Rechtbank Midden-Nederland, 24-12-2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:7083, C/16/592188 / HL ZA 25-111
Rechtbank Midden-Nederland, 24-12-2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:7083, C/16/592188 / HL ZA 25-111
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Midden-Nederland
- Datum uitspraak
- 24 december 2025
- Datum publicatie
- 6 januari 2026
- ECLI
- ECLI:NL:RBMNE:2025:7083
- Zaaknummer
- C/16/592188 / HL ZA 25-111
Inhoudsindicatie
Didam-zaak. Verhuur extra grond op verzorgingsplaats langs rijksweg door de Staat aan Fastned voor uitbreiding energielaadpunt. Didam regels zijn van toepassing. Geen sprake van strijd met deze regels. Fastned is de enige serieuze gegadigde.
Uitspraak
Civiel recht
Zittingsplaats Lelystad
Zaaknummer: C/16/592188 / HL ZA 25-111
Vonnis van 24 december 2025
in de zaak van
CIRCLE K NEDERLAND B.V.,
gevestigd in Den Haag,
eisende partij,
advocaten: mrs. B. Braat, A. Rosielle en D. van Dooren,
tegen
1. STAAT DER NEDERLANDEN (MINISTERIE VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE ORDENING, RIJKSVASTGOEDBEDRIJF),
zetelend in Den Haag,
gedaagde partij,
advocaten: mrs. M.F. Mesu-Abbekerk en F. Sepmeijer,
gevestigd in Amsterdam,
gedaagde partij,
advocaten: mrs. L.P.W. Mensink en G.M.E. de Vries,
Partijen zullen hierna Circle K, de Staat en Fastned worden genoemd.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 14 april 2025, met bijlagen;
- de conclusie van antwoord van de Staat, met bijlagen;
- de conclusie van antwoord van Fastned, met bijlagen;
- de nadere akte, tevens verzoek tot prejudiciële vragen, tevens akte overlegging productie van Circle K, met bijlage;
- de antwoordakte van de Staat;
- de antwoordakte van Fastned;
- de akte overlegging productie van Circle K, met bijlage;
- de pleitnota van Circle K;
- de pleitnota van de Staat; en
- de pleitnota van Fastned.
De mondelinge behandeling is gehouden op 3 november 2025. Door en namens partijen zijn de standpunten, mede aan de hand van spreekaantekeningen, verder toegelicht en is antwoord gegeven op vragen van de rechtbank. Van de mondelinge behandeling heeft de griffier aantekeningen gemaakt. De rechter heeft partijen laten weten dat hij op 17 december 2025 vonnis zou wijzen. Door omstandigheden is dat één week later geworden.
2 De kern
In verband met uitbreidingsplannen van Fastned op verzorgingsplaats [locatie 1] langs de rijksweg A6 heeft de Staat op 5 september 2024 een voornemen (het Voornemen) gepubliceerd om een allonge (de Allonge) te sluiten bij de bestaande huurovereenkomst met Fastned. Met deze Allonge wordt circa 1.459 vierkante meter extra grond aan Fastned verhuurd naast het bestaande energieoplaadpunt van Fastned. Circle K is ook geïnteresseerd in het betreffende perceel (het Perceel). De vorderingen van Circle K - die inhouden om ook in aanmerking te komen voor het Perceel - zullen worden afgewezen omdat Fastned conform de Didam-regels de enige serieuze gegadigde is. Het sluiten van de Allonge met Fastned is daarmee rechtmatig, zoals hierna in dit vonnis wordt toegelicht.
3 De achtergrond
Circle K exploiteert benzine- en servicestations op zowel verzorgingsplaatsen
langs snelwegen als op locaties langs provinciale en lokale wegen, zo ook op verzorgingsplaats [locatie 1] . Zij verleent daarbij tevens gerelateerde diensten zoals de verkoop van smeermiddelen, motoroliën, levensmiddelenzaak producten, wasstraatdiensten, alsmede laaddiensten voor elektrische voertuigen.
Fastned is een onderneming die een snellaadnetwerk langs het Europese
hoofdwegennet bouwt en exploiteert. Deze laadinfrastructuur is bedoeld om elektrische voertuigen in korte tijd op te laden.
