Rechtbank Rotterdam, 04-12-2024, ECLI:NL:RBROT:2024:12604, C/10/686306 / KG ZA 24-902
Rechtbank Rotterdam, 04-12-2024, ECLI:NL:RBROT:2024:12604, C/10/686306 / KG ZA 24-902
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Rotterdam
- Datum uitspraak
- 4 december 2024
- Datum publicatie
- 20 december 2024
- ECLI
- ECLI:NL:RBROT:2024:12604
- Zaaknummer
- C/10/686306 / KG ZA 24-902
Inhoudsindicatie
Kort geding. Aanbesteding. Afwijzing vordering tot intrekking gunningsbeslissing en heraanbesteding. Stedin mocht opdracht (alle percelen) aan één (de enige geldige) inschrijver gunnen. Ook mocht zij naar voorlopig oordeel kiezen voor het gunningscriterium 'laagste prijs'. Het bezwaar tegen de (langere) contractduur van de te sluiten overeenkomst wordt eveneens verworpen. Stedin heeft de duur voorhands deugdelijke gemotiveerd en het bezwaar is pas geuit nadat de aanbesteding in het nadeel van eiseres was uitgevallen. Dat is te laat.
Uitspraak
vonnis
Team handel en haven
zaaknummer / rolnummer: C/10/686306 / KG ZA 24-902
Vonnis in kort geding van 4 december 2024
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
DONKER GROEP B.V.,
gevestigd te Sneek,
eiseres,
advocaat: mr. A. Stellingwerff Beintema te Rijswijk,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
STEDIN NETBEHEER B.V.,
gevestigd te Rotterdam,
gedaagde,
advocaat: mr. J.W.A. Bergevoet te Warmond,
met als tussenkomende partij
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
VERHEIJ GROENVOORZIENINGEN B.V.,
gevestigd te Sliedrecht
advocaten: mr. J.H.J. Bax en mr. G.L. Weerheim te Rotterdam.
Partijen worden hierna Donker, Stedin en Verheij genoemd.
1 De procedure
Het procesdossier bestaat uit de volgende stukken:
- de dagvaarding van 24 september 2024, met producties 1 tot en met 11,
- de aanvullende producties 12 tot en met 16 van Donker,
- de incidentele conclusie houdende een verzoek tot tussenkomst, subsidiair houdende een verzoek tot voeging van Verheij,
- de conclusie van antwoord van Stedin, met producties A tot en met D,
- de conclusie van antwoord van Verheij, met productie 1,
- de pleitnota van mr. Stellingwerff Beintema,
- de pleitaantekeningen van mr. Bergevoet,
- de pleitnotities van mr. Weerheim.
De mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 15 november 2024.
Verheij heeft primair gevorderd om te mogen tussenkomen. Tijdens de mondelinge behandeling is de tussenkomst toegestaan. Verheij heeft hierbij voldoende belang, omdat de vordering van Donker zich richt tegen de gunning van de hierna omschreven opdracht aan Verheij en Verheij nadeel ondervindt in geval van toewijzing van die vordering.
Donker heeft Verheij aanvankelijk geen inzage willen geven in nr. 5.28 van de dagvaarding en haar productie 12. Mr. Stellingwerff Beintema heeft tijdens de mondelinge behandeling verklaard dat Donker zich niet langer beroept op de vertrouwelijkheid van deze informatie. Verheij heeft de dagvaarding tijdens de mondelinge behandeling ingezien en na de zitting toegang gekregen tot alle stukken in het digitale dossier; voor de zitting had zij de stukken, met uitzondering van nr. 5.28 van de dagvaarding en productie 12 van Donker, reeds gezien.
2 De feiten
Op 6 juni 2024 heeft netbeheerder Stedin via TenderNed de opdracht ‘Groenzorg’ (hierna: de opdracht) aangekondigd. In de aankondiging staat dat de opdracht wordt aanbesteed via de Europese openbare procedure en ziet op het uitvoeren van groenzorg op en rondom locaties van Stedin. Het gaat onder andere om het snoeien van bomen, hagen en planten, het verwijderen van afval en onkruid, het legen van straatkolken en het reinigen van trappen en koekoeken. Het doel van de opdracht is om de locaties veilig en gezond te houden voor de gebruikers en de omgeving en biodiversiteit te bevorderen.
De aanbestedingsstukken bestaan uit vier delen, te weten: 1) de beschrijvende documenten (aanbestedingsleidraad), 2) de beoordelingscriteria (waaronder de gunningscriteria), 3) de aanbestedingsvoorwaarden en 4) de minimumeisen.
