Rechtbank Noord-Holland, 11-11-2021, ECLI:NL:RBNHO:2021:10293, C/15/320156 / KG ZA 21-478
Rechtbank Noord-Holland, 11-11-2021, ECLI:NL:RBNHO:2021:10293, C/15/320156 / KG ZA 21-478
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Noord-Holland
- Datum uitspraak
- 11 november 2021
- Datum publicatie
- 9 december 2021
- ECLI
- ECLI:NL:RBNHO:2021:10293
- Zaaknummer
- C/15/320156 / KG ZA 21-478
Inhoudsindicatie
Beperkte toetsingsvrijheid bij beoordeling op basis van kwalitatieve gunningscriteria. Motivering gunningsbesluit.
Uitspraak
vonnis
Handel, Kanton en Insolventie
Zittingsplaats Haarlem
zaaknummer / rolnummer: C/15/320156 / KG ZA 21-478
Vonnis in kort geding van 11 november 2021
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
INGENIEURSBUREAU LAND B.V.,
gevestigd te Ede,
eiseres,
advocaat mr. V.W.J.H. Kobossen te Nijmegen,
tegen
de publiekrechtelijke rechtspersoon
HOOGHEEMRAADSCHAP HOLLANDS NOORDERKWARTIER,
zetelend te Heerhugowaard,
gedaagde,
advocaat mr. I.J.M.I. Souren te Rotterdam.
Partijen zullen hierna Ingenieursbureau Land en het Hoogheemraadschap genoemd worden.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding van 10 september 2021 met de producties 1 tot en met 5 van de zijde van Ingenieursbureau Land,
- -
-
de brief van 26 oktober 2021 met als bijlage productie 1 van de zijde van het Hoogheemraadschap,
- -
-
de mondelinge behandeling van 28 oktober 2021, waarvan de griffier aantekeningen heeft bijgehouden, die zich in het dossier bevinden,
- -
-
de pleitnota van het Hoogheemraadschap.
- -
-
1.2. Bij gelegenheid van de mondelinge behandeling zijn verschenen:
- -
-
[betrokkene 1] , (directeur), namens Ingenieursbureau Land, bijgestaan door mr. Kobossen voornoemd,
- -
-
[betrokkene 2] (inkoopadviseur), namens het Hoogheemraadschap, bijgestaan door mr. Souren voornoemd en mr. M.F. Warringa.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De zaak in het kort
Het Hoogheemraadschap heeft een aanbesteding uitgeschreven voor Waterbodemadviesdiensten. Ingenieursbureau Land heeft zich voor de opdracht ingeschreven. Zij is als vierde in de rangorde geëindigd, hetgeen betekent dat zij niet in aanmerking komt voor gunning. Ingenieursbureau Land verwijt het Hoogheemraadschap 1) het gunningsbesluit onvoldoende te hebben gemotiveerd; en 2) het plan van aanpak van Ingenieursbureau Land ten onrechte met het cijfer 6 te hebben beoordeeld. Zij vordert het Hoogheemraadschap te gelasten tot het nemen van een nieuw gunningsbesluit waarbij de opdracht aan haar zal worden gegund, dan wel het Hoogheemraadschap te gelasten tot een herbeoordeling van haar inschrijving.
De voorzieningenrechter komt slechts een beperkte toetsingsvrijheid toe wanneer het aankomt op de beoordeling van kwaliteitscriteria. De voorzieningenrechter is van oordeel dat niet is gebleken van – procedurele dan wel inhoudelijke – onjuistheden of onduidelijkheden die meebrengen dat de (voorlopige) gunningsbeslissing niet deugt. De motivering van het gunningsbesluit voldoet aan de daarvoor geldende eisen zoals opgenomen in artikel 2.130 van de Aanbestedingswet.
3 3. De feiten
Ingenieursbureau Land is gespecialiseerd in civiele techniek, bodem, water en waterbodem. Haar diensten op het gebied van waterbodemonderzoek omvatten onder meer werkzaamheden ten behoeve van het onderhoud van watergangen en watersystemen. Binnen de baggerketen richt zij zich op locatie-specifiek maatwerk, verbetering van het watersysteem en advisering omtrent de omgang met gebied-specifieke problemen en kansen, verbetering van oppervlaktewaterkwaliteit, inpassing van waterbouwkundige werkzaamheden en relaties met samenhangende vakgebieden.
Het Hoogheemraadschap houdt zich als overheidsorgaan bezig met de bescherming van het land tegen het water (tegen wateroverlast en watertekort) en de zorg voor schoon en gezond oppervlaktewater en voor veilige (vaar)wegen. Haar werkgebied betreft het deel van Noord-Holland boven het Noordzeekanaal.
