Rechtbank Rotterdam, 19-04-2019, ECLI:NL:RBROT:2019:3978, C/10/569712 / KG ZA 19-215
Rechtbank Rotterdam, 19-04-2019, ECLI:NL:RBROT:2019:3978, C/10/569712 / KG ZA 19-215
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Rotterdam
- Datum uitspraak
- 19 april 2019
- Datum publicatie
- 27 mei 2019
- ECLI
- ECLI:NL:RBROT:2019:3978
- Zaaknummer
- C/10/569712 / KG ZA 19-215
Inhoudsindicatie
Kort geding, exhibitie art. 843a Rv m.b.t. bescheiden deels aangaande derden toegewezen. Rechtsbetrekking(en) voldoende aannemelijk, bescheiden voldoende bepaalbaar. Belang faillissementsboedel staan niet aan exhibitie in de weg.
Uitspraak
vonnis
Team handel en haven
zaaknummer / rolnummer: C/10/569712 / KG ZA 19-215
Vonnis in kort geding van 19 april 2019
in de zaak van
de vennootschappen naar Fins recht
1. [eiseres 1],
2. [eiseres 2],
beide gevestigd te [vestigingsplaats] (Finland),
eiseressen,
advocaat mr. S.P. Kamerbeek en mr. J.P.C. Interfurth te Amsterdam,
tegen
[naam curator] in zijn hoedanigheid van curator in het faillissement van de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid DARION CAPITAL MANAGEMENT B.V.,
wonende te Rotterdam,
gedaagde,
advocaat mr. J. van den Dolder te Rotterdam.
Partijen zullen hierna [eiseres 1+2] (vrouwelijk enkelvoud) en de curator genoemd worden.
De failliet wordt hierna aangeduid als Darion of Darion Capital.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding van 21 maart 2019, met producties en aanvullende producties;
- -
-
de mondelinge behandeling gehouden op 2 april 2019;
- -
-
de pleitnota van [eiseres 1+2] ;
- -
-
de pleitnota van de curator.
Vonnis is nader bepaald op heden.
2 De feiten
Darion is een vermogensbeheerder. Haar aandelen worden (indirect) gehouden door een vijftal personen, onder wie [naam 1] (hierna: [naam 1] ) en [naam 2] (hierna: [naam 2] ), die tevens gelieerd zijn aan de zogenoemde [naam bedrijf] , die zich eveneens bezig houdt met het beleggen van gelden.
Vanaf 2014 heeft [eiseres 1+2] in het totaal EUR 11,5 miljoen geïnvesteerd in verschillende compartimenten van de Luxemburgse securisatievehikels Bond House S.A. (hierna: Bond House) en Durham Capital S.A. (hierna: Durham Capital) (hierna: tezamen de Vehikels).
De Vehikels geven geldleningen uit (aan leningnemers) en doen investeringen, waarbij ze deze uitgaven financieren door obligaties (bonds) uit te geven aan investeerders als [eiseres 1+2] .
[eiseres 1+2] heeft op basis van verschillende overeenkomsten de volgende investeringen gedaan in de (afgesloten/zelfstandige) compartimenten:
Bond House C3: EUR 4,75 miljoen
Bond House C4: EUR 2,225 miljoen en
EUR 2,5 miljoen
Durham Capital C2: EUR 2 miljoen
De investering van [eiseres 1+2] in Bond House C3 is tot stand gekomen op basis van twee op 25 september 2014 door [eiseres 1+2] ondertekende subscription forms. Op deze formulieren staat (de rol van) Darion niet vermeld. Op de subscription forms wordt verwezen naar het Private Placement - Offering Memorandum van 1 september 2014. De door [eiseres 1+2] in Bond House C3 geïnvesteerde gelden waren afkomstig van eerder door [eiseres 1+2] in een door Darion opgericht fonds geïnvesteerde gelden. Dat fonds (GFH Credit Fund SIF FCP) investeerde uitsluitend in het zogenoemde TCA Global Credit Fund (hierna: TCA). [eiseres 1+2] is de enige investeerder in Bond House C3.
