Rechtbank Rotterdam, 25-06-2019, ECLI:NL:RBROT:2019:6048, C/10/573125 / KG ZA 19-387
Rechtbank Rotterdam, 25-06-2019, ECLI:NL:RBROT:2019:6048, C/10/573125 / KG ZA 19-387
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Rotterdam
- Datum uitspraak
- 25 juni 2019
- Datum publicatie
- 6 augustus 2019
- ECLI
- ECLI:NL:RBROT:2019:6048
- Zaaknummer
- C/10/573125 / KG ZA 19-387
Inhoudsindicatie
Kort geding, aanbestedingsrecht, beoordeling inschrijving. Eiseres heeft onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de beoordeling van haar inschrijving niet voldoet aan de eisen, laat staan dat zij de (voor gunning nodige) maximale score had moeten krijgen.
Uitspraak
vonnis
Team handel en haven
zaaknummer / rolnummer: C/10/573125 / KG ZA 19-387
Vonnis in kort geding van 25 juni 2019
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
CAPABEL ONDERWIJS GROEP B.V.,
gevestigd te Zwolle,
eiseres,
advocaat mr. Th. Dankert te Leeuwarden,
tegen
de publiekrechtelijke rechtspersoon
DE GEMEENTE ROTTERDAM,
zetelend te Rotterdam,
gedaagde,
advocaat mr. M. Ricci te Rotterdam,
waarin is tussengekomen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
TOPTAAL NT2-EXPERTS B.V.,
gevestigd te Amsterdam,
advocaat mr. S.C. Brackmann te Rotterdam.
Partijen worden hierna Capabel, de Gemeente en TopTaal genoemd.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding van 2 mei 2019, met producties en gewijzigde producties;
- -
-
de producties van de Gemeente;
- -
-
de incidentele conclusie houdende een verzoek tot tussenkomst, subsidiair voeging, met producties;
- -
-
de eisvermindering van Capabel;
- -
-
de mondelinge behandeling gehouden op 11 juni 2019;
- -
-
de pleitnota van Capabel;
- -
-
de pleitnota van de Gemeente;
- -
-
de pleitnota van TopTaal.
TopTaal heeft primair gevorderd te mogen tussenkomen in de procedure tussen Capabel en de Gemeente. Ter zitting hebben Capabel en de Gemeente verklaard geen bezwaar te hebben tegen de tussenkomst. TopTaal is vervolgens toegelaten als tussenkomende partij, aangezien zij aannemelijk heeft gemaakt dat zij daarbij voldoende belang heeft. Voorts is niet gebleken dat de toewijzing van de gevorderde tussenkomst in de weg staat aan de vereiste spoed bij dit kort geding en de goede procesorde in het algemeen.
Ter zitting hebben de Gemeente en TopTaal opgemerkt dat de aangekondigde eisvermindering tevens een eisvermeerdering inhoudt. Capabel heeft deze eisvermeerdering ter zitting ingetrokken.
Vonnis is bepaald op heden.
2 De feiten
Op 7 februari 2019 heeft de Gemeente de aankondiging gedaan voor de Europese openbare aanbestedingsprocedure voor de opdracht ‘Rotterdamse taalstart voor statushouders’ (hierna ‘de Opdracht’). Op de aanbestedingsprocedure is de Aanbestedingswet 2012 (Aw) van toepassing. Het gunningscriterium is de ‘economisch meest voordelige inschrijving’.
De Opdracht ziet op het verzorgen van taalonderwijs Nederlands en zelfredzaamheid door middel van een flexibel modulair programma aan Rotterdamse statushouders met uiteenlopende (taal)niveaus. Doel van de aanbestedingsprocedure is het sluiten van een (raam)overeenkomst met de duur van één jaar met de mogelijkheid tot verlenging met driemaal één jaar.
