Rechtbank Overijssel, 06-10-2021, ECLI:NL:RBOVE:2021:3747, C/08/260223 / HA ZA 21-14
Rechtbank Overijssel, 06-10-2021, ECLI:NL:RBOVE:2021:3747, C/08/260223 / HA ZA 21-14
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Overijssel
- Datum uitspraak
- 6 oktober 2021
- Datum publicatie
- 7 oktober 2021
- ECLI
- ECLI:NL:RBOVE:2021:3747
- Zaaknummer
- C/08/260223 / HA ZA 21-14
Inhoudsindicatie
Overeenkomst op basis van aanbesteding. Eiseres stelt dat de lesmethode en de daarvan deel uitmakende leermiddelen die in het kader van de overeenkomst door eiseres aan gedaagde ter beschikking zijn gesteld tenminste vier jaar op de boekenlijst zouden staan. Reikwijdte garantieplicht. Garantieplicht door gedaagde geschonden? Vorderingen afgewezen.
Uitspraak
vonnis
Team kanton en handelsrecht
Zittingsplaats Almelo
zaaknummer / rolnummer: C/08/260223 / HA ZA 21-14
Vonnis van 6 oktober 2021
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
VANDIJK B.V.,
gevestigd te Kampen,
eiseres,
advocaten mrs. J.F. van Nouhuys en C.R.V. Lagendijk te Rotterdam,
tegen
de stichting
STICHTING CARMELCOLLEGE,
gevestigd te Hengelo (Ov),
gedaagde,
advocaat mr. H.A.A. Berendsen te Heerlen.
Partijen zullen hierna VanDijk en Carmelcollege genoemd worden.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
het tussenvonnis van 17 maart 2021,
- -
-
de akte houdende overlegging aanvullende producties (16 en 17) van de zijde van VanDijk, waarbij tevens een nieuwe (volledige) versie van de producties 9C en 13 is overgelegd,
- -
-
de akte houdende overleggen nadere producties (3 t/m 8) van de zijde van Carmelcollege, waarbij nadien nog een herziene versie van productie 7 is overgelegd,
- -
-
de vanwege de maatregelen in verband met het Corona-virus op voorhand toegezonden pleitnotities van de advocaten van partijen,
- -
-
de mondelinge behandeling op 13 juli 2021, waar zijn verschenen:
VanDijk, vertegenwoordigd door mevrouw [A] , CEO van de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid The Learning Network B.V., welke vennootschap bestuurder is van VanDijk, (via een videoverbinding) en de heer [B] , General Counsel, bijgestaan door mrs. Van Nouhuys en Lagendijk,
en
Carmelcollege, vertegenwoordigd door de heer [C] , concern controller, de heer [D] , bestuurder, en mevrouw [E] , beleidsadviseur, bijgestaan door mr. Berendsen.
Partijen hebben hun standpunten toegelicht, mede aan de hand van de voorgedragen pleitaantekeningen. De griffier heeft zittingsaantekeningen gemaakt.
Ten slotte is vonnis bepaald op vandaag.
2 De feiten
Tussen Carmelcollege en VanDijk was sprake van een overeenkomst voor een abonnementsmodel lesmateriaal Voortgezet Onderwijs, tot stand gekomen na een openbare aanbesteding, gedurende de periode van 1 december 2012 tot 1 augustus 2017. Deze overeenkomst is met twee jaren verlengd tot 1 augustus 2019, met uitzondering van de lesmethoden ‘Biologie voor jou’ en ‘Getal en Ruimte’.
In de tussen partijen gesloten overeenkomst staat onder meer het volgende:
“In het navolgende wordt verstaan onder:
[...]
Leermiddelen
Leerboeken, werkboeken, project- en tabellenboeken, examentrainingen/bundels en bijbehorende cd’s en/of dvd’s, digitale leermiddelen, atlassen, woordenboeken, rekenmachines en andere benodigdheden die leerlingen of docenten gebruiken ter ondersteuning van het onderwijs en waarvan opdrachtgever verlangt dat ze door leerlingen en/of docenten gebruikt worden. Uitgezonderd zijn leermiddelen die nog niet voor het eerst op de commerciële markt zijn verschenen;
Lesmethode
Al het materiaal dat het verplichte lesprogramma volledig dekt voor een vak in een leerjaar, zoals de uitgever dit aan de commerciële markt aanbiedt inclusief toebehoren en opties;
Nieuwe lesmethode
Van een nieuwe lesmethode is sprake zodra de uitgever in opvolging van een bestaande lesmethode, een nieuwe lesmethode op de markt brengt, hetgeen onder andere blijkt uit een nieuw ISBN-nummer;
[...]
Artikel 9 Prijzen
[...]
5. Opdrachtgever zal lesmethoden minimaal 4 jaar op de boekenlijst plaatsen, waarbij de historie van voorgaande overeenkomsten wordt meegenomen.”
In artikel 24 van de algemene inkoopvoorwaarden behorende bij voornoemde overeenkomst, staat het volgende vermeld:
“ Artikel 24 Voortdurende verplichtingen
-
Verplichtingen die naar hun aard bestemd zijn om ook na afloop van de Overeenkomst voort te duren, behouden nadien hun werking.
