Rechtbank Limburg, 04-11-2020, ECLI:NL:RBLIM:2020:8679, C/03/269572 / HA ZA 19-508
Rechtbank Limburg, 04-11-2020, ECLI:NL:RBLIM:2020:8679, C/03/269572 / HA ZA 19-508
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Limburg
- Datum uitspraak
- 4 november 2020
- Datum publicatie
- 18 november 2020
- ECLI
- ECLI:NL:RBLIM:2020:8679
- Formele relaties
- Hoger beroep: ECLI:NL:GHSHE:2022:3141
- Zaaknummer
- C/03/269572 / HA ZA 19-508
Inhoudsindicatie
Gehoudenheid tot betaling van facturen voor accountantswerkzaamheden. Tekortkoming accountant wegens te late deponering jaarrekening?
Uitspraak
vonnis
Burgerlijk recht
Zittingsplaats Maastricht
zaaknummer / rolnummer: C/03/269572 / HA ZA 19-508
Vonnis van 4 november 2020
in de zaak van
de naamloze vennootschap
RSM NEDERLAND ACCOUNTANTS N.V.,
gevestigd te Heerlen,
eiseres in conventie,
verweerster in reconventie,
advocaat: mr. R.J.M.C. Rosbeek,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
ROGAMA B.V.,
gevestigd te Valkenburg,
gedaagde in conventie,
eiseres in reconventie,
advocaat: mr. A.L. Stegeman.
Partijen zullen hierna “Rsm Nederland” en “Rogama” genoemd worden.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de inleidende dagvaarding met de daarbij gevoegde producties 1 tot en met 29,
- -
-
de conclusie van antwoord in conventie en van eis in reconventie met de daarbij gevoegde producties 1 tot en met 9,
- -
-
de conclusie van antwoord in reconventie met de daarbij gevoegde producties 30 tot en met 40,
- -
-
het proces-verbaal van comparitie van 18 augustus 2020 en de reacties van partijen daarop.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
Rogama staat (getrapt) aan het hoofd van een concern, bestaande uit zes vennootschappen, waaronder zijzelf. Rogama houdt alle aandelen in J&R Activity B.V. dat op haar beurt alle aandelen houdt in Hotel Vue – La Caverne B.V. (hierna: “Hotel Vue”).
In 2017 zijn door Rogama met RSM Nederland gesprekken gevoerd met betrekking tot het uitvoeren van een accountscontrole en het verrichten van fiscale werkzaamheden.
Op 16 juni 2017 heeft Rsm Nederland een offerte uitgebracht voor dienstverlening op het gebied van de financiële administratie van Hotel Vue (productie 1 bij conclusie van antwoord, tevens van eis in reconventie), die door Rogama op 19 juni 2017 geaccepteerd is. Daarin staat (onder meer) vermeld:
“(...) Naast de administratieve dienstverlening heeft u een prijsopgave gevraagd voor het samenstellen van de jaarrekeningen van J&R Activity B.V. en Hotel Vue – La Caverne B.V. Voor het jaar 2017 schatten wij deze kosten in op € 1.750,00 voor J&R Activity B.V. en
€ 3.500,00 voor Hotel Vue – La Caverne B.V.”
Op 10 oktober 2017 heeft RSM Nederland aan Rogama een offerte uitgebracht voor de controle van de jaarrekeningen van Rogama en haar (getrapte) deelnemingen (productie 1 bij dagvaarding).
Ten aanzien van Hotel Vue is in de offerte van Rsm Nederland opgenomen dat deze vennootschap niet controleplichtig is en dat er kan worden volstaan met een samenstellingsverklaring.
De bestuurder van Rogama, de [naam bestuurder] , heeft op diezelfde dag, 10 oktober 2017, per e-mailbericht gericht aan Rsm Nederland gereageerd op de offerte. In dit bericht staat (onder meer) vermeld:
‘(...). Hartelijk dank voor je bericht van vandaag. Hiermee stuur ik je de bevestiging voor de controleopdracht aangevuld met een paar opmerkingen:
-Bij de afronding stel ik me een totaalprijs voor het eerste jaar (2016) van € 45.000,- voor en voor de twee volgende jaren € 40.000,-. Dit betreft dan alle kosten, inclusief kantoorkosten, reis- en verblijfkosten etc. voor de genoemde bv’s.
-Inclusief het opstellen van de jaarrekeningen, VPB-aangifte en het deponeren van de jaarstukken van alle bv’s zoals genoemd op pagina 12 van het voorstel.
-Deze opdracht geldt voor de jaren 2016, 2017 en 2018.
-De in de offerte genoemde periodieke gesprekken zijn inclusief.