Op 18 mei 2021 heeft het Hoogheemraadschap via TenderNed een Europese openbare aanbesteding voor Waterbodemadviesdiensten (“Diensten ter voorbereiding en begeleiding van baggerwerkzaamheden”) uitgeschreven. De door het Hoogheemraadschap opgestelde Inschrijvingsleidraad geeft nadere informatie over het verloop van de aanbestedingsprocedure, de eisen waaraan de (inhoud van de) inschrijving dient te voldoen, de gunningscriteria en over de beoordelingsprocedure.
De aanbesteding heeft tot doel om per 1 oktober 2021 een raamovereenkomst met een initiële looptijd van twee jaar in te laten gaan met de mogelijkheid voor het Hoogheemraadschap om deze overeenkomst onder gelijkblijvende voorwaarden twee maal voor de duur van één jaar te verlengen. Het Hoogheemraadschap is voornemens om met drie opdrachtnemers een raamovereenkomst aangaan.
Ingenieursbureau Land heeft zich – tijdig en volgens de voorgeschreven werkwijze – ingeschreven voor de opdracht. Haar inschrijvingssom bedroeg € 230.085,-.
De voorbereidingswerkzaamheden ten behoeve van de baggerwerkzaamheden bestaan op hoofdlijnen uit (paragraaf 1.7.1 van de Inschrijvingsleidraad):
• peilwerk (metingen),
• bemonsteringen,
• inventarisatiewerk,
• tekenwerk,
• bestekschrijven,
• begeleiden aanbestedingsprocedure,
• directievoering,
• toezichthouden,
• MKB toezicht,
• waterbodem monsteranalyse.
In paragraaf 1.9 van de Inschrijvingsleidraad (Gunningscriterium) is bepaald dat
wordt gegund op basis van de beste prijs-kwaliteit verhouding.
In paragraaf 4.1 van de Inschrijvingsleidraad is het volgende opgenomen over de beoordeling van de inschrijvingen:
“Bij de beoordeling welke inschrijver de economisch meest voordelige inschrijving met de beste prijs-kwaliteitverhouding (EMVI-BPKV) heeft gedaan worden de onderstaande criteria gehanteerd:
1. Prijs
2. Ambitieniveau Social Return
3. Kwaliteit, bestaande uit casus”
In paragraaf 4.3 van de Inschrijvingsleidraad is over de wijze van beoordeling van de kwalitatieve gunningscriteria het volgende opgenomen:
“De beoordeling van de bij inschrijving ingediende kwalitatieve documenten met betrekking tot in paragraaf 4.1 vermelde kwaliteitscriteria geschiedt door middel van ‘direct beoordelen’. De uitwerking van deze criteria is opgenomen in bijlage 6.
De beoordeling van de kwalitatieve gunningscriteria vindt per inschrijving plaats door een
beoordelingscommissie die is samengesteld uit vier personen, bestaande uit deskundigheid op het terrein van waterbodemonderzoek, contractvorming en uitvoerginsbegeleiding. De beoordelingscommissie wordt voorgezeten door de inkoopadviseur die de rol heeft van onafhankelijk begeleider van het beoordelingsproces.
Nadat de digitale kluis op TenderNed is geopend worden de kwalitatieve documenten onder de beoordelaars verspreid. De documenten met daarin prijsgegevens worden met de beoordelaars gedeeld. Iedere inschrijving wordt allereerst door iedere individuele beoordelaar beoordeeld op zijn eigen merites. Dat neemt niet weg dat de beoordelaars bij hun kwalitatieve beoordeling rekening houden met hetgeen de beoordelaars hebben waargenomen in de andere inschrijvingen. Dat kan immers bepalend zijn voor het toetsingskader en verwachtingspatroon van de beoordelingscommissie en de individuele leden daarvan. Iedere beoordelaar voert de kwalitatieve beoordeling uit op basis van zijn/haar eigen ervaring en expertise.”
“Bij de individuele beoordeling hebben de beoordelaars de mogelijkheid te scoren met de cijfers 2-
4-6-8-10 zoals opgenomen in onderstaande tabel:
Toelichting op de tabel:
• Bij het beoordelingscijfer 10 wordt de maximale kwaliteitswaarde toegekend.
• De behaalde kwaliteitswaarde wordt als volgt lineair berekend:
• De maximale kwaliteitswaarde per kwalitatief gunningscriterium is in bijlage 3 opgenomen.
Nadat de individuele beoordeling is uitgevoerd vindt er een plenaire bespreking plaats met alle beoordelaars waarin de individuele scores en de argumenten hiervoor worden besproken. Op deze bijeenkomst wordt naar consensus in de beoordeling gestreefd.