De Staat is eigenaar van vrijwel alle gronden langs de Nederlandse rijkswegen waarop verzorgingsplaatsen zijn gevestigd. Voor het realiseren en exploiteren van voorzieningen op verzorgingsplaatsen langs rijkswegen is daarom zowel publiekrechtelijke als privaatrechtelijke toestemming nodig. De Staat hanteert daarbij een vaste systematiek bij de uitgifte van gronden voor voorzieningen (voor benzinestations geldt een andere systematiek): eerst is een publiekrechtelijke vergunning nodig op grond van de Wet beheer rijkswaterstaatwerken (Wbr) die wordt verleend door de wegbeheerder (via Rijkswaterstaat). Vervolgens wordt een privaatrechtelijke huurovereenkomst met het Rijksvastgoedbedrijf gesloten. De huurovereenkomst 'volgt' als het ware de vergunningverlening.
De Staat voert beleid - neergelegd in de Kennisgeving Voorzieningen op
verzorgingsplaatsen langs rijkswegen (de Kennisgeving) - bij het verlenen
van publiekrechtelijke toestemmingen voor het mogen realiseren en exploiteren van
voorzieningen op verzorgingsplaatsen. Dat beleid maakt onderscheid tussen
basisvoorzieningen en aanvullende voorzieningen. Onder de Kennisgeving worden een viertal basisvoorzieningen onderscheiden: het benzinestation
(met als hoofdactiviteit de verkoop van motorbrandstoffen), het wegrestaurant (met
als hoofdactiviteit het verlenen van uitgebreide restauratieve diensten), het
servicestation (met als hoofdactiviteit de verkoop van motorbrandstoffen én het
verlenen van uitgebreide restauratieve diensten) en een energielaadpunt (met als hoofdactiviteit het laden van elektrische voertuigen). Aanvullende voorzieningen kunnen alle andere voorzieningen dan de basisvoorzieningen zijn, zoals een winkel of een autowasstraat. Ook een elektrisch laadpunt kan een aanvullende voorziening bij een reeds bestaande basisvoorziening zijn.
Bij beschikking van 16 juli 2015 is aan Fastned een Wbr-vergunning verleend voor de realisatie en exploitatie van een oplaadstation met twee snellaadpalen als basisvoorziening op verzorgingsplaats [locatie 1] . De looptijd van de verleende vergunning bedraagt 15 jaar en loopt nog tot 17 juli 2030. Bij overeenkomst van
29 augustus 2017 heeft de Staat de voor het energielaadpunt van Fastned benodigde grond met terugwerkende kracht per 1 juli 2015 aan Fastned verhuurd. Deze huurovereenkomst is gekoppeld aan de duur van de Wbr-vergunning en loopt tot en met 30 juni 2030. Op 3 juni 2022, laatst aangevuld op 22 februari 2023, heeft Fastned een aanvraag ingediend om de vergunning van 16 juli 2015 te wijzigen in verband met de wens van Fastned om het bestaande energielaadpunt uit te breiden met veertien laadpalen. De ontwerp(wijzigings)vergunning heeft van 6 juli 2023 tot en met 16 augustus 2023 ter inzage gelegen. Door Circle K zijn geen zienswijzen ingediend tegen de ontwerpvergunning. Bij beschikking van 14 februari 2024 heeft Rijkswaterstaat de wijzigingsvergunning aan Fastned verleend.
In verband met deze uitbreiding diende de tussen Fastned en de Staat gesloten huurovereenkomst te worden aangepast. Daarvoor is de Allonge opgesteld. Het voornemen daartoe (het Voornemen) is op 5 september 2024 gepubliceerd en luidt voor zover relevant als volgt:
“Het Rijksvastgoedbedrijf is van mening dat onderstaande overeenkomst gesloten kan worden met de beoogde wederpartij, omdat er slechts één gegadigde in aanmerking komt om de grond in verhuur aan te bieden, aangezien deze gegadigde over een publiekrechtelijke vergunning beschikt en de verhuur van het betreffende perceel niet in strijd is met de Benzinewet of rechten van derden. In het verleden heeft er een openbare procedure plaatsgevonden om het recht een publiekrechte vergunning voor het laadstation (basisvoorziening) aan te vragen, te verdelen. Rijkswaterstaat heeft dit recht destijds middels een loting verdeeld. Dit voornemen tot overeenkomst ziet op de uitbreiding van het laadstation (basisvoorziening).”
Op 2 oktober 2024 heeft Circle K (tijdig) bezwaar gemaakt tegen het Voornemen en haar interesse in het Perceel geuit. Bij brief van 15 oktober 2024 heeft de Staat aan Circle K bericht dat hij Circle K niet als potentiële gegadigde beschouwt, omdat Circle K niet voldoet aan de door de Staat in het Voornemen opgenomen voorwaarden om voor het Perceel in aanmerking te komen.
