Rechtbank Limburg, 13-01-2021, ECLI:NL:RBLIM:2021:373, C/03/266020 / HA ZA 19-347
Rechtbank Limburg, 13-01-2021, ECLI:NL:RBLIM:2021:373, C/03/266020 / HA ZA 19-347
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Limburg
- Datum uitspraak
- 13 januari 2021
- Datum publicatie
- 22 januari 2021
- ECLI
- ECLI:NL:RBLIM:2021:373
- Zaaknummer
- C/03/266020 / HA ZA 19-347
Inhoudsindicatie
Vereenzelviging eiseres sub 1 en eiser sub 2. Met het (bewust) opzoeken van de publiciteit en het in de publiciteit zijn, is eiser sub 2 aan te merken als een publieke persoon, hetgeen met zicht brengt dat hij meer heeft te dulden dan een privé persoon.
De gegevens en de foto op de website en de facebookpagina zijn niet onrechtmatig. Geen schending van de AVG.
Uitspraak
vonnis
Burgerlijk recht
Zittingsplaats Maastricht
zaaknummer / rolnummer: C/03/266020 / HA ZA 19-347
Vonnis van 13 januari 2021
in de zaak van
1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
METROPROP B.V.,
gevestigd en kantoorhoudend te Amsterdam,
2. [eiser sub 2],
wonende te [woonplaats 1] ,
eisers,
advocaat mr. M.J. Mookhram te Heerlen,
tegen
1. de vereniging
SOCIALISTISCHE PARTIJ,
gevestigd te Amersfoort en (mede) kantoorhoudend te Heerlen,
2. [gedaagde sub 2],
wonende te [woonplaats 2] ,
3. [gedaagde sub 3],
handelend onder de naam [handelsnaam],
wonende te [woonplaats 2] ,
gedaagden,
advocaat mr. J.L.A.M. van Os te Tilburg.
Partijen worden hierna Metroprop, [eiser sub 2] , SP, [gedaagde sub 2] en [gedaagde sub 3] genoemd.
Metroprop en [eiser sub 2] worden gezamenlijk Metroprop c.s. genoemd. SP, [gedaagde sub 2] en [gedaagde sub 3] worden gezamenlijk SP c.s. genoemd.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding van 26 juni 2020 met producties 1 tot en met 22,
- -
-
de conclusie van antwoord met producties 1 tot en met 9,
- -
-
de rolbeslissing van 20 mei 2020,
- -
-
de akte uitlating na rolbeslissing van SP c.s., ter griffie ontvangen op 2 juni 2020,
- -
-
de akte uitlating van Metroprop c.s., ter griffie ontvangen op 3 juni 2020,
- -
-
de conclusie van repliek met productie 23,
- -
-
de conclusie van dupliek.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
[eiser sub 2] is bestuurder van Metroprop. Metroprop is eigenaar en beheerder van diverse kantoor- en winkelpanden in Heerlen.
Sinds 7 maart 2018 is de website [naam website 1] (verder: de website) in de lucht. Eigenaar van deze website is [handelsnaam] , het bedrijf van [gedaagde sub 3] .
De website begint met het volgende tekstblok (productie 2 bij dagvaarding):
Vervolgens wordt [eiser sub 2] met volledige naam genoemd en met foto getoond. Ook wordt er melding gemaakt van de woonplaats van [eiser sub 2] , van het feit dat hij eigenaar is van Metroprop en dat hij minimaal 40 panden in Heerlen-centrum heeft “waarvan een groot deel leegstaat en verloedert”.
Verder worden er meerdere foto’s getoond van het aan Metroprop in eigendom toebehorende pand gelegen aan de [adres] te Heerlen (gelegen in het Schinkelkwartier), en staat er een kopje met “de [eiser sub 2] methode” met daaronder drie doorklikbare links:
“Die man is op een maniakale manier bezig geweest”
“Verontrustende ondernemers zijn dorpsgekken in vermomming”
“Zeker als bedrijven die al een contract bij ons hebben getekend door een vastgoedpartij worden benaderd en belaagd met pertinente onwaarheden en leugens”.
De links verwijzen naar respectievelijk de nieuwssite van dagblad De Limburger, de opiniesite [naam website 2] en een krantenbericht uit De Limburger/Limburgs Dagblad van
31 oktober 2015 (productie 5 bij dagvaarding).
Vervolgens staat er “Hoe [eiser sub 2] Kerkrade miljoenen kostte
Het strategisch opkopen van panden, ze laten leegstaan en verloederen en de gemeenschap dwingen ze dan voor veel meer geld terug te kopen”, gevolgd door een krantenartikel uit de Limburger/Limburgs Dagblad van 20 februari 2014.
