Rechtbank Midden-Nederland, 12-01-2023, ECLI:NL:RBMNE:2023:66, C/16/546992 / KG ZA 22-527

Marktconsultatie 3.2. Zoals gezegd heeft Gemeente Utrecht voorafgaand aan de aanbestedingsprocedure een marktconsultatie gehouden. In deze marktconsultatie heeft Gemeente Utrecht onder andere de volgende vragen gesteld:

“2. (a) Is het voor u mogelijk om op alle onderdelen (zoals vermeld) binnen deze Opdracht in te schrijven? Al dan niet in samenwerking met onderaannemers? (b) Zo ja, zou u dit ook adviseren? (c) Zo niet, welke onderdelen zouden dan niet tot de scope moeten behoren en waarom niet? (d) Zo niet, kunt u dan een voorstel geven om de aanbesteding te verdelen in percelen? 3. Welke voordelen ziet u bij een integrale opdracht voor een handhavingssysteem? 4. Welke nadelen ziet u bij een integrale opdracht voor een handhavingssysteem? ”

Aankondiging aanbestedingsprocedure en publicatie van de aanbestedingsstukken 3.3. Op 13 mei 2022 heeft Gemeente Utrecht de aanbestedingsprocedure op TenderNed aangekondigd. Ook zijn toen de aanbestedingsdocumenten gepubliceerd. Het gaat daarbij om de Offerteaanvraag met bijlagen. In deze documenten wordt de opdracht omschreven en worden de spelregels voor deze aanbesteding genoemd.

Nota’s van Inlichtingen 3.4. Potentiële inschrijvers konden vragen over de aanbestedingsprocedure stellen. Gemeente Utrecht heeft drie Nota’s van Inlichtingen³ opgesteld waarin de gestelde vragen en de antwoorden van Gemeente Utrecht staan opgesomd. In deze Nota’s van Inlichtingen zijn geen vragen gesteld of bezwaren geuit over het samenvoegen (clusteren) van opdrachten of het niet opdelen van de opdracht in percelen.

Vertrouwelijke vragen aan Gemeente Utrecht 3.5. Verschillende ondernemingen, onder wie Arvoo, hebben vertrouwelijke vragen aan Gemeente Utrecht gesteld. Daarbij is de vraag gesteld of het gelet op de inrichting van de opdracht nog wel voor meerdere partijen mogelijk zou zijn om in te schrijven op de opdracht.⁴

“ (...) De Offerteaanvraag omvat een handhaafsysteem ten behoeve van de handhaving in de openbare ruimte (schoon, heel, veilig) en op parkeren. In het geval van een rijdend scanvoertuig worden de waarnemingen gedaan ten behoeve van fiscale parkeercontrole, controle op foutparkeren, controle op naleving Milieuzone, signalering van kentekens en metingen van parkeer- druk.

Hiermee geeft de aanbestedende dienst zelf al de splitsing aan tussen brede handhaving en parkeren/kentekengerelateerde feiten.

In de marktconsultatie is bij vraag 2-4 gevraagd wat de markt vindt van de integraliteit van de opdracht. Hierop heeft Arvoo geantwoord: Arvoo adviseert om de opdracht in 2 percelen te verdelen (met per perceel de benodigde koppelingen en rapportages): Perceel 1: Parkeerhandhaving (inclusief, automatische routeplanning, scanauto, deskcontrole (opleggen NHA’s op afstand);- (deskcontrole) geslotenverklaring, (deskcontrole) milieuzone, inclusief Scantechnologie voor digitale parkeerhandhaving en ANPR camera’s t.b.v. handhaving geslotenverklaringen en milieuzone Perceel 2: Brede handhaving; fietshandhandhaving inclusief systeem fietsdepots, bestuurlijke handhaving en toezicht, inclusief PDA’s of aanverwante hardware voor toezicht en handhaving;

Bij de keuze voor slechts 1 leverancier beperkt de Gemeente haar keuzevrijheid in de verschillende leveranciers voor de diverse onderdelen. Bij het opdelen in percelen selecteert de Gemeente per perceel de beste leverancier. Gemeente Utrecht maakt gebruik van een eigen datawarehouse, waarbij de verschillende leveranciers de data aanleveren en Gemeente zelf geoptimaliseerde rapportages heeft.

Daarbij zijn de uitvoering van de processen voor Parkeerhandhaving, geslotenverklaring en milieuzone anders dan voor de overige brede handhaafprocessen, omdat het merendeel van de handhaving via Deskcontrole verloopt. Het is ook mogelijk om voor Fiscale parkeerhandhaving andere medewerkers in te zetten, waarbij BOA’s brede handhaving moeten uitvoeren.

