Rechtbank Midden-Nederland, 31-01-2024, ECLI:NL:RBMNE:2024:507, C/16/565793 / KL ZA 23-315 AW/1583
Rechtbank Midden-Nederland, 31-01-2024, ECLI:NL:RBMNE:2024:507, C/16/565793 / KL ZA 23-315 AW/1583
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Midden-Nederland
- Datum uitspraak
- 31 januari 2024
- Datum publicatie
- 5 februari 2024
- ECLI
- ECLI:NL:RBMNE:2024:507
- Zaaknummer
- C/16/565793 / KL ZA 23-315 AW/1583
Inhoudsindicatie
Kort geding. Beroep op Didam-arrest bij verkoop grond. Vordering afgewezen. Gemeente heeft niet onrechtmatig gehandeld.
Uitspraak
vonnis
Civiel recht
handelskamer
locatie Lelystad
zaaknummer / rolnummer: C/16/565793 / KL ZA 23-315 AW/1583
Vonnis in kort geding van 31 januari 2024
in de zaak van
1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
[eiseres sub 1] B.V.,
gevestigd te [vestigingsplaats] ,
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
BECEDO VASTGOED ONTWIKKELING B.V.,
gevestigd te Didam,
eiseressen,
advocaten mr. B. Braat en mr. J.F. Oostenbrink,
tegen
de publiekrechtelijke rechtspersoon GEMEENTE ALMERE,
zetelend te Almere,
gedaagde,
advocaten mr. P. Heijnsbroek en mr. E.S.C. van der Hoek.
Partijen zullen hierna [eiseres c.s.] en Gemeente Almere genoemd worden.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding van 20 november 2023 met 33 producties
- -
-
de brief van mr. Braat van 12 januari 2023 met de mededeling dat de procedure tegen de gedaagde sub 2, de staat der Nederlanden, wordt ingetrokken
- -
-
de conclusie van antwoord ingekomen 15 januari 2023 met 8 producties
- -
-
de spreekaantekeningen van [eiseres c.s.]
De mondelinge behandeling van deze zaak heeft plaatsgevonden op 17 januari 2024. Op deze zitting is namens [eiseres c.s.] verschenen [A] , bijgestaan door mrs. Braat en Oostenbrink. Namens Gemeente Almere zijn verschenen [B] , [C] en [D] , bijgestaan door mrs. Heijnsbroek en Van der Hoek. Van de zitting heeft de griffier aantekeningen gemaakt.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
[eiseres c.s.] is onderdeel van een familiebedrijf wat zich bezighoudt met het ontwikkelen en exploiteren van supermarkten en aanverwante winkels.
[plangebeid] is een gebied gelegen tussen de gemeenten Almere en Zeewolde.
Het perceel met kadastrale aanduiding [gemeente] [kadastraal nummer] , op de initiatievenkaart aangeduid als perceel [perceel 1] en [perceel 2] (hierna: het Perceel) is gelegen in het plangebied [plangebeid] en is in eigendom van de Staat. De Staat is met Gemeente Almere een Samenwerkingsovereenkomst Grondoverdracht Rijksgronden [plangebeid] overeengekomen. Daarbij is afgesproken dat Gemeente Almere feitelijk bepaalt aan wie de grond wordt verkocht, waarna de staat de gronden aan Gemeente Almere levert die deze op haar beurt weer verkoopt en levert aan initiatiefnemers.
Het Perceel bevindt zich in de blauwe zone. Deze zone ondervindt geluidshinder en slagschaduw van windmolens. Het perceel is daarom ongeschikt voor woningbouw.
In het voorbereidingsbesluit van 2 juli 2020 (hierna: het voorbereidingsbesluit) en het daarop volgende bestemmingsplan is bepaald dat het niet mogelijk is om ter plaatse van het Perceel een supermarkt te realiseren; het begrip supermarkt is gedefinieerd als: detailhandel met een winkelvloeroppervlakte van tenminste 500 m2 en een grote verscheidenheid aan artikelen, merendeels levens- en genotsmiddelen, waarbij sprake is van zelfbediening door klanten.
De gebiedsinrichting van het plangebied [plangebeid] wordt overgelaten aan initiatiefnemers. Zij kunnen zelf de omvang, plaats en vorm van de kavel bepalen.
Om in aanmerking te kunnen komen voor een kavel moeten initiatiefnemers een achttal stappen (hierna: het stappenplan) doorlopen. Deze stappen zijn:
-
het invullen van een intakeformulier
-
het bijwonen van een informatiebijeenkomst
-
het bijwonen van de stippenbijeenkomst waarop de initiatiefnemer met een stip op de kaart van [plangebeid] aangeeft wat de gewenste locatie is van zijn initiatief
-
het sluiten van een intentieovereenkomst
-
het opstellen van een ontwikkelingsplan
-
het sluiten van een anterieure overeenkomst
-
het aanvragen van een omgevingsvergunning
-
het sluiten van de koopovereenkomst.
Het stappenplan staat beschreven op de website van Gemeente Almere voor [plangebeid] en is uitgewerkt in het Handboek Maak [plangebeid] (hierna: het handboek).