Daaronder volgt vervolgens de tekst “Kent u [naam website 1] die hun panden laten leegstaan en verloederen? Neem dan contact met ons op!”
Op de facebookpagina van [gedaagde sub 2] staat een bericht van 18 maart 2018 met een foto van de verkiezingsposter van [eiser sub 2] met daarboven de tekst (productie 6 bij dagvaaring):
“Je bent een [woonplaats 1] vastgoedmiljonair.
Je bezit tig panden in Heerlen.
Je laat het gros leegstaan èn verloederen.
Je bent verkiesbaar met dit bord....
Je denkt kennelijk dat mensen gek zijn.
#leegstandskoning #eigenbelang”.
In het bericht van 19 maart 2018 staat (productie 6 bij dagvaarding):
“100 Heerlenaren. Van links tot rechts. Van arm tot rijk. Van thuiszorger tot ondernemer. Van sociaal tot liberaal. In verzet tegen bewuste verloedering en leegstand van onze stad door [naam website 1] .
Geloof je het niet? Oordeel zelf.
De beelden. De feiten. De methodes.”
In dat bericht wordt (onder meer) verwezen naar de website.
[eiser sub 2] stond bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 in Heerlen op de lijst Hart-Leers. Hij stond op deze lijst op plaats 27.
Metroprop c.s. hebben bij schrijven van 12 november 2018 SP gesommeerd de website uit de lucht te halen (productie 9 bij dagvaarding) en een rectificatie te plaatsen in zowel het Limburgs Dagblad als op de Facebookpagina van de SP. Dit heeft niet tot het uit de lucht halen van de website of een rectificatie geleid.
Metroprop c.s. hebben vervolgens SP en [gedaagde sub 2] in kort geding gedagvaard en gevorderd dat - samengevat - de website offline wordt gehaald dan wel de namen van Metroprop en [eiser sub 2] op de website worden verwijderd, en er een rectificatie volgt in het Limburgs Dagblad als op verschillende social media. De voorzieningenrechter heeft in haar vonnis van 22 januari 2019 de vorderingen afgewezen (productie 11 bij dagvaarding).
In de brief van de gemeente Heerlen aan de heer [naam 1] van 6 november 2018 staat, geciteerd voor zover hier van belang (productie 16 bij dagvaarding):
“(...)
Het college heeft niet beweerd dat Metroprop de meeste leegstaande winkelmeters heeft. (...) Wij hebben hierover geen cijfers. De cijfers die uit diverse bronnen beschikbaar zijn geven geen eenduidig beeld omdat deze cijfers niet differentiëren naar pandniveau en voormalige functies. (...)”.
In de e-mail van 16 maart 2018 van de heer [naam 2] van Kublo aan [eiser sub 2] staat, geciteerd voor zover hier van belang (productie 17 bij dagvaarding):
“(...) Zoals je weet wordt er al lang gesproken met de gemeente en Wonen Zuid, die als drager van het plan Schinkel Noord een belangrijke rol speelt. Belangrijk voor de gemeente was dat Wonen Zuid zich committeert aan het plan, Wonen Zuid had al aangegeven (binnen haar mogelijkheden) mee te willen werken aan een invulling van het Bidboek dat zij volledig ondersteunen, en dat zij deel wil nemen in de anterieure overeenkomst. (...)
Daarnaast is het voor Wonen Zuid van belang de locatie te kunnen kopen in niet gesloopte staat omdat anders er geld verloren gaat in de sfeer van belastingen (btw/overdrachtsbelasting) wat ten nadele is voor het budget dat men wil investeren in de kwaliteit van de woningen. (...) Het is daarom noodzakelijk dat ze de toestemming Autoriteit Wonen nodig hebben. Daar speelt de gemeente dan weer een rol (die moet verklaren dat het wenselijk is om extra sociale woningen in de binnenstad te realiseren en helpt de anterieure overeenkomst die nu gesloten kan worden. (...)
Je weet dat ik betrokken ben bij meerdere locaties van verschillende eigenaren in de binnenstad. Aan jou en de andere Centrum Eigenaren zal het echt niet liggen, zij willen allemaal vooruit. (...).”
