Rechtbank Noord-Nederland, 24-03-2023, ECLI:NL:RBNNE:2023:1152, C/18/221350 / KG ZA 23-48
Rechtbank Noord-Nederland, 24-03-2023, ECLI:NL:RBNNE:2023:1152, C/18/221350 / KG ZA 23-48
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Noord-Nederland
- Datum uitspraak
- 24 maart 2023
- Datum publicatie
- 31 maart 2023
- ECLI
- ECLI:NL:RBNNE:2023:1152
- Zaaknummer
- C/18/221350 / KG ZA 23-48
Inhoudsindicatie
Is de Ontvanger verplicht om zijn medewerking te verlenen aan de totstandkoming van een aangeboden buitengerechtelijk crediteurenakkoord? Misbruik van recht?
Uitspraak
vonnis
Afdeling Privaatrecht
Locatie Groningen
zaaknummer / rolnummer: C/18/221350 / KG ZA 23-48
Vonnis in kort geding van 24 maart 2023
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
DERMACLINIC B.V.,
gevestigd te Groningen,
eiseres,
hierna te noemen: DermaClinic,
advocaten: mrs. R.M. Leeuwenburgh en mr. M.L.M. Bindels te Rotterdam,
tegen
DE ONTVANGER VAN DE BELASTINGDIENST/GRONINGEN,
kantoorhoudende te Groningen,
gedaagde,
hierna te noemen: de Ontvanger,
in rechte vertegenwoordigd door zijn medewerkers mr. B.W. Homan en F.A Tolman.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding met de producties 1 t/m 16;
- -
-
de nadere productie 17 van de zijde van DermaClinic;
- -
-
de conclusie van antwoord met producties 1 t/m 14 van de zijde van de Ontvanger;
- -
-
de mondelinge behandeling van 22 maart 2023, waarbij partijen zijn verschenen en hun standpunten mede aan de hand van spreekaantekeningen hebben toegelicht. De griffier heeft aantekeningen gemaakt van hetgeen ter zitting is besproken.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
DermaClinic is een huidkliniek met vestigingen op een zevental verschillende locaties in Nederland.
DermaClinic is de laatste jaren in financiële problemen geraakt. Eind 2020 heeft een herstructurering van de kapitaalstructuur van de onderneming plaatsgevonden, waarna substantiële financiële investeringen hebben plaatsgevonden. De onderneming bleef echter verliesgevend. Om een faillissement te voorkomen, heeft DermaClinic in 2022 besloten om een tweede herstructurering in te zetten, enerzijds bestaande uit het reduceren van de bestaande schuldenlast door middel van een buitengerechtelijk crediteurenakkoord en anderzijds door de lopende kosten zodanig te saneren dat de cashflow op termijn weer positief wordt. DermaClinic heeft een investeerder, Care Industries B.V. (hierna te noemen: Care Industries), bereid gevonden om - onder de voorwaarde van totstandkoming van een buitengerechtelijk crediteurenakkoord - herstructurering van de onderneming te bekostigen. Care Industries is bereid om een bedrag van € 1,75 miljoen ter beschikking te stellen door middel van inbreng van eigen vermogen tegen uitgifte van een meerderheid van de aandelen en het verstrekken van een lening. Care Industries is de moedermaatschappij van De Huidkliniek B.V.
Care Industries heeft in februari 2023 een business case voor DermaClinic en De Huidkliniek opgesteld, waarin zij onder meer schrijft:
"In deze brief wordt een toelichting gegeven op de business case voor de participatie in DermaClinic B.V. ("DermaClinic") door De Huidkliniek B.V. ("De Huidkliniek") middels haar moedermaatschappij Care Industries B.V. ("Care Industries").
(...)