De grondprijs wordt jaarlijks vooraf vastgesteld op basis van taxaties en gepubliceerd in hoofdstuk 3 van het handboek.
Op 4 april 2019 heeft [onderneming 1] een intakeformulier aan Gemeente Almere verstuurd.
[onderneming 1] is uitgenodigd voor een informatiebijeenkomst op 14 mei 2019.
Op 12 mei 2020 heeft [onderneming 1] B.V. (hierna: [onderneming 1] ) geïntroduceerd als samenwerkingspartner.
Op 21 januari 2021 heeft [onderneming 1] Gemeente Almere laten weten een stip te willen plaatsten. De stip is op de initiatievenkaart van 25 januari 2021 geplaatst.
Op 11 oktober 2021 hebben Gemeente Almere en [onderneming 1] een intentieovereenkomst gesloten voor het Perceel :
Op 7 juli 2022 is het bestemmingsplan herzien en is het stuk grond gelegen naast het Perceel (hierna: [locatie] ) toegevoegd aan het plangebied [plangebeid] . Op de kaart ziet [locatie] er als volgt uit:
Op 21 juli 2022 is het ontwikkelplan van [onderneming 1] goedgekeurd.
Op 31 december 2022 is de anterieure overeenkomst met [onderneming 1] gesloten, waarbij [locatie] onderdeel zou gaan uitmaken van uit te geven gronden aan [onderneming 1] .
In 2023 is de omgevingsvergunning aangevraagd.
Gemeente Almere is met [onderneming 1] nader overeengekomen dat [locatie] geen onderdeel uitmaakt van het huidige ontwikkeltraject.
Op 18 augustus 2023 verzoekt [onderneming 2] (het concern waarvan [eiseres c.s.] onderdeel uitmaakt) Gemeente Almere een openbare selectieprocedure te organiseren voor de uitgifte van het perceel dan wel aan te geven op grond van welke criteria zij exclusief in onderhandeling is getreden met [onderneming 1] .
Op 6 november 2023 bericht Gemeente Almere aan mr. Braat dat ten aanzien van het Perceel een openbare selectieprocedure heeft plaatsgevonden die voldoet aan het Didam-arrest en dat de uitgifte van [locatie] gescheiden zal plaatsvinden van de uitgifte van het Perceel.
3 Het geschil
[eiseres c.s.] vordert samengevat -:
Primair:
- -
-
Gemeente Almere te verbieden om met [onderneming 1] een koopovereenkomst of erfpachtovereenkomst te sluiten ten aanzien van het perceel en [locatie] ;
- -
-
Gemeente Almere te verbieden, voor zover er tussen Gemeente Almere en [onderneming 1] reeds een koopovereenkomst is gesloten, daaraan uitvoering te geven;
- -
-
Gemeente Almere te gebieden, om voor zover Gemeente Almere het perceel en [locatie] alsnog wenst te verkopen of in erfpacht wenst uit te geven of een ander recht ten aanzien van het perceel en [locatie] wenst te verstrekken, een openbare selectieprocedure te organiseren die voldoet aan de eisen die de Hoge Raad in het arrest van 26 november 2021 heeft geformuleerd;
Subsidiair
- een maatregel te treffen die passend is en die recht doet aan de belangen van [eiseres c.s.]
Primair en subsidiair:
- -
-
elk gebod en verbod op te leggen op straffe van een dwangsom van € 500.000,00;
- -
-
Gemeente Almere te veroordelen in de kosten van dit geding waaronder begrepen de nakosten.
[eiseres c.s.] legt - samengevat - aan haar vorderingen ten grondslag dat Gemeente Almere onrechtmatig handelt bij de voorgenomen verkoop van het Perceel. Zij biedt geen althans onvoldoende mededingingsruimte en geen passende mate van transparantie omtrent de verkoopprocedure en de slectievoorwaarden. Gemeente Almere handelt exclusief met [onderneming 1] over de voorwaarden van uitgifte. [eiseres c.s.] krijgt geen gelijke kans om mee te dingen naar het Perceel en dreigt onomkeerbare schade te lijden.
Gemeente Almere voert verweer en verzoekt de rechtbank [eiseres c.s.] niet-ontvankelijk te verklaren in haar vorderingen, althans de vorderingen van af te wijzen, zulks met veroordeling van [eiseres c.s.] in de proceskosten, vermeerderd met de wettelijke rente en de nakosten. Volgens Gemeente Almere handelt zij conform het Didam-arrest. De keuze voor [onderneming 1] als beoogd koper is de uitkomst van de gehanteerde openbare selectieprocedure, wie het eerst komt, wie het eerst maalt (volgorde van binnenkomst). Dit was vooraf duidelijk, is objectief, toetsbaar en redelijk. Gemeente Almere heeft een ieder gelijke kansen geboden. [eiseres c.s.] heeft daar geen gebruik van gemaakt. Volgens Gemeente Almere moet als het gelijkheidsbeginsel wel is geschonden, het vertrouwensbeginsel prevaleren. [locatie] maakt geen onderdeel meer uit van de voorgenomen verkoop aan [onderneming 1] zodat [eiseres c.s.] geen spoedeisend belang heeft bij de vordering die hierop ziet.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.