-
Tot de in het eerste lid bedoelde verplichtingen behoren onder meer vrijwaring van schending intellectuele (eigendoms)rechten en het verbod van geheimhouding.”
In de Offerteaanvraag in het kader van de aanbestedingsprocedure, die ten grondslag ligt aan de overeenkomst, is onder meer het volgende geregeld:
“ [...]
Retournering
Eis 1 Opdrachtgever zal de folio leermiddelen van lesmethoden die in het schooljaar 2012/2013 op de boekenlijst staan en in het schooljaar 2013/2014 wederom door opdrachtgever op de boekenlijst worden geplaatst aan inschrijver verkopen. Losbladige uitgaven, examenbundels, beschadigde leermiddelen en of beschreven leermiddelen zijn uitgesloten van deze verkoopregeling [..].
Eis 2 Opdrachtgever zal leermiddelen genoemd bij eis 1 aan inschrijver verkopen voor:
- 60% van de consumentenprijs als deze 1 jaar op de boekenlijst staan;
- 40% van de consumentenprijs als deze 2 jaar op de boekenlijst staan;
- 20% van de consumentenprijs als deze 3 jaar op de boekenlijst staan.
[...]
Prijsstelling
Opdrachtgever zal lesmethoden minimaal 4 jaar op de boekenlijst plaatsen. Het plaatsen van een lesmethode op een boekenlijst is niet gelijk aan het gebruik van fysieke leermiddelen gedurende 4 jaar. Voorbeeld: een lesmethode staat 4 jaar op de boekenlijst. Dit wordt gegarandeerd. Dit kan echter betekenen dat een jaar 80 leermiddelen worden gevraagd en het volgende jaar 75 leermiddelen.”
In de antwoorden op de door potentiële inschrijvers gedurende de aanbestedingsprocedure gestelde vragen in de Nota’s van Inlichtingen, staat onder meer het volgende vermeld:
Ten aanzien van de vierde vraag betreffende het abonnementstarief:
Het antwoord:
“Opdrachtgever vraagt naar het gebruiksrecht van een lesmethode gedurende het volledige schooljaar, waarbij opdrachtgever zich bindt om de lesmethode 4 jaar te gebruiken.”
Ten aanzien van vraag 21
De vraag:
“Opdrachtgever definieert ‘lesmethode’ als al het materiaal (...) inclusief toebehoren en opties (...) “hetgeen onder andere blijkt uit een nieuw ISBN-nummer”. Waaruit kan nog meer blijken dat er sprake is van een nieuwe lesmethode? Graag vernemen wij uw toelichting op dit begrip.”
Het antwoord:
“Zodra nieuw lesmateriaal dat onderdeel uitmaakt van een lesmethode, wezenlijk verandert ten opzichte van het bestaande lesmateriaal, hetgeen in ieder geval leidt tot organisatorische problemen in de klas.”
Ten aanzien van vraag 34, betreffende de keuze voor het abonnementsmodel
Het antwoord:
“Vakdocent heeft de mogelijkheid te kiezen uit alle lesmateriaal van de betreffende methode, dus ook de mogelijkheid alles te kiezen. Een lesmethode wordt minimaal voor
4 jaar gebruikt.”
Ten aanzien van vraag 42
De vraag:
“Opdrachtgever stelt dat een lesmethode 4 jaar op de boeklijst staat. Welke definitie hanteert opdrachtgever voor het ‘wijzigen’ van een lesmethode?”
Het antwoord:
“De keuze van de opdrachtgever om te kiezen voor een nieuw ISBN nummer.”
Ten aanzien van vraag 102:
De vraag:
“Bij einde contract zijn er nog diverse abonnementen in omloop bij Opdrachtgever. Op welke wijze kunnen deze in omloop zijnde abonnementen worden overgenomen door Opdrachtgever, betreffende uitgever of een volgende Opdrachtnemer? Intern: inschatting weinig kans dat Carmel deze wil overnemen na contract, in hoeverre is het mogelijk dat wij met de afzonderlijke uitgevers afspraken maken over evt terugname van abonnementen die niet afgeschreven zijn?”
Het antwoord:
“Voor leermiddelen die het schooljaar volgend op de einddatum van het contract ingezet worden, zal opdrachtgever bereid zijn deze te kopen tegen marktconforme tarieven en onder de verdere worden zoals nu ook vastgelegd in hoofdstuk 6.3.”
Blijkens het antwoord onder vraag 143, stond er een verschrijving in antwoord 102:
“Inschrijver maakt een terechte opmerking. Het antwoord had moeten zijn: “Voor leermiddelen die het schooljaar volgend op de einddatum van het contract ingezet worden, zal opdrachtgever bereid zijn, deze te kopen tegen marktconforme tarieven en rekening houdend met de eisen zoals nu ook vastgelegd in hoofdstuk 6.3”
Ten aanzien van vraag 104:
De vraag:
“Voor leermiddelen van 1 jaar oud dient 60% terugbetaald te worden. Wij nemen aan dat u hiermee geen verbruiksmateriaal bedoelt?”