In januari 2014 heeft [eiseres 1+2] met betrekking tot Bond House C4 een term sheet ontvangen. De eerste investering van [eiseres 1+2] in Bond House C4 is vervolgens tot stand gekomen op basis van een door [eiseres 1+2] op 24 augustus 2014 ondertekend subscription form van 31 juli 2014. In het subscription form, waarin Darion niet wordt genoemd, wordt verwezen naar een Private Placement - Offering Memorandum van 13 augustus 2014.
Vervolgens heeft [eiseres 1+2] na ontvangst van term sheets van 5 oktober 2016 en 23 juni 2017 op basis van subscription forms van 6 oktober 2016 en 3 juli 2017 nog een investering gedaan in Bond House C4. In deze subscription forms wordt verwezen naar onder meer een Private Placement - Offering Memorandum van 5 oktober 2016, eventuele updates daarvan en de term sheet van 5 oktober 2016. In alle term sheets bij Bond House C4 staat Darion vermeld als (onder meer) Investment Manager.
Voorafgaand aan de investering in Bond House C4 heeft [eiseres 1+2] – via [naam tussenpersoon] , een Finse tussenpersoon – contact gehad met [naam 1] , die op een vraag met betrekking tot de onmiddellijke verkoopbaarheid van de certificaten bevestigend heeft beantwoord.
Van september 2014 tot februari 2017 was [naam 1] bestuurder van Bond House.
Aan de investering van [eiseres 1+2] in Durham Capital C2 is een (ongedateerde) term sheet vooraf gegaan. Hierin staat vermeld dat Darion fungeert als onder meer investment manager. In het vervolgens door [eiseres 1+2] op 16 juli 2015 ondertekende subscription form staat vermeld dat Darion optreedt als distributeur en verder wordt verwezen naar een draft Private Placement - Offering Memorandum van 14 juli 2015 en naar de term sheet van diezelfde datum.
Durham Capital C2 is gekoppeld aan het Central American Timber Fund FCP-SIF (hierna: CATF), een Luxemburgse entiteit die beleggingen in teakhoutplantages in Costa Rica faciliteert.
In investment memoranda met betrekking tot Bond House C3 en Bond House C4 beide gedateerd op 10 augustus 2017 staat vermeld dat Darion Investmentmanager is.
In december 2016 heeft de Autoriteit Financiële Mededinging (AFM) bij het GFH Paraplufonds, een aan Darion gelieerde partij met beleggingen in CATF, Bond House en Durham Capital een Wft-curator benoemd, waarna het GFH Paraplufonds ‘op slot’ is gegaan.
Sinds december 2016 is Circle Investment Support Services (Lux) S.A. als (nieuwe) bestuurder van de Vehikels aangesteld.
In januari 2018 heeft de AFM aan Darion verzocht om diverse vragen te beantwoorden met betrekking tot Bond House en Durham Capital, hetgeen uiteindelijk geresulteerd heeft in een last onder dwangsom. Hiertegen heeft Darion bezwaar gemaakt.
Eveneens in januari 2018 ontvangt [eiseres 1+2] bericht dat op haar investeringen voor miljoenen is afgeschreven.
Bij brieven van 1 november 2018 heeft [eiseres 1+2] aan Darion en aan diverse personen betrokken bij de [naam bedrijf] 69 opheldering gevraagd over de gang van zaken bij haar investeringen door middel van een concrete vragenlijst. In diezelfde brief heeft [eiseres 1+2] de betreffende (rechts)personen aansprakelijk gesteld voor de door haar geleden verliezen.
Bij vonnis van 13 november 2018 van deze rechtbank is Darion in staat van faillissement verklaard met benoeming van de curator als zodanig. [eiseres 1+2] is opgenomen op de lijst van voorlopig betwiste concurrente schuldeisers.
De curator heeft het oorzaken- en rechtmatigheidsonderzoek nog niet afgerond. Darion heeft bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering (een D&O polis).
Na het faillissement van Darion heeft de AFM het besluit tot oplegging van de last onder dwangsom ingetrokken, waarna de curator het daartegen gerichte bezwaar heeft ingetrokken.
Na daartoe verlof te hebben verkregen van de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam heeft [eiseres 1+2] op 11 maart 2019 conservatoir (verhaals)beslag doen leggen ten laste van [naam 1] en [naam 2] (hierna: [naam 2] ). De termijn voor het instellen van de eis in de hoofdzaak is bepaald op 90 dagen na beslaglegging.