2. De combinatie De Huidkliniek en DermaClinic
De combinatie van De Huidkliniek (huidtherapie) en DermaClinic (cosmetische behandelingen, haartransplantaties en huidtherapie) resulteert in een keten van huidklinieken met een zogenaamde "one-stop-shop" propositie: één bedrijf waar alles voor de huid onder één dak wordt aangeboden. De combinatie maakt een landelijke keten van 20 klinieken met daarnaast een groeiend aantal behandellocaties in ziekenhuizen en schoonheidssalons en in een select aantal vestigingen van drogisterijketen Etos (Ahold). De combinatie van bedrijven vormt - na integratie - een solide basis voor economische groei. Er is sprake van zowel omzet- als kostensynergiën en de onderneming kan op basis van een groter behandelvolume en aantallen productverkopen scherper inkopen bij toeleveranciers. Er kan door het gebruik van één merknaam en bundeling van (sociale) media campagnes meer efficiënt marketing worden bedreven voor het werven van klanten en personeel. Er kan meer efficiënt worden gepland en aangestuurd op een groter behandelvolume door betere inzetbaarheid van behandelaars en behandelapparatuur. Tot slot ontstaat er in de overhead ruimte voor kostensynergiën door dubbele functies te schrappen of te combineren. Met de opschoning van de balans van DermaClinic, het saneren van de kosten van DermaClinic en een integratie van DermaClinic en De Huidkliniek ontstaat er een sterke onderneming voor alle stakeholders: klanten, medewerkers, partners en toeleveranciers, financiers en aandeelhouders.
3. Plan van aanpak De Huidkliniek en DermaClinic
Het borgen van de continuïteit van DermaClinic gaat in 3 stappen. Allereerst het opschonen van de balans en het reduceren van de financiële verplichtingen door het bereiken van een onderhands crediteurenakkoord om tot een gezond schuldenniveau te komen. Voorts het operationeel saneren van de kosten van de onderneming met als doel een neutraal tot licht positief bedrijfsresultaat (EBITDA) en uitzicht op een positieve cashflow. Het saneren van de kosten kan dankzij de krachtenbundeling met De Huidkliniek waardoor in eerste instantie een groot deel van de overheadkosten van DermaClinic kan worden geschrapt en synergie kan worden bereikt in de marketingkosten. Ten derde het integreren en samenvoegen van De Huidkliniek en DermaClinic om operationele synergievoordelen zo optimaal mogelijk te benutten. (...)
Hieronder wordt kort ingegaan op de verschillende stappen.
(...)
c) Samenvoegen met De Huidkliniek voor bedrijfseconomische stabiliteit, kruisbestuiving en operationele leverage
Het samenvoegen van De Huidkliniek en DermaClinic resulteert in een keten van circa 20 klinieken met een landelijk dekkend netwerk en een hoofdkantoor voor de centrale functies. In de steden waar thans zowel DermaClinic als De Huidkliniek gevestigd zijn zullen de locaties worden samengevoegd om meer efficiënt gebruik te maken van de kosten van huur en aanverwanten en de meer efficiënte inzet van behandelend en ondersteunend personeel. De beoogde besparingen zijn hiervoor onder 3b. toegelicht. Met het combineren van het behandelaanbod en het assortiment huidverzorging ontstaat voor de doelmarkt een logische en complete propositie in huidverzorging en daaraan gerelateerde behandelingen. Een zogenaamde "one-stop-shop" voor alles met betrekking tot de huid.
(...)
Door het samenvoegen van de ondernemingen onder één merk kunnen significantie reducties in marketingkosten worden gerealiseerd. Tot slot kan de operatie van de gecombineerde bedrijven af met één centrale organisatie waarmee grote besparingen kunnen worden gerealiseerd in de overheadkosten (SG&A).
(...)
4. Globaal integratieplan
Voor het bereiken van bovenstaande doelen werkt De Huidkliniek met de systematiek van een globaal integratieplan dat wordt uitgewerkt naar detail integratieplannen per afdeling of discipline. Voor het uitvoeren van het plan wordt een integratieteam samengesteld van medewerkers van zowel De Huidkliniek als DermaClinic. (...)
