Rechtbank Oost-Brabant, 21-08-2024, ECLI:NL:RBOBR:2024:3760, C/01/388343 / HA ZA 22-666
Rechtbank Oost-Brabant, 21-08-2024, ECLI:NL:RBOBR:2024:3760, C/01/388343 / HA ZA 22-666
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Oost-Brabant
- Datum uitspraak
- 21 augustus 2024
- Datum publicatie
- 27 augustus 2024
- ECLI
- ECLI:NL:RBOBR:2024:3760
- Zaaknummer
- C/01/388343 / HA ZA 22-666
Inhoudsindicatie
Deense curator vordert terugbetaling door Nederlandse onderneming van betalingen die zijn ontvangen van Deense partij, die onderdeel bleek van witwasconstructie. Syrische klanten Nederlandse onderneming. Indirect betalingssysteem. IPR (Nederlands en Deens recht). Onverschuldigde betaling (art. 6:203 BW), nakoming door derde (art. 6:30 BW), gerechtvaardigd vertrouwen (art. 3:35) BW). Onderzoeksplicht na ontvangst girale betaling door Deense derde. Deense faillissementspauliana (verjaring), Deens vennootschapsrecht (Lizardi-regel van toepassing), Deense onrechtmatige daad. Vorderingen afgewezen.
Uitspraak
Civiel recht
Zittingsplaats 's-Hertogenbosch
Zaaknummer: C/01/388343 / HA ZA 22-666
Vonnis van 21 augustus 2024
in de zaak van
BORIS KENNETH FREDERIKSEN,
in hoedanigheid van curator in het faillissement van Joko Components A/S,
te Kopenhagen ( Denemarken ),
eisende partij,
hierna te noemen: de Curator,
advocaten: mr. J.L. van den Heuvel en mr. V.G.M. Leferink,
tegen
INTERFOOD B.V.,
te Bladel,
gedaagde partij,
hierna te noemen: Interfood,
advocaten: mr. R.G.J. de Haan, mr. D.H. Tilanus en mr. J.W. Snel.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 26 oktober 2022,
- de akte overlegging producties van de Curator van 14 december 2022 met producties 1-9, - de conclusie van antwoord van Interfood van 8 maart 2023 met producties 1-27, - de brief van de rechtbank van 22 maart 2023 waarin een mondelinge behandeling is bepaald,
- de akte aanvulling rechtsgronden van de Curator van 8 november 2023 met producties 10-12,- de antwoordakte van Interfood van 7 februari 2024 met producties 28-30,
- het bericht van de Curator van 17 juni 2024 met producties 13-20, - de mondelinge behandeling van 28 juni 2024, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt met daaraan gehecht spreekaantekeningen van de advocaten van beide partijen.
Tijdens de mondelinge behandeling waren namens de Curator aanwezig mr. Van den Heuvel en mr. Leferink, vergezeld van de heer J.C. Sølling en mevrouw A.R. Risager, Deense advocaten en kantoorgenoten van de Curator. Namens Interfood was aanwezig mr. Tilanus, vergezeld van de heer [A] ( [functie 1] ), de heer [B] ( [functie 2] ), mevrouw [C] ( [functie 3] ) en de heer P. Jakobsen (Deense advocaat van Interfood).
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
Joko Components A/S (hierna: Joko ) is een Deense vennootschap. Op 19 maart 2021 heeft de Deense Bedrijfsautoriteit besloten tot het verzoeken van de verplichte ontbinding van Joko . Op 26 maart 2021 heeft een Deense faillissementsrechtbank de ontbinding van Joko bevolen en de Curator tot vereffenaar benoemd. Op verzoek van de Curator is op 8 april 2021 het faillissement van Joko uitgesproken, met benoeming van de Curator tot curator.
Interfood is onderdeel van de wereldwijd opererende Interfoodgroep, die zich onder meer bezighoudt met de internationale handel in zuivelproducten in meer dan 100 verschillende landen.
Op 26 februari 2020 heeft Interfood een koopovereenkomst gesloten met [D ] uit [plaats] ( [land] ) voor de levering van 1.920 kg weipoeder. De Sales Confirmation heeft nummer [nummer 1] . Op de overeenkomst is op grond van artikel 14 van de toepasselijk verklaarde MPC Conditions Nederlands recht van toepassing.
Op 3 maart 2020 heeft Interfood een koopovereenkomst gesloten met [E] uit [plaats] ( [land] ) voor de levering van 96.000 kg ongezouten boter. De Sales Confirmation heeft nummer [nummer 2] . Op deze overeenkomst is op grond van de toepasselijk verklaarde MPC Conditions eveneens Nederlands recht van toepassing.
Op 30 maart 2020, 31 maart 2020 (2x), 1 april 2020 en 7 april 2020 zijn van de Nykredit-bankrekening met nummer [nummer 3] op naam van Joko vijf bedragen overgemaakt naar een Nederlandse bankrekening op naam van Interfood. Het totaal overgemaakte bedrag is DKK 1.895.931,24.
Op 4 november 2020 heeft Interfood via haar dochtermaatschappij Interfood Singapore Pte Ltd een koopovereenkomst gesloten met [F] uit [plaats] ( [land] ) voor de levering van 200.000 kg melkpoeder. De Sales Confirmation heeft nummer [nummer 4] . Op deze overeenkomst is op grond van de toepasselijk verklaarde MPC Conditions Nederlands recht van toepassing.