[eiseres 1+2] heeft de beslagverloven niet in het geding gebracht.
3 Het geschil
[eiseres 1+2] vordert, samengevat, (waarbij de voorzieningenrechter bepaalde trefwoorden in vet heeft weergegeven):
I. de curator te veroordelen om binnen vijf werkdagen na betekening van dit vonnis aan [eiseres 1+2] afschrift te verstrekken van:
a) alle (concept-)overeenkomsten, e-mails, (interne) gespreksverslagen en brieven vanaf augustus 2013 die betrekking hebben op de totstandkoming van (concepten van) de term sheets (Productie 12, Productie 15, Productie 16 en Productie 19) van Durham Capital C2, Bond House C3 en/of Bond House C4;
b) alle (concept-)overeenkomsten, e-mails, (interne) gespreksverslagen en brieven vanaf augustus 2013 die betrekking hebben op de totstandkoming van (concepten van) de subscription forms (Productie 11, Productie 14, Productie 17 en 18 en Productie 21) van Durham Capital C2, Bond House C3 en/of Bond House C4;
c) alle (concept-)overeenkomsten, e-mails, (interne) gespreksverslagen en brieven vanaf augustus 2013 die betrekking hebben op de totstandkoming en aanpassing van (concepten van) de investment memoranda (Productie 28, Productie 29 en Productie 30) van Durham Capital C2, Bond House C3 en/of Bond House C4;
d) alle correspondentie vanaf augustus 2013, waaronder e-mails/brieven/gespreksverslagen, binnen Darion Capital die het woord “ [eiseres 1+2] ” bevat, maar waar [naam 3] (namens [eiseres 1+2] : [naam website 1] ) of [naam tussenpersoon] ( [naam website 2] ) geen onderdeel van uitmaakt;
e) alle documenten waarin de interne bevoegdheidsverdeling tussen de bestuurders en/of werknemers van Darion Capital blijkt, waaronder een zogeheten ‘Administratieve Organisatie’ (AO) (en ‘Interne Beheersing’ (IB)), waarvan [eiseres 1+2] begrijpt dat deze bestaan;
f) alle overeenkomsten tussen Darion Capital en de Vehikels, waaronder maar niet beperkt tot de management agreement;
g) voor zover aanwezig, de zogeheten D&O (directors and officers)-polis die door de verzekeraar is afgegeven ter verzekering van bestuurdersaansprakelijk-heidsclaims van de statutaire bestuurders van Darion Capital;
h) alle gedocumenteerde besluitvorming van Darion Capital vanaf augustus 2013 in haar hoedanigheid als investeringsmanager van de Vehikels;
i) alle gedocumenteerde besluitvorming van Darion Capital vanaf augustus 2013 ten aanzien van dividenduitkeringen binnen Darion Capital op basis waarvan gelden van Darion Capital aan haar aandeelhouders zijn uitgekeerd;
j) alle (concept)(lenings)overeenkomsten die zijn afgesloten door c.q. overgedragen aan Durham Capital C2, Bond House C3 en/of Bond House C4 (met leningnemers van deze Vehikels of CATF);
k) alle overeenkomsten van contractsoverneming (art. 6:159 BW) en/of cessie (art. 3:94 BW) waarbij (lenings)overeenkomsten/vorderingen zijn overgedragen van het Forum Intermedium Fund (met als beheerder Forum Management BV.) aan Durham Capital C2, Bond House C3 en/of Bond House C4;
l) alle (concept) overeenkomsten en correspondentie vanaf augustus 2013, waaronder e-mails/brieven/gespreksverslagen, die betrekking hebben op de verkoop door de Vehikels van de leningen aan en belangen in TCA;
m) alle correspondentie met leningnemers vanaf augustus 2013, waaronder e-mails/brieven/gespreksverslagen, die betrekking hebben op de totstandkoming en het beheer door Darion Capital van de leningen en investeringen van Durham Capital C2, Bond House C3 en/of Bond House C4;
n) alle correspondentie vanaf augustus 2013, waaronder e-mails/brieven/gespreksverslagen en markt- en risicoanalyses die betrekking hebben op de investeringsbeslissingen van Darion Capital ten aanzien van Durham Capital C2, Bond House C3 en/of Bond House C4;