Daarbij kunnen de scores die individueel zijn toegekend nog op één punt verder worden verfijnd naar tussenliggende scores, derhalve een keuze uit de scorerange 2-3-4-5-6-7-8-9-10 zoals in onderstaande tabel aangegeven:
Niet eerder dan dat dit proces is afgerond worden de inschrijvingssommen aan de leden van de beoordelingscommissie bekend gemaakt om te bepalen welke inschrijver de inschrijving met de beste prijs-kwaliteitsverhouding heeft ingediend. De inschrijving die de laagste fictieve inschrijvingssom heeft is de economisch meest voordelige inschrijving met de beste prijs-kwaliteitsverhouding. De laagste fictieve inschrijvingssom is het berekeningsresultaat nadat de inschrijvingssom is verminderd met het totaal van de toegekende kwaliteitswaarden. Indien twee of meer inschrijvingen een gelijke en laagste fictieve inschrijvingssom hebben, dan is de inschrijving daarvan met de hoogste totale kwaliteitswaarde de economisch meest voordelige met de beste prijs-kwaliteitsverhouding. Indien in dat geval ook de totale kwaliteitswaarde gelijk is, bepaalt het lot. Hiermee wordt het beoordelingsproces afgerond en kan het gunningsbesluit genomen worden zoals beschreven in paragraaf 5.2 lid 2.”
In bijlage 6 bij de Inschrijvingsleidraad is een uitwerking van de gunningscriteria opgenomen.
“Onder gunningscriteria voor de beste prijs-kwaliteitsverhouding worden de gunningscriteria verstaan die inhoudelijk worden beoordeeld op de wijze zoals in hoofdstuk 4 beschreven. Inschrijver is niet verplicht aan deze gunningscriteria tegemoet te komen, maar het ontbreken van een kwaliteitsdocument levert een score 2 (zeer slecht) op met als gevolg een maximale (fictieve) bijtelling van de kwaliteitswaarde op het desbetreffende gunningscriterium.
De beoordeling van en de puntentoekenningen aan de uitwerking van de gunningscriteria door de inschrijvers vindt plaats op basis van de vier C’s:
1. Compleet: alle elementen van de vraag zijn inhoudelijk uitgewerkt. Aanvullende informatie wordt (indien noodzakelijk) gegeven.
2. Correct: wat opgeschreven staat, is verifieerbaar en is SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden) geformuleerd.
3. Consistent: de uitgewerkte elementen hebben een duidelijke samenhang, zijn onderling niet tegenstrijdig en sluiten aan op de vraag.
4. Convincing (overtuigend): de uitgewerkte elementen overtuigen de beoordelaars dat de aanpak van de inschrijver leidt tot het bereiken van de doelstelling, zoals in de vraag is beschreven. De beweringen van de inschrijver worden onderbouwd met (meetbare) verifieerbare uitvoeringsinformatie en praktijkvoorbeelden.
Indien de uitwerking voldoet aan de vier C’s wordt het maximaal aantal punten toegekend. Indien elementen in de uitwerking ontbreken (niet compleet), elementen niet of in mindere mate verifieerbaar zijn en SMART zijn uitgewerkt (niet correct), de uitgewerkte elementen niet consistent en convincing zijn, dan worden verhoudingsgewijs punten in mindering gebracht.
Bij het uitwerken van de kwaliteitsdocumenten gelden de volgende voorwaarden:
• als er een maximum is gesteld aan het aantal pagina’s waaruit een kwaliteitsdocument moet bestaan zal al het meerdere niet worden betrokken in de beoordeling.
• ieder kwaliteitsdocument moet worden ingediend in Pdf formaat, met de volgende opmaak: A4, regelafstand tenminste 12 punt, lettertype tenminste punt 9, marges ‘normaal’ (rondom 2,5 cm).
• de beoordeling van een gunningscriterium wordt alleen gebaseerd op de uitwerking die hieraan in het desbetreffende kwaliteitsdocument is gegeven, aan een uitwerking in een ander kwaliteitsdocument wordt geen waarde toegekend.”
Ten aanzien van Gunningscriterium 1 in Bijlage 6 (uitwerking casus) heeft het Hoogheemraadschap inschrijvers verzocht op basis van een casebeschrijving een plan van aanpak op te stellen. De inschrijver diende daarbij de volgende aandachtspunten in acht te nemen:
“(...) Waar gegevens ontbreken: doe een beargumenteerde aanname.
In uw plan van aanpak geeft u aan hoe u als adviesbureau dit baggerwerk voorbereid en begeleid, van onderzoek via uitvoering tot en met oplevering.