Op 27 januari 2021 heeft Interfood via haar dochtermaatschappij Interfood Singapore Pte Ltd een koopovereenkomst gesloten met [G] uit [plaats] ( [land] ) voor de levering van 100.800 kg melkpoeder. Het Sales Contract heeft nummer [nummer 5] . Op deze overeenkomst is op grond van de toepasselijk verklaarde MPC Conditions Nederlands recht van toepassing.
Op 12 februari 2021 (2x), 16 februari 2021, 17 februari 2021 en 24 februari 2021 zijn van de Union Bank AG-bankrekening met nummer [nummer 6] ten name van Joko vijf bedragen overgemaakt naar een Nederlandse bankrekening van Interfood. Het totaal overgemaakte bedrag is € 164.418,00.
Op 24 juni 2021 is de voormalige boekhouder van Joko , [J] , door de rechtbank van Kolding veroordeeld tot een gevangenisstraf van zes jaar vanwege (kort gezegd) witwassen en btw-fraude, gepleegd in de periode van ongeveer 13 januari - 23 oktober 2020. De veroordeling ziet op het uitsturen van fictieve facturen op naam van Joko aan andere Deense bedrijven, het laten betalen daarvan op onder meer Joko ’s Nykredit-bankrekening met nummer [nummer 3] en het doorbetalen van ontvangen gelden naar buitenlandse bankrekeningen.
Op 28 juni 2021 is de voormalige directeur en enig aandeelhouder van Joko , [H] , door de rechtbank van Kolding veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf jaar vanwege (kort gezegd) witwassen, onder meer in de periode van ongeveer 1 juli - 23 oktober 2020 gepleegd via Joko ’s Nykredit-bankrekening met nummer [nummer 3] .
Op 26 oktober 2021 heeft de Deense belastingdienst een brief aan de Curator gestuurd met een opgave van ten onrechte niet door Joko afgedragen btw. De brief vermeldt onder meer dat het kantoor van de Curator de belastingdienst op 1 juli 2021 afschriften van de twee hiervoor bedoelde strafrechtelijke vonnissen heeft gestuurd.
Op 4 april 2022 heeft de Curator Interfood voor elk van de tien hiervoor genoemde betalingen (hierna: de Transacties) een brief gestuurd. De brief vermeldt onder meer: “The trustee has in accordance with the Danish Bankruptcy Act reviewed the bankruptcy estate’s bank accounts etc. (...) The trustee has not been able to identify an operational justification of the payment, and thus the trustee assume that it was make by mistake. Consequently, I ask you to repay the amount to the bankruptcy within 10 days from today.”
Op 4 oktober 2022 heeft Interfood een email gestuurd aan het kantoor van de Curator, die onder meer vermeldt: “The amounts received relate to deliveries/sales of interfood to customers. Consequently, there is no legal merit to transfer the amounts back to the Estate. We assume that the Estate has access to the underlying book keeping and records of Joko Components A/S. Going further we would as a general principle therefore kindly refer the Estate to its records if further investigations are needed in respect of the operational reasons and intercompany relationships.”
3 Het geschil
De Curator vordert, samengevat:
primair Interfood te veroordelen tot betaling van DKK 1.895.931,24 en van € 164.418,00, vermeerderd met wettelijke rente en kosten,
subsidiair de Transacties te vernietigen, en Interfood te veroordelen tot betaling van DKK 1.895.931,24 en van € 164.418,00, vermeerderd met wettelijke rente en kosten,alles voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad.
Aan de vorderingen legt de Curator ten grondslag dat Interfood in 2020 vijf betalingen met een totale waarde van DKK 1.895.931,24 van Joko heeft ontvangen en in 2021 vijf betalingen met een totale waarde van € 164.418,00. Voor deze betalingen bestond geen rechtsgrond, zodat Interfood de bedragen moet terugbetalen aan de boedel van Joko . Na aanvulling van de rechtsgronden beroept de Curator zich naar Nederlands recht op onverschuldigde betaling (artikel 6:203 BW) en/of nietigheid (artikel 3:40 BW) en naar Deens recht op faillissementspauliana (artikel 64 DFw), schending van vennootschapsrecht (artikelen 136 en 127 Dv) en onrechtmatige daad.
Interfood concludeert tot niet-ontvankelijkheid van de Curator, dan wel tot afwijzing van de vorderingen van de Curator, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van de Curator in de kosten van deze procedure. Interfood voert het verweer dat de betalingen van Joko nakoming door een ander in de zin van artikel 6:30 BW betroffen in verband met overeenkomsten tot levering van zuivelproducten aan vier Syrische klanten van Interfood, althans dat zij er gerechtvaardigd op mocht vertrouwen dat de betalingen nakoming door een ander betroffen (artikel 3:35 BW). Zij betwist de gestelde nietigheid. Ook voert Interfood het verweer dat de vordering van de Curator gebaseerd op Deense faillissementspauliana is verjaard en het verweer dat Interfood op grond van de Deense Pengereglen (betaalregel) niet tot terugbetaling verplicht is. Tenslotte betwist Interfood de gestelde schending van Deens vennootschapsrecht en onrechtmatige daad.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.