o) alle facturen die door Darion Capital zijn verzonden aan de Vehikels voor subscription fees’, ‘listing fees, ‘management fees’ of andere beloningen;
p) alle bankafschriften van Darion Capital’s bankrekening(en), enkel en alleen voor zover deze betalingen weergeven die zijn ontvangen van of betaald aan de Vehikels of betrekking hebben op de Vehikels;
q) de financiële boekhouding die door Darion Capital als manager/beheerder van de Vehikels is aangehouden ter vastlegging van de rechten en verplichtingen van de Vehikels, waaronder maar niet beperkt tot een financiële staat van baten en lasten, balans, en winst- en verliesrekening van de Vehikels;
r) alle waarderingen van de investeringen van de Vehikels (onder beheer van Darion Capital) en beschikbare financiële overzichten met betrekking tot (de ontwikkeling van) deze investeringen;
s) de (concept) jaarrekeningen van de Vehikels opgesteld door en/of onder beheer van Darion Capital, inclusief de daaraan ten grondslag liggende (concept)financiële overzichten en onderbouwingen;
t) alle correspondentie vanaf augustus 2013, waaronder e-mails/
brieven/gespreksverslagen, tussen ((voormalig) medewerkers of bestuurders van) Darion Capital en ((voormalig) medewerkers of bestuurders van) de Vehikels;
u) alle sommaties en betalingsverzoeken vanaf augustus 2013 vanuit en tussen Darion Capital en leningnemers, waaronder e-mails/brieven/ gespreksverslagen, over de opeisbaarheid van de door de Vehikels verstrekte leningen;
v) alle brieven (inclusief bijlagen) van Darion Capital aan de AFM, in reactie op het door de AFM ingestelde informatieverzoek aan Darion Capital;
w) alle correspondentie van Darion Capital met de Vehikels en leningnemers vanaf augustus 2013, waaronder e-mails/brieven/gespreksverslagen, waarin de lettercombinatie TCA” is vermeld;
x) alle correspondentie van Darion Capital met de Vehikels en leningnemers vanaf augustus 2013, waaronder e-mails/brieven/gespreksverslagen, waarin de lettercombinatie “Stocksfield” is vermeld;
y) alle correspondentie van Darion Capital met de Vehikels en leningnemers vanaf augustus 2013, waaronder e-mails/brieven/gespreksverslagen, waarin de lettercombinatie “CATF” is vermeld;
z) alle correspondentie van Darion Capital met de Vehikels en leningnemers vanaf augustus 2013, waaronder e-mails/brieven/gespreksverslagen, waarin de lettercombinatie ‘GFH is vermeld; en
aa) een kopie van de door Darion Capital aan de Curator beschikbaar gestelde USB-stick of harde schijf, althans een extract van deze USB-stick of harde schijf met de zich daarop bevindende gegevens voor zover die betrekking hebben op de hiervoor onder a tot en met x genoemde onderdelen.
II. de curator te veroordelen tot openlegging van de tot de administratie van Darion Capital behorende boeken, bescheiden en andere gegevensdragers, op zodanige wijze dat [eiseres 1+2] hiervan kopieën kan maken, althans zich in rechte hierop kan beroepen;
een en ander op straffe van een dwangsom en met veroordeling van de curator in de proceskosten.
Aan deze vordering legt [eiseres 1+2] het volgende ten grondslag.
Vanaf augustus 2013 heeft [eiseres 1+2] op initiatief van Darion (vertegenwoordigd door haar bestuurder [naam 1] , haar werknemer [naam 4] en haar agent [naam tussenpersoon] ) EUR 11,5 miljoen geïnvesteerd in (compartimenten van) Bond House en Durham Capital. Deze vehikels werden beheerd door de Darion en door de GFH-Group, die vijf bestuurders had, waaronder [naam 1] en [naam 2] ) die bij toerbeurt ook bestuurder waren van Darion. Darion was de investeringsmanager (investment manager) van de Vehikels, hetgeen inhoudt dat zij feitelijk de beleggingsbeslissingen voor de Vehikels nam en verantwoordelijk was voor het overeenkomen en beheren van de door de Vehikels uitgegeven leningen, die naar Luxemburgs recht bij wet passief zijn.
