Rechtbank Overijssel, 24-02-2021, ECLI:NL:RBOVE:2021:877, 260784/ KG ZA 21-12
Rechtbank Overijssel, 24-02-2021, ECLI:NL:RBOVE:2021:877, 260784/ KG ZA 21-12
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Overijssel
- Datum uitspraak
- 24 februari 2021
- Datum publicatie
- 5 maart 2021
- ECLI
- ECLI:NL:RBOVE:2021:877
- Zaaknummer
- 260784/ KG ZA 21-12
Inhoudsindicatie
Geschil tussen franchisegever en (ex-)franchisenemer. De franchiseovereenkomst tussen partijen is door franchisegever opgezegd. Franchisegever verlangt nu nakoming van het non-concurrentie- en relatiebeding. De voorzieningenrechter overweegt dat dat een non-concurrentiebeding en een relatiebeding in een franchiseovereenkomst, als waarvan in dit geding sprake is, er primair toe strekken de franchisegever in staat te stellen zijn knowhow aan de franchisenemer over te dragen en deze de nodige bijstand bij de toepassing van zijn methoden te kunnen verlenen, zonder het risico te lopen dat die knowhow en die bijstand zij het ook maar indirect aan concurrenten ten goede komen. De vraag die derhalve beantwoord dient te worden is of sprake is geweest van overdracht van knowhow aan gedaagde. De voorzieningenrechter overweegt eerst welke definitie er aan knowhow moet worden gegeven. Vervolgens oordeelt de voorzieningenrechter dat eiser onvoldoende heeft gesteld om tot het oordeel te komen dat er sprake is van overdracht van kennis en informatie die aan de definitie van knowhow voldoet, zodat eiser onvoldoende belang heeft bij haar vorderingen. Eiser wordt daarom niet-ontvankelijk in haar vorderingen verklaard.
Uitspraak
Team kanton en handelsrecht
Zittingsplaats Almelo
Zaaknummer / rolnummer : 260784/ KG ZA 21-12
Vonnis in kort geding van 24 februari 2021
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid,
MATCH-MAKE A MOVE B.V., gevestigd en kantoorhoudende te Almelo,
eisende partij,
hierna te noemen: 123Wonen,
advocaat mr. J.D.A. van Lynden te Den Haag,
tegen
[gedaagde] ,
wonende te [woonplaats 1] ,
gedaagde partij,
hierna te noemen: [gedaagde] ,
advocaat mr. K. Kan te Haarlem.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
het inleidende exploot van dagvaarding van 1 februari 2021, met producties;
- -
-
de conclusie van antwoord, tevens pleitnotities, met producties;
- -
-
de van de zijde van 123Wonen ingezonden nadere aanvullende producties;
- -
-
de van de zijde van 123 Wonen ingezonden akte eisvermeerdering;
- -
-
de schriftelijke pleitnotities van mr. Van Lynden;
- -
-
de aanvullende schriftelijke pleitnotities van mr. Kan.
De mondelinge behandeling van de zaak vond plaats op 10 februari 2021 via een Skypeverbinding in verband met de overheidsmaatregelen als gevolg van de uitbraak van het coronavirus. Daarbij zijn enerzijds voor 123Wonen verschenen de heer [A] (directeur), bijgestaan door mr. Van Lynden en anderzijds [gedaagde] bijgestaan door mr. Kan. Beide partijen hebben het eigen standpunt mondeling nader toegelicht, waarbij de beide advocaten gebruik hebben gemaakt van de hen geboden mogelijkheid om de schriftelijke pleitnotitie integraal voor te dragen. De griffier heeft van het verhandelde ter zitting aantekening gehouden.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
Match-Make a Move drijft onder de handelsnaam 123Wonen een franchiseonderneming. Haar activiteiten zijn gericht op bemiddeling bij verhuur van onroerend goed en beheer van woonruimte.
Wonen en [gedaagde] zijn een franchiseovereenkomst overeengekomen, ingaande 1 november 2014, voor een periode van 5 jaar. De overeenkomst is vervolgens, per 1 november 2019, stilzwijgend verlengd met 5 jaar tot 1 november 2024.
[gedaagde] is voorafgaand aan het sluiten van de franchiseovereenkomst gedurende 11 jaren werkzaam geweest in de makelaardijbranche. Gedurende die periode heeft zij de opleiding van Assistent Makelaar gevolgd.
In de franchiseovereenkomst zijn partijen een non-concurrentiebeding, een relatiebeding en een boetebeding overeengekomen. De relevante bepalingen luiden als volgt:
“(...)