Gezien aanbestedende dienst er in deze Offerteaanvraag voor heeft gekozen om de Opdracht integraal uit te vragen, heeft Arvoo in de markt getracht met meerdere partijen een aanbieding te kunnen doen. Gebleken is door de integraliteit van de Opdracht het ernaar uitziet dat alleen de leverancier van het huidige handhaafsysteem CityControl een inschrijving kan en zal doen. Dit druist in tegen het idee van Europese Aanbestedingen, dat meerdere partijen kunnen aanbieden en de aanbestedende dienst de Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI) kan selecteren.

Wij verzoeken de aanbestedende dienst derhalve om de huidige aanbesteding in te trekken en om de huidige Opdracht in de genoemde twee percelen weer in de markt te zetten. Wij verwachten dat dit zal leiden tot competitieve aanbiedingen van meerdere partijen, waardoor aanbestedende dienst de beste en EMVI kan selecteren. “

“ Aanbestedende dienst heeft kennis genomen van uw verzoek. Na zorgvuldige afweging heeft Aanbestedende Dienst besloten uw verzoek niet in te willigen en de aanbesteding in zijn huidige vorm ongewijzigd voort te zetten. Voor een toelichting op de wijze waarop de scope van de Opdracht is vormgegeven en de redenen daartoe verwijst Aanbestedende Dienst naar de algemene mededeling in de Nota van Inlichtingen 2 (Algemene mededelingen 2019-VTH-014, Ea Handhaafsysteem).”

Algemene Mededelingen van 4 juli 2022 3.8. Gemeente Utrecht heeft de Algemene Mededelingen van 4 juli 2022, waarnaar zij in haar antwoord op de “vertrouwelijke” vraag van Arvoo verwijst, op TenderNed gepubliceerd.

Daarna gevoerde correspondentie tussen Arvoo en Gemeente Utrecht 3.9. Arvoo heeft Gemeente Utrecht in een brief van 7 juli 2022 nogmaals erop gewezen dat door de huidige uitvraag alleen de leverancier van het huidige handhaafsysteem (CityControl) een inschrijving kan en zal doen. Verder heeft Arvoo aan Gemeente Utrecht gevraagd of Gemeente Utrecht bereid is om de aanbestedingsprocedure alsnog in te trekken en een nieuwe aanbestedingsprocedure te organiseren als zich maar één inschrijver aandient.

Gemeente Utrecht heeft daarop in een e-mail van 14 juli 2022 geantwoord dat zij:• van mening is dat het mogelijk is om samenwerking (al dan niet in combinatie) te vinden, die inschrijving mogelijk maken,• de vraag van Arvoo of zij bereid is om de aanbesteding alsnog in te trekken als zich maar één inschrijver aandient te prematuur vindt om daarop een antwoord te geven.

Verlenging oorspronkelijke inschrijvingsdatum 3.11. De oorspronkelijke inschrijvingsdatum is door Gemeente Utrecht verschoven naar uiteindelijk 3 augustus 2022 om 11.00 uur. Gemeente Utrecht heeft dat gedaan om potentiële inschrijvers (nog) meer gelegenheid te bieden om samenwerkingsverbanden te vormen.

Eén inschrijving 3.12. Er is op deze inschrijvingsdatum één inschrijving ingediend en dat was niet door Arvoo.

Contacten tussen partijen ná de inschrijvingsdatum 3.13. Op 19 september 2022 heeft Arvoo Gemeente Utrecht gevraagd wat de status is van de aanbestedingsprocedure. Er is toen door Gemeente Utrecht geantwoord dat er nog niet voorlopig was gegund.

Dan blijft het stil totdat de advocaat van Arvoo op 14 oktober 2022 een brief stuurt aan Gemeente Utrecht waarin zij Gemeente Utrecht verzoekt om uiterlijk op 17 oktober 2022 om 15.00 uur te bevestigen dat dat de aanbesteding wordt ingetrokken, bij gebreke waarvan een kort geding zal worden gestart.

In een brief met als datum 19 oktober 2022 (Arvoo stelt die brief op 21 oktober 2022 te hebben ontvangen) laat Gemeente Utrecht aan de advocaat van Arvoo weten dat zij de aanbestedingsprocedure niet intrekt.

Aankondiging definitieve gunning van de opdracht op 21 oktober 2022 3.15. Op 21 oktober 2022 is op TenderNed aangekondigd dat de opdracht definitief is gegund. In deze aankondiging is vermeld dat de overeenkomst op 17 oktober 2022 is gesloten.⁵