In 2018 is [eiseres 1+2] ermee bekend geworden dat de investeringen zijn gedaan in strijd met de gemaakte afspraken/gewekte verwachtingen, zoals vastgelegd in de term sheets en in de eenzijdig opgestelde en niet aan [eiseres 1+2] ter beschikking gestelde Investment Memoranda. Zo zijn gelden geïnvesteerd in andere fondsen dan was overeengekomen, en/of tegen geen of onvoldoende zekerheid, en/of zonder dat [eiseres 1+2] de mogelijkheid heeft om voor het einde van de looptijd uit te stappen. De totale belegging van [eiseres 1+2] lijkt in rook te zijn opgegaan, terwijl aan [eiseres 1+2] steeds is voorgespiegeld dat het solide beleggingen betrof.
De investeringen van [eiseres 1+2] in Bond House C3 bestonden uit haar investeringen in het GFH Credit Fund, die bestonden uit aandelen in TCA, met een beginwaarde van € 4.750.000,-. Bond House C3 is opgericht met als enig doel het (passief) houden van de aandelen in TCA en [eiseres 1+2] heeft haar investeringen op verzoek van Darion in dat compartiment ingebracht. In 2018 is [eiseres 1+2] ermee bekend geworden dat de gelden in Bond House C3 niet in TCA waren geïnvesteerd maar waren uitgeleend en dat de waarde (na eerdere waardevermeerderingen) gedaald is naar 3.861.579,- en mogelijk nog verder. Het is gebleken dat Bond House C3 gelden verkregen uit (de onmiddellijke) verkoop belangen in TCA heeft uitgeleend aan Stocksfield Limited (hierna: Stocksfield), zonder daarbij zekerheid te bedingen. De bestuurder van Stocksfield (Mark Thompson) is tevens bestuurder van Durham Capital. Een ander deel van die gelden is uitgeleend aan een tweetal andere vennootschappen die onderdeel uitmaken van of gelieerd zijn aan de [naam bedrijf] .
De investeringen in Bond House C4 waren en zijn gekoppeld aan CATF. Van de oorspronkelijke investering is EUR 1,5 miljoen afgeboekt en het is onduidelijk of dit fonds überhaupt nog waarde vertegenwoordigt.
De investeringen in Durham Capital C2 waren bedoeld voor kortlopende leningen, waarbij het [eiseres 1+2] in een WhatsAppbericht van [naam 4] was toegezegd dat zij altijd binnen één jaar kon uittreden. De gelden in Durham Capital C2 zijn evenwel voor een langere periode (zonder zekerheid) verstrekt aan CATF en aan ten minste twee andere vennootschappen die onderdeel uitmaken van of gelieerd zijn aan de [naam bedrijf] en de voormalig bestuurders van Darion.
De verliezen van [eiseres 1+2] zijn te wijten aan wanprestatie en toerekenbare onrechtmatige daad gepleegd door Darion, haar bestuurders en feitelijk leidinggevende(n), de Vehikels en/of de (voormalig) bestuurders van de Vehikels, en daarmee door de betrokkenen bij de GFH-Group. [eiseres 1+2] heeft meermaals om opheldering gevraagd aan deze partijen, maar zij heeft geen reactie ontvangen op de door haar gestelde 69 vragen. Om na te gaan wat er met de door haar geïnvesteerde gelden is gebeurd, heeft [eiseres 1+2] er recht op en belang bij dat zij inzage krijgt in de onder de curator berustende bescheiden met betrekking tot:
- -
-
de totstandkoming van de investeringen van [eiseres 1+2] in de Vehikels;
- -
-
de organisatie van de Vehikels en Darion;
- -
-
de (des)investeringen door de Vehikels (onder het beheer van Darion);
- -
-
de ontwikkeling van de Vehikels en de rol van Darion daarbij.
[eiseres 1+2] heeft daarbij een rechtmatig belang, aangezien zij – mede in verband met de door haar gelegde beslagen – op korte termijn de nodige juridische stappen moet ondernemen tegen de (voormalig) bestuurders van Darion en de overige betrokkenen bij de Vehikels om haar positie als investeerder in de Vehikels en haar investering te verzekeren, althans haar verliezen te verhalen.