De aanbestedingsprocedure is nader omschreven in onder meer het Beschrijvend Document (versie 5) van 7 februari 2019 (hierna: het Beschrijvend Document) en in de Nota van Inlichtingen van 5 maart 2019.
De aanbestedingsprocedure heeft vier kwalitatieve gunningscriteria. Voor ieder daarvan moet ten minste de een voldoende (score 2) gehaald worden.
In het Beschrijvend Document staat met betrekking tot de inhoud van de opdracht, de beoordeling en de gunning – voor zover hier van belang – het volgende vermeld:
“ 2.1.1. De ontwikkeling binnen de gemeente
(...)
Met de aanstaande wijziging van de Wet inburgering zal de gemeente in de tweede helft van 2020 een grotere regierol krijgen. (...) Gezien deze ontwikkelingen zal voor de looptijd van de onderhavige opdracht per verlengingsmogelijkheid bekeken in hoeverre het gevraagde nog voldoende aansluit op de dan heersende behoefte.
Doelstellingen Taalstart voor Rotterdamse Statushouders
De onderstaande subdoelstellingen zijn geformuleerd om de hoofddoelstelling te realiseren.
Dat statushouders zo snel mogelijk na vestiging in Rotterdam actief aan hun taalverwerving en integratie werken.
Het taalniveau en de leerbaarheid van statushouders in beeld te brengen en dat dit bijdraagt aan de keuze voor een passend inburgeringstraject.
Het taalniveau van de statushouders verbetert.
Statushouders worden ondersteund bij hun kennismaking met Rotterdam en de voorzieningen in de stad.
(...)
Het aanbod
Met deze aanbesteding wil de gemeente een samenhangend Modulair programma-aanbod inkopen voor Rotterdamse statushouders. Dit programma kan in samenspraak met de opdrachtgever door de tijd heen aangepast worden.
Op dit moment wordt verwacht dat de leverancier naast een taalprogramma, werkt met de verschillende thema’s (in de tabel (...) aangeduid met letters waarbij de Leverancier minimaal (dit geldt als een verplichting) uit elk thema een aanbod heeft voor de opgesomde onderwerpen (zie tabel 1.) als een soort menukaart.
(...)

Buiten de scope
(...)
Tevens staat de Opdracht los van de formele inburgering.
De mogelijkheid bestaat dat eerder genoemde wijzigingen in het stelsel van inburgering (paragraaf 2.1.1) van invloed zijn op de gevraagde inhoud van de Taalstart. Hierover treden de Aanbestedende Dienst en de Leverancier tijdig met elkaar in overleg.
(...)
Te behalen resultaten
Door leverancier wordt gewerkt met flexibel Modulair programma-aanbod en wordt aan het einde van Taalstart de maximaal behaalbare zelfredzaamheid en taalontwikkeling bereikt.
Het traject van Leverancier bestaat uit drie fases:
Fase 1: Intake- en Planfase
In de eerste week screening van taalniveau en leerbaarheid van de deelnemers met daarbij een advies voor de geschikte inburgeringsroute. (...)
Tevens stelt de leverancier het Modulair programma-aanbod van Taalstart samen met de deelnemer vast. (...)
Fase 2: Begeleiding van deelnemers
In deze fase wordt het vastgesteld Modulair programma-aanbod uitgevoerd door de inzet van taallessen (...)
Fase 3: Afronding
De Leverancier levert een eindrapport op (...)
Gunningscriteria voor de inschrijving (kwalitatieve aspecten)
(...)
GK 1 Plan van Aanpak, Uitvoering opdracht
Beschrijf hoe u trajectaanbod eruitziet. Geef daarbij per fase van het traject aan hoe u invulling geeft aan de drie fases (...) van de opdracht. Maak bij uw motivatie gebruik van de SMART methodiek (...)
In de beschrijving (...) neemt u ten minste op:
-
De uitvoering van fase 1: de wijze van intake en screening (taalniveau en taalleerbaarheid)
-
De uitvoering van fase 2: (schematisch) overzicht Modulair programma-aanbod met tijdsindeling, groepsgrootte en tijdsduur. In dit schema kunnen aanvullende thema’s en onderwerpen (...) door u worden weergegeven.