In par. 4.3 van de aanbestedingsleidraad staat dat gegadigden tot 5 juli 2024, 12:00 uur, vragen over de aanbestedingsprocedure en/of de aanbestedingsstukken kunnen stellen. Dat geldt ook voor opmerkingen over eventueel gesignaleerde onduidelijkheden, dubbelzinnigheden, tegenstrijdigheden en dergelijke. Alle tijdig ontvangen vragen worden met de bijbehorende antwoorden, alsmede aanvullingen of wijzigingen vanuit Stedin, geanonimiseerd gepubliceerd in een nota van inlichtingen. Verder vermeldt par. 4.3 van de aanbestedingsleidraad (gelijk aan par. 4.2 van de aanbestedingsvoorwaarden):
“Indien de Gegadigde nalaat om (mogelijke) inbreuken op het op de aanbestedingsprocedure van toepassing zijnde recht onmiddellijk bij Stedin te melden zodra hij die als behoorlijk geïnformeerde, normaal oplettende inschrijver redelijkerwijze behoorde op te merken, dan handelt de Gegadigde onvoldoende zorgvuldig
en onvoldoende proactief, en zijn zijn eventuele bezwaren en rechtsmaatregelen daartegen niet-ontvankelijk.”
Stedin heeft de opdracht aan de hand van het type locatie (middenspanningsruimte, gasregelstation, hoogspanningsstation, gasontvangststation of gebieden onder hoogspanningslijnen) en de regio (in met name Zeeland en Zuid-Holland) opgedeeld in zeven percelen. De aanbestedingsleidraad vermeldt over de verdeling van die percelen:
“3.1.6 Aantal Overeenkomsten/percelen
Het doel van de aanbesteding is om voor de percelen 1 tot en met 5, 3 Opdrachtnemers te contracteren. Perceel 6 en perceel 7 worden gezamenlijk gegund op basis van de laagste prijs aan één van de drie Opdrachtnemers.
Ten aanzien van de gunning van percelen gelden de volgende voorwaarden:
• Om voor gunning in aanmerking te komen zijn Inschrijvers verplicht in te schrijven op alle percelen;
• Het totaal aantal te gunnen percelen is beperkt tot maximaal 4 percelen per Inschrijver;
• Contractanten zijn back-up van elkaar in geval van voortijdige beëindiging of niet-nakoming van een Overeenkomst met één van de gecontracteerde partijen, zie ook artikel 2.4 van de Raamovereenkomst.
Hierbij geldt het volgende;
- Back-up werkzaamheden worden toebedeeld op basis van de rangorde van de inschrijvingen per perceel en de voorwaarden van de aanbesteding;
- Het staat Opdrachtgever vrij om de vrijgevallen Raamovereenkomst en/of -perceel/percelen in minicompetitie uit te vragen bij overige contractanten of opnieuw aan te besteden.”
In par. 8 van de aanbestedingsvoorwaarden zijn voorbehouden van Stedin opgenomen.
Sub 6 bepaalt:
“Ingeval sprake is van de aanbesteding van meerdere Overeenkomsten en er minder dan het maximum aantal beoogde Inschrijvers voor gunning in aanmerking komen, dan kan Stedin beslissen om alleen met de overgebleven Inschrijver(s) een Overeenkomst aan te gaan, desgewenst voor de volledige omvang van de Opdracht.”
Tijdens de vragenronde heeft Donker aan Stedin gevraagd wat er gebeurt als Stedin minder dan drie geldige inschrijvingen ontvangt. De nota van inlichtingen vermeldt:
“Dat is niet de opzet; doch niet uit te sluiten. Eventueel worden de percelen aan twee partijen gegund in dat geval. Percelen 6 en 7 zouden ook separaat gegund kunnen worden. Perceel 6 en 7 worden beiden gegund op basis van de laagste prijs aan de overgebleven opdrachtnemers.”
Om voor gunning in aanmerking te komen moeten inschrijvers op alle percelen inschrijven (zie 2.4.). Als gunningscriterium geldt de laagste prijs per perceel. In de gunningscriteria heeft Stedin de keuze voor het gunningscriterium als volgt gemotiveerd:
“2.3 MOTIVATIE LAAGSTE PRIJS
Opdrachtgever heeft besloten te kiezen voor het gunningscriterium 'Laagste Prijs'. Deze beslissing is gebaseerd op grondige overwegingen en heeft tot doel om transparantie, efficiëntie, vermindering van administratieve lasten en kostenoptimalisatie te bevorderen.
1. Uniformiteit van specificaties: In dit geval worden de eisen en voorwaarden uitgeschreven in een beeldbestek en laat dit beperkte ruimte over voor Gegadigden om zich te onderscheiden op kwaliteit. Het is dientengevolge niet proportioneel om van de marktpartijen te vragen de extra administratieve lasten op zich te nemen die gepaard gaan met een BPKV-uitvraag [vzr: beste prijs-kwaliteitverhouding]. De uniformiteit van deze specificaties stelt Opdrachtgever in staat om objectief vast te stellen welke leverancier de meest concurrerende prijs kan bieden.
Opdrachtgever heeft na marktonderzoek en intern overleg, geen gunningscriteria vast kunnen stellen welke onderscheidend vermogen tussen marktpartijen bevorderd en die tevens een direct raakvlak hebben met de Prestatie van deze aanbesteding. Ook worden de eisen ten aanzien van de uitvoering van het contract (onder andere duurzaamheid, KPI’s, SLA eisen) in het eisenpakket van deze aanbesteding opgenomen en niet omgezet naar kwalitatieve gunningscriteria. Gegadigde hoeft hierdoor geen beschrijvende documenten in te dienen, welke de administratieve last in deze aanbesteding drukt.