5. Tijdslijnen
De Huidkliniek gaat er bij bovenstaande stappen vanuit dat in februari 2023 overeenstemming wordt bereikt met de financiers en crediteuren van de onderneming en dat ultimo februari de transactie en de uitkering aan financiers en crediteuren kan worden geeffectueerd. Voorts voorziet De Huidkliniek dat zij 6 tot 9 maanden nodig heeft voor het realiseren van de operationele samenvoeging van de bedrijven, het komen tot een uniform merk en propositie en het realiseren van commerciële resultaten. (...)"
Bij deze business case is als bijlage gevoegd een financieel document geheten Business Case overname DermaClinic B.V. door De Huidkliniek B.V. (Care Industries B.V.). Hierin staan de volgende uitgangspunten vermeld:
"3 vestigingen van DC worden afgestoten waarbij de activiteiten worden voortgezet in klinieken van DHK (huur van Den Haag is beëindigd en de huur van Utrecht opgezegd. De onderhandelingen voor Haarlem lopen nog)
CEO/CFO/COO posities worden ingevuld door DHK.
Marketingactiviteiten worden ingevuld door team DHK.
Geen besparingen op behandelaren (huidtherapeut/huidspecialisten/artsen)
Overcapaciteit behandelaren wordt gebruikt om vacatures bij DHK in te vullen."
De Huidkliniek heeft DermaClinic bij brief van 28 februari 2023 onder meer geschreven:
"(...)
Rationale voor acquisitie van DermaClinic
DermaClinic B.V. (DC) bestaat uit een netwerk van (ten tijde van de investeringsbeslissing van CI) 8 huidklinieken die in termen van kwaliteitsniveau, portfolio en clièntele strategisch goed lijken te passen bij DHK. Van de 8 klinieken van DC zijn er 3 overlappend met DHK (Utrecht, Den Haag en Haarlem) en liggen er 5 op het uitrolplan van DHK (Tilburg, Den Bosch, Arnhem, Zwolle en Groningen). Er is dus sprake van een overwegend positieve match met de groeistrategie van DHK. Door de overheadkosten van DC grotendeels operationeel te saneren en op de operatie van DHK te nemen, ziet DHK de mogelijkheid om de zwaar verlieslatende operatie van DC binnen een, in termen van risico, acceptabele termijn naar een cashflow neutrale situatie te brengen en op middellange termijn de combinatie DHK-DC winstgevend te exploiteren. Een en ander is omschreven in de bekende Business Case, d.d. februari 2023.
DermaClinic heeft haar concurrente crediteuren een akkoord aangeboden, inhoudende dat zij tegen ontvangst van 15% van hun vordering instemmen met kwijtschelding van de schuld van DermaClinic. Na ontvangst van de instemmingsverklaringen van voornoemde crediteuren heeft DermaClinic op 17 februari 2023 een verzoek tot gedeeltelijke kwijtschelding van belastingschulden bij de Belastingdienst ingediend. Hierbij is aan de Belastingdienst eenzelfde percentage als aan de concurrente crediteuren aangeboden. Nadien is het percentage van voldoening van de vorderingen van crediteuren naar 16,4% opgehoogd.
De Belastingdienst heeft bij brief van 23 februari 2023 DermaClinic verzocht om op een aantal punten nadere informatie te verschaffen. Hierop heeft DermaClinic bij brief van 1 maart 2023 gereageerd.
De Belastingdienst hanteert bij de beoordeling van saneringsverzoeken van ondernemers de Tijdelijke instructie voor de behandeling van verzoeken om sanering van ondernemers die gedurende de coronacrisis in financiële nood zijn (hierna te noemen: de Tijdelijke instructie saneringen). In deze instructie is onder meer bepaald:
3 Beoordelen verzoek
a. De ontvanger wijst het verzoek toe als is voldaan aan de volgende voorwaarden;
- Het aangeboden akkoordbedrag is substantieel; zowel in absolute zin als in relatie tot de omvang van de belastingschuld.
- Het te ontvangen percentage is minimaal hetzelfde percentage als hetgeen aan concurrente schuldeisers op hun vordering wordt aangeboden
(...)