-Ik ga er van uit dat het werk dat voor Griptech GmbH gedaan dient te worden ook aan de Duitse GmbH gefactureerd wordt.
-Spaanse vestiging zoals hieronder beschreven.
-Oprichting Stak brengt geen extra kosten met zich mee.
-Kosten IB-aangifte volgen nog.
(...).’
Rogama heeft op 24 november 2017 de opdrachtbevestiging ter zake het samenstellen van de jaarrekening van (onder meer ) Hotel Vue ondertekend. In de opdrachtbevestiging staat - voor zover thans van belang – vermeld:
‘U heeft ons opdracht gegeven de jaarrekeningen 2016 en 2017 van (...) Hotel Vue-La Caverne B.V. samen te stellen. (...)
We zullen op basis van de door u verstrekte gegevens de jaarrekeningen 2016 en 2017 samenstellen. (...).
Verantwoordelijkheid van het bestuur
Door deze opdrachtbevestiging te ondertekenen erkent en begrijpt u dat u verantwoordelijk bent voor:
- -
-
De jaarrekening, inclusief het opstellen en presenteren daarvan;
- -
-
De nauwkeurigheid en de volledigheid van de aan ons ter beschikking gestelde informatie;
- -
-
De inrichting van een toereikende administratie, maatregelen van interne beheersing en de keuze en het toepassen van grondslagen voor financiële verslaggeving die in overeenstemming zijn met het beoogde gebruik van de jaarrekening;
- -
-
De oordeelsvormingen die nodig zijn bij het opstellen en presenteren van de jaarrekening, inclusief oordeelsvormingen waarvoor wij u in de loop van de samenstellingsopdracht ondersteuning kunnen bieden.
Wij rekenen op volledige medewerking van uw medewerkers en vertrouwen erop dat zij alle voor de opdracht benodigde vastleggingen, documentatie en andere informatie beschikbaar zullen stellen. (...).
Geldigheidsduur en Algemene Voorwaarden
(...). Op onze dienstverlening zijn onze Algemene Voorwaarden van toepassing, waarvan u bijgaand een exemplaar aantreft. Door ondertekening en retournering van deze opdrachtbevestiging verklaart u onze Algemene Voorwaarden te hebben ontvangen en te accepteren. (...).’
In de algemene voorwaarden van Rsm Nederland is, voor zover thans van belang, het volgende bepaald:
‘ Artikel 9 Betaling
-
Betaling door opdrachtgever dient, zonder aftrek, korting of schuldverrekening, te geschieden binnen de overeengekomen termijnen, doch in geen geval later dan dertig dagen na factuurdatum.
-
Indien opdrachtgever niet binnen de in 9.1 genoemde termijn heeft betaald, is de opdrachtnemer gerechtigd nadat hij opdrachtgever eenmaal heeft aangemaand te betalen, zonder nadere ingebrekestelling onverminderd de overige rechten van opdrachtnemer, vanaf de vervaldag opdrachtgever de wettelijke handelsvertragingsrente in rekening te brengen tot op de datum van algehele voldoening. Het is opdrachtgever niet toegestaan om welke reden dan ook, een beroep op opschorting of verrekening met de openstaande declaraties van opdrachtnemer te doen.
-
(...).
-
Indien geen betaling plaatsvindt na het verstrijken van de betalingstermijn en opdrachtnemer is genoodzaakt incassomaatregelen te treffen, is de opdrachtgever buitengerechtelijke incassokosten verschuldigd, zijnde 15% van de opeisbare som, met een minimum van € 125,--. Indien opdrachtnemer - na aanzegging daartoe – incassomaatregelen moet treffen, is opdrachtgever gehouden om naast de verschuldigde hoofdsom en renten tevens alle reële gerechtelijke en buitengerechtelijke kosten te vergoeden (derhalve niet slechts de geliquideerde kosten) die samenhangen met de betreffende maatregelen en procedure(s), waaronder begrepen het aantal met bedoelde incassomaatregelen gemoeide uren tegen uurtarieven als bedoeld in artikel 8.
-
(...).
-
(...).’
De jaarrekening van Hotel Vue over 2016 is op 19 januari 2018 bij het handelsregister van de Kamer van Koophandel gedeponeerd (productie 7 bij dagvaarding).
Op 27 februari 2018 is Hotel Vue op eigen aangifte in staat van faillissement verklaard. Mr. D.E.A.F. Aertssen is tot curator benoemd (hierna: “de curator”).
