Rechtbank Rotterdam, 28-12-2022, ECLI:NL:RBROT:2022:11462, C/10/605844 / HA ZA 20-981
Rechtbank Rotterdam, 28-12-2022, ECLI:NL:RBROT:2022:11462, C/10/605844 / HA ZA 20-981
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Rotterdam
- Datum uitspraak
- 28 december 2022
- Datum publicatie
- 29 december 2022
- ECLI
- ECLI:NL:RBROT:2022:11462
- Zaaknummer
- C/10/605844 / HA ZA 20-981
Inhoudsindicatie
Peeters-Gaztenvordering. Met gebruikmaking van beheerste rechtspersonen onttrekken van actief aan technische failliete BV. Aansprakelijkheid en schadevergoeding. Zie ook vonnissen van gelijke datum in parallelle zaken 20-805 en 20-958
Uitspraak
vonnis
Team handel en haven
zaaknummer / rolnummer: C/10/605844 / HA ZA 20-981
Vonnis van 28 december 2022
in de zaak van
[eiser01] in zijn hoedanigheid van curator in het faillissement van [bedrijf01] ,
kantoorhoudend te Rotterdam,
eiser in conventie,
verweerder in reconventie,
advocaat [eiser01] te Rotterdam,
tegen
1. [gedaagde01] ,
gedagvaard als wonende te [woonplaats01] ,
2. [gedaagde02] ,
gevestigd te Hardinxveld-Giessendam,
3. de rechtspersoon naar buitenlands recht
[gedaagde03] ,
gevestigd te Curaçao,
4. [gedaagde04] ,
gevestigd te Hardinxveld-Giessendam,
5. [gedaagde05] ,
wonende te [woonplaats02] , Israël,
gedaagden in conventie,
eisers in reconventie,
advocaat mr. J.P. Koets te Haarlem.
Eiser in conventie/ verweerder in reconventie zal hierna de curator genoemd worden. Gedaagden in conventie/eisers in reconventie worden [gedaagde01] , [gedaagde02], [gedaagde03] , [gedaagde04] en [gedaagde05] genoemd. [gedaagde01] , [gedaagde02], [gedaagde03] en [gedaagde04] worden samen aangeduid als [gedaagden]
1. De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- -
-
de dagvaarding van 6 juli 2020, met producties 1 tot en met 77;
- -
-
de conclusie van antwoord tevens eis in reconventie, met producties 1 tot en met 11;
- -
-
de conclusie van repliek in conventie, tevens conclusie van antwoord in reconventie, met producties 78 tot en met 103;
- -
-
de conclusie van dupliek, waarin [gedaagden] en [gedaagde05] ook de reconventie behandelen, met producties 12 tot en met 19;
- -
-
de conclusie van dupliek in reconventie, tevens akte houdende overlegging producties in conventie en reconventie, met producties 104 tot en met 106;
- -
-
de akte overlegging nadere producties tevens leeswijzer van [gedaagden] en [gedaagde05] , met producties 20 en 21;
- -
-
de mondelinge behandeling van 22 september 2022 en de bij die gelegenheid overgelegde spreekaantekeningen;
- -
-
het proces-verbaal van de zitting van 22 september 2022.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
(hierna: [bedrijf01] ) is in 2000 opgericht door [gedaagde01] . [bedrijf01] was een onderneming die zich bezighield met beleggingen in binnen- en buitenlandse onroerendgoedvennootschappen.
Vanaf de oprichting van [bedrijf01] tot 1 oktober 2014 was [gedaagde01] de statutair bestuurder van [bedrijf01] . Vanaf 1 oktober 2014 is [gedaagde01] in het handelsregister ingeschreven als (volledig) gevolmachtigde van [bedrijf01] . Van 1 oktober 2014 tot 1 december 2016 was de in Turkije woonachtige [naam01] ingeschreven als statutair bestuurder van [bedrijf01] . Met ingang van 1 december 2016 is een Turkse vennootschap ingeschreven als de statutair bestuurder van [bedrijf01] .
[naam02] (hierna: [naam02] ) verzorgde de administratie van [bedrijf01] en beschikte in de periode van 13 juni 2000 tot en met 17 maart 2017 over een volledige volmacht om [bedrijf01] te vertegenwoordigen.