Subsidiair geldt dat [eiseres 1+2] op grond van artikel 3:15j BW recht heeft op openlegging van de boekhouding van Darion.
De curator voert gemotiveerd verweer en concludeert tot afwijzing van het gevorderde. Hij voert daartoe – zakelijk weergegeven het volgende aan.
Op grond van de recente jurisprudentie is het onduidelijk welk inzage een faillissementscurator aan belanghebbenden moet bieden in (onderdelen van) de administratie van de gefailleerde. Voor zover de verlangde bescheiden betrekking hebben op andere partijen dan Darion zelf, is het een fishing expedition, zodat [eiseres 1+2] bij exhibitie van die stukken geen rechtmatig belang heeft.
Het is onzeker dat [eiseres 1+2] een vordering heeft op Darion. De betrokkenheid van Darion bij Bond House en Durham Capital is nog onduidelijk en onderwerp van onderzoek door de curator. De investeringen van [eiseres 1+2] berusten op door haar met de Vehikels gesloten overeenkomsten. Ten tijde van die investeringen was Darion geen investment manager, zodat niet valt in te zien hoe [eiseres 1+2] wegens gewekte verwachtingen een vordering kan hebben op Darion. De curator betwist bij gebrek aan wetenschap dat de Vehikels naar Luxemburgs recht enkel een passieve rol vervulden.
Bij de totstandkoming van de investeringen van [eiseres 1+2] was niet zozeer Darion als wel [naam tussenpersoon] en de vennootschap Rocapital betrokken.
De betrokkenheid van Darion bij Bond House 3 is op geen enkele wijze aannemelijk geworden. Bovendien blijkt uit niets dat [eiseres 1+2] erop mocht vertrouwen dat in dat compartiment uitsluitend in TCA zou worden belegd.
Voor Bond House C4 geldt dat Darion enkel in de term sheets genoemd wordt. Ook indien wordt aangenomen dat Darion die rol wel had, dan geldt dat in Bond House C4 met instemming van [eiseres 1+2] in CATF is belegd.
De rol van Darion in Durham Capital C2 kan niet met zekerheid worden vastgesteld, aangezien het Private Placement - Offering Memorandum van 14 juli 2015 enkel een concept betrof en bovendien ook weer dateert van na de totstandkoming van de investering van [eiseres 1+2] .
De bescheiden waarvan [eiseres 1+2] afgifte vordert zijn voorts onvoldoende bepaald en de curator beschikt ook niet over alle verlangde bescheiden.
Indien de AFM het (inmiddels ingetrokken) besluit had gepubliceerd, zou zij dat geanonimiseerd hebben gedaan. De curator verzet zich ertegen dat hij moet fungeren als loket waar informatie kan worden verkregen die door de AFM slechts geanonimiseerd mag worden gepubliceerd.
De vordering van [eiseres 1+2] mist spoedeisend belang. In het oorzaken en rechtmatigheidsonderzoek heeft het vaststellen van de betrokkenheid van Darion bij Bond House en Durham Capital de hoogste prioriteit. Tot op heden is die betrokkenheid evenwel nog onduidelijk. Voor de vaststelling van een eventuele vordering van [eiseres 1+2] op Darion dient [eiseres 1+2] het onderzoek van de curator af te wachten, die zijn bevindingen in januari 2020 openbaar zal maken. Indien de curator volhardt in de betwisting van de vordering van [eiseres 1+2] , zal die vordering worden verwezen naar een renvooiprocedure. Mede gelet op hetgeen is overwogen en beslist in het arrest Lunderstädt/De Kok (ECLI:NL:HR:2001:AD2684) is het niet in het belang van de boedel indien [eiseres 1+2] vóór de andere schuldeisers/de curator kan opereren.
Aangezien [eiseres 1+2] de vordering tot openlegging van de administratie op de voet van artikel 3:15j BW heeft ingesteld mede met het oog om te beoordelen of zij een vordering heeft op anderen dan Darion, dient die openlegging reeds daarom te worden afgewezen.
Ter zitting heeft de curator desgevraagd verklaard dat hij – nog afgezien van de mogelijke verplichting tot afgifte – niet over alle verlangde bescheiden beschikt.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.