- De onderneming is na sanering naar verwachting levensvatbaar. Daarvan is sprake als uit het verzoek en de daarbij behorende prognose blijkt dat alle kosten van de bedrijfsvoering kunnen worden betaald, naast de eventuele kosten van levensonderhoud van de ondernemer en zijn gezin. Ook is er voldoende ruimte om de noodzakelijke groei- en vervangingsinvesteringen te financieren. Bovendien moet uit de prognose blijken dat de ondernemer zijn verplichtingen die opkomen tijdens het saneringstraject tijdig kan voldoen. De levensvatbaarheid van de onderneming wordt verondersteld als:
i. de ondernemer een positieve beoordeling over de levensvatbaarheid van de onderneming overlegt van:
(...)
- een accountant als bedoeld in artikel 2:393 eerste lid van het Burgerlijk Wetboek (een RA of AA accountant).
(...)
ii. en de ontvanger geen aanleiding ziet om de levensvatbaarheid nader te onderzoeken (zie nader onder b en c).
(...)
b. De ontvanger onderzoekt de levensvatbaarheid van de onderneming als:
(...)
- ondanks een positieve externe beoordeling, sprake is van:
i. omvangrijke fiscale belangen;
(...)
e. als niet voldaan wordt aan de in deze instructie genoemde voorwaarden voor sanering, wijst de ontvanger het verzoek om sanering af (...).
Bij beslissing van 8 maart 2023 heeft de Belastingdienst het kwijtscheldingsverzoek van DermaClinic afgewezen met als motivering:
"- Uit de overgelegde stukken is niet gebleken dat DermaClinic B.V. na sanering zelfstandig een levensvatbare onderneming is.
- DermaClinic B.V. heeft gedurende de behandeling van dit verzoek de nieuw opkomende verplichtingen niet voldaan. “
DermaClinic heeft bij brief van 14 maart 2023 bij de Belastingdienst bezwaar gemaakt tegen de afwijzing van het kwijtscheldingsverzoek. Hierbij heeft DermaClinic de Belastingdienst nogmaals verzocht om in te stemmen, hetgeen door de Ontvanger is aangemerkt als een beroep tegen het afwijzingsbesluit.
Care Industries heeft DermaClinic op 15 maart 2023 bericht dat zij bereid is om de vervaldatum van de voorgenomen investeringstransactie eenmalig tot en met 24 maart 2023 te verlengen en dat bij gebreke van een definitief schuldenakkoord op die datum de voorgenomen investeringstransactie eindigt.
HLB Nannen Accountants te Groningen, in de persoon van [accountant] AA, heeft op verzoek van DermaClinic een onderzoeksrapport d.d. 16 maart 2023 uitgebracht. Dit rapport vermeldt onder meer:
"Onze conclusie en ons oordeel
Wij hebben de bijgevoegde, door ons gewaarmerkte projectie voor de periode van 1 januari 2023 tot en met 31 december 2025 als onderdeel van het herstructureringsplan c.q. business case, opgenomen in bijlage XI, onderdeel uitmakend van de brief aan de Belastingdienst d.d. 17 februari 2023 (hierna: de projectie) van DermaClinic B.V. te Groningen onderzocht.
Op grond van ons onderzoek van de gegevens waarop de veronderstellingen zijn gebaseerd hebben wij geen reden om te veronderstellen dat deze veronderstellingen geen redelijke basis vormen voor de hiervoor genoemde projectie.
Wij hebben, gelet op de hiervoor bedoelde veronderstellingen, welke de basis vormen van de projectie, vastgesteld dat er in de daarin beschreven periode steeds voldoende middelen beschikbaar zullen zijn om de verplichtingen van de DermaClinic B.V. te kunnen voldoen. Op basis daarvan, aannemende dat de Belastingdienst akkoord gaat met de aangeboden schuldregeling en de uitvoering van de aan crediteuren en schuldeisers aangeboden schuldregeling doorgang kan vinden, hebben wij geen reden om aan te nemen dat DermaClinic B.V. niet zelfstandig levensvatbaar zou zijn.
(...)