Bij de beoordeling wordt gekeken naar:
• kennis van spelregels voor onderzoek en grond- en baggerverzet,
• omgevingsgerichtheid,
• duurzaamheid en circulariteit,
• haalbaarheid (technisch en qua doelstellingen) en contractvorm,
• risicobeheersing.
De vijf bovenstaande punten wegen even zwaar mee bij de beoordeling van uw plan van aanpak.”
Op basis van de beoordelingen in combinatie met de inschrijvingssom wordt de “fictieve inschrijvingssom” berekend. De inschrijving die de laagste fictieve inschrijvingssom (de inschrijvingssom verminderd met het totaal van de toegekende kwaliteitswaarden) heeft behaald, is de economisch meest voordelige inschrijving met de beste prijs-kwaliteitverhouding. Aan de beste drie inschrijvingen zal de opdracht worden gegund.
In haar brief van 23 augustus 2021 heeft het Hoogheemraadschap Ingenieursbureau Land bericht dat haar inschrijving als vierde in de rangorde is geëindigd en daarmee niet in aanmerking komt voor de raamovereenkomst. In bijlage 1 “scores van alle inschrijvers” bij de brief zijn de onderlinge verhoudingen tussen de inschrijvende partijen weergegeven, bijlage 2 “motivatie bij scores” bevat een toelichting op de score van Ingenieursbureau Land en in bijlage 3 “motivatie winnende inschrijving” is een motivatie ten aanzien van de winnende inschrijvingen opgenomen.
In bijlage 2 heeft het Hoogheemraadschap diverse aspecten van het plan van aanpak van Ingenieursbureau Land als positief, negatief dan wel neutraal aangemerkt.
Ingenieursbureau Land heeft het Hoogheemraadschap per e-mailbericht van 23 augustus 2021 laten weten niet te begrijpen waarom haar plan van aanpak met slechts het cijfer 6 is beoordeeld. Zij heeft het Hoogheemraadschap verzocht om tot heroverweging van haar plan van aanpak over te gaan.
Het Hoogheemraadschap heeft Ingenieursbureau Land per e-mailbericht van dezelfde datum geantwoord dat de score en bijbehorende motivatie van het plan van aanpak met uiterste zorgvuldigheid tot stand zijn gekomen. De vijf criteria zijn in consensus meegewogen en het beoordelingsteam is daarbij met de reeds aan Ingenieursbureau Land verzonden onderbouwing tot het cijfer 6 (€ 0 kwaliteitswaarde) gekomen voor het plan van aanpak. Het Hoogheemraadschap heeft aangegeven bij haar eerdere beslissing te blijven en niet tot heroverweging van de inschrijving van Ingenieursbureau Land te zullen overgaan.
Het Hoogheemraadschap heeft bij e-mailbericht van 26 oktober 2021 een nadere toelichting op het gunningsbesluit aan Ingenieursbureau Land verzonden. Bijlage 1 bij dit bericht bevat een ‘Nadere toelichting motivatie gunningscriterium 2: Uitwerking casus’. In deze bijlage heeft het Hoogheemraadschap onder meer de volgende opmerkingen opgenomen:
“Bijgaand treft u de toegekende scores op de vijf punten uit uw plan van aanpak aan alsmede de door de beoordelaars gebruikte relevante redenen. Voor de goede orde, er heeft geen herbeoordeling plaatsgevonden, de scores voor de vijf aandachtspunten zijn niet gewijzigd en de na te noemen relevante redenen komen uit de oorspronkelijke beoordelingen door de beoordelaars.
In bijlage 2 van de brief van 23 augustus 2021 is in plaats daarvan volstaan met de meer algemene bewoordingen positief, neutraal en negatief en het benoemen van met name de meer positieve elementen uit de beoordeling van het betreffende aandachtspunt.
Score consensus beoordeling
Het plan van aanpak van Ingenieursbureau Land is als volgt beoordeeld:
- Kennis van spelregels voor onderzoek en grond- en baggerverzet: 7
- Omgevingsgerichtheid: 7
- Duurzaamheid en circulariteit: 6
- Haalbaarheid (technisch en qua doelstellingen): 5
- Risicobeheersing: 5
De gemiddelde score (20/20/20/20/20): 6”
Bijlage 2 bij het e-mailbericht van 26 oktober 2021van het Hoogheemraadschap bevat de ‘Nadere motivatie meerwaarde winnende inschrijvingen’. In deze bijlage worden de kenmerken en relatieve voordelen van de (voorlopig) winnende inschrijvers genoemd ten opzichte van de inschrijving van Ingenieursbureau Land.