De curator heeft zich op het standpunt gesteld dat de jaarrekening 2016 van Hotel Vue te laat is gedeponeerd. De curator heeft in zijn brief van 11 maart 2019 (productie 9 bij dagvaarding) onder meer aangevoerd:
‘De jaarrekening had uiterlijk 31 oktober 2017 door de bestuurder ondertekend moeten zijn. J&R Activity is enig aandeelhouder en bestuurder van Hotel Vue. Op grond van artikel 2:210 lid 5 BW, waar statutair niet vanaf is geweken, geldt ondertekening van de jaarrekening ook als de vaststelling ervan. Derhalve had binnen 8 dagen deponering moeten plaatsvinden. De jaarrekening had derhalve eigenlijk gedeponeerd moeten zijn op
8 november 2017. In ieder geval had de jaarrekening uiterlijk op 31 december 2017 gedeponeerd moeten zijn. De jaarrekening is derhalve in alle opzichten (minimaal 19 dagen) te laat gedeponeerd.’
Rsm Nederland heeft in de periode van 7 december 2018 tot en met 14 maart 2019 in totaal een bedrag van € 42.491,99 aan Rogama in rekening gebracht.
In het e-mailbericht van 12 maart 2019 (productie 10 bij dagvaarding) van de [naam bestuurder] aan Rsm Nederland staat, voor zover thans van belang, vermeld:
‘(...). Heb jouw betalingsherinnering gezien, maar voel me toch genoodzaakt mij over de gang van zaken nogmaals te bezwaren.
Ten eerste betreft het de late indiening van de jaarcijfers van Hotel Vue. Aan de curator heb ik weliswaar aangegeven dat de oorzaak ligt in de eerste controleopdracht die nogal wat tijd kostte. Feit is echter, dat jullie de door [naam 1] gemaakte concept jaarstukken al in september 2017 ontvangen hebben en deze dus tijdig ingediend hadden kunnen worden. In de cijfers zijn geen correcties doorgevoerd. [naam 2] had alleen wat opmerkingen over de begeleidende teksten. Daarbij viel hotel Vue niet onder de controleopdracht.
De reden dat de handtekening onder de controleopdracht zo laat kwam was de verassing dat de VPB aangifte niet in het pakket opgenomen was.
Ten tweede is het met de cijfers 2017 weer zo dat deze te laat ingediend zijn. (...).
Ten vierde ben ik het met het commentaar op de verschillen tussen 2016 en 2017 in
de jaarstukken van Rogama bv niet eens geweest (...).
Voordat ik tot betaling overga ontvang ik van RSM graag een schriftelijke bevestiging dat indien er consequenties ontstaan uit het te laat indienen van de jaarstukken 2016 en 2017 deze door RSM afgewikkeld en gedragen worden. (...).’
De heer [naam senior accountant] , senior accountant bij RSM Nederland, heeft bij
e-mailbericht van 18 maart 2019 (productie 11 bij dagvaarding) als volgt gereageerd:
‘(...). Deponering jaarrekening 2016 hotel Vue – La Caverne BV
Uiteraard vinden wij het erg vervelend dat de curator van Hotel Vue – La Caverne BV in zijn brief van 11 maart 2019 schrijft op basis van zijn voorlopige bevindingen het voornemen te hebben om jou aansprakelijk te stellen. De curator voert in dat verband aan dat de jaarrekening 2016 te laat is gedeponeerd en hij voegt daaraan toe dat bovendien sprake van mismanagement zou zijn. Naar wij inmiddels hebben begrepen, leidt een laattijdige deponering niet automatisch tot aansprakelijkheid van het bestuur. De daadwerkelijke oorzaak van het faillissement speelt wel degelijk een rol. Wanneer aannemelijk gemaakt kan worden dat er een andere oorzaak dan onbehoorlijk bestuur, tot het faillissement heeft geleid zal dat niet tot aansprakelijkheid leiden. Zoals wij ter gelegenheid van onze gesprekken voorafgaand aan de faillissementsaanvraag hebben aangegeven is aansprakelijkheid van bestuurders een juridisch vraagstuk. (...).
Wij delen jouw visie niet dat een gesprek van mij met de curator het voorgaande had kunnen voorkomen. De laattijdige deponering van de jaarrekening heeft immers niets uit te staan met de controleopdracht omdat Hotel Vue – La Caverne BV daardoor niet werd bestreken. Uiteraard hadden wij de curator desgevraagd niets anders kunnen vertellen. Zulks nog los van het feit dat het ons zowel tuchtrechtelijk als contractueel niet vrijstaat om het gesprek met de curator aan te gaan over een klant, vanwege de toepasselijke geheimhouding.
De oorzaak van de laattijdige deponering ligt niet bij RSM. De benoeming van/opdrachtverlening aan RSM heeft eerst op 24.11.2017 plaatsgevonden. Zoals uit de brief van de curator volgt, was het tijdstip voor deponering toen al gepasseerd. We hebben vervolgens nog de nodige werkzaamheden moeten verrichten omdat het door de voormalige boekhouder opgestelde concept allerminst voldeed. (...).’