Non-concurrentiebeding : ter bescherming van de door franchisegever aan franchisenemer overgedragen knowhow verplicht de franchisenemer zich tot twee jaren na beëindiging van de overeenkomst, in het exclusieve rayon als aangegeven op bijlage 1, met een minimum van een straal van 35 kilometer rondom de locatie als benoemd in art. 3.3 en 3.3a, te onthouden van het verrichten van acquisitie, bemiddeling- en beheeractiviteiten en diensten waarop de franchiseovereenkomst betrekking heeft. Franchisenemer zal dit concurrentiebeding in alle arbeidsovereenkomsten met zijn personeel regelen en een kopie daarvan aan franchisegever inzichtelijk maken.
Tevens verbindt franchisenemer zich om binnen een jaar na beëindiging van deze overeenkomst zich te onthouden van het verrichten van acquisitie, bemiddeling- en beheeractiviteiten en diensten waarop de franchiseovereenkomst betrekking heeft.
(...)
Relatiebeding : gedurende de periode van twee jaren na beëindiging van deze overeenkomst zal franchisenemer en/of directe bekenden van franchisenemer en/of gerelateerde zakenpartners van franchisenemer, geen arbeidsovereenkomst, onder welke benaming dan ook, sluiten met personeel dat in dienst is of in dienst is geweest van franchisegever of van andere franchisenemers van 123Wonen, ongeacht of het initiatief tot benadering rechtstreeks van deze persoon afkomstig is, tenzij franchisegever schriftelijk verklaart daartegen geen bezwaar te hebben.
Het is franchisenemer verboden werkzaamheden te verrichten ten behoeve van, of in opdracht van, op het tijdstip van beëindiging van deze overeenkomst bestaande of in de 2 jaren daaraan voorafgaande bestaan hebbende relaties ontstaan door uitvoering van deze franchiseovereenkomst. Onder relaties worden in dit
kader uitsluitend verstaan, de natuurlijke of rechtspersonen ten behoeve waarvan franchisenemer in het kader van deze overeenkomst gedurende de laatste 2 jaren voor beëindiging van deze overeenkomst persoonlijk of indirect werkzaam is geweest.
(...)
Wanneer Franchisenemer haar/zijn verplichtingen uit de hiervoor onder artikel 20 tot en met artikel 23 genoemde artikelen of de bepalingen uit het Addendum overtreedt, dan verbeurt zij ten faveure van Franchisegever een direct opeisbare boete van € 25.000,-- (zegge: vijfentwintigduizend euro) per overtreding,
alsmede een bedrag van € 2.500,-- (zegge: tweeduizendvijfhonderd euro) voor iedere dag dat de overtreding voortduurt, zonder dat enige aanmaning, ingebrekestelling of rechterlijke tussenkomst is vereist en onverlet het recht van Franchisegever om haar volledige schade als gevolg van die niet nakoming in de vorm van die overtreding op Franchisenemer te verhalen.
(...)”
Tussen partijen zijn gedurende de looptijd van de franchiseovereenkomst verschillende gesprekken gevoerd en diverse e-mails gewisseld. Onderwerp van die e-mails was onder meer de wijze van exploitatie van de vestiging van 123Wonen door [gedaagde] , verbetering van de bedrijfsvoering en het verhogen van de bedrijfsresultaten.
Op 3 maart 2020 vond een gesprek plaats tussen de heer [A] , directeur van 123Wonen (hierna: [A] ) en [gedaagde] . In een e-mail van diezelfde dag schrijft [A] aan [gedaagde] , voor zover thans van belang, het navolgende:
“(...)
Samengevat:
Franchise vindt dat [woonplaats 1] ver onder de maat presteert. Kantoor [woonplaats 1] zou in top 5 (of zelfs 3) van 123Wonen franchisenemers moeten staan en zit nu aan onderzijde terwijl al wel lang bestaat. Zit geen stijgende lijn in, er zijn weinig ontwikkelingen.
(...)
Er is nogal een verschil in visie / ambitie tussen [gedaagde] en franchisegever. Volgens franchisegever wordt het rayon [woonplaats 1] absoluut onvoldoende benut.
Veel zaken op kwaliteitsgebied kwamen ook al in het vorige gespreksverslag voor, ook hier is amper verbetering.
Franchisegever wil graag positieve ontwikkelingen zien, het heeft nu lang genoeg geduurd.
3 scenario’s denkbaar:
1. [gedaagde] komt met een plan van aanpak om in een periode van 12 maanden behoorlijke verbeteringen te laten zien. Doel moet minimaal een omzet van € 12.500 zijn voor [woonplaats 1] , de omzetfee zal hier op aangepast worden.
2. We zoeken samen een opvolger voor [gedaagde] waarbij deze een overnamesom aan [gedaagde] betaalt voor het rayon en de historie
3. Franchisegever zegt de overeenkomst op
(...)”