(...)
Beoordeling kwaliteit
Naarmate de antwoorden op de vragen (GK 1,2,3,4) voldoen aan de doelstellingen van de Gemeente, wordt de inschrijving beter beoordeeld. De Gemeente beoordeelt aan de hand van de mate waarin er, naar het oordeel van de beoordelingscommissie, het beste wordt beantwoord aan de gestelde beoordelingsaspecten. De Inschrijver wordt gevraagd de beantwoording SMART te formuleren;
- -
-
S pecifiek: de mate waarin de Inschrijver de aanpak eenduidig omschrijft, passend binnen het kader van de opdracht;
- -
-
M eetbaar (...)
- -
-
A cceptabel (...)
- -
-
R ealistisch: de mate waarin de Inschrijver aantoont dat de geboden aanpak haalbaar is met het oog op de gestelde doelen;
- -
-
T ijdgebonden (...).”
In het Beschrijvend Document is voorts bepaald dat de beoordeling van de kwalitatieve aspecten plaatsvindt op een schaal van 0 tot en met 4, waarmee tot uitdrukking wordt gebracht dat de door de inschrijver verstrekte informatie niet of nauwelijks (0 punten), onvoldoende (1 punt), voldoende (2 punten), grotendeels (3 punten) of volledig (4 punten) aan het doel van de Aanbestedende dienst beantwoordt.
In 6.1.7 van het Beschrijvend Document is bepaald dat ingeval twee of meer inschrijvingen gelijk als hoogste eindigen, de winnaar zal worden bepaald door middel van loting.
In de Nota van Inlichtingen is onder vraag 7, waarin gevraagd wordt naar de aantallen per leeftijdscategorie, het volgende opgenomen:
“Leeftijd 18-22 jaar 13%, 23-29 jaar 22%, 30-54 28%, 55 jaar en ouder 2%, de overigen (35%) zijn jonger dan 18 jaar en zullen niet deelnemen aan de taalstart.”
Capabel heeft zich tijdig ingeschreven voor de Opdracht.
In haar Plan van Aanpak staat met betrekking tot GK1, waarbij de vetgedrukte letters verwijzen naar de letters van SMART – voor zover hier van belang – het volgende vermeld:
“Intake van de statushouder
S : Anticiperend op het gestelde in de Kamerbrief van de Minister van SoZaWe van 15 februari jl. over het nieuwe inburgeringsstelsel geeft Capabel fase 1 vorm als brede intake van de statushouder. De keuze is uiteraard aan u. U bepaalt per deelnemer of u een ‘reguliere’ intake en toetsing wenst voor de statushouder, of een brede intake met meer onderwerpen. In de brede intake gaan we in op 1) mate van kennis en zelfredzaamheid op de thema’s; 2) opleiding; 3) werkervaring / vrijwilligerswerk; 4) gezinssituatie; 5) gezondheid; 6) sociaal netwerk; 7) taalniveau; 8) taalleerbaarheid; 9) Indicatie rekenniveau; 10) digitale vaardigheden; 11) beroepscompetenties en werknemersvaardigheden, 12) motivatie / interesses. De eerste 6 onderwerpen brengt de docent in beeld met de persoonlijke intake met de statushouder. Op basis van professionele ervaring indiceert de docent tijdens het gesprek het niveau spreek- en luistervaardigheid van de deelnemer met het intake-instrument NT2 van Bureau ICE. Aansluitend bepaalt de docent of de deelnemer gealfabetiseerd is in het westerse schrift of in zijn eigen taal (Andersalfabeet). Afhankelijk hiervan doet de deelnemer een leerbaarheidstest voor gealfabetiseerden of niet-gealfabetiseerden. Hieruit volgt een indicatie voor de taalleerbaarheid van de deelnemer: de deelnemer is in staat om snel de taal te leren, is een gemiddelde taalleerder, of leert de taal langzaam. Daarna nemen we de gevalideerde lees- en schrijftoets af.
