloten overeenkomst, voor zover die tot stand is gekomen. Verder vordert [eiser] de gemeente te gebieden om de procedure te staken en gestaakt te houden en de opdracht opnieuw aan te besteden waarvoor de gemeente [eiser] dient uit te nodigen (IV. en V.). Eén en ander op straffe van een dwangsom (VI.).

3 Het geschil

3.1.

[eiser] vordert dat de voorzieningenrechter bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:

Primair:

I. de gemeente verbiedt om tot gunning van de opdracht ‘Beschermingsconstructie haven Arnhem’ inzake de plaatsing van veiligheidspalen over te gaan;

II. de gemeente verbiedt om onmiddellijk na betekening van het vonnis verdere uitvoering te geven aan de opdracht ‘Beschermingsconstructie haven Arnhem’ inzake de levering en plaatsing van de veiligheidspalen;

III. de gemeente gebiedt om binnen zeven dagen na betekening van het vonnis de overeenkomsten inzake de opdracht ‘Beschermingsconstructie haven Arnhem’ inzake de levering en plaatsing van de veiligheidspalen te beëindigen, voor zover deze tot stand zijn gekomen;

IV. de gemeente gebiedt de lopende aanbestedingsprocedure ‘Beschermingsconstructie haven Arnhem’ te staken en gestaakt te houden en de opdracht opnieuw aan te besteden overeenkomstig de daarvoor geldende wettelijke regels, daaronder begrepen de beginselen van aanbesteding, alsmede met inachtneming van het vonnis, en daarvoor minimaal een meervoudig onderhandse aanbesteding te organiseren, een en ander voor zover de gemeente voornemens blijft de opdracht aan te besteden;

V. de gemeente gebiedt om in geval de opdracht opnieuw wordt aanbesteed hiervoor [eiser] uit te nodigen en de gemeente gebiedt om in deze aanbesteding eisen, voorwaarden en/of specificaties te hanteren die de mededinging kunstmatig beperken, althans eisen, voorwaarden en/of specificaties te hanteren waaraan [belanghebbende 1] als enige partij kan voldoen;

VI. de gemeente veroordeelt om aan [eiser] een eenmalige dwangsom te betalen van € 50.000,00, althans een in goede justitie te bepalen bedrag, indien de gemeente niet aan voormelde vorderingen (I. t/m IV.) voldoet;

Primair en (meer) subsidiair:

VII. een andere maatregel te nemen die in goede justitie redelijk is en recht doet aan de belangen van [eiser] ;

VIII. de gemeente veroordeelt in de kosten vallende op deze procedure, met bepaling dat indien niet binnen 14 dagen na vonniswijziging aan de proceskostenveroordeling is voldaan wettelijke handelsrente is verschuldigd.

3.2.

De gemeente voert gemotiveerd verweer en concludeert tot niet-ontvankelijkheid van [eiser] , dan wel tot afwijzing van de vorderingen, met veroordeling van [eiser] in de kosten van deze procedure, te vermeerderen met de wettelijke rente en de nakosten, indien [eiser] de proceskosten niet binnen 14 dagen na dagtekening van vonnis heeft voldaan.

3.3.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

4 De beoordeling

5 De beslissing