2. Kostenoptimalisatie: Gezien het ontbreken van een noodzaak voor diversificatie in kwaliteit of ontwerp, is het gunningscriterium 'Laagste Prijs' een middel om de totale kosten van het project te optimaliseren. Door te kiezen voor de meest economische aanbieding, kan Opdrachtgever waarde toevoegen aan het budget en middelen effectiever inzetten.
3. Marktconformiteit: Op de markt van groenzorgvoorziening zijn meerdere leveranciers actief die zeer vergelijkbare diensten aanbieden. In dergelijke situaties kan het 'Laagste Prijs'-criterium een eerlijke en neutrale manier zijn om een weloverwogen keuze te maken zonder enige subjectiviteit.
4. Eenvoudige evaluatie: Het 'Laagste Prijs'-criterium maakt de evaluatie van de aanbiedingen relatief eenvoudig en objectief. De focus ligt op het identificeren van de meest kosteneffectieve oplossing zonder dat er complexe beoordelingen van verschillende kwaliteitsaspecten nodig zijn.”
De te sluiten overeenkomst wordt aangegaan voor een periode van zes jaar met een mogelijkheid tot verlenging. De aanbestedingsleidraad vermeldt daarover:
Contractduur
De Overeenkomst wordt aangegaan voor een periode van 6 jaar met de mogelijkheid tot verlenging van 2 x 3 jaar en zal naar verwachting ingaan per ondertekeningsdatum van de Overeenkomst. Daarbij is het aan Stedin om te bepalen of gebruik wordt gemaakt van de optie tot verlenging.
Motivatie voor een lange contractuele looptijd.
Opdrachtgever wil:
• zekerheid geven aan marktpartijen dat investeringen in mensen en middelen terugverdiend kunnen worden.
• continuïteit bieden aan marktpartijen zodat procesverbeteringen, innovaties en versnellingen ook gerealiseerd kunnen worden.
• de manier van een efficiëntere samenwerken kunnen effectueren en daarmee met minder mensen meer werk kunnen gaan realiseren over een langere periode.
• biodiversiteit stimuleren; de effecten van dit beleid zijn pas na enkele jaren zichtbaar.
Donker en Verheij zijn de huidige opdrachtnemers van Stedin voor de betreffende werkzaamheden. Zij hebben, naast een andere marktpartij, ingeschreven op de opdracht.
Bij brief van 4 september 2024 (hierna: de gunningsbeslissing) heeft Stedin aan Donker laten weten dat haar inschrijving ongeldig is, omdat deze niet voldoet aan het voorschrift dat alle prijzen reëel en marktconform moeten zijn, ook in vergelijking/verhouding tot elkaar. Volgens Stedin zijn de prijzen van Donker daarnaast onaanvaardbaar hoog in vergelijking met de raming van Stedin. Stedin schrijft verder dat Verheij op alle percelen de laagste prijs heeft ingediend en daarmee voor gunning van de opdracht in aanmerking komt. Ook laat Stedin weten dat Verheij van de drie inschrijvers als enige geldige inschrijver voor gunning in aanmerking komt en zij daarom voornemens is om conform par. 8 sub 6 van de aanbestedingsvoorwaarden alleen met Verheij een overeenkomst aan te gaan voor de volledige omvang van de opdracht, dus voor alle percelen.
Bij brief van 11 september 2024 heeft Donker bezwaar gemaakt tegen de gunningsbeslissing. Zij heeft Stedin verzocht om de gunningsbeslissing in te trekken en drie percelen aan Donker te gunnen dan wel de opdracht opnieuw aan te besteden. Bij brief van 18 september 2024 heeft Stedin laten weten dat zij dit verzoek niet inwilligt.
3 Het geschil
Donker vordert, verkort weergegeven, dat de voorzieningenrechter bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis:
-
Stedin gebiedt om de mededeling van de gunningsbeslissing in te trekken,
-
Stedin verbiedt om de opdracht definitief te gunnen aan Verheij of enige andere derde,
-
Stedin gebiedt om met in achtneming van dit vonnis de opdracht opnieuw aan te besteden, voor zover zij de opdracht nog altijd wenst te gunnen,
-
Stedin veroordeelt in de proceskosten en de wettelijke rente.
Stedin voert verweer en concludeert tot niet-ontvankelijkverklaring van Donker althans tot afwijzing van de vorderingen, met veroordeling van Donker in de proceskosten en, als deze niet binnen veertien dagen betaald zijn, de wettelijke rente daarover.
Ook Verheij voert verweer en concludeert eveneens tot niet-ontvankelijkverklaring van Donker althans tot afwijzing van de vorderingen, met veroordeling van Donker in de proceskosten en, als deze niet binnen veertien dagen betaald zijn, de wettelijke rente daarover.