Indien een brede intake gewenst is, nemen we een volledige taalonafhankelijke rekentoets af en checken we of de deelnemer over digitale basisvaardigheden beschikt. Idem geldt voor het in kaart brengen van de praktische beroepscompetenties, werknemersvaardigheden en mentale weerbaarheid met het assessmentinstrument voor statushouders (DiagnoseCompaz) en brengen we de motivatie en interesses voor opleiding en beroep in kaart aan de hand van de Afbeeldingen Werkzaamheden Interesse Test (de AWIT-R).
(...)
T : De reguliere intake met nabespreking, rapportage en Ontwikkelplan realiseren we in de 1e week, gedurende 2 aaneengesloten dagen. (...) De optionele brede intake realiseren we in 3 dagen.
Uitvoering Fase 2
S en T :Ons programma-aanbod bestaat uit 108 uren taalonderwijs, 68 uren workshops /
activiteiten en 40 uren met onze extra onderwerpen Timemanagement (onder thema 4: Sport & spel (onder Thema 8); Uitstapjes met en zonder kinderen (onder thema 8 (...) (onder thema 1); Sociale media (onder thema 6); Werkgevers (onder thema 4); Maandbegroting (onder thema 7). In totaal dus 216 uren, inclusief fase 1 dus 240 uren. We werken met groepen met 12 tot 15 deelnemers. De deelnemers zijn, na de eerste week (brede) intake, gedurende 9 weken elke week 6 dagdelen van 4 uur bezig met het taalonderwijs en de activiteiten (3 aaneengesloten dagen). Op vrijdag vinden er geen lessen en activiteiten
plaats. De lessen vinden plaats op een van onze goed bereikbare representatieve locaties verspreid over de stad, of indien nodig op een andere locatie, bijvoorbeeld het AZC. Voor de activiteiten trekken we er op uit.
(...)
Elke week staat een thema centraal. Dit doen we in carrousselvorm. De thema’s hoeven zo niet in chronologische volgorde te worden afgewerkt, zodat deelnemers gemakkelijk elke week in- en uit kunnen stromen. (...)
R. De thematische aanpak in carrouselvorm en de didactische aanpak inclusief de gekozen groepsgrootte hebben zich o.a. bewezen in ons project voor statushouders voor de Sociale Dienst Drechtsteden (project Menukaart) en in onze deelname aan de EOA-school in Overberg. In Drechtsteden biedt Capabel statushouders met een zogenaamde Menukaart een grote variëteit aan instrumenten voor 1. Oriëntatie; 2. Activering & Participatie en 3. Werk / Educatie / Ondernemerschap. In ons project voor statushouders in de EOA-school (Eerste Opvang van Asielzoekers) in het AZC Overberg geven we les aan tientallen leerplichtige jongeren in de leeftijd van 14 tot en met 18 jaar, met een veelheid aan nationaliteiten. Zij verblijven 3 tot 5 maanden op deze locatie. In de eerste 8 weken werken we met hen aan het zogenaamde Lowan Startpakket met 8 thema’s in carrousselvorm, bijvoorbeeld Wonen, Leren, Zorg en Werken.”
Bij brief van 12 april 2019 heeft de Gemeente aan Capabel meegedeeld dat zij voornemens is de opdracht te gunnen aan TopTaal, die op alle kwalitatieve subgunningscriteria en op prijs de maximale score heeft behaald.
In deze gunningsbeslissing schrijft de Gemeente dat Capabel niet voor gunning in aanmerking komt, omdat zij op GK1 niet de minimale score van 2 heeft gehaald. Uit de in de gunningsbeslissing gegeven score volgt dat Capabel op GK1 de score 1 heeft gehaald en dat zij op de andere onderdelen de maximale score heeft gehaald.