3 Het geschil
Metroprop c.s. stellen zich op het standpunt dat nu de publicaties op de website de reputatie van Metroprop c.s. schaden deze onrechtmatig zijn. Het recht van Metroprop c.s. op privacy is een persoonlijkheidsrecht en een grondrecht en prevaleert boven de vrijheid van meningsuiting. Bij de afweging van beide beginselen dienen de volgende omstandigheden zijdens Metroprop c.s. te worden meegewogen:
a. De verdenkingen op de website worden alleen geuit aan het adres van Metroprop c.s. en de website lijkt daarmee te zijn opgericht met als enig doel het beschadigen van Metroprop c.s. Ook worden de verdenkingen zodanig omschreven dat de te verwachten gevolgen voor Metroprop c.s. groot zijn.
b. Hoewel het vanuit het algemeen belang terecht is om welbewust gecreëerde leegstand aan de kaak te stellen, wordt het algemeen belang door de website niet gediend omdat op de website alleen Metroprop c.s. worden genoemd. Metroprop was tot 4 maart 2015 mede-eigenaar van het pand aan de [adres] te Heerlen samen met Woonpunt. Vanaf 4 maart 2015 is Metroprop eigenaar van het gehele pand. Woonpunt wordt niet als foute vastgoedbaas op de website genoemd. De gemeente Heerlen staat evenmin op de website, terwijl zij de meeste leegstaande panden bezit. Met de website wordt geen maatschappelijk en algemeen belang nagestreefd.
c. Niet gebleken is dat de geuite verdenkingen steun vinden in het beschikbaar feitenmateriaal. De inkleding van de verdenkingen is zodanig dat deze ten onrechte worden gepresenteerd als daadwerkelijke feiten. De krantenartikelen en opinies waarnaar wordt verwezen zijn geen bewijs voor de door SP c.s. geponeerde stelling dat Metroprop c.s. [naam website 1] zijn die welbewust strategisch panden opkopen om deze panden vervolgens te laten leegstaan en laten verloederen om zo de gemeenschap te dwingen de panden voor meer geld terug te kopen. De feiten geven een ander beeld. De gemeente Heerlen beschikt niet over cijfers waaruit blijkt dat Metroprop c.s. de meeste leegstaande meters winkelruimte hebben, zo volgt uit de brief van de gemeente Heerlen aan de heer [naam 1] van 6 november 2018 (r.o. 2.7.) en zij is dan ook niet bekend met hetgeen Metroprop c.s. op de website wordt verweten voor zover dit betrekking heeft op de mate waarin panden van Metroprop c.s. leeg zouden staan. Daarbij ligt de leegstand in Heerlen niet aan Metroprop c.s., maar aan de stroperige en trage wijze van besluitvorming waar meerdere partijen, waaronder Wonen Zuid en de gemeente Heerlen, bij betrokken zijn, zo volgt uit de e-mail van 16 maart 2018 van de heer [naam 2] aan [eiser sub 2] (r.o. 2.8.). Verder doet [eiser sub 2] actief mee aan het Rooftop-project, waardoor van bewust verloederen geen sprake kan zijn. [eiser sub 2] heeft grote investeringen gedaan aan panden in Heerlen. Metroprop c.s. moeten bedrijfseconomische keuzes maken: tijdelijke verhuur in afwachting van realisatie van een project is geen optie. Dit heeft vaak tot gevolg dat panden langdurig leeg staan. Leegstand is geen doel op zich en heeft ook niet aantoonbaar bijgedragen aan winstgevendheid van het project. Hetzelfde geldt ook voor renovaties die Metroprop kennelijk vooruitlopend op verkoop of revitalisatie zou moeten plegen; ook daarvoor geldt dat dergelijke keuzes door een project niet gedragen kunnen worden.
d. De verdenkingen zijn zodanig ingekleed dat zij schadelijk zijn. Met die verdenkingen wordt niet het algemeen belang gediend. Er wordt op de man gespeeld door het publiceren van teksten die zodanig zijn geformuleerd dat het feiten lijken zonder dat daarvoor enig bewijsmateriaal is.
Op grond van voornoemde omstandigheden weegt het recht om niet te worden blootgesteld aan (onjuiste en onterecht) negatieve publicaties zwaarder dan het recht op vrijheid van meningsuiting.
Voorts wordt niet voldaan aan de noodzakelijkheidstoets van artikel 8 lid 2 respectievelijk artikel 10 lid 2 van het EVRM. Er wordt op de persoon van [eiser sub 2] gespeeld, omdat [eiser sub 2] zich in 2018 verkiesbaar heeft gesteld. [eiser sub 2] is door zich verkiesbaar te stellen geen publiek persoon geworden. Hij stond als lijstduwer op plaats 27 en daarmee op een onverkiesbare plek. [eiser sub 2] is geen eigenaar van de panden, maar Metroprop. Hij kan ook niet met Metroprop vereenzelvigd worden. Dat hij als bestuurder van een vastgoedonderneming de spreekwoordelijke degens moet kruisen met politieke figuren maakt hem geen publiek figuur. [eiser sub 2] is niet regelmatig in de publiciteit. Enkel in Heerlen kent men [eiser sub 2] .