De aandelen in [bedrijf01] worden gehouden door Stichting Sebag-Ardon, waarvan [gedaagde01] de enige bestuurder is.
Het faillissement van [bedrijf01] is op 9 mei 2017 uitgesproken op verzoek van de vennootschap naar Oostenrijks recht Vorarlberger Landes- und Hypothekenbank Aktiengesellschaft (hierna: Vorarlberger). Vorarlberger had een vordering op [bedrijf01] van ruim 15 miljoen euro, waarvan na uitwinning van zekerheden een bedrag resteerde van 9,7 miljoen euro.
[gedaagde02]
[gedaagde02] was een 100% deelneming van [bedrijf01] . [gedaagde01] was de bestuurder en de Ultimate Beneficial Owner (uiteindelijk belanghebbende (hierna: ubo)) van [gedaagde02].
[gedaagde02] hield 25% van de aandelen in Nieuwe Zijds 50 B.V. (hierna: Nieuwe Zijds). Nieuw Zijds exploiteert een hotel in Amsterdam.
De andere aandelen in Nieuwe Zijds werden gehouden door Holba Vastgoed B.V. (hierna: Holba), OGBB Van Herk B.V. (hierna: Van Herk) en [naam02] .
[gedaagde01] is ook de ubo van Holba.
[gedaagde03] en [gedaagde04]
[gedaagde03] is een Curaçaose stichting die voorziet in (de mogelijkheid tot beheer van) een afgescheiden familie- of doelvermogen.
[gedaagde03] is op 9 januari 2013 door [gedaagde01] opgericht. The United Trust Company N.V., statutair gevestigd te Curaçao, is formeel de oprichter van [gedaagde03] . De bestuurder is H&P (Anguilla) Ltd. Deze rechtspersonen verlenen diverse financiële (trust-achtige) diensten op basis van een overeenkomst van opdracht met [gedaagde01] .
Op 27 maart 2013 heeft [gedaagde03] vervolgens [gedaagde04] opgericht. [gedaagde03] houdt alle aandelen in [gedaagde04] . Vanaf de oprichting tot en met 22 februari 2016 was [naam02] statutair bestuurder van [gedaagde04] .
[gedaagde01] is de ubo van [gedaagde03] en [gedaagde04] .
Multiquest
[bedrijf01] houdt alle aandelen in de Poolse vennootschap RTC Zamosc, die een winkelcentrum in Polen zou ontwikkelen (hierna: project Zamosc).
In het kader van project Zamosc heeft Multiquest N.V. (hierna Multiquest) aan [bedrijf01] in 2006 vier geldleningen verstrekt tot een bedrag van in totaal ruim 4 miljoen euro, onder verstrekking door [bedrijf01] van diverse zakelijke zekerheden aan Multiquest.
Op 5 januari 2013 hebben [bedrijf01] en Multiquest (bij notariële akte) een overeenkomst gesloten ten aanzien van de hiervoor bedoelde leningen. [bedrijf01] heeft daarbij erkend een bedrag van € 4.145.000,- (aan hoofdsom) schuldig te zijn aan Multiquest en erkend dat zij ter zake in verzuim verkeerde. Op verzoek van [bedrijf01] zijn de leningen gecontinueerd tot 1 januari 2016. In de betreffende notariële akte is daarover het volgende opgenomen:
“Schuldenaar verzoekt om de Lening te continueren voor een bepaalde tijd tot 1 januari 2016. Schuldeiser heeft in het verleden de opeisbare lening niet uitgewonnen, maar behoudt zich wel uitdrukkelijk het recht voor op grond van het voortdurende verzuim, daartoe voor 1 januari 2016 over te gaan.”
Gelijktijdig met het sluiten van de overeenkomst van 5 januari 2013 heeft [gedaagde01] zich borg gesteld voor de nakoming van de verplichtingen van [bedrijf01] uit die overeenkomst.