De toelichting op de gunningsbeslissing vermeldt met betrekking tot GK1 het volgende:
“In uw beschrijving van de uitvoering voor de opdracht geeft u voor wat betreft de intake aan de gemeente 2 opties. Zo kan worden gekozen voor ‘reguliere’ en ‘brede’ intake. Vervolgens wordt vooral ingegaan op de ‘brede intake’. Deze invulling is door de gemeente niet gewenst.
In uw beschrijving wordt er ook ingegaan op een doelgroep (14-17,5), deze valt buiten de scope van de opdracht. Gemist wordt het gevraagde (schematische) overzicht van een modulair programma-aanbod.”
Naar aanleiding van vragen van Capabel over de beoordeling van haar inschrijving is er een gesprek geweest tussen Capabel en de Gemeente.
3 Het geschil
Na wijzing van eis vordert Capabel, samengevat:
primair: de Gemeente te gebieden de gunningsbeslissing te herroepen en indien zij de Opdracht nog altijd wil gunnen aan Capabel op GK1 de maximale score toe te kennen en over te gaan tot de in 6.1.7 van het Beschrijvend Document bedoelde loting en om van de nieuwe gunningsbeslissing mededeling te doen;
subsidiair: de Gemeente te gebieden de gunningsbeslissing te herroepen en indien zij de Opdracht nog altijd wil gunnen, over te gaan tot herbeoordeling van de inschrijvingen (op GK1) door een nieuwe beoordelingscommissie en om van de nieuwe gunningsbeslissing mededeling te doen;
meer subsidiair: een in goede justitie te bepalen te treffen voorziening;
een en ander op straffe van een dwangsom en met veroordeling van de Gemeente in de proceskosten, waaronder de nakosten en te vermeerderen met de wettelijke rente.
Aan deze vordering legt Capabel het volgende ten grondslag.
Capabel kan zich ook na de nadere toelichting van de Gemeente niet verenigen met de gunningsbeslissing, omdat de beoordeling inhoudelijk onjuist en onbegrijpelijk is. De brede intake (die Capabel aanbiedt voor dezelfde prijs als de reguliere intake) beantwoordt (net als de reguliere intake) aan de verplichte onderdelen van het flexibele modulaire programma (zie Tabel 1) en zou juist een betere beoordeling moeten opleveren, ook omdat deze intake rekening houdt met de veranderende rol van de Gemeente naar aanleiding van de wijziging van de Wet inburgering. Het voorbeeld met betrekking tot de 14 tot en met 18-jarigen in Overberg dient ter onderbouwing van de ervaring met de door Capabel aangeboden onderwijs in carrouselvorm en geeft daarnaast aan dat Capabel ervaring heeft met 18-jarigen (de jongste doelgroep van de Gemeente). Ook het verwijt met betrekking tot het ontbrekende (schematisch) overzicht is onjuist. Gelet op de carrouselvorm waarbij alles onderdelen voortdurend worden aangeboden, heeft Capabel het overzicht gegeven in woorden. Een schema was op grond van de stukken ook niet vereist. De bezwaren van de Gemeente zijn daarmee onterecht, zodat Capabel de maximale score had moeten krijgen. De gunningsbeslissing kan daarom niet in stand blijven. Zo de Gemeente de Opdracht nog wenst te gunnen, dient zij daarom een nieuwe gunningsbeslissing te nemen, waarbij de gunning door middel van loting moet worden bepaald. Subsidiair geldt dat de Gemeente dan gehouden is om de inschrijvingen opnieuw te beoordelen. Aangezien één lid van de beoordelingscommissie bij de zitting aanwezig is geweest, dient die beoordeling te gedaan te worden door een nieuwe beoordelingscommissie.
De Gemeente en TopTaal voeren ieder voor zich gemotiveerd verweer en concluderen tot afwijzing van het gevorderde.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.