Rechtbank Noord-Holland, 09-01-2024, ECLI:NL:RBNHO:2024:266, C/15/344764 / KG ZA 23-552
Rechtbank Noord-Holland, 09-01-2024, ECLI:NL:RBNHO:2024:266, C/15/344764 / KG ZA 23-552
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Noord-Holland
- Datum uitspraak
- 9 januari 2024
- Datum publicatie
- 23 januari 2024
- ECLI
- ECLI:NL:RBNHO:2024:266
- Zaaknummer
- C/15/344764 / KG ZA 23-552
Inhoudsindicatie
Aanbestedingsrecht. Tussenkomst. De voorzieningenrechter is van oordeel dat de Gemeente in haar aanbestedingsstukken geen certificeringseis in verband met de CO2-prestatieladder heeft gesteld. Dat geldt ook voor de in de aanbestedingsdocumenten genoemde ISO-normen. De Gemeente heeft zich door de door haar gekozen formulering van de eisen juist de nodige beoordelingsruimte verschaft om de kwaliteit van de aangeboden documentatie te toetsen. De voorzieningenrechter wijst de vorderingen van Maas daarom af.
Uitspraak
vonnis
Handel, Kanton en Insolventie
Zittingsplaats Haarlem
zaaknummer / rolnummer: C/15/344764 / KG ZA 23-552
Vonnis in kort geding van 9 januari 2024
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
MAAS INTERNATIONAL B.V.,
gevestigd te Veldhoven,
eiseres in kort geding,
verweerster in het incident,
advocaten: mr. A.H. Klein Hofmeijer en mr. J.H.J. Bax te Rotterdam,
tegen
de publiekrechtelijke rechtspersoon
de GEMEENTE HOLLANDS KROON,
zetelende te Hollands Kroon (Anna Paulowna),
gedaagde in kort geding,
verweerster in het incident,
advocaten: mr. F.W. Horstman en mr. M. de Waal te Velsen-Zuid,
en waarin heeft gevorderd als partij tussen te mogen komen, subsidiair zich te mogen voegen aan de zijde van de Gemeente:
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheidOVERWIJK KOFFIESYSTEMEN WEST-NEDERLAND B.V.
gevestigd te Gorredijk,eiseres in incident,
advocaat: mr. A.J. van Heeswijck te Heerenveen.
Partijen zullen hierna Maas, de Gemeente en Overwijk genoemd worden.
1 De zaak in het kort
De Gemeente heeft een Europese openbare aanbesteding uitgeschreven voor het leveren en onderhouden van warme drankenautomaten. Zowel Maas als Overwijk hebben ingeschreven op deze aanbestedingsprocedure. De Gemeente heeft de opdracht voorlopig gegund aan Overwijk. Maas is als tweede geëindigd. Maas stelt zich op het standpunt dat Overwijk ongeldig heeft ingeschreven omdat zij niet aan een bepaalde certificeringseisen voldoet. Zij vordert dat de gemeente wordt geboden de gunningsbeslissing in te trekken, de inschrijving van Overwijk af te wijzen en de opdracht voorlopig te gunnen aan Maas. Overwijk heeft een vordering tot tussenkomst (primair) dan wel voeging (subsidiair) ingesteld.
De voorzieningenrechter staat Overwijk in het incident toe tussen te komen. In het kort geding is de voorzieningenrechter van oordeel dat de Gemeente in haar aanbestedingsstukken geen certificeringseis in verband met de CO2-prestatieladder heeft gesteld. Dat geldt ook voor de in de aanbestedingsdocumenten genoemde ISO-normen. De Gemeente heeft zich door de door haar gekozen formulering van de eisen aan de inschrijvers juist de nodige beoordelingsruimte verschaft om de kwaliteit van de aangeboden documentatie te toetsen. De voorzieningenrechter wijst de vorderingen van Maas daarom af.
2 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding met de producties 1 tot en met 19 van Maas,
- -
-
de conclusie tot vermeerdering van feiten en gronden met de producties 20 tot en met 25 van Maas,
- -
-
de conclusie van antwoord met de producties 1 tot en met 11 van de Gemeente,- de incidentele conclusie houdende een vordering primair tot tussenkomst, subsidiair tot voeging van Overwijk,
- -
-
de mondelinge behandeling van 12 december 2023, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt,
- -
-
de pleitnota van Maas,
- -
-
de pleitnota van de Gemeente,
- -
-
de pleitnota van Overwijk.