Rogama heeft Rsm Nederland bij brief van 6 mei 2019 (productie 12 bij dagvaarding) aansprakelijk gesteld.
Rsm Nederland heeft bij brief van 15 mei 2019 van haar advocaat aansprakelijkheid van de hand gewezen (productie 13 bij dagvaarding).
Rogama heeft een minnelijke regeling met de curator getroffen, waarbij Rogama ter afwikkeling van het geschil een bedrag van € 30.000,00 aan de boedel heeft voldaan. Rogama heeft Rsm Nederland voor dit bedrag en voor bijkomende kosten aansprakelijk gesteld.
Rsm Nederland heeft Rogama, alsmede haar deelnemingen, bij brief van
3 juli 2019 in gebreke gesteld en betaling binnen 8 dagen van het op dat moment openstaande bedrag van € 41.472,31 gevorderd.
3 Het geschil
Rsm Nederland vordert dat de rechtbank, uitvoerbaar bij voorraad:
1. Rogama veroordeelt tot betaling aan Rsm Nederland van een bedrag van
€ 42.491,00, te vermeerderen met de wettelijke handelsrente ex artikel 6:119a BW, primair vanaf de vervaldata van de respectievelijke facturen en subsidiair vanaf de dag van dagvaarding, tot aan de dag der algehele voldoening;
2) Rogama overeenkomstig het bepaalde in de van de overeenkomst deel uitmakende Algemene Voorwaarden veroordeelt tot betaling aan Rsm Nederland van
een bedrag van € 6.373,65 ten titel van buitengerechtelijke (incasso)kosten, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dag der dagvaarding tot aan de dag der algehele voldoening;
3) Rogama overeenkomstig het bepaalde in de van de overeenkomst deel uitmakende Algemene Voorwaarden veroordeelt in de daadwerkelijke kosten van deze procedure zoals (zal worden) gespecificeerd door Rsm Nederland, te voldoen binnen veertien dagen na dagtekening van dit vonnis, en, indien voldoening binnen die termijn uitblijft, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf veertien dagen na dagtekening van dit vonnis.
Rsm Nederland heeft aan haar vordering ten grondslag gelegd dat Rogama op grond van nakoming van de overeenkomst van opdracht gehouden is tot betaling van de door Rsm Nederland aan haar geleverde diensten. Op deze overeenkomst zijn de algemene voorwaarden van toepassing. Rsm Nederland heeft haar vordering met betrekking tot de hoofdsom van € 42.491,00 als volgt gespecificeerd:
-factuurnummer [nummer 1] ter hoogte van € 5.098,34,
-factuurnummer [nummer 2] ter hoogte van € 14.429,25,
-factuurnummer [nummer 3] ter hoogte van € 19.239,00,
-factuurnummer [nummer 3] ter hoogte van € 883,71,
-factuurnummer [nummer 5] ter hoogte van € 660,66,
-factuurnummer [nummer 6] ter hoogte van € 2.181,03.
Rogama heeft de vordering van Rsm Nederland betwist.
Op de stellingen van partijen wordt, voor zover van belang, in het navolgende ingegaan.
in (voorwaardelijke) reconventie
Rogama vordert dat de rechtbank, uitvoerbaar bij voorraad, in (voorwaardelijke) reconventie:
-
Rsm Nederland veroordeelt tot betaling aan Rogama van de bedragen € 34.543,85 en € 1.120,44, te vermeerderen met de wettelijke rente over een bedrag van € 34.543,85 vanaf 5 juni 2019 en over een bedrag van € 1.120,44 vanaf 20 november 2019, telkens tot aan de dag der voldoening;
-
Rsm Nederland veroordeelt tot de voldoening van de proceskosten, te vermeerderen met de wettelijke rente daarover vanaf de 2e dag na betekening van dit vonnis.
Rogama heeft haar vordering in reconventie voorwaardelijk ingesteld, namelijk indien en voor zover het beroep van Rogama op verrekening in conventie door de rechtbank zal worden afgewezen. Rogama heeft daartoe naar voren gebracht dat Rsm Nederland in de uitvoering van haar opdracht tekort is geschoten door te late deponering van de jaarstukken van Vue over het jaar 2016. Rsm Nederland is om die reden aansprakelijk voor de door haar geleden schade en dient deze te vergoeden, aldus Rogama.
Rsm Nederland heeft de vordering van Rogama betwist.
Op de stellingen van partijen wordt, voor zover van belang, in het navolgende ingegaan.