Het antwoord:
“Dat is juist”
Ten aanzien van vraag 120 betreffende artikel 6.5. van de Offerteaanvraag:
De vraag:
“Opdrachtgever zal lesmethoden minimaal 4 jaar op de boekenlijst plaatsen. Wilt u toevoegen dat dit commitment van 4 jaar ook over de contractperiode heen blijft gelden?”
Het antwoord:
“Dat is juist, waarbij volledigheidshalve wordt opgemerkt dat opdrachtgever na einddatum van de overeenkomst geen verplichtingen meer heeft jegens inschrijver.”
Ten aanzien van vraag 125 betreffende artikel 9 lid 5 van de overeenkomst:
De vraag:
“[...]. Wat bedoelt opdrachtgever met de zinsnede “waarbij de historie uit voorgaande overeenkomsten wordt meegenomen?”
Het antwoord:
“Bij aanvang van de overeenkomst staan leermiddelen al een of meerdere jaren op de boekenlijst. Deze jaren tellen mee voor bepaling van de periode van 4 jaar.”
Ten aanzien van vraag 153:
De vraag:
“U geeft aan dat opdrachtgever lesmethoden 4 jaar op de boekenlijst zal plaatsen. Mogen wij er vanuit gaan dat lesmethoden die korter dan 4 jaar worden ingezet, worden verrekend met opdrachtgever tegen marktconforme tarieven rekening houdend met de eisen zoals ook vastgelegd in hoofdstuk 6.3?”
Het antwoord
“Dat is juist.”
In de Offerteaanvraag, betrekking hebbende op de aanbestedingsprocedure voor de periode vanaf 1 augustus 2019, welke aanbesteding niet aan VanDijk is gegund, staat onder meer het volgende opgenomen:
“ LIFO-concept
Het Licentie-Folioconcept (LIFO) bestaat op de eerste plaats altijd uit de digitale licentie met de mogelijkheid om van deze licentie de gewenste niveaus te gebruiken van de betreffende lesmethode. [...] Daarnaast kan opdrachtgever, afhankelijk van de wens van de docent en de leerling, er ook voor kiezen de folio verschijningsvormen van de lesmethoden af te nemen, waarbij dit folio materiaal als verbruiksmateriaal is en dus bestemd is voor éénjarig gebruik. [...]”
3 Het geschil
VanDijk vordert (samengevat), dat de rechtbank bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:
1. Voor recht verklaart dat Carmelcollege:
- -
-
heeft gegarandeerd dat een lesmethode en de daarvan deel uitmakende leermiddelen die in het kader van de overeenkomst door VanDijk aan Carmelcollege ter beschikking zijn gesteld tenminste vier jaar op de boekenlijst zouden staan;
- -
-
zich ertoe heeft verbonden om VanDijk te compenseren op het moment dat een lesmethode en de daarvan deel uitmakende leermiddelen bij ommekomst van de looptijd van de overeenkomst korter dan vier jaar op de boekenlijst staan en de van die lesmethoden deel uitmakende leermiddelen niet worden overgenomen door Carmelcollege dan wel
(een) opvolgend(e) opdrachtnemer(s), zulks conform de marktconforme tarieven zoals opgenomen bij eis 3 in Paragraaf 6.3 van de Offerteaanvraag;
- nu zij geen gevolg geeft aan de garantie dat de van een lesmethode deel uitmakende leermiddelen die in het kader van de Overeenkomst door VanDijk aan Carmelcollege ter beschikking zijn gesteld tenminste vier jaar op de boekenlijst zouden staan en evenmin gevolg geeft aan de verplichting om VanDijk te compenseren op het moment dat lesmethoden en de daarvan deel uitmakende leermiddelen bij ommekomst van de looptijd van de Overeenkomst korter dan vier jaar op de boekenlijst staan en niet worden overgenomen door Carmelcollege dan wel (een) opvolgend(e) opdrachtnemer(s), zulks conform de marktconforme tarieven zoals opgenomen bij eis 3 in Paragraaf 6.3 van de Offerteaanvraag, wanprestatie jegens VanDijk pleegt.
En:
2) Carmelcollege veroordeelt tot:
- -
-
nakoming van de op Carmelcollege uit hoofde van de overeenkomst op haar rustende verplichting tot compensatie;
- -
-
betaling van een bedrag ad € 1.050.537,-, althans een in goede justitie door de rechtbank te betalen vergoeding, te vermeerderen met de wettelijke (handels)rente vanaf 25 juli 2019, althans een in goede justitie door de rechtbank te bepalen datum, en uiterlijk te voldoen binnen twee weken na betekening van het te wijzen vonnis; en
- -
-
betaling van de proceskosten, te vermeerderen met de wettelijke rente als deze niet binnen twee weken na de datum van het te wijzen vonnis zijn voldaan.
Carmelcollege voert verweer.
Zij concludeert tot afwijzing van de vorderingen van VanDijk, met veroordeling van VanDijk in de proceskosten, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de zevende dag dat VanDijk na betekening van het te wijzen vonnis in gebreke blijft met de betaling daarvan.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.