Ter zitting van 12 december 2023 zijn verschenen:
- namens Maas: [betrokkene 1] , bijgestaan door mr. Klein Hofmeijer en mr. Bax voornoemd,
- namens de Gemeente: [betrokkene 2] , [betrokkene 3] , [betrokkene 4] , [betrokkene 5] , bijgestaan door mr. Horstmans en mr. De Waal voornoemd,
- namens Overwijk: [betrokkene 6] , bijgestaan door mr. Van Heeswijck voornoemd.
Ten slotte is vonnis bepaald.
3 De feiten
Op 1 juni 2023 heeft de Gemeente een Europese openbare aanbesteding uitgeschreven voor het leveren en onderhouden van warme drankenautomaten (met inbegrip van de levering van ingrediënten) aan de Gemeente. De aan te besteden opdracht heeft een initiële looptijd van drie jaar en kan maximaal vier maal met twee jaar worden verlengd. De geraamde waarde van de opdracht is € 50.000,- per jaar.
De Gemeente maakte bij de aanbesteding gebruik van Mercell. Mercell beheert een digitaal platform waarop opdrachtgevers en inschrijvers aan elkaar worden gekoppeld met betrekking tot aanbestedingen. In Mercell staat alle informatie over de aanbesteding in één overzichtspagina (“Offerteaanvraag”) opgenomen: de omschrijving van de opdracht (paragraaf 1), de procedurevoorwaarden (paragraaf 2), de eisen aan de inschrijver (paragraaf 3), de eisen aan de opdracht (paragraaf 4), de gunningscriteria (paragraaf 5) en de prijs (paragraaf 6) Ook zijn downloadlinks naar alle documenten en formulieren opgenomen.
Uit paragraaf 5 van de "Offerteaanvraag", waarin de gunningscriteria voor de opdracht zijn omschreven, volgde dat het gunningscriterium de economisch meest voordelige inschrijving op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding (BPKV) is.
De BPKV werd bepaald aan de hand van de formule:
"relateer prijsscore aan laagste prijs, waarbij de prijs voor (afgerond) 30% en de kwaliteit voor (afgerond) 70% meeweegt. De inschrijver met de hoogste score krijgt de opdracht gegund. De sub gunningscriteria zijn duurzaamheid en de kwaliteit van dienstverlening.(. ..)
De sub gunningscriteria zijn:
• Duurzaamheid
• Kwaliteit van dienstverlening"
Uit het (sub)gunningscriterium "Duurzaamheid" volgde dat de Gemeente waarde hecht aan Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) en duurzaamheid. De Gemeente wil in dat kader graag samen met de Opdrachtnemer zoeken naar (nieuwe) toepassingen die daaraan bijdragen en zorg tonen voor het milieu. Om deze reden diende iedere inschrijver bij de inschrijving te beschrijven hoe met het gunningscriterium MVO en duurzaamheid werd omgegaan.
Onder paragraaf 4.1 van de "Offerteaanvraag", heeft de Gemeente onder het kopje
"Eisen aan de Opdracht" het programma van eisen (PvE) opgenomen:
“Offerteaanvraag / Eisen aan de Opdracht 4. Eisen aan de Opdracht 4.1 Programma van Eisen Op deze aanbestedingsprocedure en de (eventueel) hieruit voortvloeiende opdracht en overeenkomst is het bijgevoegde programma van eisen van toepassing.”
Met betrekking tot het onderwerp “Duurzaamheid” heeft de Gemeente de volgende eisen in het PvE opgenomen:
“ Duurzaamheid - Koffie, thee en cacao dienen duurzaam (volgens een erkend keurmerk) te zijn.
Opdrachtgever moet dit kunnen controleren aan de hand van een van de volgende certificeringen: UTZ, Rainforest Alliance of gelijkwaardig. Indien de Inschrijver niet beschikt over een keurmerk, zal in de offerte beschreven moeten worden op welke wijze de ingrediënten voldoen aan duurzaamheidscriteria.
- -
-
De Inschrijver voldoet aan minimaal trede 3 van de C02 prestatieladder.
- -
-
De Inschrijver houdt zijn C02 footprint zo laag mogelijk.
- -
-
Het staat Inschrijver vrij om gebruik te maken van refurbished automaten.”
In het PvE staat tevens:
“Inschrijver dient tijdens de verificatiefase een implementatieplan in waarin beschreven staat hoe hij aan onze eisen voldoet en blijft voldoen en hoe ons doel (tevreden medewerkers) wordt gemeten en behaald.”
Onder paragraaf 3 van de "Offerteaanvraag", heeft de Gemeente onder het kopje "Eisen aan de Inschrijver" diverse geschiktheidseisen opgenomen, zoals het toepassen van een kwaliteitsmanagementsysteem op basis van ISO 9001:2015 (of vergelijkbaar) en een milieumanagementsysteem op basis van ISO 14001 (of vergelijkbaar).