Bij brief van 6 november 2024 heeft Circle K de Staat bericht dat zij zich niet in dit standpunt kon vinden en een kort geding aangekondigd. De voorzieningenrechter van deze rechtbank heeft bij vonnis van 7 maart 20251 vorderingen van onder andere Circle K afgewezen. Circle K is in hoger beroep gegaan. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft op 27 mei 2025 arrest2 gewezen en het vonnis van de voorzieningenrechter van 7 maart 2025 bekrachtigd. Het hof heeft daarbij – kort gezegd – geoordeeld dat:
het beschikken over een Wbr-vergunning in het kader van de Didam-regels een objectief, toetsbaar en redelijk criterium is;
- -
-
het Voornemen aan de Didam-regels voldoet;
- -
-
er geen sprake is van onrechtmatig handelen van de Staat of Fastned jegens Circle K;
- -
-
de kans uitermate gering is dat in een bodemprocedure de Allonge alsnog wegens strijd met artikel 3:40 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) nietig wordt verklaard; en
- -
-
de vorderingen om in te grijpen in de huurovereenkomst daarom moeten worden
afgewezen.
Daarna is Circle K deze bodemprocedure begonnen.
Vordering en standpunt van Circle K
Samengevat vordert Circle K in deze procedure:
- -
-
primair dat niet alleen de Allonge maar de gehele huurovereenkomst tussen de Staat en Fastned nietig wordt verklaard, althans wordt vernietigd, althans wordt beëindigd, althans dat de Staat wordt veroordeeld de huurovereenkomst en Allonge zelf te beëindigen en dat Fastned wordt veroordeeld om dit te gedogen;
- -
-
subsidiair dat het de Staat en Fastned wordt verboden om uitvoering te geven aan de Allonge;
- -
-
meer subsidiair een verklaring voor recht inhoudende dat de Staat jegens haar is tekortgeschoten, althans onrechtmatig heeft gehandeld; en
- -
-
dat de Staat wordt veroordeeld om de schade die Circle K als gevolg van het handelen van de Staat heeft geleden, nader op te maken bij staat, te vergoeden.
Circle K grondt haar vorderingen op het feit dat de Wbr-vergunning voor de basisvoorziening energielaadpunt aan Fastned in 2011/2012 is vergeven op basis van
een loting. Daaraan zaten diverse beperkingen. Volgens Circle K mag Fastned nu - in strijd met eerdere regels en voorwaarden van die loting - een geheel nieuwe en grotere
basisvoorziening energielaadpunt aanleggen. Die mogelijkheid is er niet voor
andere partijen. Dat is strijdig met het gelijkheidsbeginsel, aldus Circle K. Circle K stelt verder dat het één-op-één verhuren van een perceel grond aan Fastned zonder het organiseren van een openbare selectieprocedure in strijd is met de toepasselijke Didam-regels. Het toestaan van de uitbreiding van het energielaadpunt vormt volgens Circle K tevens een gebrek in de zin van artikel 7:204 lid 2 BW met betrekking tot het door haar van de Staat gehuurde stuk grond in het kader van de uitoefening van haar basisvoorziening benzinestation op verzorgingsplaats [locatie 1] , zodat de Staat tekort schiet bij de nakoming van zijn verplichtingen als verhuurder.
Standpunt en verweer van de Staat en Fastned
De Staat en Fastned stellen zich op het standpunt dat de Staat Fastned in lijn met de toepasselijke Didam-regels op grond van objectieve, toetsbare en redelijke criteria heeft aangemerkt als enige serieuze gegadigde voor het Perceel en dat de Staat daarom de Allonge met Fastned kon en mocht sluiten. De Staat en Fastned zijn verder van mening dat de uitbreiding van het energielaadpunt niet buiten de reikwijdte van de Wbr-vergunning valt die is verstrekt op basis in 2011/2012 gehouden verdeelprocedure (loting) voor energielaadpunten. Die uitbreiding kwalificeert tevens niet als een gebrek en is ook anderszins niet in strijd met de rechten van derden. Om die reden bestaat er volgens de Staat en Fastned geen grondslag voor nietigverklaring, althans vernietiging, althans beëindiging van de Allonge dan wel de gehele huurovereenkomst met Fastned. De Staat en Fastned concluderen dan ook tot afwijzing van de vorderingen van Circle K met veroordeling van Circle K in de proces- en nakosten.