Verder hebben SP c.s. onrechtmatig gehandeld doordat zij in strijd met artikel
21 Auteurswet het portret van [eiser sub 2] openbaar hebben gemaakt, terwijl [eiser sub 2] hier geen toestemming voor heeft gegeven. Ook is er in strijd met de AVG en de Auteurswet gehandeld door het portret openbaar te maken en persoonsgegevens te vermelden.
Metroprop c.s. vorderen dat de rechtbank bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad,
Primair:
1. SP c.s., althans SP en/of [gedaagde sub 2] en/of [gedaagde sub 3] , veroordeelt om binnen 24 uur na betekening van het in dezen te wijzen vonnis over te gaan tot het offline maken, althans voor het publiek niet bereikbaar maken van de website [naam website 1] ,
2. SP c.s., althans SP en/of [gedaagde sub 2] en/of [gedaagde sub 3] , veroordeelt om binnen 24 uur na betekening van het in dezen te wijzen vonnis over te gaan tot rectificatie middels het plaatsen van de navolgende tekst in het Limburgs Dagblad en op de Facebookpagina van SP Heerlen en op de Facebookpagina van [gedaagde sub 2] , in een opvallende banner of opvallend kader, zonder verder commentaar in hetzelfde of vergelijkbaar lettertype en dezelfde lettergrootte als overigens wordt gebruikt in voormeld dagblad of op voormelde Facebookpagina, maar vetgedrukt en met het woord “Rectificatie” in het rood:
“RECTIFICATIE
Op de website [naam website 1] werd de heer [eiser sub 2] en/of (één van de) door hem gecontroleerde vennootschap(pen), waaronder de vennootschap Metroprop B.V., onterecht beschreven c.q. neergezet als “foute vastgoedbaas”. De Rechtbank Limburg heeft inmiddels geoordeeld dat deze beschuldiging onrechtmatig is geweest en heeft bevolen de website offline te maken althans voor het publiek onbereikbaar te maken en deze rectificatie te plaatsen.”
3. SP c.s., althans SP en/of [gedaagde sub 2] en/of [gedaagde sub 3] , beveelt om binnen 48 uur na betekening van het in dezen te wijzen vonnis een verzoek in te (doen) dienen bij internetzoekmachine Google, onder indiening van het vonnis bij Google, om de Publicaties en verwijzingen naar de Website te (doen) verwijderen uit de zoekresultaten van deze zoekmachines alsook uit het “cachegeheugen” daarvan, onder gelijktijdige toezending van een kopie van de betreffende verzoeken aan de advocaat van eisers.
Subsidiair:
1. SP c.s., althans SP en/of [gedaagde sub 2] en/of [gedaagde sub 3] , veroordeelt om binnen 24 uur na betekening van het in dezen te wijzen vonnis over te gaan tot het verwijderen en verwijderd houden van de Publicaties op de Website met daarin de namen, foto’s en andere tot eisers of 
n van hen - direct dan wel indirect - herleidbare gegevens,
2. SP c.s., althans SP en/of [gedaagde sub 2] en/of [gedaagde sub 3] , veroordeelt om binnen 24 uur na betekening van het in dezen te wijzen vonnis over te gaan tot rectificatie middels het plaatsen van de navolgende tekst in het Limburgs Dagblad, op de Facebookpagina van SP Heerlen en op de Facebookpagina van [gedaagde sub 2] en op de Website, in een opvallende banner of opvallend kader, zonder verder commentaar in hetzelfde of vergelijkbaar lettertype en dezelfde lettergrootte als in voormeld dagblad, Facebookpagina of op de Website, maar vetgedrukt en met het woord “Rectificatie” in het rood:
Op de website [naam website 1] werd de heer [eiser sub 2] en/of (één van de) door hem gecontroleerde vennootschap(pen), waaronder de vennootschap Metroprop B.V., onterecht beschreven c.q. neergezet als “foute vastgoedbaas”. De Rechtbank Limburg heeft inmiddels geoordeeld dat deze beschuldiging onrechtmatig is geweest en heeft bevolen de Publicaties (waaronder ook teksten) op de website [naam website 1] met daarin de namen, foto’s en andere tot eisers of één van hen - direct dan wel indirect - herleidbare gegevens te verwijderen en verwijderd te houden en deze rectificatie te plaatsen”.