Nadat nog enkele e-mails tussen partijen zijn gewisseld, besluit 123Wonen in september 2020 dat de door haar gewenste verbetering in onder meer de bedrijfsresultaten is uitgebleven. Bij brief van 30 september 2020 heeft 123Wonen de franchiseovereenkomst met [gedaagde] opgezegd tegen 31 december 2020. Die brief luidt als volgt:
“(...)
Hierbij delen wij u mede dat wij de Franchiseovereenkomst (...) niet wensen voort te zetten. De reden hiervoor is tweeledig.
De eerste reden is dat u uw vestiging niet exploiteert conform ons systeem c.q. handboek.
(...)
De tweede reden is dat u in twee (2) opeenvolgende jaren 90% of minder omzet heeft gerealiseerd dan de overeengekomen omzet.
(...)
De (postcontractuele) bepalingen uit de Franchiseovereenkomst, in het bijzonder het non-concurrentie- en relatiebeding ex art. 22 Franchiseovereenkomst, blijven onverkort van kracht.
(...)”
[gedaagde] exploiteert thans een onderneming als zelfstandig makelaar onder de naam [X] in de regio [woonplaats 1] .
3 Het geschil
Wonen heeft - na vermeerdering van haar eis - op de in de dagvaarding genoemde gronden gevorderd bij vonnis, bij wege van voorlopige voorziening en zo mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, (samengevat):
I. [gedaagde] te gebieden zich te onthouden van het verrichten van acquisitie, bemiddeling- en beheeractiviteiten als makelaar van verhuur, aan- en verkoop van vastgoedobjecten, waaronder onroerend goed, in een straal van 15 kilometer vanuit het middelpunt van [woonplaats 1] , voor de duur van een jaar na betekening van het in deze te wijzen vonnis, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 10.000,- per overtreding en € 1.000,- per dag dat een overtreding voortduurt;
II. [gedaagde] te verbieden werkzaamheden te verrichten ten behoeve van, of in opdracht van, natuurlijke of rechtspersonen ten behoeve waarvan franchisenemer in het kader van deze overeenkomst gedurende de laatste 2 jaren voor beëindiging van deze overeenkomst persoonlijk of indirect werkzaam is geweest, voor de duur van een jaar na betekening van het in deze te wijzen vonnis, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 10.000,- per overtreding en € 1.000,- per dag dat een overtreding voortduurt;
III. [gedaagde] te gebieden op de website van [X] , LinkedIn en Facebook en haar inschrijving bij de kamer van koophandel te wijzigen in dier voege dat de vermelding van professionele activiteit als makelaar of vastgoedbeheerder in de wijdste zin des woords in de regio [woonplaats 1] verwijderd wordt en verwijderd blijft, voor de duur van een jaar na betekening van het in deze te wijzen vonnis, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 10.000,- per overtreding en € 1.000,- per dag dat een overtreding voortduurt;
IV. (subsidiair): [gedaagde] het verrichten van acquisitie, bemiddelings- en beheeractiviteiten als makelaar bij verhuur, aan- en verkoop van vastgoedobjecten, waaronder onroerend goed, in een straal van 15 kilometer vanuit [het adres] [woonplaats 1] te verbieden, voor de duur van een jaar na betekening van het in deze te wijzen vonnis, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 10.000,- per overtreding en € 1.000,- per dag dat een overtreding voortduurt;
V. (subsidiair): [gedaagde] te verbieden werkzaamheden te verrichten ten behoeve van, of in opdracht van, natuurlijke of rechtspersonen ten behoeve waarvan franchisenemer in het kader van deze overeenkomst gedurende het laatste jaar voor beëindiging van deze overeenkomst persoonlijk of indirect werkzaam is geweest, voor de duur van een jaar na betekening van het in deze te wijzen vonnis, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 10.000,- per overtreding en € 1.000,- per dag dat een overtreding voortduurt;
VI. (meer subsidiair): [gedaagde] het verrichten van acquisitie, bemiddelings- en beheeractiviteiten als makelaar bij verhuur, aan- en verkoop van vastgoedobjecten, waaronder onroerend goed, binnen het rayon dat in bijlage 1 van de tussen partijen gesloten franchiseovereenkomst is afgebeeld, te verbieden, voor de duur van een jaar na betekening van het in deze te wijzen vonnis, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 10.000,- per overtreding en € 1.000,- per dag dat een overtreding voortduurt,
onder I tot en met VI genoemde dwangsommen met een maximum van € 75.000,-;
VII. [gedaagde] te veroordelen tot voldoening van € 25.000,-, althans een in goede justitie te bepalen bedrag, aan 123Wonen binnen twee dagen na betekening van dit vonnis;
VIII. [gedaagde] te veroordelen in de proceskosten, vermeerderd met de wettelijke rente en de nakosten.
Op hetgeen 123Wonen ter onderbouwing van haar vorderingen heeft aangevoerd, en het verweer daartegen van [gedaagde] , wordt voor zover relevant hierna ingegaan.