Over de uitleg van de overeenkomst van 5 januari 2013 is een geschil gerezen tussen [bedrijf01] en Multiquest. Bij op 1 april 2015 gewezen (en op 17 januari 2017 in hoger beroep bekrachtigd) vonnis is geoordeeld dat [bedrijf01] op grond van deze geldleningen uit 2006 en de overeenkomst van 5 januari 2013, op 1 januari 2013 een bedrag aan hoofdsom, rente en kosten van € 6.144.535,- verschuldigd was aan Multiquest en zijn [gedaagde01] en [bedrijf01] hoofdelijk veroordeeld om dat bedrag aan Multiquest te betalen, vanaf 1 januari 2013 te vermeerderen met de contractuele rente van 6% per jaar.
Op 24 april 2014, nadat de zitting bij de rechtbank in de door Multiquest tegen [bedrijf01] aangespannen zaak had plaatsgevonden, heeft [gedaagde01] het volgende aan [naam02] gemaild:
“ik ben net terug,
zitting ging zeer goed, rechter was zeer kritisch tegen wyler (bestuurder van Multiquest; opmerking rechtbank), en hij was zeer onzeker en duidelijk leugens, (...)
rechter was inderdaad aardig met mij....
kortom, uitspraak op zijn vroegst binnen 18 ma[a]nden..
maar de risico is nog aanwezig, omdat lening is opeisbaar in 2016..... tot dan moet hjmc waardeloos zijn .... daar moet de aandacht op gericht...
vicarus aandelen moeten ook eruit of verpand ... wij moeten nog over hebben, uiteraard dat de waarde moet ook bekend zijn (zodra beschikbaar tijd, probeer de aandelen te waarderen op 10/ 11 keer de huur...
de 500 k vordering [gedaagde02] moet ook eruit voor de tijd ... of [gedaagde02] verkopen aan israelische bv voor zachte prijs? of vordering verkopen aan israelisch bv of ruilen met ontwikkeling in israel middens minderheid belang in bestaande bv in israel? (...)”
Verkoop aandelen Nieuw Zijds
[gedaagde02] (vertegenwoordigd door [gedaagde01] ) heeft op 21 januari 2013 haar aandelen in Nieuwe Zijds overgedragen aan [gedaagde03] . De koopprijs bedroeg € 500.000,‐. De koopsom is niet betaald. [gedaagde02] heeft een vordering op [gedaagde03] verkregen voor dat bedrag.
Op 3 juni 2013 heeft [gedaagde03] de aandelen in Nieuwe Zijds overgedragen aan [gedaagde04] . Betaling van de koopprijs van € 500.000,- door [gedaagde04] vond plaats door overneming van de schuld van € 500.000,- van [gedaagde03] aan [gedaagde02], dit met instemming van [gedaagde02]. De koopprijs is ook daarna nooit betaald aan [gedaagde02].
Op 31 december 2015 zijn de door [gedaagde04] , Holba en [naam02] gehouden aandelen in Nieuwe Zijds verkocht aan vennootschappen die zijn gelieerd aan de Van Herk-groep.
De opbrengst van de verkoop bedoeld in 2.22 bestond voor [gedaagde04] en Holba uit een bedrag van € 4.100.933,67 (per verkoper) en een recht op nabetaling. De nabetaling hield verband met een door Nieuwe Zijds aan Vicarus B.V (hierna: Vicarus) verstrekte lening. Vicarus is (ook) gelieerd aan [gedaagde01] . [gedaagde04] en Holba zouden elk een nabetaling van 25% van het door Vicarus aan Nieuwe Zijds terugbetaalde bedrag ontvangen, neerkomend op circa € 380.000,00 voor ieder van hen.
[gedaagde05]
[gedaagde05] is een Israëlische zakenman en vriend van [gedaagde01] .
[gedaagde05] heeft op 26 juni 2014 de aandelen van [bedrijf01] in het kapitaal van [gedaagde02] gekocht voor € 1,-.
Emailcorrespondentie [gedaagde01]
In de periode vanaf januari 2013 tot en met februari 2018 heeft, voor zover thans van belang, de volgende e-mailcorrespondentie plaatsgevonden tussen [gedaagde01] , [naam02] en/of [naam03] (bestuurder bij de van Herk-groep; hierna: [naam03] ):
- e-mailbericht van 7 januari 2013 van [gedaagde01] aan [naam04] :
“ 1-de huis wordt ingebracht in een SPF (stichting particulier fonds/ Antillen), wel transparant door de belasting (...). In de kadaster wordt de stichting gezien als eigenaar (...)