“3.2. Kwaliteitsmanagementsysteem ISO 9001:2015 (geschiktheidseis) Wij verlangen van u dat uw kwaliteitsbewaking in uw organisatie is verankerd en wordt toegepast. U past een kwaliteitsmanagementsysteem toe op basis van ISO 9001:2015 of vergelijkbaar, bijvoorbeeld door toepassing en overleggen van: • een beschrijving van gelijkwaardige maatregelen op het gebied van kwaliteitsbewaking;
• kwaliteitshandboek)en) waarin de protocollen en werkwijzen zijn vastgelegd. Dit is op een zodanige wijze gedaan dat naar ons oordeel het kwaliteitsniveau van de aangeboden diensten gedurende de contractperiode voldoende gewaarborgd is. Het dient een actueel en geldig kwaliteitshandboek te zijn, waarin maatregelen zijn opgenomen die zijn organisatie treft om de kwaliteit te waarborgen en te controleren.
(...)
Milieuzorgsysteem ISO 14001 (geschiktheidseis) Wij verlangen van u dat een deugdelijk milieubeheer in uw organisatie is verankerd en toegepast. U past een milieumanagementsysteem toe op basis van ISO 14001 of vergelijkbaar, bijvoorbeeld door toepassing van: • een actuele, door de directie ondertekende milieubeleidsverklaring; en
• een milieuprogramma of actieplan waarin is aangegeven welke stappen de organisatie neemt of gaat nemen om de milieubelasting te verminderen; en
• een milieuverslag of andere (management-)rapportage waarin gerapporteerd wordt over de genomen milieumaatregelen en de behaalde resultaten; en • de naam en de functie-inhoud van een functionaris die is aangesteld om de milieumaatregelen van de organisatie te coördineren. (...)”
Overwijk heeft de hoogste totaalscore behaald. De Gemeente heeft de inschrijvers op 12 september 2023 op de hoogte van haar voorlopige beslissing om de opdracht aan Overwijk te gunnen. De Gemeente heeft aangekondigd met Maas een wachtkamerovereenkomst te willen aangaan.
Maas heeft bij bericht van 18 september 2023 bezwaar gemaakt tegen de voorlopige gunningsbeslissing. Volgens Maas zou Overwijk niet voldoen aan de duurzaamheidseis betreffende de CO2-prestatieladder. De Gemeente heeft bij bericht van 26 september 2023 gereageerd op het bezwaar. Maas heeft haar bezwaar op 27 september 2023 aangevuld en de Gemeente heeft daarop bij bericht van 5 oktober 2023 opnieuw gereageerd.
Op 27 september 2023 heeft de Gemeente de standstill termijn in verband met het door Maas ingediende bezwaar verlengd tot 9 oktober 2023. Daarna is de standstill termijn bij bericht van 5 oktober 2023 nogmaals verlengd tot en met 13 oktober 2023 om Maas in de gelegenheid te stellen desgewenst een dagvaarding op te stellen.
Op 13 oktober 2023 ontving de Gemeente de dagvaarding van Maas. De Gemeente heeft de definitieve gunning van de opdracht uitgesteld tot na het moment waarop vonnis wordt gewezen.
Naar aanleiding van informatie die Maas heeft verkregen uit een vergelijkbare aanbestedingsprocedure van de gemeente Groningen heeft Maas de Gemeente bij e-mailbericht van 7 december 2023 vragen gesteld omtrent de ISO 9001 en ISO 14001 certificering van Overwijk:
- Hoe voldoet Overwijk aan de eis inzake het kwaliteitssysteem en hoe heeft zij
dat aangetoond bij de Gemeente?
- Hoe voldoet Overwijk aan de eis inzake het milieuzorgsysteem en hoe heeft zij
dat aangetoond bij de Gemeente?
De advocaat van de Gemeente heeft daarop bij e-mailbericht van 7 december 2023 het volgende geantwoord:
“Alle benodigde informatie en gegevens over de geschiktheidseisen heeft cliënte tijdens de offerte verificatiefase bij Overwijk opgevraagd. Overwijk heeft alle benodigde informatie en gegevens aangeleverd. Deze informatie heeft cliënte uitgebreid en zorgvuldig onderzocht. Cliënte heeft op basis van het genoemde onderzoek vastgesteld dat Overwijk aan de gevergde geschiktheidseisen ten aanzien van de ISO kwaliteitsmanagementsystemen voldoet, dan wel voldoet over vergelijkbare kwaliteitsmanagementsystemen als omschreven in het document ‘Eisen aan de inschrijver’.”