3. SP c.s., althans SP en/of [gedaagde sub 2] en/of [gedaagde sub 3] , beveelt om binnen 48 uur na betekening van het in dezen te wijzen vonnis een verzoek in te (doen) dienen bij internetzoekmachine Google, onder indiening van het vonnis bij Google, om de Publicaties en verwijzingen naar de Website te (doen) verwijderen uit de zoekresultaten van deze zoekmachines alsook uit het “cachegeheugen” daarvan, onder gelijktijdige toezending van een kopie van de betreffende verzoeken aan de advocaat van eisers.
In alle gevallen:
1. SP c.s. beveelt om zich te onthouden van het doen van uitlatingen op Facebook, waaronder de Facebookpagina van SP Heerlen en (één van) SP c.s., waarbij [eiser sub 2] en/of Metroprop in verband wordt gebracht met het zijn van “foute vastgoedbaas” en/of waarbij - direct of indirect - verband wordt gelegd met (informatie op) de Website.
2. SP c.s. veroordeelt tot betaling aan Metroprop c.s. van een dwangsom van € 500,- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat gedaagden één of meer van de hiervoor gegeven veroordelingen en/of bevelen niet, niet volledig en/of niet tijdig nakomt, per overtreding met een maximum van € 100.000,-.
3. SP c.s. hoofdelijk, des dat de een betalende de ander bevrijd zal zijn, veroordeelt in de kosten van deze procedure.
SP c.s. voeren verweer. [eiser sub 2] is een stuwende kracht achter het Comité verontruste Ondernemers en politicus. Hij zoekt vaak de publiciteit op en wordt regelmatig door tv L1 uitgenodigd om deel te nemen aan discussies over politiek. [eiser sub 2] geniet bij het publiek een brede bekendheid, welke publieke bekendheid hij mede zelf heeft gerealiseerd. [eiser sub 2] treedt op verschillende wijzen naar buiten, de ene keer als politicus, de andere keer als bezorgde burger, dan weer als vastgoedondernemer en weer een andere keer als verontruste ondernemer. [eiser sub 2] zoekt al jaren bewust de publiciteit, via verschillende media, middels eigen publicaties, optredens in media, het geven van interviews, het aanschuiven in praatprogramma’s, etc.
De website is een initiatief vanuit maatschappelijke betrokkenheid, in het bijzonder tegen verloedering en leegstand van panden in Heerlen. De website tracht misstanden in de wereld van het vastgoed aan de kaak te stellen en de foute vastgoed bazen aan te sporen om hun panden op te knappen. De website is er niet om [eiser sub 2] te pesten, maar om hem aan te sporen verloedering en leegstand van de panden te beëindigen. Het gaat niet om de aankoop van de panden, maar het nalaten leegstand en verloedering tegen te gaan. Een nominatie op de website volgt pas na onderzoek.
Dat Metroprop c.s. last hebben van de publicaties van SP c.s. wordt op geen enkele manier aangetoond.Van enige schade of beschadiging is niet gebleken.
De publicaties op de website zijn kennelijk voldoende onderbouwd, daar Metroprop hier geen actie tegen heeft ondernomen. Ook is de kwestie eerder in de publiciteit geweest.
Er is geen redelijk belang dat zich verzet tegen openbaarmaking van het portret van [eiser sub 2] . De foto op de website is een verkiezingsposter die [eiser sub 2] zelf op grote schaal in Heerlen heeft verspreid danwel heeft laten verspreiden in verband met zijn kandidatuur voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2018. De poster met foto werd op de openbare weg verspreid en op die wijze aan het straatbeeld getoond.
Mocht er al sprake zijn van persoonsgegevens als bedoeld in de AVG, dan zijn dit gegevens en fotobestanden die door [eiser sub 2] zelf naar buiten zijn gebracht en/of van algemene bekendheid zijn. Het gaat hier voorts om vrije nieuws vergaring, en de persoonsgegevens hebben in het kader van de website nieuwswaarde en functie.
De rol van [gedaagde sub 3] is zeer beperkt. Hij is eigenaar van de website, maar heeft deze beschikbaar gesteld aan het burgerinitiatief Heerlen en de SP Heerlen. Het is een vorm van huur/verhuur en hij is dan ook niet gehouden en gerechtigd om tegen de inhoud van de website actie te ondernemen.
Het recht van vrije meningsuiting prevaleert dan ook boven het recht van [eiser sub 2] op privacy.
Voor een vonnis uitvoerbaar bij voorraad is geen ruimte. Daarvoor bestaan geen zwaarwegende belangen.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.