2- aandelen [bedrijf01] in nieuwezijds: wordt ook overgedragen aan andere SPF ”
- e-mailbericht van 8 januari 2013 van [gedaagde01] aan [naam02] :
“ curator heb hier weinig te vertellen:
1-ni[e]uwezijds: (...) ....voorlopig ook nog geen curator .... en misschien ook nooit ...(...) en baat niet, schaad ook niet .... hooguit nog wat bij betalen. (...)
Ik doe mijn best om alles te beschermen voor in het geval van...niet omdat ik verwacht het.... maar je weet het ook nooit .... tijden zijn ook raar ...”
- e-mailbericht van 10 januari 2013 van [gedaagde01] aan [naam03] :
“ ter info en vertrouwelijk,
hierbij statuten [naam stichting01] spf te curacao,
voor rest aandeelhouders nieuwezijds 50 verandert niets, (...) goed voor de continuïteit, ik blijf ook aansprakelijk voor alle verplichtingen hjmc richting nieuwezijds bv, net als voor de lening van 150.000,--”
- e-mailbericht van 19 januari 2013 van [gedaagde01] aan [naam02] :
“(...) svp niet vergeten om te regelen dat ik kan op nevaro bank rekening inloggen etc ... het wordt nu belangrijk in verband beslag op rekening hjmc.”
-e-mailbericht van 19 januari 2013 van [gedaagde01] aan [naam02] :
“Ter info indien huis toch op naam wat fiscus betreft en op stichting voor buiten wereld,”
- e-mailbericht van 20 januari 2013 van [gedaagde01] aan [naam03] en [naam02] :
“Wegens conservatoire beslag op de rekening van hjmc, mogen verder geen overboekingen plaats vinden (..)"
- e-mailbericht van 21 januari 2013 van [gedaagde01] aan [naam02] :
“2-correspondentie en verklaring staininger maken de zaak niet eenvoudig voor multiquest, het kan nog zeer lang procedure worden, tot dan geen risico's nemen (..)
3-onmogelijk om niet ingezetenen in nederland failliet te verklaren of zijn faillissement aanvragen., dus echt stappen tegen mij in prive vrij beperkt tot beslagen op prive bezit in Nederland.”
- e-mailbericht van 18 februari 2013 van [gedaagde01] aan [naam02] ::
“mogelijk optie om moeilijker te maken; zetelverplaatsing naar malta, of cyprus of israel?”
-e-mailberichten van 19 juni 2013 tussen [gedaagde01] , [naam03] en [naam02] :
[naam02] aan [naam03] : Graag verzoek ik je langs deze weg één dezer dagen zorg te (doen) dragen voor overboeking van het dividend (...). De uitkeringslijst luidt als volgt:
(...)
Desgewenst mag ook, het volledige bedrag aan de 'Meyer-kant' ad EUR 87.500 aan Holba Vastgoed B.V. worden overgemaakt. Ik stuur deze e-mail ook in kopie aan Meyer.”
[gedaagde01] aan [naam02] en (in CC) [naam03] : “Alleen meyer kant" bestaat niet ... wel holba en [gedaagde04] (...)
[naam02] aan [gedaagde01] : “Uiteraard bedoel ik met “Meyer kant” [gedaagde04] en Holba BV. Voorheen spraken we wel over de van "Herk- en Meyer kant". Zo maar een zegswijze...”
[gedaagde01] aan [naam02] : “Klopt en begrijpelijk... ik wil alleen voorzichtig blijven.... [bedrijf01] is al borg voor vicarus, zamosc.... Ooit gaat wat fout en binding mag net gelegd worden”
- e-mailbericht van 24 juni 2014 van [gedaagde01] aan [naam02] naar aanleiding van een mailwisseling tussen hen over een nieuwe bestuurder voor [bedrijf01] : “Dat begrijp ik uiteraard dat een nieuwe directeur is niet noodzakelijk, maar het maak zeer moeilijk voor derden indien in 2016 wordt de lening wyler (de vordering van Multiquest; opmerking rechtbank) opgeëist”
- e-mailbericht van 25 februari 2015 van [naam02] aan [gedaagde01] :
“Bij het opmaken van de jaarrekening 2013 van [bedrijf01] heb ik een aantal overeenkomsten nog eens nauwgezet doorgenomen mede om het vermogen van [bedrijf01] te "beschermen" tegen de gevolgen van een faillissement of eventuele vragen van de fiscus. Wat ik in deze opmerk is, dat bij een aantal overeenkomsten de daadwerkelijke uitvoering achterwege blijft en dat ze zodoende niet worden nageleefd. Dat zou bij een curator de indruk kunnen wekken dat bij de vennootschap veel zaken juridisch in scene worden gezet en geen reële rechtskracht heeft. En dat zou weer gevolgen kunnen hebben voor het stellen van bestuurdersaansprakelijkheid. (...) Ook de overdracht van het belang in Nieuwe Zijds aan [gedaagde04] zou misschien een punt van discussie kunnen worden in verband met de waarde van het belang (...)”
- e-mailbericht van 16 maart 2016 van [gedaagde01] aan [naam02] :
“ [naam stichting01] is zelfstandig met eigen bestuur, ik ben de ubo voor wat betreft de wet en banken, maar niet wat betreft beleid, je hoef ook niet mij aan te geven als ubo mits officiel gevraagd en met toestemming van [naam stichting01] , alle besluiten zijn van de bestuur van de stichting, zonder mijn bemoeienis, de oorzaak is totaal scheiding tussen stichting en mijzelf wat betreft "asset protection"”
- e-mailbericht van 17 augustus 2017 van [gedaagde01] aan [naam02] : “ik dacht [gedaagde02] was finaal opgelost,
laat mij graag weten hoe ika kan geliquideerd worden, er is uiteraard geen enkel plan om ika 500.000 te gaan betalen na dat het was voor 1 euro verkocht....de koper vraag het ook niet....de dossier ika moet netjes en volgens de wet afgesloten worden”
- e-mailbericht van [gedaagde01] aan [naam02] van 8 juni 2017: “je moet echt niet zon curator te "serieuze" nemen ... hij is ook bepekt in zijn daden anders gaat hij niet "blaffen...” ...er is geen fraude of malafide handelingen...hij ziet ook met behoorlijk problem dat alle ex-bestuurders zij woonachtig buiten Nederland...en in moeilijk landen als turkije en israel, het belemmerd ook aanvraag van hun faillissement als en indien aansprakelijk ... een behoorlijk wapen van alle curatoren....
je was maar bezig met de administratie met nul aansprakelijkheid.... zon curator zoek eerst wie kan hij aansprakelijk stellen .... zo niet, probeer hij indruk op je te maken...
(...)”
- e-mailbericht van 30 november 2017 van [gedaagde01] aan [naam02] : “volgens [naam05] , deze curator is niet de type die ga mee werken aan schikking, maar gewoon ga zitten op de dossier....
dat vind ik niet erg als hij niet wil mee werken, feit dat ik woon niet in holland is ook zeer lastig voor hem, hij kan mij aansprakelijk stellen, maar hij kan niks mee, de huis is toch onder beslag etc ... en ik ga nooit weer wonen in nederland,
gezien de leeftijd en gezondheid, zeer langdurig procederen gaat ook niets aan hem leveren....alleen geld aan hem ten kosten van de crediteurs....
ik weet niet hoe het gaat in de faillissement wet in holland, maar in israel, crediteurs kunnen benaderd worden met schikking voorstel.....de curator is dan on hold....
naar mijn mening overwaard vicarus en grond in moordrecht kan een goede basis zijn voor zon schikking, en zo niet, ook niet erg.... uiteindelijk, niets bijzonders.... er zijn erger dingen....”
- e-mailbericht van 21 februari 2018 van [gedaagde01] aan [naam02] :
"l- ika wordt verkocht voor 1 eur aan megeve bv,
2- vordering ika op megeve wordt vordering op mij in prive, of wat dan ook fiscaal wettig,”
Nadat het faillissementsverzoek van [bedrijf01] aanhangig was gemaakt heeft [gedaagde01] getracht de zetel van [bedrijf01] te verplaatsen naar Turkije.